I FSK 1678/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : Artur Mudrecki po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej D. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt I SA/Sz 267/08, odrzucające skargę D. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 11 marca 2008 r., nr [...], w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości w podatku od towarów i usług za grudzień 2001 oraz za okres od stycznia do listopada 2002 r. wraz z odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego. postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt I SA/Sz 267/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę D. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 11 marca 2008 r., nr [...], w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości w podatku od towarów i usług. Uzasadniając rozstrzygnięcie Sąd wskazał, że pełnomocnik spółki - adwokat wniósł skargę na powyższą decyzję nie uiszczając wpisu od skargi. Sąd wskazał, że kwestia wpisu sądowego wnoszonego od skarg, na rozstrzygnięcia organów podatkowych w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, rozważana była w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2008 r., w sprawie II FZ 182/08, w którym to orzeczeniu wyrażony pogląd zgodnie z którym do spraw z zakresu zobowiązań podatkowych, nie objętych wpisem stosunkowym, o których mowa w § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), należy zaliczyć decyzje wydawane w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług. Skoro pełnomocnik spółki będący adwokatem wpisu tego nie uiścił, to w myśl art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 221 poz. 2193 ze zm.) (u.p.p.s.a.) Sąd I instancji skargę odrzucił. W skardze kasacyjnej zaskarżono powyższe postanowienie w całości. Wniesiono; - o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych, - przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie skarżącego z kosztów sądowych w całości, - wystąpienie o wydanie uchwały mającej na celu wyjaśnienie przepisów prawnych, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz rozstrzygnięcie zagadnień prawnych budzących poważne wątpliwości w konkretnej sprawie sądowoadministracyjnej, zgodnie z art. 15 § 1 pkt 2 i 3 w zw. z art. 264 § 2 u.p.p.s.a. Skarga kasacyjna została oparta na naruszeniu; - art. 220 § 1, art. 221, art. 216 u.p.p.s.a. poprzez ich wadliwe zastosowanie; - art. 215 § 1, art. 216 u.p.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie; § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. poprzez uznanie, że wniesiona przez skarżącego skarga na podlegała obowiązkowi uiszczenia wpisu stałego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor zaznaczył, że zgodnie z orzecznictwem sprzed daty wniesienia skargi w sprawach podatkowych wpis powinien być liczony od kwoty całości zobowiązania podatkowego co potwierdza postanowienie NSA z dnia 17 października 2006 r. (II FZ 653/2006). Wskazał, że decyzja organu podatkowego w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości z tytułu podatku od towarów i usług jest aktem kreującym nowe zobowiązanie członka zarządu wobec Skarbu Państwa, ponieważ zarówno fakt istnienia zobowiązania, jak również jego wysokość zostają ustalone postępowaniu w odrębnym od postępowaniu skierowanego przeciwko Spółce. Zakres odpowiedzialności członka zarządu z zakresem odpowiedzialności spółki może lecz nie musi się pokrywać. Za taką interpretacją przepisów przemawia treść art. 116 § 2 Ordynacji podatkowanej. Wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że możliwa jest sytuacja, gdy wysokość zobowiązań podatkowych Spółki może być inna od wysokości, zobowiązania za które odpowiedzialność ponosi członek zarządu spółki. W ocenie autora skargi kasacyjnej zaskarżone postanowienie jest sprzeczne z art. 45 ust. 1 Konstytucji, zważywszy, że WSA swoje rozstrzygnięcie oparł na postanowieniu NSA wydanym ponad miesiąc po wniesieniu skargi przez skarżącego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Biorąc pod uwagę zarzuty skargi kasacyjnej wraz z popartą ich argumentacją można w sprawie zakreślić przedmiot sporu. Spór koncentruje się wokół kwestii charakteru wpisu, jaki jest należny w przypadku zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji wydanej w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej członka zarządu Sp. z o.o. za zaległości tej spółki. Zgodnie z art. 230 § 1 u.p.p.s.a. wpis może być stosunkowy lub stały. Wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach pobiera się wpis stały (art. 231 u.p.p.s.a.). Ten podział znajduje uzasadnienie, gdyż z istoty wpisu stosunkowego (procentowy wskaźnik w odniesieniu do określonej kwoty) wynika, że jest możliwy do ustalenia wyłącznie w przypadku należności pieniężnych podanych w ściele określonych kwotach. (por. Bogusław Dauter, Zarys metodyki sędziego, Warszawa 2008, str. 428.) Wniesiona w sprawie skarga jest środkiem odwoławczym od decyzji orzekającej o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki. Bezsprzecznie, w tego typu decyzjach organ podatkowy rozstrzyga, czy w konkretnym przypadku zachodzą przesłanki określone w art. 116 Ordynacji podatkowej dla odpowiedzialności członka zarządu spółki kapitałowej za jej zobowiązania podatkowe. Decyzja taka ma charakter subsydiarny, albowiem przesłanką jej wydania jest bezskuteczność egzekucji należności podatkowych wobec samej spółki. Będąca przedmiotem zaskarżenia decyzja dotyczy więc dochodzenia należnych podatków, a nie ustalenia ich wysokości. Sąd pierwszej instancji słusznie zatem przyjął, że stosownie do § 2 ust. 3 pkt 12 powoływanego rozporządzenia, skarga w niniejszej sprawie podlegała opłacie stałej w wysokości 500 zł, a ponieważ wniesiona przez profesjonalnego pełnomocnika nie została opłacona, podlegała odrzuceniu stosownie do art. 221 u.p.p.s.a. Ratio legis tego ostatniego przepisu opiera się na założeniu, że od osób wykonujących wykwalifikowane zawody prawnicze i świadczących profesjonalną pomoc prawną wymaga się znajomości prawa, w zakresie opłat sądowych stałych, w stopniu umożliwiającym im samodzielne działanie w toku procedury sądowoadministracyjnej, bez konieczności dodatkowego instruowania ich przez Sąd. Ustawodawca przyjął, że powinni oni znać wysokość tych opłat i samodzielnie je uiszczać bez wezwania (por. post. NSA z dnia 1 czerwca 2005 r., sygn. akt II FZ 327/05, niepubl.). Prawdą jest - jak to wskazał autor skargi kasacyjnej - że przywołane przez Sąd I instancji orzeczenie NSA z dnia 15 maja 2008 r. nie mogło być znane w momencie wnoszenia skargi bowiem zapadło ono w terminie późniejszym. Niemniej jednak należy wskazać, że sam fakt powołania się na to orzeczenie, nie ma wpływu na wynik sprawy. Jak wyżej wskazano, uznanie przez Sąd I instancji, że w niniejszej sprawie skarga podlegała obowiązkowi uiszczeniu wpisu stałego, było zasadne. Tym bardziej, że przywołany w tym orzeczeniu pogląd nie jest odosobniony a stanowi on potwierdzenie stanowiska zajmowanego już wielokrotnie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ( por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego; z dnia 26 stycznia 2007 r., sygn. akt I FSK 1242/06; z dnia 30 stycznia 2007 r., sygn. akt I FZ 505/06; z dnia 24 września 2007 r., sygn. akt I FSK 1361/07 ). Przechodząc do wniosku strony o przedstawienie zagadnienia prawnego składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego tut. Sąd przede wszystkim zauważa, że decyzja w tym zakresie pozostawiona została do uznania Sądu. W świetle jednak przedstawionych uwag Sąd nie znajduje podstaw do tego by wniosek ten uwzględnić. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając w oparciu o art. 184 w związku z art. 182 § 1 u.p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.