II SA/Op 224/08

WyrokWSA w Opolu2008-10-14

Skład orzekający: Elżbieta Kmiecik, Krzysztof Bogusz, Jerzy Krupiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przeznacza grunty właściciela pod budowę obwodnicy i wprowadza zakaz zabudowy, narusza jego interes prawny i przekracza władztwo planistyczne gminy?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przeznacza grunty właściciela pod budowę obwodnicy i wprowadza zakaz zabudowy, nie narusza jego interesu prawnego ani nie przekracza władztwa planistycznego gminy. Przeznaczenie gruntów pod drogę publiczną mieści się w kompetencjach gminy, a w tym przypadku nie nastąpiła zmiana przeznaczenia gruntów w stosunku do poprzedniego planu, a interes publiczny związany z budową obwodnicy uzasadniał ograniczenie indywidualnych uprawnień właściciela.
Stan faktyczny
Skarżący A. W., właściciel działek o nr ewidencyjnych A, C, D, E, B, wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy Chrząstowice z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Lędziny. Uchwała ta przeznaczyła część jego gruntów pod budowę obwodnicy drogi krajowej nr 46, wprowadzając zakaz zabudowy z dopuszczeniem jedynie dróg dojazdowych i infrastruktury technicznej. Skarżący wezwał gminę do usunięcia naruszenia jego interesu prawnego, twierdząc, że gmina przekroczyła swoje uprawnienia planistyczne i nadmiernie ograniczyła jego prawo własności. Po nieuwzględnieniu wezwania przez radę gminy, skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, domagając się stwierdzenia nieważności uchwały w części dotyczącej jego działek.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik – spr. Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia NSA Jerzy Krupiński Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Górska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 września 2008 r. sprawy ze skargi A. W. na uchwałę Rady Gminy Chrząstowice z dnia 15 marca 2006 r., nr XXXIV/238/2006 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę. Przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego jest uchwała Rady Gminy Chrząstowice z dnia 15 marca 2006r., Nr XXXIV/238/2006, w sprawie planu zagospodarowania przestrzennego wsi Lędziny. Rada Gminy Chrząstowice działając na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1, art. 18 ust. 2 pkt 5, art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., nr 142 poz. 1591 z późn. zm.), art. 7 i 8 ust. 1 i 2, art. 10 ust. 1 i 3, art. 26 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r., nr 15, poz. 139 z późn. zm.) w związku z art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 maja 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r., Nr 80 poz. 717 z późn. zm.) oraz uchwałami Rady Gminy Chrząstowice nr XXXV/191/2001 z dnia 16 maja 2001 roku i Nr XXXIX/206/2001 z dnia 8 listopada 2001 roku w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Chrząstowice i Lędziny, podjęła w dniu 15 marca 2006 r. uchwałę, Nr XXXIV/238/2006, w sprawie planu zagospodarowania przestrzennego wsi Lędziny. Integralną częścią uchwały jest rysunek planu w skali 1:5000, stanowiący załącznik nr 1 do uchwały. W uchwale w paragrafie 6 ustalone zostały zasady rozwoju i funkcjonowania układu komunikacyjnego. Ustalono linie rozgraniczające przestrzeń publiczną w zakresie komunikacji oraz przewidziano rezerwę terenu pod obwodnicę na przebiegu drogi krajowej Nr 46, zgodnie z rysunkiem do planu, w której ustalono zakaz zabudowy terenów rolnych, oznaczając m.in. w/w grunty symbolem RP1. Stosownie do paragrafu 6 pkt 10 ppkt 3 na terenach oznaczonych symbolem RP1 ustalono całkowity zakaz zabudowy, z dopuszczeniem dróg dojazdowych i transportu rolniczego oraz sieci infrastruktury technicznej. Przed podjęciem zaskarżonej uchwały przeprowadzono procedurę planistyczną wymaganą przepisami ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (podjęcie uchwały w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Chrząstowice i Lędziny, wymagane opracowania na potrzeby miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w tym i opracowanie ekofizjograficzne, stosowne uzgodnienia, wyłożenie projektu planu do wglądu, rozpatrzenie protestów i zarzutów w tym skarżącego z dnia 13 stycznia 2003r. oraz z dnia 30 stycznia 2003r.). Skarżący został powiadomiony o terminie posiedzenia Rady Gminy, na którym rozpatrzone zostały m.in. jego zarzuty i protesty. W zaskarżonej uchwale ustalono rezerwę terenów pod planowany przebieg trasy obwodnicy dla miejscowości Lędziny w odniesieniu do działek stanowiących własność skarżącego o nr ewid. A, B, C, D i E, przy czym działki o numerach A, D oraz C w całości przeznaczone zostały pod planowane obejście drogi krajowej, zaś działka o nr ewid. E uległa podziałowi w ten sposób, iż część jej gruntów, mających charakter rolnych, znalazła się po obu stronach planowanej drogi. Symbol RP1 przewidziany jest tylko i wyłącznie dla pasa drogowego planowanej obwodnicy (v. k-51 akt sądowych). W poprzednio obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości Lędziny (por załącznik nr 2; k-21 akt sądowych) wyżej wymienione grunty, mające przeznaczenie gruntów rolnych (RP), przewidziane były także pod planowane obejście drogi krajowej Nr 46, przy czym przewidziany był w nim podział na części działek o nr ewid C, D i E. Skarżący, na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, pismem z dnia 28 marca 2008 r., które wpłynęło do organu w tym samym dniu, wezwał Radę Gminy Chrząstowice do zaniechania naruszeń swojego interesu prawnego związanego z przysługującym mu prawem własności działek gruntu o nr. A, C, D, E, B. Do naruszenie interesu prawnego skarżącego miało dojść w skutek podjęcia przez Radę Gminy skarżonej uchwały, mocą której objęto wskazane działki zakazem zabudowy z możliwością lokowania na nich jedynie dróg dojazdowych, transportu rolniczego oraz sieci infrastruktury technicznej. Zdaniem skarżącego gmina, w sposób bezprawny przekroczyła swoje uprawnienia związane z przynależnym jej władztwem planistycznym. W przekonaniu skarżącego, ograniczenia jego prawa własności płynące z zaskarżonego aktu prawa miejscowego, są zbyt daleko idące. W odpowiedzi na wezwanie, Rada Gminy podjęła w dniu 28 kwietnia 2008 r., uchwałę, nr [...], której przedmiotem było nieuwzględnienie wezwania Pana A. W. do zaniechania naruszeń interesu prawnego w uchwale Rady Gminy Chrząstowice nr XXXIV/238/2006 z dnia 15 marca 2006 r., w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Lędziny. Integralną częścią tejże uchwały stanowił załącznik zawierający jej uzasadnienie. W treści uzasadnienia organ wskazuje, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego został opracowany zgodnie z przepisami ustawy regulującej zagospodarowanie przestrzenne na terenie Gminy, a jej ustalenie mieści się w granicach upoważnienia ustawowego dla Rady Gminy, co nie narusza interesu prawnego wzywającego. Skargę na powyższą uchwałę w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r., o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., nr 142 poz. 1591 z późn. zm.) wniósł A. W. W wywiedzionej skardze skarżący zażądał stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w części, w której ustalono przebieg trasy obwodnicy dla miejscowości Lędziny w odniesieniu do działek o nr ewid. A, C, D, E, B oraz zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący dowodził, iż pismem z dnia 17 marca 2008r. ( w istocie pismo datowane jest na dzień 28 marca 2008r) wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa i jego interesu prawnego, na co uzyskał odpowiedź, która nie uwzględniała jego żądania. Odpowiedź gminy doręczona została mu w dniu 6 maja 2008r. Z powyższego skarżący wywiódł, iż otwarta została droga prawna do rozpoznania niniejszej sprawy przez Sąd. Nadto skarżący podniósł, iż jego interes prawny został naruszony przez zaskarżoną uchwałę, gdyż wytyczenie obwodnicy – w ciągu drogi krajowej nr 46 spowodowało ustanowienie zakazu zabudowy na gruntach mających przeznaczenie rolne, a także podzielenie działek skarżącego, co skutkuje utratą ich atrakcyjności zarówno rynkowej, rolnej jak i rekreacyjnej. Zarzucał także skarżący, iż projekt przebiegu obwodnicy nie został skonsultowany z mieszkańcami Gminy. W jego ocenie wprowadzony stan rzeczy jest bezprawny, gdyż nie przedstawiono alternatywnych rozwiązań, ani też nie przedłożono uzasadnienia ekofizjograficznego, jak również argumentacji dotyczącej optymalności takiego rozwiązania. Zauważał nadto skarżący, iż w sprawie wytyczenia obwodnicy toczyły się postępowania w sprawie o sygn. akt II SA/Op 718/06, II SA/Op 181/06 oraz II SA/Wr 1573/03. Arbitralne wytyczenie pasa pod budowę drogi w konsekwencji doprowadziło, według skarżącego, do przekroczenia służącego gminie władztwa planistycznego i tym samym podjęcia zaskarżonej uchwały niezgodnie z prawem oraz naruszenia jego interesu prawnego. Gmina Chrząstowice w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. W ocenie organu, skarżący nie posiada legitymacji czynnej do wniesienia skargi, albowiem zaskarżona uchwała nie narusza interesu prawnego lub prawa skarżącego, gdyż aby możliwym było przyjęcie takiego naruszenia koniecznym jest ustalenie, że źródłem tego uprawnienia lub prawa jest ogólna i abstrakcyjna norma prawna albo jednostkowa i konkretna decyzja stosowania prawa. Według organu wykazanie istnienia jedynie faktycznego zagrożenia prawa lub interesu prawnego nie przesądza jeszcze o dopuszczeniu naruszenia interesu prawnego lub prawa konkretnego skarżącego. Nadto organ zauważył, że zaskarżona uchwała podjęta została w zgodzie i w oparciu o wcześniejszą uchwałę podjętą w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, która w trybie zaskarżenia została zweryfikowana przez tutejszy Sąd oraz Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie. Dodatkowo organ podnosił, że sporne działki stanowią niewielką część nieruchomości należących do skarżącego. Położenie tych działek wyraźnie wskazuje, że przeznaczenie innych obszarów pod teren przyszłej obwodnicy byłby sprzeczny z wymaganiami ładu przestrzennego i interesem publicznym. Odnośnie zarzutu skargi polegającego na twierdzeniu, że Gmina przekroczyła granice swego władztwa planistycznego, organ stwierdził, że działał w granicach upoważnienia ustawowego, które znajduje swe umocowanie w treści art. 61 ust. 1 Konstytucji. Gmina zauważyła nadto, że skoro prowadzenie polityki przestrzennej wchodzi w skład jej zadań własnych, to kontrola prawidłowości podjęcia uchwały w tym przedmiocie nie może być wykonywana przy uwzględnieniu kryterium celowości lub słuszności, bowiem ocena taka może być dokonywana wyłącznie na płaszczyźnie legalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu Kognicja wojewódzkich sądów administracyjnych, określona przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.; dalej u.s.a.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej: P.p.s.a.), sprowadza się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Lędziny w gminie Chrząstowice nastąpiło na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) w związku z art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest przepisem gminnym (art. 7 ustawy z 1994r.) i zatem jako prawo miejscowe jest aktem normatywnym stanowiącym podstawę do wydawania decyzji z zakresu administracji publicznej. Uchwała taka stosownie zatem do treści art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm., zwanej dalej u.s.g.) może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Zgodnie bowiem z treścią tego przepisu każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone podjętą przez organ gminy uchwałą, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu. Konstrukcja przepisu art. 101 u.s.g. wskazuje zatem, że legitymowanym do wniesienia skargi jest taki podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone i który wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego uchwałą tegoż organu. Analiza dokumentów w tym względzie wskazuje, iż skarżący dochował wymogów formalnych, jak również zachował termin do wniesienia skargi. Wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa nastąpiło w dniu 28 marca 2008 r., odpowiedź organu doręczona została skarżącemu w dniu 6 maja 2008 r. zaś wywiedzenie skargi nastąpiło w dniu 4 czerwca 2008 r. W dalszej kolejności, wobec twierdzeń organu, ocenie poddano posiadanie przez skarżącego legitymacji procesowej do wniesienia skargi. W zakresie tym stwierdzić należy, iż skarżącemu służy legitymacja do wniesienia niniejszej skargi w oparciu o cytowany wyżej przepis art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, który wiąże prawo do skargi z istnieniem naruszenia interesu prawnego, który musi wynikać z normy prawa materialnego, kształtującej sytuacje prawną skarżącego. Skarżący w toku postępowania wykazał, że przysługuje mu konkretne prawo podmiotowe o charakterze prywatnoprawnym, a mianowicie, iż jest właścicielem działek o nr ewid. A, C, D, E, B znajdujących się w obszarze regulowanym zaskarżoną uchwałą. Wskazując na treść uzasadnienia wyroku NSA z dnia 10 stycznia 2008r., sygn. akt: II OSK 1335/07; stwierdzić należy, że o istnieniu interesu lub uprawnienia, które w przypadku ich naruszenia, według art. 101 u.s.g., rodziłyby możliwość wniesienia skargi do WSA, przesądza fakt, że skarżącemu służy prawo rzeczowe do szeregu działek gruntu objętych zaskarżoną uchwałą podjętą w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skoro skarżący jest właścicielem działek objętych uchwałą, to posiada on legitymację do jej zaskarżenia. Co więcej zgodnie z tezą nr 1 wyroku NSA z 9 czerwca 1995 r., sygn. akt IV SA 346/93 ( por ONSA 1996, nr 3, poz. 125) interes prawny osoby wnoszącej skargę powszechną do sądu administracyjnego może wynikać z jej uprawnień indywidualnych. Wykazanie istnienia naruszenie interesu prawnego lub prawa, daje podstawę do żądania dokonania przez Sąd administracyjny kontroli legalności zaskarżonej uchwały Rady Gminy. Okoliczności te nie przesądzają jednak o skuteczności wniesionej skargi, czyli stwierdzenia jej nieważności lub uchylenia. Zgodnie z powołanym wyżej przepisem oraz przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 P.p.s.a., do uwzględnienia skargi koniecznym będzie jeszcze wykazanie, że zaskarżona uchwała wydana została z naruszeniem prawa lub bez podstawy prawnej. Wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej uchwały byłoby możliwe w przypadku gdyby oprócz naruszenia interesu prawnego lub prawa skarżącego, skarżący wykazałby także, że do wydania skarżonej uchwały doszło przy naruszeniu norm prawa materialnego lub procesowego. Wobec braku związania sądu zarzutami i wnioskami skargi sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem (art. 1 § 2 u.s.a.) zaskarżonego aktu organu administracji publicznej. Sąd może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w skardze, jak również stwierdzić np. nieważność zaskarżonego aktu, mimo że skarżący wnosił o jego uchylenie. Pomimo, iż skarżący na to nie wskazywał, Sąd w toku sprawy nie stwierdził, ażeby zaskarżona uchwała powstała z naruszeniem przepisów regulujących proces jej podejmowania. Co więcej, jak słusznie podniósł organ administracyjny w swojej odpowiedzi na skargę z dnia 07 lipca 2008 r., zaskarżony plan zagospodarowania przestrzennego jest zgodny ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. które na podstawie skargi A. W. było już poddane kontroli sądowoadministracyjnej w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, zakończonym w dniu 15 maja 2008 r., wyrokiem, sygn. akt: II OSK 1716/07). Konsekwencję powyższego stanowiła powinność dokonania przez Sąd także oceny czy zaskarżona uchwała narusza interes prawny skarżącego poprzez zmianę przeznaczenia nieruchomości stanowiących własność skarżącego. W ocenie Sądu, Rada Gminy podejmując uchwałę w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wsi Lędziny nie naruszyła norm rządzących procesem planowania przestrzennego w gminie. W szczególności przy uchwalaniu zaskarżonej uchwały nie dopuszczono się naruszenia procedury planistycznej, ani właściwość organów. Z akt sprawy wynika bowiem, że rada gminy dysponując studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy (art. 6 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym) podjęła uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Lędziny ( art. 12 ustawy). Wyczerpana została także szczegółowa procedura planistyczna określona w art. 18 ust. 2 ustawy, przy czym dochowano kolejności wymaganych czynności. Rozpatrzone zostały protesty oraz zarzuty (art. 32 i 24 ustawy). Plan uchwalony został przez wymagany przepisem art. 26 ustawy organ tj. radę gminy. Nie doszło także do naruszenia zawartości merytorycznej planu (część tekstowa, graficzna i inne załączniki). Oznacza to, że przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały nie doszło do istotnego naruszenia trybu postępowania mogącego doprowadzić do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały. Zgodzić należy się ze skarżącym, iż jednym z chronionych konstytucyjnie praw jest prawo własności. Konstytucja RP w art. 61 ust. 2 i 3 stanowi, że własność podlega równej dla wszystkich ochronie prawnej. Własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Prawo własności, mimo że jest prawem konstytucyjnie chronionym, nie jest jednak prawem bezwzględnym. Z jego istoty wynika możliwość szerokiego korzystania z nieruchomości gruntowych. Zakres swobody w korzystaniu z prawa własności został określony w art. 140 k.c., który wskazuje, że w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może z wyłączeniem innych osób korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa. W tych samych granicach może rzeczą rozporządzać. A zatem zarówno Konstytucja RP, jak i sama ustawa - Kodeks cywilny, która szczegółowo reguluje zakres prawa własności wprowadza ustawowe ograniczenia prawa własności. Ograniczenia takie wprowadzają także m.in. przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Artykuł 4 tej ustawy wskazuje, że ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu dokonywane jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego z zachowaniem warunków określonych w ustawach. Każdy ma prawo do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny oraz ochrony własnego interesu prawnego, przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych - w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego. Ustalenie przeznaczenia terenów pod określone funkcje pozostaje zatem we właściwości organów gminy. Jak wynika z treści art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustala się, w zależności od potrzeb linie rozgraniczające ulice, place oraz drogi publiczne wraz z urządzeniami pomocniczymi, a także tereny niezbędne do wytyczania ścieżek rowerowych. Przeznaczenie zatem nieruchomości pod drogę publiczną w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego mieści się w pojęciu tzw. władztwa planistycznego gminy. "Władztwo" to nie jest oczywiście nieograniczone. Zgodnie z przyjętym w tym zakresie orzecznictwem sądowoadministracyjnym, gmina mając wyłączną kompetencję do planowania przestrzennego może pod warunkiem, że działa w granicach i na podstawie prawa, samodzielnie kształtować sposób zagospodarowania obszaru podlegającego jej władztwu planistycznemu, jeżeli oczywiście władztwa tego nie nadużywa (tak wyrok NSA z dnia 9 czerwca 1995 r., IV SA 346/93, ONSA 1996/3/125). W świetle powyższego skarżący nie może oczekiwać, że Rada Gminy nie będzie korzystała z przysługujących jej uprawnień i będzie związana wyłącznie żądaniami właściciela gruntów z obrębu objętego planem. Właściciel nieruchomości objętej procedurą planistyczną może zaś oczekiwać, że Rada - wykonując ustawowe uprawnienia w przedmiotowym zakresie - będzie działała zgodnie z obowiązującym prawem i nie będzie nadużywała przysługującego jej uprawnienia. Zauważyć należy także, iż w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wyznaczana jest jedynie funkcja terenu (działek), a miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie narusza stosunków własnościowych, ani posiadania określając jedynie przeznaczenie i sposób zagospodarowania terenu (por wyrok NSA z dnia 13 października 1999r., sygn. akt IV SA 788/99). Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy, wskazać należy, że zaskarżona uchwała nie narusza prawa. Jak wynika bowiem z treści wezwania do usunięcia naruszenia prawa, a następnie skargi, kwestią sporną jest przeznaczenie działek o nr ewid A, C, D, E, B, których właścicielem jest skarżący jedynie pod drogi publiczne oraz użytki rolne w obrębie, których dopuszcza się tylko i wyłącznie możliwość budowy dróg dojazdowych transportu rolniczego i sieci infrastruktury technicznej. Jak zostało wyżej wskazane - tzw. władztwo planistyczne gminy zezwala, a wręcz wymaga przeznaczania w planie zagospodarowania przestrzennego gruntów pod budowy dróg i dojazdów do nich. Co więcej takie zaplanowanie dróg i przeznaczenie terenów zgodne jest ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Chrząstowice, które to studium wyznacza kierunki zagospodarowania terenu i wiąże gminę, co do takiego przeznaczenie gruntów w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Ograniczenia zatem wprowadzone zapisami planu miejscowego w zakresie wykorzystania nieruchomości na dany cel mają umocowanie w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (por. wyroku NSA z dnia 10 stycznia 2008r., sygn akt II OSK 1335/07). Skarżący nie dostrzega nadto, iż także w poprzednio obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego działki o nr ewid. A, C, D, E, B przeznaczone były również pod planowaną obwodnicę miejscowości Lędziny, a więc w tym zakresie w stosunku do poprzednio obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego nie nastąpiła zmiana przeznaczenia tych gruntów. Sporne działki oznaczone były symbolem A/R/3 jako tereny użytków rolnych, na których planuje się realizację obwodnicy wsi Lędziny w ciągu drogi krajowej nr 46 (Kdk), na którym to terenie nie należy lokalizować trwałych obiektów i urządzeń ( por. wypis i wyrys z poprzednio obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Lędziny k - 51 akt sądowych). W zaskarżonym planie sporne grunty oznaczone zostały zaś symbolem RP1 oraz RP co oznacza, iż przeznaczone zostały one pod tereny upraw polowych, łąk i pastwisk (RP) oraz tereny upraw rolnych, co do których ustalono całkowity zakaz zabudowy, z dopuszczeniem dróg dojazdowych i transportu rolniczego oraz sieci infrastruktury technicznej (por. § 4 pkt 10 tekstowej części zaskarżonej uchwały). Dokonując zatem porównania przeznaczenia gruntów skarżącego w obu planach zagospodarowania przestrzennego stwierdzić należy, iż w istocie w stosunku do objętych skargą gruntów nie doszło do zmiany ich przeznaczenia w tym zakresie. W obu bowiem planach grunty rolne skarżącego przewidziane były pod planowaną budowę obejścia drogi krajowej nr 46, jak również ustanowiony w nich był zakaz zabudowy tych gruntów. W związku z powyższym stwierdzić należy, iż zaskarżona uchwała nie narusza interesu prawnego skarżącego, a gmina nie naruszyła przysługującego jej władztwa planistycznego. W wyniku uchwalenia zaskarżonej uchwały nie nastąpiła bowiem zmiana przeznaczenia spornych działek, a tym samym nie nastąpiło rozszerzenie ingerencji gminy w sferę wykonywania prawa własności skarżącego. Zauważyć należy także, iż przeznaczenie części gruntów skarżącego ( w zaskarżonej uchwale, jak i poprzednio obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego) pod planowaną drogę publiczną było usprawiedliwione interesem publicznym (ogólnym). Takie przeznaczenie spornych gruntów w planie zagospodarowania przestrzennego ściśle związane jest z projektowaną obwodnicą wsi Lędziny, co spowoduje, że droga krajowa nr 46 nie będzie przebiegać przez tereny gęsto zabudowane. Co więcej przeznaczenie nieruchomości pod drogę odbywa się kosztem wszystkich nieruchomości położonych w obrębie planowanej obwodnicy, a nie tylko i wyłącznie kosztem nieruchomości skarżącego. Z powyższego wynika zatem, iż interes publiczny jest na tyle ważny i znaczący, że wymagał poprzednio jak i obecnie ograniczenia uprawnień indywidualnych obywateli. Spełnienie tego obowiązku przez organ Sąd ustalił na podstawie dokumentów przedstawionych w sprawie, a także na podstawie ustaleń dokonanych w toku postępowania toczącego się przez tut. Sądem oraz NSA w Warszawie w sprawie zaskarżenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, sygn. akt: II OSK 1716/07) oraz II SA/Op 720/06, a także przy uwzględnieniu wiedzy notoryjnej (artykuły w prasie lokalnej). Reasumując powtórzyć należy, iż przepis art. 7 i art. 10 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest przepisem gminnym, powszechnie obowiązującym, który zezwala gminie na określenie w sposób wiążący przeznaczenia i sposobu zagospodarowania terenów objętych planem. Z przepisów tych wynikają daleko idące konsekwencje, polegające nie tylko na ingerencji w sferę prawa własności, lecz także na ustanowieniu podstawy do odjęcia bądź ograniczenia tego prawa własności. Tego rodzaju ingerencja w prawo własności jest zatem dopuszczalna i wynika z jednoznacznego upoważnienia ustawowego dla rady gminy i stąd też nie można podzielić zasadności zarzutu zawartego w skardze odnośnie sprzeczności z prawem zaskarżonej uchwały, na skutek ograniczenia możliwości swobodnego dysponowania gruntami stanowiącymi własność skarżącego. Ingerencja gminy w uprawnienia właścicielskie dotyczące nieruchomości położonych na jej obszarze, znajduje umocowanie w przepisach art. 4 ust. 1, art. 7 i art. 10 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, a zatem jest dopuszczalna i legalna. Zaakcentować należy jeszcze raz to, iż podstawę materialnoprawną skargi stanowi art. 101 ust. 1 u.s.g. Taka konstrukcja tegoż przepisu istotnie rzutuje na legitymację stron postępowania. Przymiot, bowiem strony w postępowaniu kwestionującym legalność miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtowany jest na innych zasadach niż w postępowaniu administracyjnym regulowanym przepisami K.p.a. Skarga złożona w trybie powołanego powyższej przepisu nie ma charakteru actio populis i stąd też do jej wniesienia nie legitymuje, ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (v. wyrok NSA z dnia 1 marca 2005r., OSK 1437/04, Wokanda 2005, nr 7-8 str. 69). Obiektywne naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia otwiera dopiero drogę do przyznania podmiotowi wnoszącemu skargę do sądu legitymacji do zaskarżenia uchwały organu gminy, a tym samym do jej merytorycznego rozpoznania. Obowiązek uwzględnienia skargi na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego. Obowiązku takiego nie ma wówczas, gdy naruszony zostaje interes prawny lub uprawnienie skarżącego, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem i w granicach przysługującego gminie – ówcześnie z mocy art. 4 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (j.t. Dz.U. z 1999r., Nr 15, poz. 139 ze zm.), tzw. władztwa planistycznego, w ramach którego rada gminy ustala przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenów położonych na obszarze gminy (miasta). W przedmiotowej sprawie, na co wskazywano wyżej, nie doszło do obiektywnego naruszenia interesu prawnego skarżącego, a to wobec braku zmiany przeznaczenia spornych działek w zaskarżonej uchwale, jak i poprzednio obowiązującym planie. Na koniec zauważyć należy, iż kontrola legalności uchwały nie może dotyczyć celowości, czy też słuszności dokonywanych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego rozstrzygnięć, lecz jedynie ogranicza się do badania zgodności z prawem podejmowanych uchwał ( por. wyrok NSA z 3 listopada 2005r., sygn. akt II OSK 152/05). Mając powyższe na uwadze skarga podlegała oddaleniu na zasadzie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło