I OSK 1110/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-01-13
Skład orzekający: Małgorzata Borowiec, Marzenna Linska-Wawrzon, Małgorzata Jaśkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, przyznając zasiłek okresowy, ma swobodę w ustalaniu jego wysokości w ramach uznania administracyjnego, czy też powinien przyznawać go w maksymalnej wysokości, jeśli wnioskodawca spełnia kryteria dochodowe?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, przyznając zasiłek okresowy, działa w granicach uznania administracyjnego. Wysokość zasiłku, o ile osoba ubiegająca się spełnia kryterium dochodowe, może być ustalona w minimalnej wysokości, biorąc pod uwagę sytuację wnioskodawcy oraz możliwości finansowe organu, a także zasady słusznego interesu strony i interesu społecznego. Sąd administracyjny nie kwestionuje rozstrzygnięcia podjętego w ramach uznania administracyjnego, jeśli postępowanie było prawidłowe, a uzasadnienie decyzji wyjaśnia motywy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania J. B. zasiłku okresowego w wyższej niż minimalna kwocie. Organ administracji ustalił zasiłek w wysokości 238,50 zł miesięcznie, wskazując na brak wystarczającego współdziałania skarżącej w rozwiązywaniu jej trudnej sytuacji życiowej oraz na jej możliwości intelektualne i zawodowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając decyzję organu za zgodną z prawem. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) Sędziowie sędzia del. WSA Marzenna Linska-Wawrzon sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska Protokolant Andrzej Bieńkowski po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 marca 2009 r. sygn. akt III SA/Kr 871/08 w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 19 marca 2009 r., sygn. akt III SA/Kr 871/08, oddalił skargę J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...], w przedmiocie zasiłku okresowego.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...], działając na podstawie art. 2, art. 3, art. 4, art. 8, art. 11 i art. 38 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] maja 2008 r. nr [...], orzekającą o przyznaniu J. B. zasiłku okresowego w kwocie 238,50 zł miesięcznie na okres od dnia [...] maja 2008 r. do dnia [...] sierpnia 2008 r.
W uzasadnieniu decyzji podało, że wysokość zasiłku okresowego ustalono w oparciu o art. 38 ust. 2 oraz art. 38 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593 ze zm.). W przypadku osoby samotnie gospodarującej ustala się go do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej (zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy 477 zł), a dochodem tej osoby, z tym że kwota ta nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie ani niższa niż 50% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby, co w ocenie organu pierwszej instancji wynosi 238,50 zł. Wyjaśniło, że wprawdzie rozważano możliwość przyznania J. B. zasiłku okresowego w wysokości większej niż minimalna to, jednak uznało, że z uwagi na fakt, że w okresie od [...] stycznia 2008 r. do [...] kwietnia 2008 r. otrzymała ona z Ośrodka Pomocy Społecznej pomoc finansową w łącznej kwocie 2828,36 zł, nie było to możliwe. Podkreśliło, iż z jej strony brak jest współdziałania z pracownikami socjalnymi w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej. Odmówiła ona bowiem zapoznania się z przedstawionymi w dniu 30 kwietnia 2008 r. ofertami pracy, jak również nie wyraziła chęci podjęcia prac społecznie użytecznych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wyjaśniło, że w razie spełnienia przez wnioskodawczynię wszystkich ustawowych przesłanek organ ma obowiązek przyznać jej zasiłek w wysokości minimalnej, natomiast przyznanie go w wysokości wyższej niż minimalna ustawodawca pozostawił ocenie organu pierwszej instancji, który winien kierować się zasadami określonymi w art. 2 ust. 1, art. 3 oraz art. 4 ustawy o pomocy społecznej. Wskazało, że z akt sprawy wynika, że od dłuższego czasu Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej podejmuje liczne działania celem umożliwienia odwołującej się przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej, bądź przez przyznawanie jej pomocy finansowej, bądź poprzez próby jej aktywizacji zawodowej. Jednakże J. B. z żadnej innej pomocy, poza pomocą finansową, nie korzysta. Od daty ostatniego wywiadu środowiskowego (26 marca 2008 r.) złożyła ona tylko dwie oferty pracy – na stanowisko Dyrektora w Wydziale Edukacji UMK oraz na stanowisko psychologa w zakładzie wychowawczym, przy czym ta ostatnia nie została udokumentowana.
Organ odwoławczy zauważył także, iż wyznacznikami ustalania wysokości zasiłków (w tym okresowego) są z jednej strony – sytuacja materialna wnioskodawczyni i cel, na który zasiłek jest przyznany, a z drugiej strony – zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej – możliwości finansowe ośrodków pomocy społecznej. Biorąc zaś pod uwagę, że do ośrodków pomocy społecznej wpływa coraz większa ilość wniosków i muszą one zaspokajać potrzeby coraz większej ilości osób, za odmową przyznania odwołującej się zasiłku okresowego w większym rozmiarze przemawia także interes społeczny.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi J. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której zarzuciła ona naruszenie art. 5 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieprawidłowe uzasadnienie decyzji oraz art. 2 ust. 1, art. 3 i art. 4 w zw. z art. 108 ustawy o pomocy społecznej. W uzasadnieniu skargi podała, że MOPS nie przyznając jej od 2004 r. ustawowej pomocy doprowadził do wyłączenia jej wszystkich mediów i zniszczenia jej dorobku życiowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Na rozprawie w dniu 19 marca 2008 r. skarżąca podała, że oferowanymi jej pracami społecznie użytecznymi było zbieranie śmieci lub pomoc w pracy biurowej. Wyjaśniła, że przedstawione jej przez pracownika organu oferty pracy pochodzą z internetu, zgłasza się na nie dużo osób i nie są one zgodne z jej kwalifikacjami. Przyznała, że z różnych tytułów otrzymuje z MOPS średnio 700 złotych miesięcznie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu skargi uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie.
W uzasadnieniu wyroku podał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728), pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Oznacza to, że pomoc społeczna ma za zadanie wspierać osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia ich niezbędnych potrzeb i umożliwienia im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Jednocześnie z przepisu tego wynika, iż osoby te, czy rodziny mają obowiązek same, we własnym zakresie, czynić wysiłki w celu przezwyciężenia powstałych trudności życiowych. Wysiłki te powinny być tym większe, im większe są uprawnienia, zasoby i możliwości tych osób, czy rodzin. Ponadto, wskazał, że zasady przyznawania zasiłku okresowego reguluje art. 38 ust. 1–5 powołanej ustawy.
Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podniósł, że organ rozstrzygając w sprawie pomocy społecznej, w tym w sprawie zasiłku okresowego – kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnia potrzeby osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej (m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK 1464/06 – publ. Lex nr 299415). A zatem osoby ubiegające się o świadczenia z pomocy społecznej muszą liczyć się z tym, że mogą je otrzymać w niższej wysokości od tej, o którą wnioskowały lub też go nie otrzymać.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż w niniejszej sprawie kwestią sporną jest wysokość przyznanego skarżącej zasiłku okresowego. Został on bowiem określony w wysokości minimalnej, mimo że ustawa o pomocy społecznej przewiduje możliwość jego przyznania w wysokości wyższej niż minimalna.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, J. B. mając wyższe wykształcenie i będąc osobą sprawną, ma o wiele większe możliwości przezwyciężenia trudnej sytuacji, niż inny wnioskujący o przyznanie pomocy społecznej będący w trudnej sytuacji z powodu ograniczeń umysłowych, przewlekłej i uciążliwej choroby, starości, bezdomności czy niepełnosprawności poważnie ograniczającej funkcje życiowe. Także wykazana przez samą skarżącą zarówno w odwołaniu, jak i skardze roszczeniowa postawa, powoduje powstanie wątpliwości, czy jest ona uprawniona do korzystania z finansowej pomocy społecznej, a mając na względzie kilkuletni okres utrzymywania się przez nią ze środków pomocy społecznej, czy powinna być objęta dalszą, tak rozległą pomocą społeczną. Postawa skarżącej, jej niechęć do podjęcia pracy nawet poniżej posiadanych kwalifikacji w celu uzyskania jakichkolwiek dochodów, poddaje w wątpliwość jej uprawnienia do przyznania pomocy społecznej, w tym do przyznania zasiłku okresowego. Zdaniem Sądu pierwszej instancji już samo to przesądza, o braku podstawy do uwzględnienia jej żądań w zakresie wyższej wysokości tego zasiłku. Podkreślić bowiem należy, iż art. 2 cyt. ustawy o pomocy społecznej będący jedną z podstawowych zasad uznania uprawnień do świadczeń z pomocy społecznej, jednoznacznie kładzie nacisk na wykorzystywanie przez osoby ubiegające się o taką pomoc własnych uprawnień, zasobów i możliwości. Możliwości, o których mowa w tym przepisie nie ograniczają się do możliwości finansowych, dochodowych, ale także możliwości intelektualnych tych osób.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że świadczenia z pomocy społecznej mają charakter jedynie przejściowy i nie mogą być traktowane jako źródło dochodu, a głównym założeniem pomocy jest wykształcenie u osób z niej korzystających odpowiednich podstaw do samodzielnego przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych i wykorzystywania własnej aktywności w zaspokajaniu swych potrzeb. Postawa skarżącej jest zatem sprzeczna z podstawowymi zasadami obowiązującymi na gruncie ustawy o pomocy społecznej m.in. z zasadą subsydiarności. Stanowi ona, że dopiero te zadania, którym nie może podołać jednostka samodzielnie, mogą być podejmowane przez państwo. W pierwszej kolejności wymagana jest zatem samodzielność jednostki, jej aktywność, kreatywność i odpowiedzialność za własny los. Natomiast zadaniem organów pomocy społecznej jest przede wszystkim skuteczne wpływanie na osoby korzystające z pomocy, tak by starały się pokonywać życiowe trudności we własnym zakresie, a pomoc społeczną traktowały jedynie jako przejściowe źródło wsparcia. Na poparcie swoich twierdzeń powołał orzeczenia sadów administracyjnych, m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2007 r., sygn. akt I OSK 58/07 (publ. Lex nr 376839), z dnia 11 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 1557/06 (publ. Lex nr 372669).
Sąd pierwszej instancji podał, iż charakter uznaniowy świadczenia w wysokości wyższej od minimalnej oznacza, że organ właściwy w sprawie przyznawania prawa do zasiłku okresowego ma możliwość wyboru treści rozstrzygnięcia. Decyzja w tym zakresie jest jednak uzależniona od okoliczności sprawy i posiadanych środków, pozostających w dyspozycji danego Ośrodka Pomocy Społecznej. Owa uznaniowość nie oznacza całkowitej swobody organu orzekającego, albowiem podejmując decyzję organ kieruje się przede wszystkim treścią art. 3 ust. 1 ustawy, stosownie do którego pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Ze sformułowań powyższego przepisu jednoznacznie wynika, iż świadczenia z pomocy społecznej stanowią jedynie wsparcie i pomoc w wyjściu z trudnej sytuacji, nie mogą zaś stanowić stałego źródła dochodu, czy też formy utrzymania. Skoro bowiem pomoc społeczna jedynie "wspiera osoby i rodziny", to nie jest zobligowana do zaspokajania wszystkich potrzeb osób zwracających się o pomoc i w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Z kolei art. 3 ust. 3 i ust. 4 ustawy o pomocy społecznej daje wskazówki, co do zasad udzielania pomocy osobom potrzebującym stanowiąc, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia z pomocy powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, przy czym potrzeby osób korzystających z pomocy powinny być uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że decyzje organów obu instancji zostały wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i w granicach uznania administracyjnego jakie pozostawia organowi ustawa o pomocy społecznej w kwestii wysokości zasiłku okresowego i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wyroku wniosła J. B., reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu radcę prawnego i zaskarżając go w całości, wskazując na podstawę naruszenia określoną w art. 174 pkt 1 ustawy – z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zarzuciła:
– naruszenie przez organ administracji pierwszej instancji art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz świadomości i kultury prawnej obywateli,
– art. 38 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe jego zastosowanie.
Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania, ewentualnie o rozpoznanie skargi oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego pełnomocnika z urzędu.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stawiając zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. wskazała na błędy organu w prowadzeniu akt sprawy, co zdaniem skarżącej świadczy o braku staranności w prowadzeniu postępowania administracyjnego. Dokumenty gromadzone są niedbale, zaś akta stają się nieczytelne. W takiej sytuacji trudno mówić o kształtowaniu świadomości obywatela, tj. strony w toczącym się postępowaniu.
Uzasadniając zarzut dotyczący naruszenia art. 38 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, skarżąca wskazała, że cyt. przepis tylko pozornie pozostawia organowi administracji możliwość kształtowania wysokości zasiłku okresowego w ww. granicach. Przepis ten należy bowiem interpretować z uwzględnieniem dyspozycji art. 3 ust. 1 cyt. ustawy, zgodnie z którym zadaniem organów administracji państwowej jest niesienie pomocy osobom potrzebującym (w tym bezrobotnym) – pomocy zmierzającej do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Kwota na utrzymanie w wysokości 238,50 zł miesięcznie nie jest stawką, która dawałaby komukolwiek możliwość godziwego utrzymania. W ocenie skarżącej zasadą powinno być przyznawanie zasiłku okresowego w maksymalnej wysokości 418,00 zł, zaś wyjątkiem jego obniżanie. Kasator powołując się na wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 120/07 oraz z dnia 6 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 120/07, wskazał, iż przedmiotem uznania administracyjnego może być jedynie czasokres, na jaki zasiłek okresowy jest przyznawany, a nie jego wysokość.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, a sposób sformułowania i uzasadnienia zawartych w niej zarzutów wskazuje na niepełne zrozumienie przez jej autora zasad postępowania kasacyjnego.
W związku z tym należy przede wszystkim zauważyć, że skarga kasacyjna jest znacznie sformalizowanym środkiem zaskarżenia określonych orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 174 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, albo obu tych naruszeniach łącznie. Uchybienie normom materialnoprawnym może polegać na błędnej ich wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu. Naruszenie przepisów postępowania może mieć taką samą formę, jednakże stanowi ono podstawę kasacyjną tylko wówczas, gdy mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Błędna wykładnia to nieprawidłowe zrekonstruowanie treści konkretnej normy prawnej, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie należy rozumieć dokonanie wadliwej subsumcji przepisów do określonego stanu faktycznego. Są to zatem dwie różne formy naruszenia prawa. Ma to ten skutek, że jeżeli skarżąca pragnie zakwestionować zaskarżone orzeczenie z punktu widzenia obydwu postaci naruszenia prawa, to powinna nie tylko powołać się na każdą z nich, ale także przytoczyć uzasadnienie odnoszące się do uchybień do każdego z tych rodzajów naruszenia. Stawiając zatem w skardze kasacyjnej zarzut błędnej wykładni skarżąca powinna więc wykazać jak dany przepis prawa należy odczytywać oraz wyjaśnić dlaczego interpretacja przepisu zaakceptowana przez Sąd jest wadliwa. W uzasadnieniu zarzutu niewłaściwego zastosowania należy natomiast przeprowadzić wywód, dlaczego przyjęty za podstawę prawną zaskarżonego wyroku przepis nie ma związku z ustalonym stanem faktycznym i jaki inny przepis powinien być w sprawie zastosowany.
Prawidłowe sformułowanie i uzasadnienie zarzutów kasacyjnych ma istotne znaczenie z uwagi na zakres postępowania kasacyjnego wyznaczony art. 183 § 1 P.p.s.a. W myśl tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w § 2 art. 183 P.p.s.a. Sąd ten, wbrew oczywistym oczekiwaniom skarżącej, nie rozpoznaje zatem ponownie sprawy administracyjnej. Kierunek czynności kontrolnych, jakie podjąć może Naczelny Sąd Administracyjny w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wyznaczają sformułowane w skardze kasacyjnej podstawy. Oznacza to, że poza przesłankami nieważności postępowania może uwzględnić tylko te przepisy, których naruszenie kasator wyraźnie w skardze kasacyjnej zarzucił. Nie jest natomiast władny analizować, czy Sąd pierwszej instancji nie naruszył także innych przepisów. Nie jest bowiem uprawniony do poprawiania, konkretyzowania oraz uściślania zarzutów skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie została sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, nie w pełni odpowiada przedstawionym wymogom. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że jako niezrozumiały ocenić należy zarzut naruszenia przez organ administracji pierwszej instancji art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego przez niestaranne prowadzenie akt administracyjnych. W niniejszej sprawie taki zarzut pozbawiony jest bowiem znaczenia prawnego. Jak wyżej wskazano skarga kasacyjna przysługuje od konkretnego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego i winna koncentrować się na konkretnych uchybieniach, które zdaniem kasatora zostały popełnione przez Sąd pierwszej instancji przy wydaniu zaskarżonego wyroku. W tej sprawie kasator wytyka organowi pierwszej instancji naruszenie powołanego przepisu procedury administracyjnej ale nie nawiązuje do jego wpływu na treść zaskarżonego wyroku. Tak sformułowany zarzut nie mógł być przez Naczelny Sąd Administracyjny merytorycznie oceniany.
Natomiast odnosząc się do zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 38 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej stwierdzić należy, iż jest on niezasadny.
Powołany przepis wskazuje, że zasiłek okresowy jest przyznawany ze względu na szczególne okoliczności wymienione w nim przykładowo, a jego otrzymanie uzależnione jest od spełnienia kryterium dochodowego. Przepis art. 38 ust. 2 cyt. ustawy o pomocy społecznej określa maksymalną wysokość zasiłku okresowego, zaś ust. 3 tego przepisu wysokość minimalną. Oznacza to, że organ przyznający ten zasiłek, o ile stwierdzi, że osoba ubiegająca się spełnia kryterium wskazane w art. 38 ust. 1, działa w granicach uznania administracyjnego, a orzekając kieruje się ogólnymi zasadami przyznawania tej pomocy.
W tej sytuacji sądowa kontrola zaskarżonej decyzji sprowadzała się do oceny zasadności przyznania skarżącej zasiłku okresowego w minimalnej wysokości, a nie w wysokości maksymalnej. W ramach uznania administracyjnego biorąc pod uwagę zarówno sytuację osoby ubiegającej się o zasiłek okresowy jak i własne możliwości finansowe organ decyduje, czy i w jakiej wysokości może być on przyznany. Obowiązkiem organu działającego w ramach uznania administracyjnego było więc rozważenie wskazanych w art. 7 K.p.a. przesłanek słusznego interesu skarżącej i interesu społecznego przy uwzględnieniu zasad określonych w art. 2 ust. 1, art. 3 oraz art. 4 ustawy o pomocy społecznej. A zatem w przypadku, gdy postępowanie, poprzedzające wydanie decyzji było prowadzone w sposób prawidłowy, a w jej uzasadnieniu zostały wyjaśnione motywy decyzji to nie jest rzeczą sądu administracyjnego kwestionowanie rozstrzygnięcia podjętego w ramach uznania administracyjnego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że w świetle przeprowadzonego przez organ postępowania wyjaśniającego miał on pełne podstawy do przyznania skarżącej zasiłku okresowego tylko w minimalnej wysokości.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o przepis art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną oddalił.
W wydanym wyroku nie orzekł natomiast, co do wniosku pełnomocnika skarżącej ustanowionego z urzędu o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego albowiem stosownie do treści przepisów art. 250, 258 § 2 pkt 8 i § 3 oraz art. 259 i 260 cyt. ustawy orzekanie o przyznaniu takiemu pełnomocnikowi wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy, następuje przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło