II FSK 381/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Edyta Anyżewska (sprawozdawca), Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Jan Rudowski, Protokolant Dorota Żmijewska, po rozpoznaniu w dniu 28 października 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. P. i S. P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 września 2008 r. sygn. akt I SA/Wr 865/08 w sprawie ze skargi J. P. i S. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 6 lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1994 r. p o s t a n a w i a oddalić skargę kasacyjną. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 września 2008 r., sygn. akt I SA/Wr 865/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę J. i S. P. o wznowienie postępowania, zakończonego postanowieniem tego Sądu z dnia 4 czerwca 2007 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 1339/06. W motywach postanowienia Sąd wskazał, że w/w postanowieniem o sygn. akt I SA/Wr 1339/06 odrzucono skargę strony na decyzję wymiarową organu podatkowego z dnia 6 lipca 2005 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1994 r. W dniu 16 maja 2008 r. wpłynęło do Sądu pismo strony zatytułowane: "Zawiadomienie o przestępstwie ściganym z urzędu wraz z wnioskiem o podjęcie działań zmierzających do uchylenia wyroków o sygn. akt I SA/Wr 365/06, I SA/Wr 1339/06, I SA/Wr 1132/05 i I SA/Wr 1133/05". W uzasadnieniu tego pisma skarżący wskazali, że w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 1339/06 Sąd wydał wyrok w sprawie już prawomocnie osądzonej wyrokiem o sygn. akt I SA/Wr 199/01, uchylającym poprzednią decyzję organu z dnia 6 grudnia 2000 r. Ponadto wskazano, że decyzja z dnia 6 lipca 2005 r. została wydana na podstawie sfałszowanego materiału dowodowego. Na mocy zarządzenia sędziego sprawozdawcy z dnia 9 czerwca 2008 r. Sąd wezwał skarżących do uzupełnienia braków formalnych w/w pisma poprzez sprecyzowanie czy stanowi ono żądanie wznowienia postępowania oraz wskazanie na jakiej podstawie strona żąda wznowienia postępowania i wskazanie daty, w której strona dowiedziała się o podstawie wznowienia. Jednocześnie Sąd wyjaśnił skarżącym, że w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 1339/06 zapadło postanowienie odrzucające skargę strony na wspomnianą decyzję z dnia 6 lipca 2005 r., a nie wyrok. Ponadto Sąd poinformował skarżących o przesłankach wznowienia postępowania w sprawie. W odpowiedzi na powyższe wezwanie strona wskazała, że prosi o "potraktowanie tego pisma jako żądania wznowienia postępowania zakończonego w niniejszej sprawie prawomocnym postanowieniem z dnia 4 czerwca 2007 r." W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że strona nie wskazała podstaw wznowienia ani nie wskazała daty, w której dowiedziała się o podstawie wznowienia. W ocenie Sądu, nie można uznać za uzupełnienie braków formalnych skargi o wznowienie postępowania wyjaśnienia strony, że żąda wznowienia postępowania. Uzasadniało to odrzucenie tejże skargi. Jako podstawę prawną swojego działania Sąd wskazał art. 280 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. W skardze kasacyjnej od powyższego postanowienia zarzucono naruszenie art. 280 § 2 P.p.s.a. poprzez nierozpatrzenie i nieustosunkowanie się do merytorycznej strony skargi, a także oświadczenia skarżącego z dnia 7 października 2008 r., będącego sprecyzowaniem zarzutów przesłanych w odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 11 września 2008 r. W związku z powyższym wniesiono o "uchylenie zaskarżonego postanowienia i merytoryczne rozpoznanie wniosku skarżących", a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w skardze o wznowienie postępowania wskazano na fakt sfałszowania akt podatkowych (co potwierdziło postępowanie karne) będących podstawą wydania wyroku o sygn. akt I SA/Wr 1339/06. Tymczasem Sąd Wojewódzki w zaskarżonym postanowieniu w ogóle się do tej okoliczności nie odniósł. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej we W. wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik organu wnosił jak w odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Granice skargi kasacyjnej zakreśla wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zarzut naruszenia art. 280 § 2 P.p.s.a. Tylko w tym zakresie badana jest poprawność tego orzeczenia, ponieważ stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd ten nie może poprawiać, czy też formułować za stronę wniosków i zarzutów kasacyjnych, a zatem nie może w szczególności badać zgodności zaskarżonego orzeczenia z przepisami prawa niewymienionymi we wniesionej skardze kasacyjnej (por. wyrok NSA z 21 kwietnia 2004 r. sygn. akt FSK 13/04, ONSAiWSA 2004, nr 1, poz. 15). Zgodnie z art. 280 § 2 P.p.s.a., na żądanie Sądu zgłaszający skargę o wznowienie postępowania obowiązany jest uprawdopodobnić okoliczności stwierdzające zachowanie terminu lub dopuszczalność wznowienia. Cytowany przepis Sąd mógłby naruszyć tylko wówczas gdyby zażądał od strony uprawdopodobnienia okoliczności stwierdzających zachowanie terminu lub dopuszczalność wznowienia nie mając ku temu podstaw. W skardze kasacyjnej brak jest jakiejkolwiek argumentacji wskazującej na istnienie tego rodzaju okoliczności w sprawie (wskazującej np., że skarżący powołali jedną z podstaw wznowienia postępowania i okoliczności pozwalające na ustalenie czy został zachowany termin do złożenia skargi o wznowienie, o których mowa w art. 277 P.p.s.a.). Skarżący nie kwestionują w żaden sposób tego, że Sąd miał podstawy do tego, aby skierować do nich wezwanie w trybie przytoczonego art. 280 § 2 P.p.s.a. Zamiast tego skarżący zarzucają, że Sąd nie rozważył ich argumentacji wskazującej na to, że orzeczenie w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 1339/06 zostało wydane w oparciu o sfałszowane akta podatkowe, a także że nie odniesiono się do oświadczenia skarżącego z dnia 7 października 2008 r. Wywody te nie mają żadnego związku z treścią art. 280 § 2 P.p.s.a. i wobec tego nie mogą stanowić o naruszeniu tego przepisu zaskarżonym postanowieniem. Na marginesie jedynie wobec tego zauważyć należy, że: a) Sąd pierwszej instancji nie miał obowiązku odnoszenia się do wskazywanych przez stronę okoliczności w sytuacji, gdy skarga podlegała odrzuceniu z przyczyn formalnych, na podstawie art. 280 § 1 P.p.s.a.; b) jak już wyjaśniono stronie, Sąd nie wydał w sprawie o w/w sygn. akt I SA/Wr 1339/06 wyroku, a postanowienie odrzucające skargę (nie analizował więc merytorycznie sprawy podatkowej, co do której strona podnosi zarzuty wydania decyzji w oparciu o sfałszowany materiał dowodowy); c) w aktach przedmiotowej sprawy brak jest pisma skarżącego datowanego na dzień 7 października 2008 r. (która to data jest zresztą późniejsza niż data zaskarżonego postanowienia). Z tych względów orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 P.p.s.a. Wniosek organu o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego nie został uwzględniony z uwagi na to, że ustawa procesowa (P.p.s.a.) nie przewiduje takiej możliwości w przypadku zaskarżenia kończącego postępowanie w sprawie postanowienia sądu administracyjnego pierwszej instancji (por. uchwałę NSA z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07, ONSAiWSA 2008, nr 2, poz. 23).