II OSK 285/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-02-10
Skład orzekający: Wiesław Kisiel, Jerzy Bujko, Jacek Hyla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne nałożenie grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z prawa budowlanego jest dopuszczalne, jeśli w obrocie prawnym pozostaje wcześniejsze, choćby nieprawomocne, postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania tego samego obowiązku?Ratio decidendi
Ponowne nałożenie grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z prawa budowlanego jest niedopuszczalne, jeśli w obrocie prawnym pozostaje wcześniejsze, nawet nieprawomocne, postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania tego samego obowiązku. W takiej sytuacji dochodzi do naruszenia art. 121 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia grzywny w celu przymuszenia na B. i J. B. za niewykonanie obowiązku rozbiórki samowolnie wybudowanego domku letniskowego i zbiornika na nieczystości płynne. W toku postępowania egzekucyjnego wydano kilka postanowień o nałożeniu grzywny. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie o nałożeniu grzywny, uznając, że narusza ono art. 121 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ponieważ obowiązek wynikał z prawa budowlanego, a grzywna była nakładana wielokrotnie. Lubuski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł skargę kasacyjną, kwestionując tę ocenę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wiesław Kisiel Sędziowie sędzia NSA Jerzy Bujko sędzia del. NSA Jacek Hyla (spr.) Protokolant Maciej Stojek po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2010r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gorzowie Wielkopolskim od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. akt II SA/Go 529/08 w sprawie ze skargi B. i J. B. na postanowienie Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. II SA/Go 529/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uchylił postanowienie Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wschowie z dnia [...] kwietnia 2008r. nr [...].
Z uzasadnienia wyroku sądu I instancji wynika, że postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wschowie nałożył na J. B. grzywnę w wysokości 8800 zł w celu przymuszenia z powodu uchylania się od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008r., obowiązek uiszczania opłaty egzekucyjnej w wysokości 68 zł, oraz - w terminie do dnia 31 lipca 2008r. - zobowiązał do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008r, pod rygorem orzeczenia wykonania zastępczego. Postanowienie wydane zostało na podstawie art.119, art. 121 § 2 i 4 oraz art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) - zwanej dalej ustawą.
W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Nowej Soli nr [...] z dnia [...] września 1996r. B. i J. B. zostali zobowiązani do wykonania obowiązku rozbiórki wybudowanych na działce nr ewidencyjnej [...] w L. gm. S., bez wymaganego pozwolenia na budowę, domku letniskowego o wymiarach 5,40 x 5,60 i zbiornika na nieczystości płynne z przyłączem oraz uporządkowania terenu po rozbiórce i zgłoszenia wykonania obowiązku. Dalej organ stwierdził, że z powodu uchylania się od wykonania obowiązku w dniu 2 kwietnia 1998r. wysłane zostało upomnienie wzywające do jego wykonania, które odebrane zostało w dniu 8 kwietnia 1998r. Ponieważ obowiązek rozbiórki nie został wykonany, wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne oraz przesłano zobowiązanemu postanowienie nr [...] o grzywnie w celu przymuszenia wraz z tytułem wykonawczym nr [...]. Postanowienie to zostało uchylone przez organ l! instancji, a sprawę przekazano do ponownego rozpoznania przez organ l instancji. Dalej organ wskazał, że przeprowadzona w dniu [...] kwietnia 2008r. kontrola wykazała, że obowiązek rozbiórki nie został wykonany. Organ stwierdził, że w myśl art. 7 § 2 ustawy, nałożono najmniej uciążliwy środek egzekucyjny, a w wypadku niewykonania obowiązku w określonym w postanowieniu terminie, zastosowany zostanie środek egzekucyjny w postaci wykonania zastępczego.
Od powyższego postanowienia B. i J. B. wnieśli zażalenie, w którym skarżący podnieśli, że w związku z wykonaniem obowiązku rozbiórki nakładane już były na nich grzywny w celu przymuszenia, a zaskarżone postanowienie jest kolejnym - czwartym orzeczeniem o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Skarżący zarzucili, że w postanowieniu mylnie określono jako zobowiązanego tylko J. B., podczas gdy ze względu na małżeńską wspólność majątkową, zobowiązanymi winni być obydwoje małżonkowie. Również w decyzji o nałożeniu obowiązku rozbiórki jako zobowiązanych organ wskazał obydwoje małżonków. Skarżący wskazali nadto, że na ich działce nie został wybudowany drewniany budynek gospodarczy, wobec czego nałożenie grzywny w tej części jest bezzasadne. Wysokość nałożonej grzywny skarżący uznali za przewyższającą wartość obiektu budowlanego.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2008r. Lubuski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Od powyższego postanowienia B. i J. B. wnieśli skargę podnosząc zarzuty przytoczone wcześniej w zażaleniu od postanowienia organu l instancji.
W odpowiedzi na skargę Lubuski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w uzasadnieniu wyroku uchylającego zaskarżone postanowienie wskazał, że w myśl art. 121 §1 ustawy grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie, z zastrzeżeniem § 4. Przepis art. 121 § 4 ustawy stanowi, że jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w sprawie egzekucji obowiązku polegającego na rozbiórce domku letniskowego wraz ze zbiornikiem na nieczystości płynne, wynikającego z decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Nowej Soli z dnia [...] września 1996r. znak [...], wystawionych zostało kilka tytułów wykonawczych oraz wydano kilka postanowień o zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia. l tak:
• tytuł wykonawczy z dnia [...] kwietnia 2007r. oraz postanowienie nr [...] o nałożeniu na B. i J. B. grzywny w celu przymuszenia, postanowienie to zostało uchylone przez organ II instancji;
• tytuł wykonawczy z dnia [...] sierpnia 2007r. oraz postanowienie nr [...] o nałożeniu na B. i J. B. grzywny w celu przymuszenia, na postanowienie wniesiona została skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (sygn. akt II SA/Go804/07), a następnie skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego;
• tytuł wykonawczy z dnia [...] stycznia 2008r. oraz postanowienie o nałożeniu na J. B. grzywny w celu przymuszenia,
• tytuł wykonawczy z dnia [...] kwietnia 2008r.oraz postanowienie nr [...] o nałożeniu na J. B. grzywny w celu przymuszenia. Okoliczności wyżej wskazane pozostają poza sporem.
Z powyższego wynika, że postanowienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia, będące przedmiotem badania Sądu w niniejszej sprawie, wydane zostało wbrew treści przepisu art. 121 § 4 ustawy, który wyłącza możliwość nałożenia na zobowiązanego ponownej grzywny w przypadku egzekucji obowiązku wynikającego z prawa budowlanego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Lubuski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez WSA w Gorzowie Wielkopolskim oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego wraz z kosztami zastępstwa procesowego.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przepisów postępowania, a mianowicie art.145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej p.p.s.a., przez bezpodstawne ustalenie, że w sprawie, dotyczącej egzekucji obowiązku wynikającego z prawa budowlanego, doszło do nałożenia przez organ egzekucyjny na zobowiązanego ponownej grzywny w celu przymuszenia, co z kolei skutkować miało naruszeniem przez organ przepisu art. 121 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zaskarżone rozstrzygnięcie narusza ponadto postanowienia art. 153 p.p.s.a., bowiem pozostaje w sprzeczności z oceną prawną wyrażoną w wyrokach WSA w Gorzowie Wlkp.: z dnia 23 stycznia 2008r., sygn. akt II SA/Go 751/07, z dnia 29 sierpnia 2008r., sygn. akt II SA/Go 322/08 oraz z dnia 19 listopada 2008r., sygn. akt II SA/Go 528/08, wydanych w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów zgłoszonych w sprawie prowadzenia niniejszej egzekucji. Zgodnie z uzasadnieniem ww. wyroków Sąd po dokonaniu wnikliwej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy stwierdził między innymi, że uchylone zostały uprzednio wydane w sprawie postanowienia w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia i obowiązkiem organu było ponowne rozpoznanie sprawy i wydanie orzeczenia o stosownym środku egzekucyjnym w egzekucji obowiązku o charakterze niepieniężnym.
Szczegółowa analiza dokumentów związanych z przebiegiem postępowania prowadzonego przez organ egzekucyjny w celu doprowadzenia do wykonania obowiązku rozbiórkowego nałożonego na B. B. i J. B. decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Nowej Soli wskazuje, że uprzednio wydane w toku tego postępowania postanowienia w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wypadły z obiegu prawnego.
W istocie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wschowie wystawił 4 administracyjne tytuły wykonawcze w celu prowadzenia postępowania egzekucyjnego zmierzającego do wykonania spornego obowiązku rozbiórki obiektów budowlanych. Tym niemniej w kwestii "wielości" tytułów egzekucyjnych i postanowień o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, idąc za oceną prawną wyrażoną w wyroku (obecnie prawomocnym) WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 19 listopada 2008r., sygn. akt II SA/Go 528/08, wydanym w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów zgłoszonych w sprawie prowadzenia niniejszej egzekucji, należy uwzględnić następujące zdarzenia:
– Postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2007r. PINB uznał zarzuty za uzasadnione, "uchylił" postanowienie o nałożeniu grzywny nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007r. (w zaskarżanym wyroku Sąd błędnie wskazał, że postanowienie o nałożeniu grzywny oznaczone jest numerem [...], jak też błędnie stwierdził, że uchylone ono zostało przez organ II instancji) oraz "uchylił" tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007r.
– Postanowieniem nr [...] z dnia 3 września 2007r. PINB uznał za nieuzasadnione zarzuty B. i J. B. zgłoszone wobec postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007r" w toku którego to postępowania PINB wydał postanowienie o nałożeniu grzywny nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007r.) LWINB postanowieniem z dnia [...] października 2007r., znak: [...], utrzymał w mocy postanowienie PINB nr 139/2007, a WSA w Gorzowie Wlkp. prawomocnym wyrokiem z dnia 23 stycznia 2008r., sygn. akt II SA/Go 751/07 oddalił skargę B. i J. B. w przedmiocie uznania tych zarzutów za nieuzasadnione. W wyroku tym Sąd dokonał także oceny, iż postanowienie PINB nr [...] z dnia [...] maja 2007r. w istocie stanowi postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, skutkujące uchyleniem dokonanych wcześniej czynności egzekucyjnych. A zatem na podstawie oceny prawnej wyrażonej w tym wyroku stwierdzić należy, że postanowienie o nałożeniu grzywny nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007r. zostało uchylone, co z kolei wskazuje na wadliwość stanowiska w tym zakresie zajętego przez Sąd w wyroku stanowiącym przedmiot niniejszej skargi kasacyjnej.
Niezgodna z prawem jest też ocena Sądu, że w obrocie prawnym funkcjonuje postanowienie nr [...] o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Postanowienie to bowiem zostało uchylone ostatecznym postanowieniem LWINB z dnia [...] listopada 2007r. znak: [...], a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Natomiast wskazywana w wyroku stanowiącym przedmiot niniejszej skargi okoliczność, że ww. postanowienie LWINB z dnia [...] listopada 2007r. zostało uchylone przez WSA w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 14 lutego 2008r., sygn. akt II SA/Go 804/07, nie wywołuje skutku prawnego, bowiem w chwili obecnej wyrok ten jest nieprawomocny, gdyż organ wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
– Postanowieniem nr [...] z dnia 24 stycznia 2008r. PINB uznał za nieuzasadnione zarzuty B. i J. B. zgłoszone wobec postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] stycznia 2008r. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem LWINB z dnia [...] marca 2008r., nr [...], a następnie WSA w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2008r., sygn. akt II SA/Go 322/08 oddalił skargę B. i J. B. na postanowienie LWINB (wyrok jest prawomocny).
– Postanowieniem z dnia [...] marca 2008r., znak: [...], LWINB uchylił natomiast w trybie odwoławczym postanowienie nr [...] z dnia [...] stycznia 2008r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w związku z tytułem wykonawczym nr [...] z dnia [...] stycznia 2008r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
– Postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008r. PINB nałożył grzywnę w celu przymuszenia, LWINB postanowieniem z dnia [...] lipca 2008r., znak: [...], utrzymał w mocy to postanowienie. Oba postanowienia uchylone zostały wyrokiem WSA stanowiącym przedmiot niniejszej skargi.
Zatem uprzednio wydane w przedmiocie nałożenia grzywny postanowienia nie weszły do obiegu prawnego. Tym samym bezpodstawny jest zarzut Sądu, że wydając ww. postanowienie nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008r. organ naruszył art. 121 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Ponadto zauważyć należy, że dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Sąd zobligowany był uwzględnić ocenę prawną wyrażoną w wyrokach prawomocnych wydanych przez ten Sąd uprzednio w odniesieniu do niniejszego postępowania egzekucyjnego. Przebieg postępowania i ocena legalności poszczególnych czynności egzekucyjnych podejmowanych przez organ egzekucyjny w celu doprowadzenia do wykonania obowiązku rozbiórki obciążającego B. i J. B. stanowił bowiem uprzednio przedmiot kilkakrotnej kontroli tego Sądu.
W wyroku z dnia 23 stycznia 2008r., sygn. akt II SA/Go 751/07 Sąd dokonał między innymi oceny, iż postanowienie PINB nr [...] z dnia [...] maja 2007r. w istocie stanowi postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, skutkujące uchyleniem dokonanych wcześniej czynności egzekucyjnych. Stanowisko Sądu w tym względzie ponowione zostało w kolejnych wyrokach wydanych w przedmiocie uznania zarzutów za niezasadne: z dnia 29 sierpnia 2008r., sygn. akt II SA/Go 322/08 oraz z dnia 19 listopada 2008r., sygn. akt II SA/Go 528/08 (obecnie prawomocny). Natomiast ocena powyższa równoznaczna jest z tym, iż zdaniem Sądu nastąpiło również uchylenie postanowienia o nałożeniu grzywny nr 70/2007 z dnia [...] kwietnia 2007r. wydanego w przedmiocie nałożenia grzywny. Jak bowiem wskazał WSA w Gorzowie w treści ww. wyroku z dnia 29 sierpnia 2008r., sygn. akt II SA/Go 322/08: "Skutkiem prawnym umorzenia postępowania egzekucyjnego, wynikającym z art.60 § 1 ustawy o pea jest - co do zasady - uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych. Oznacza to, że w ten sposób zostaje przywrócony stan istniejący przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Z mocy samego prawa zostają bowiem uchylone dokonane czynności egzekucyjne. Nie ma jednak przeszkód, by prowadzić postępowanie egzekucyjne ponownie." Tym samym zajęcie przez Sąd w treści wyroku stanowiącego przedmiot niniejszej skargi stanowiska, że postanowienie o nałożeniu grzywny nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007r. pozostaje w obiegu prawnym, powoduje w konsekwencji, iż zaskarżany wyrok narusza art. 153 ustawy p.p.s.a.
Podkreślić należy, że zgodnie z oceną prawną Sądu wyrażoną w wyroku z dnia 19 listopada 2008r., sygn. akt II SA/Go 528/08 (obecnie prawomocny) wydanym w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów zgłoszonych w sprawie prowadzenia niniejszej egzekucji, organ egzekucyjny będący jednocześnie wierzycielem powinien kontynuować postępowanie egzekucyjne wszczęte w oparciu o uznany za spełniający wymogi określone w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tytuł wykonawczy nr [...] zadnia [...] sierpnia 2007r. (bezpodstawnym jest wystawianie przez wierzyciela kolejnych "nowych" tytułów wykonawczych). Skoro natomiast LWINB, uwzględniając zażalenie B. i J. B., postanowieniem z dnia [...] marca 2008r., znak: [...], uchylił w całości postanowienie PINB nr [...] z dnia [...] stycznia 2008r. w sprawie nałożenia grzywny w celu przymuszenia i sprawę przekazał temu organowi do ponownego rozstrzygnięcia, to obowiązkiem organu było ponowne rozpoznanie sprawy i orzeczenie o stosownym środku egzekucyjnym w egzekucji obowiązku o charakterze niepieniężnym (w postaci grzywny w celu przymuszenia) w ramach wszczętego postępowania egzekucyjnego. Tak więc w konsekwencji należy stwierdzić, że również stanowisko Sądu zajęte w powyżej cytowanym wyroku potwierdza, iż wydanie przez PINB postanowienia nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia nie narusza art. 121 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje,
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżony wyrok odpowiada prawu, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia.
W myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 154, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
Zasadnicze znaczenie w sprawie ma ocena, czy prawidłowo zastosowano przepis art. 121 ust. 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) - zwanej dalej ustawą, który stanowi, że jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa. Przyczyną uchylenia zaskarżonego postanowienia było bowiem ustalenie przez sąd I instancji, że grzywna w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego była już uprzednio nałożona.
Zwrócić należy w tym miejscu uwagę na to, że uzasadnienie wyroku sądu I instancji nie opisuje precyzyjnie czy i w jakich terminach postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia były uchylane przez organ nadrzędny lub przez sąd administracyjny, ograniczając się do wyliczenia postanowień i stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie wydane zostało wbrew treści art. 121 §4 ustawy.
Odnosząc się zatem do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 121 § 4 ustawy rozważyć należało, czy w dacie wydania zaskarżonego postanowienia – [...] lipca 2008r. - w obrocie prawnym pozostawało którekolwiek z wcześniejszych postanowień o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego.
Stwierdzić należy zatem, że postanowienie nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007r. zostało prawomocnie uchylone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 9 maja 2007r. nr [...].
Postanowienie zaś organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2007r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia zostało uchylone przez organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] listopada 2007r. To znów postanowienie uchylił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 14 lutego 2008r. sygn. akt II SA/Go 804/07 - przy czym w wyroku tym zawarto stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie (organu II instancji) nie może być wykonane. Wyrok ten uchylił Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 maja 2009r. sygn. akt II OSK 791/08.
Postanowienie z dnia [...] stycznia 2008r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia zostało uchylone prawomocnie postanowieniem z dnia [...] marca 2008r.
Zatem w dacie wydania postanowienia będącego przedmiotem skargi w niniejszej sprawie – w dniu [...] lipca 2008r. w obrocie prawnym pozostawało faktycznie postanowienie organu I instancji (PINB) z dnia [...] sierpnia 2007r. – gdyż postanowienie organu odwoławczego uchylające je zostało uchylone przez sąd administracyjny wyrokiem z dnia 14 lutego 2008r. - zawierającym orzeczenie o tym, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. Skutkiem wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. w sprawie II SA/Go 804/07 było zatem to, że postanowienie organu I instancji znalazło się ponownie w obrocie prawnym – jako nieprawomocne – aż do wyroku NSA z dnia 21 maja 2009r. sygn. akt II OSK 791/08. Do tego bowiem czasu wstrzymana była wykonalność postanowienia organu odwoławczego (LWINB) - uchylającego to postanowienie.
Skoro tak, to uznać należy za trafne stwierdzenie sądu I instancji, że grzywnę w celu przymuszenia do wykonania wynikającego z prawa budowlanego obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego wymierzoną przez organ I instancji postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008r. – utrzymanym w mocy postanowieniem z dnia [...] lipca 2008r. nałożono w warunkach istnienia w obrocie prawnym postanowienia o nałożeniu grzywny z dnia [...] sierpnia 2007r.
Skoro tak, to ponowne wymierzenie grzywny nastąpiło z naruszeniem art.121§4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Nie sposób dopatrzeć się w zaskarżonym wyroku naruszenia przepisu art. 153 p.p.s.a. ustanawiającego zasadę związania sądu administracyjnego oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu.
Żaden z przywołanych w skardze kasacyjnej wyroków sądu I instancji – II SA/Go 751/07, II SA/Go 322/08, II SA/Go 528/08 – nie zawierał bynajmniej nakazu zastosowania grzywny w celu przymuszenia w sytuacji pozostawania w obrocie prawnym wcześniejszego, choćby nieprawomocnego postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania tego samego obowiązku. Żaden z tych wyroków nie dotyczył zresztą wpływu postanowienia organu I instancji nr [...] z [...] sierpnia 2007r. na toczące się postępowanie egzekucyjne w okresie do wyroku NSA z 21 maja 2009r. sygn. akt II OSK 791/08, co było kwestią o znaczeniu kluczowym w sprawie niniejszej.
W tej sytuacji wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim, pomimo dostrzeżonej wadliwości uzasadnienia uznać należało za odpowiadający prawu, a skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło