I FSK 35/09

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-02-23

Skład orzekający: Janusz Zubrzycki, Juliusz Antosik, Roman Wiatrowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż nieruchomości gruntowej, która została nabyta w celu prowadzenia działalności gospodarczej, następnie wycofana z ewidencji środków trwałych i przeznaczona na cele osobiste, a następnie sprzedana, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?
Ratio decidendi
Sprzedaż nieruchomości gruntowej, która została nabyta w celu prowadzenia działalności gospodarczej, następnie wycofana z ewidencji środków trwałych i przeznaczona na cele osobiste, a następnie sprzedana, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jeśli sprzedawca nie nabył jej w celu dalszej odsprzedaży i nie działa w charakterze podatnika (handlowca) prowadzącego zorganizowaną, stałą i profesjonalną działalność w zakresie obrotu nieruchomościami.
Stan faktyczny
Skarżący nabył nieruchomość gruntową z zamiarem wykorzystania jej w działalności gospodarczej prowadzonej przez żonę, a następnie przez siebie. Nieruchomość została ujęta w ewidencji środków trwałych. W związku z planowanym rozwodem i zmianą planów, nieruchomość została wycofana z ewidencji środków trwałych i przeznaczona na cele osobiste, a następnie sprzedana osobie fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej. Minister Finansów uznał sprzedaż za podlegającą opodatkowaniu VAT, jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił tę interpretację. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną od wyroku WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Sędzia NSA Juliusz Antosik, Sędzia WSA (del.) Roman Wiatrowski (sprawozdawca), Protokolant Dariusz Rosiak, po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2010 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2008 r. sygn. akt III SA/Wa 1136/08 w sprawie ze skargi R. C. na interpretację indywidualną M. F. z dnia 12 stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę kasacyjną. I. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 21 października 2008.r o sygn. akt III SA/Wa 1136/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi R. C. uchylił interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 12 stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu wyroku wskazano na następujący przebieg postępowania przed organem podatkowym. Wnioskiem z dnia 14 listopada 2007r. R. C. (skarżący w niniejszej sprawie) zwrócił się do Ministra Finansów o udzielenie pisemnej interpretacji dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie sprzedaży nieruchomości. Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, iż skarżący wraz z małżonką nabył w dniu 15 września 2006r. aktem notarialnym rep. A nr [...] od osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej niezabudowaną nieruchomość gruntową z przeznaczeniem dla celów działalności gospodarczej prowadzonej przez żonę. Na zakup tej nieruchomości zaciągnięty został kredyt inwestycyjny. Informacje o celu nabycia nieruchomości i źródle finansowania zamieszczone zostały w tym akcie. Nieruchomość została ujęta w ewidencji środków trwałych przedsiębiorstwa żony skarżącego. Nabyty grunt w planie zagospodarowania przestrzennego posiadał przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniowo-pensjonatową. Wobec zamiaru wybudowania budynku mieszkalnego (w ramach prowadzonej działalności) żona w dniu 19 kwietnia 2007r. złożyła wniosek o wydanie pozwolenia na budowę na tej działce. W dniu 30 kwietnia 2007r. żona skarżącego dokonała na jego rzecz darowizny prowadzonego przez siebie przedsiębiorstwa. Aktem notarialnym z dnia 30 kwietnia 2007r. rep. A nr [...] dokonano przesunięcia majątkowego na rzecz skarżącego nieruchomości wchodzącej w skład podarowanego przedsiębiorstwa, a więc m.in. opisanej nieruchomości. Nabyty w drodze darowizny majątek trwały (także i ww. nieruchomość gruntowa) został ujęty w ewidencji środków trwałych firmy Skarżącego. W międzyczasie Skarżący podjął decyzję o rozwodzie. Wystąpił również o wydanie pozwolenia na budowę na własne nazwisko. Wobec zmiany planów skarżący wycofał z ewidencji środków trwałych nieruchomość i przeznaczył ją na cele osobiste. Aktem notarialnym z dnia 2 sierpnia 2007r. rep. A nr [...] skarżący dokonał z kolei sprzedaży nieruchomości gruntowej osobie fizycznej nie prowadzącej działalności gospodarczej. Zaciągnięty kredyt inwestycyjny został spłacony środkami uzyskanymi ze sprzedaży nieruchomości. Już po dokonanej sprzedaży Skarżący otrzymał na swoje nazwisko pozwolenie na budowę domu jednorodzinnego. Na tle przedstawionego stanu faktycznego skarżący zadał pytanie: Czy sprzedaż przedmiotowej nieruchomości podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług? W jego ocenie dokonana sprzedaż nie podlega przepisom ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.; dalej ustawa o VAT), gdyż zgodnie z treścią art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT, za dostawę towarów dla celów tego podatku uznaje się wyłącznie przekazanie na cele osobiste towarów w stosunku, do których podatnikowi przysługiwało odliczenie podatku naliczonego. Ponieważ nieruchomość została nabyta od osoby fizycznej i nie była obciążona podatkiem od towarów i usług, nie przysługiwało odliczenie. Przeznaczenie na cele osobiste skutkuje więc, w ocenie skarżącego, w świetle powołanych przepisów ustawy o VAT, brakiem obowiązków podatkowych w tym zakresie. Skarżący stwierdził również, że późniejsza sprzedaż tej nieruchomości nie podlega przepisom ustawy o VAT. Powyższe umotywował tym, iż grunt wobec zaistnienia zdarzeń losowych wszedł w skład jego majątku osobistego. Jego zbycia dokonano okazjonalnie i transakcja sprzedaży nie miała profesjonalnego charakteru. Wyłączenie gruntu z majątku firmy nastąpiło w związku z zaistniałą sytuacją osobistą, a nie w celu dokonania czynności handlowych. Tym samym brak jest podstaw do uznania ww. transakcji za wykonaną w ramach działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Minister Finansów w dniu 22 stycznia 2008r. wydał indywidualną interpretację, w której uznał stanowisko skarżącego za nieprawidłowe. W uzasadnieniu wskazał na treść art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 2 pkt 6 i art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT. Odnosząc się do przedstawionego stanu faktycznego podkreślił, że otrzymany majątek wraz z nieruchomością gruntową został wprowadzony do ewidencji środków trwałych w prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej. Ponieważ od momentu nabycia do dnia sprzedaży upłynęło zaledwie 3 miesiące, w ocenie Ministra Finansów, trudno mówić o sposobie wykorzystywania otrzymanej nieruchomości gruntowej. W złożonym wniosku nie wskazano w jaki sposób nieruchomość gruntowa służyła skarżącemu potrzebom osobistym. Natomiast z faktu wprowadzenia do ewidencji środków trwałych firmy skarżącego składników majątku, otrzymanych aktem darowizny od żony, wypływa wniosek, iż zamiarem było wykorzystywanie ich dla celów prowadzonej działalności gospodarczej. Minister Finansów zauważył dodatkowo, że na zakup nieruchomości gruntowej zaciągnięto kredyt inwestycyjny, który został spłacony środkami uzyskanymi ze sprzedaży tej nieruchomości. Dodał, że nieruchomość ta nigdy nie służyła celom osobistym, niezwiązanym z działalnością gospodarczą, a zatem dostawa przedmiotowej nieruchomości gruntowej stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, a sprzedaż nieruchomości jest dostawą towaru, która w oparciu o regulację zawartą w art. 5 ust. 1 ustawy o VAT podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W ocenie organu pierwszej instancji skoro wniosek dotyczy terenów niezabudowanych przeznaczonych pod zabudowę, ich dostawa nie może korzystać również ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT. W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa wnioskodawca zarzucił naruszenie art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT, poprzez uznanie istnienia obowiązku zapłaty podatku VAT w sytuacji, gdy przedmiotem sprzedaży jest nieruchomość w postaci niezabudowanego gruntu poprzedzona wyprowadzeniem z ewidencji środków trwałych i przekazaniem na cele osobiste. Minister Finansów w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 12 grudnia 2007r. nie stwierdził podstaw do zmiany interpretacji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnioskodawca wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej interpretacji, zarzucając Ministrowi Finansów naruszenie art. 15 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT, poprzez przyjęcie, że sprzedaż nieruchomości zaliczonej w skład majątku trwałego przedsiębiorstwa, a następnie przeznaczonej na potrzeby osobiste stanowi przychód z działalności gospodarczej, podlegający opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. II. Uzasadniając rozstrzygnięcie Sąd I instancji wskazał, że w wyroku z dnia 29 października 2007r. sygn. akt I FPS 3/07. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że sprzedaż przez osoby fizyczne działek, nawet dokonana kilkukrotnie, nie stanowi czynności opodatkowanej podatkiem od towarów i usług dopóki nie jest czynnością wykonaną w ramach działalności gospodarczej. Jednocześnie Sąd podkreślił konieczność badania okoliczności każdej konkretnej sprawy. Opierając się na analizie definicji działalności gospodarczej, określonej w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w przypadku sprzedaży działek podatnikiem tego podatku będzie więc - zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - podmiot, który dokonując sprzedaży, choćby jednorazowo, działa niezależnie jako handlowiec; przy czym w przypadku handlu związek ten winien zaistnieć już w momencie zakupu sprzedawanej następnie rzeczy. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS), w świetle którego handlem jest dokonywanie w sposób zorganizowany zakupów towarów w celu ich odsprzedaży i wywiódł stąd, że zamiar częstotliwego wykonywania czynności ujawniony być musi już w momencie nabycia towaru, a nie w momencie jego sprzedaży. Brak takiego zamiaru wyklucza możliwość uznania danego podmiotu za podatnika podatku od towarów i usług. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego działanie poza zakresem działalności gospodarczej występuje w sytuacji, gdy przedmiotem sprzedaży jest majątek osobisty danej osoby, ponieważ został on nabyty na własne potrzeby danej osoby, a nie z przeznaczeniem do działalności handlowej. W ocenie Sądu I instancji organy podatkowe prawidłowo wskazały, powołując się na art. 2 pkt 6 ustawy o VAT, że grunt jest towarem, którego sprzedaż co do zasady podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Prawidłowe było również odwołanie się do treści art. 7 ust. 1 i art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT. Jednakże błędna jest wywiedziona przez organy podatkowe konkluzja, iż sprzedaż działek w okolicznościach faktycznych opisanych przez Skarżącego podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Istotne w ocenie Sądu jest to, że wnioskodawca wskazał, że nie prowadzi i nie zamierza prowadzić działalności gospodarczej w zakresie obrotu nieruchomościami lecz jedynie sprzedał nieruchomość stanowiącą jego majątek osobisty. Fakt wcześniejszego wyodrębnienia tej nieruchomości z majątku jego przedsiębiorstwa poprzez wyłączenie z ewidencji środków trwałych i przekazanie na cele osobiste podatnika, mógłby - gdyby wcześniej odliczono podatek naliczony - rodzić obowiązek zapłaty podatku należnego. Jednakże późniejsza sprzedaż nieruchomości stanowiącej majątek osobisty skarżącego takiego skutku już nie wywoła. W ustawie o podatku VAT nie ma bowiem regulacji takiej jak w art. 10 ust. 2 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który nakazuje sprzedaż nieruchomości wycofanych z majątku firmy traktować w określonym czasie tak samo jak sprzedaż składników majątku przedsiębiorstwa. Sąd stwierdził naruszenie art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT . W ocenie Sądu nie może być uznane za prawidłowe stanowisko organu, że z faktu wprowadzenia do ewidencji środków trwałych firmy skarżącego składników majątku, otrzymanych aktem darowizny od żony, wypływa wniosek, iż zamiarem było wykorzystywanie ich dla celów prowadzonej działalności gospodarczej i dlatego późniejsza sprzedaż będzie podlegać opodatkowaniu. Takie stanowisko - zdaniem sądu - nie może być uznane za prawidłowe. Ponadto Sąd I instancji wskazał elementy stanu faktycznego, które wykluczają przypisanie Skarżącemu, że nabył przedmiotowy grunt z zamiarem odsprzedaży. Przedmiotową nieruchomość skarżący wraz z małżonką nabył od osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej z przeznaczeniem dla celów działalności gospodarczej prowadzonej przez żonę. W dniu 30 kwietnia 2007r. żona wnioskodawcy dokonała na rzecz Skarżącego darowizny prowadzonego przez siebie przedsiębiorstwa. Nabyty w drodze darowizny majątek trwały (także i ww. nieruchomość gruntowa) został ujęty w ewidencji środków trwałych firmy Skarżącego. W związku z decyzją o rozwodzie skarżący wystąpił o wydanie pozwolenia na budowę na własne nazwisko. Wobec zmiany planów skarżący wycofał z ewidencji środków trwałych nieruchomość i przeznaczył ją na cele osobiste. W związku z powyższym Sąd I instancji uznał za niepoprawny pogląd prezentowany przez organy podatkowe, że sprzedaż nieruchomości stanowiących majątek osobisty Skarżącego, dokonana poza zakresem działalności gospodarczej, będzie skutkować powstaniem obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług. Jak podkreślono powyżej skarżący nie nabył bowiem nieruchomości w celu jej dalszej odsprzedaży. II. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej w B. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, o zasadzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako p.p.s.a.). zarzucono: 1.Naruszenie prawa materialnego, tj. art. 15 ust.1 i 2 ustawy o VAT w związku z art.2 pkt 1 i art. 4 ust. 1 i 2 VI Dyrektywy oraz art. 2 ust.1 lit. "a", art. 9 ust. 1 Dyrektywy Rady Nr 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji nie zastosowanie do stanu faktycznego wynikającego z akt sprawy, w związku przyjęciem przez Sąd, że sprzedaż nieruchomości gruntowej nie stanowi działalności gospodarczej i nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, pomimo istnienia okoliczności w tej sprawie pozwalających uznać czynność skarżącego za czynność opodatkowaną VAT, dokonaną przez podmiot będący podatnikiem podatku od towarów i usług. 2. Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.art. 3 § 1 i 2 pkt 4a P.p.s.a. oraz art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż organ podatkowy naruszył prawo materialne dokonując błędnej wykładni przepisów ustawy o VAT w zestawieniu z celami i zasadami wynikającymi z Dyrektyw i w konsekwencji uchylenie zaskarżonej interpretacji, mimo iż do takich naruszeń nie doszło. 3. Naruszenie art.141§ 4 p.p.s.a. poprzez błędną ocenę w uzasadnieniu wyroku stanu faktycznego sprawy i uznanie przez Sąd, iż sprzedaż nieruchomości gruntowej nie miała charakteru działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust.2 ustawy o VAT - podczas gdy prawidłowa ocena i analiza stanu faktycznego sprawy powinna uwzględniać, że podmiot dokonujący sprzedaży nieruchomości jest podatnikiem VAT jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą, a jej sprzedaż nie dotyczy majątku osobistego. W uzasadnieniu skargi wskazano, że ze stanu faktycznego opisanego we wniosku nie wynika aby wnioskodawca dokonywał nabycia przedmiotowej nieruchomości w ramach realizacji potrzeb osobistych, przeciwnie wynika iż nabył ją w celu wykorzystywania w ramach działalności gospodarczej. Przemawia za tym okoliczność, że wnioskodawca włączył w skład swojego przedsiębiorstwa otrzymany w drodze darowizny od żony cały majątek nieruchomy wchodzący w skład prowadzonej przez nią działalności. Ponadto w złożonym wniosku nie wskazano w jaki sposób nieruchomość gruntowa służyła potrzebom osobistym wnioskodawcy. Wniosek nie zawiera także argumentacji, że zakup nieruchomości powstał dla innych celów niż do prowadzonej działalności gospodarczej. W ocenie autora skargi kasacyjnej w okolicznościach faktycznych sprawy można stwierdzić, że nieruchomość ta nigdy nie służyła celom osobistym niezwiązanym z działalnością gospodarczą. Istotne jest również to, że na zakup nieruchomości gruntowej zaciągnięto kredyt inwestycyjny, który został spłacony środkami uzyskanymi ze sprzedaży tej nieruchomości. Odpowiedź na skargę kasacyjną osobiście złożył R. C., który wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej. III. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest także wskazanymi w niej podstawami. W rozpatrywanej sprawie zarzuty skargi kasacyjnej dotyczą zarówno naruszenia prawa materialnego jak i przepisów postępowania. Sposób sformułowania zarzutów, jak też lektura uzasadnienia skargi kasacyjnej pozwala na łączne rozpoznanie obu podstaw, na których opiera się skarga kasacyjna, tj. naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) i naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Z uwagi na okoliczność, że zarzuty naruszenia prawa procesowego powiązane zostały z zarzutem błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 15 ust.1 i 2 ustawy o VAT w związku z art.2 pkt 1 i art. 4 ust. 1 i 2 Szóstej Dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku, Dz.U.UE L z dnia 13 czerwca 1977r. nr 145, s.1 ze zm., zwana dalej "VI Dyrektywą") oraz art. 2 ust.1 lit. "a", art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/EC Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, Dz. Urz. UE L Nr 347, s. 1; dalej "Dyrektywa 112 o VAT" , ocenę ich skuteczności należy rozpoznać łącznie. Przepis art. 15 ust. 1 i 2 oraz ust. 4 ustawy o VAT stanowi, że podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności (ust. 1). Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych ( ust. 2). Sąd pierwszej instancji, odnośnie kwestii uznania za działalność gospodarczą czynności sprzedaży nieruchomości, które znajdują się w majątku osobistym osoby fizycznej i ulegają zbyciu odwołał się do wyroku NSA w składzie siedmiu sędziów z dnia 29 października 2007 r., sygn. akt I FPS 3/07, w którym - na kanwie sprawy dotyczącej sprzedaży przez osobę fizyczną działek budowlanych - wskazał, w jakich okolicznościach dany podmiot należy uznawać za podatnika VAT. Stwierdził w szczególności, że dla uzyskania takiego statusu nie jest wystarczający sam zamiar dokonywania określonych czynności w sposób częstotliwy. W wyroku tym NSA orzekł, że : 1) przepisy art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT powinny być rozumiane w ten sposób, że warunkiem sine qua non uznania, że dany podmiot działa w charakterze podatnika podatku od towarów i usług jest ustalenie, że działa on jako producent, handlowiec, usługodawca, pozyskujący zasoby naturalne, rolnik lub jako osoba wykonująca wolny zawód, 2) ani formalny status danego podmiotu jako podatnika zarejestrowanego, ani okoliczność, że dana czynność została wykonana wielokrotnie lub jednorazowo, lecz z zamiarem częstotliwości, nie mogą przesądzać o opodatkowaniu tej czynności bez każdorazowego ustalenia, że w odniesieniu do tej konkretnej czynności podmiot ten występował w charakterze podatnika podatku od towarów i usług. W wyroku z dnia 27 października 2009 r. sygn. akt I FSK 1043/08 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przyjęcie, iż dana osoba fizyczna sprzedając działki budowlane działa w charakterze podatnika prowadzącego handlową działalność gospodarczą (jako handlowiec) wymaga ustalenia, że jej działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną), czyli stałą (powtarzalność czynności i zamiar ich kontynuacji), a w konsekwencji zorganizowaną. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę powyższe tezy w pełni podziela. Nie budzi żadnych wątpliwości to, że zawodowa (profesjonalna) działalność handlowca polega na nabywaniu i towarów i ich późniejszej sprzedaży z zyskiem. Zatem nie jest działalnością handlową sprzedaż majątku osobistego (prywatnego), który nie został nabyty w celach odsprzedaży (w celach handlowych). Jeżeli sprzedana działka nie została nabyta w celu prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie obrotu nieruchomościami, sprzedawca nie może być uznany za handlowca w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Odnosząc powyższe rozważania do rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że przedstawiony przez R. C. we wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji stan faktyczny nie spełnia kryteriów uznania takiej sprzedaży za działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Przede wszystkim wskazać trzeba na okoliczność, że sporny grunt wnioskodawca nabył wraz z małżonką od osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej z przeznaczeniem do działalności gospodarczej prowadzonej przez żonę. Następnie żona wnioskodawcy dokonała na jego rzecz darowizny prowadzonego przez siebie przedsiębiorstwa. Nabyty w drodze darowizny majątek trwały (w tym również przedmiotowa nieruchomość gruntowa) został ujęty w ewidencji środków trwałych firmy wnioskodawcy. W związku z decyzją o rozwodzie skarżący wystąpił o wydanie pozwolenia na budowę na własne nazwisko. Wycofanie przedmiotowej nieruchomości z ewidencji środków trwałych związane było ze zmianą wobec niej planów . Zatem wnioskodawca nie nabywał go w celu odprzedaży. Nieuprawnione jest natomiast wywodzenie obowiązku podatkowego, tak jak czyni autor skargi kasacyjnej w rozpoznanej sprawie, z faktu, iż otrzymany w drodze darowizny majątek ( w tym również przedmiotowy grunt) wnioskodawca włączył w skład swojego przedsiębiorstwa. W rozpatrywanej sprawie skarżący nie wskazał, że prowadzi działalność gospodarczą w przedmiocie obrotu nieruchomościami, a tylko wówczas można by uznać, że prowadzi działalność handlową w tym przedmiocie. Tylko gdy osoba sprzedająca takie działki swoim zachowaniem wykaże, że realizując tę sprzedaż działa i chce działać w charakterze podatnika (handlowca, który nabył grunty w celu ich zbycia i chce oprócz tej sprzedaży kontynuować tego rodzaju aktywność), czyli podmiotu prowadzącego w tym zakresie działalność profesjonalną, stałą i zorganizowaną - sprzedaż taka będzie opodatkowana VAT. Na taki profesjonalny charakter wskazywać może również skala prowadzonej działalności handlowej nieograniczająca się do kilku gruntów, wskazująca na zorganizowaną na stałe, a nie jedynie okazjonalną, działalność w tym zakresie (wyrok NSA z dnia 27.10.2009 r. sygn. akt I FSK 1043/08). W świetle powyższego, sformułowane w skardze kasacyjnej wszystkie zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego jak też zarzuty błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 15 ust.1 i 2 ustawy o VAT w związku z art.2 pkt 1 i art. 4 ust. 1 i 2 VI Dyrektywy oraz art. 2 ust.1 lit. "a", art. 9 ust. 1 Dyrektywy112 o VAT nie zasługują na uwzględnienie, gdyż wyrok Sądu pierwszej instancji nie narusza tych przepisów. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż przedmiotowa skarga kasacyjna nie dostarcza uzasadnionych podstaw do uwzględnienia zawartych w niej żądań, w związku z czym, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a orzekła jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło