I SA/Bd 656/08

WyrokWSA w Bydgoszczy2008-12-10

Skład orzekający: Halina Adamczewska-Wasilewicz, Leszek Kleczkowski, Mirella Łent

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odszkodowanie w postaci renty otrzymane na podstawie przepisów prawa niemieckiego, z tytułu wypadku przy pracy, podlega zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w świetle zasady niedyskryminacji wynikającej z prawa wspólnotowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa zastosowania zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wyłącznie z powodu, że odszkodowanie zostało przyznane na podstawie prawa niemieckiego, stanowi naruszenie zasady niedyskryminacji wynikającej z prawa wspólnotowego (art. 12 i 39 TWE). Różne traktowanie podatnika w zależności od pochodzenia aktu prawnego przyznającego świadczenie, gdy charakter świadczenia jest identyczny jak przyznawanego na podstawie prawa polskiego, jest niedopuszczalne. W związku z tym, zaskarżona decyzja została uchylona.
Stan faktyczny
J. B. otrzymał odszkodowanie w postaci jednorazowej spłaty renty z Niemiec, przyznanej przez niemieckie Zrzeszenie Zawodowe w związku z wypadkiem przy pracy, który spowodował 40% uszczerbek na zdrowiu. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego, uznając, że świadczenie nie korzysta ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ zostało przyznane na podstawie prawa zagranicznego. Strona skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną interpretację przepisów krajowych i naruszenie zasady niedyskryminacji z prawa wspólnotowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. i orzeczono, że decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Zasądzono zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Mirella Łent Protokolant Asystent Sędziego Agnieszka Kujawa po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz J. B. kwotę 4 100 złotych (cztery tysiące sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. I SA/Bd 656/08 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...] nr [...] orzekającą o odmowie J. B. stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że w dniu [...] J. B. złożył do [...] Urzędu Skarbowego w B. wniosek, który został przesłany następnie według właściwości do Naczelnika Urzędu Skarbowego w L., a dotyczący zwrotu pobranej przez Bank Polska Kasa Opieki S. A. I O. w L. zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych w kwocie [...] zł od otrzymanego odszkodowania z Niemiec. Zaliczka na podatek została w dniu [...] przekazana na konto [...] Urzędu Skarbowego w B. Uzasadniając wniosek strona podniosła, że w dniu [...] uległa wypadkowi w gospodarstwie rolnym na terenie Niemiec, który przez władze niemieckie został zakwalifikowany jako wypadek przy pracy z prawem do odszkodowania. Podatnik wskazał, że w związku z uznanym 40% uszczerbkiem na zdrowiu otrzymywał co miesiąc rentę dla ubezpieczonych w wysokości [...] EURO z Rolniczego Zrzeszenia Zawodowego [...] Stowarzyszenia Prawa Publicznego z siedzibą główną w H. W lutym 2008r. podatnik otrzymał odszkodowanie w postaci jednorazowej spłaty. W ocenie strony powyższe odszkodowanie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3c ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.). Do wymienionego wniosku dołączono przetłumaczone na język polski dokumenty wystawione przez ww. Rolnicze Zrzeszenie Zawodowe, tj.: decyzję o przyznaniu renty z dnia [...] oraz pisma z dnia [...] i [...], pełnomocnictwo i zaświadczenie z Banku z dnia [...]. Decyzją z dnia [...], Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. uznając, że otrzymane przez podatnika świadczenie nie korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego. Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, w którym wniosła o jej uchylenie i wydanie decyzji zgodnie z art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej stwierdzającej nadpłatę w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. oraz zwrot niesłusznie pobranej zaliczki na podatek dochodowy stosownie do art. 76c Ordynacji podatkowej. W przypadku nieuwzględnienia powyższych żądań podatnik wniósł o stwierdzenie nadpłaty z tytułu wspólnego rozliczenia się z małżonkiem zgodnie z art. 6 ust. 2 oraz art. 32 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazując, iż małżonka za rok 2008 nie uzyska żadnych dochodów, a pomiędzy małżonkami istnieje wspólność majątkowa. W uzasadnieniu odwołania podatnik wskazał, że renta była formą tymczasowego odszkodowania. Przywołał przepisy art. 444 § 2 i § 3 kodeksu cywilnego stanowiące, że "jeżeli poszkodowany utracił całkowicie zdrowie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość, może on żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody odpowiedniej renty" oraz "jeżeli w chwili wydania wyroku szkody nie da się dokładnie ustalić, poszkodowanemu może być przyznana renta tymczasowa". Podatnik wskazał, iż nie musiał występować do sądu, a komisja składająca się z przedstawicieli przedsiębiorców i ubezpieczonych podjęła decyzję o przyznaniu mu renty jako tymczasowego odszkodowania. Podniósł, że na podstawie decyzji Rządu Federalnego Niemiec w lutym br. otrzymał (na swój wniosek) odszkodowanie w postaci jednorazowej spłaty. Przywołano treść zaświadczenia LBG [...] z [...], iż "spłata wynika z [...] renty wypadkowej, która była wypłacana jako odszkodowanie na podstawie skutków [...] wypadku z dnia [...]". Zdaniem strony, jednorazowa spłata jest odszkodowaniem za utracone zdrowie, a nie rentą i kwalifikuje się do zwolnienia od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Strona zarzuciła Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w L. błędną interpretację art. 21 ust. 1 pkt 3c poprzez przyjęcie jakoby przepis ten odnosił się tylko do odszkodowań otrzymanych na podstawie przepisów polskiego prawa. Na poparcie własnego stanowiska podatnik przywołał interpretacje Urzędu Skarbowego w Szczecinie Nr PDII/4l5/I/42/04 oraz Naczelnika Świętokrzyskiego Urzędu Skarbowego Nr R0415/90/2005. Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, osoby fizyczne mające miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swych dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów. Jednocześnie zgodnie z art. 4a ww. ustawy przepis ten stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu, których stroną jest Rzeczypospolita Polska. Ponadto organ wskazał, iż zgodnie z art. 18 ust. 1 umowy z dnia 14 maja 2003 r. między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku (Dz.U. z 2005 r. Nr 12, poz. 90) emerytury i podobne świadczenia lub renty, otrzymywane przez osobę mającą miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie z drugiego Umawiającego się Państwa, podlegają opodatkowaniu tylko w tym pierwszym Państwie. Na podstawie art. 18 ust. 2 ww. umowy bez względu na postanowienia ustępu 1 niniejszego artykułu płatności otrzymywane przez osobę mającą miejsce zamieszkania w jednym Umawiającym się Państwie z obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych drugiego Umawiającego się Państwa, podlegają opodatkowaniu tylko w tym drugim Państwie. W konsekwencji zdaniem organu II instancji renta otrzymywana z Niemiec, wypłacana osobie mającej miejsce zamieszkania w Polsce, podlega co do zasady opodatkowaniu tylko w Polsce. Wyjątek dotyczy jednak sytuacji, gdy świadczenia są wypłacane z niemieckiego obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych. Wówczas, stosownie do art. 18 ust. 2 ww. umowy, płatności takie podlegają opodatkowaniu tylko w państwie źródła, tj. w Niemczech. Organ podniósł, iż przedłożone przez podatnika dokumenty wskazują, że przedmiotowa renta została mu przyznana przez Rolnicze Zrzeszenie Zawodowe [...] Stowarzyszenie Prawa Publicznego. W treści decyzji jest mowa o przyznaniu renty jako tymczasowego odszkodowania. Renta ta, zgodnie z wnioskiem strony została w 2008 r. wypłacona, przez wymienione wyżej Zrzeszenie, w formie skapitalizowanej jako jednorazowa spłata. W ocenie organu odwoławczego brak jest natomiast dowodów potwierdzających, iż przedmiotowe świadczenie wypłacane jest z obowiązkowego sytemu ubezpieczeń socjalnych w Niemczech. W związku z tym świadczenie to otrzymywane z Niemiec, wypłacane osobie mającej miejsce zamieszkania w Polsce podlega opodatkowaniu w Polsce. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej powyższą konkluzję potwierdza też załączone przez stronę do odwołania tłumaczenie rozmowy telefonicznej z Rolniczym Zrzeszeniem Zawodowym [...], z którego wynika, że w Niemczech wskutek międzynarodowych uregulowań od wypłacanej renty wypadkowej nie pobiera się podatku. Organ przywołując zasadę powszechności opodatkowania podkreślił, że z przedstawionego przez podatnika stanu faktycznego oraz dołączonych dokumentów wynika, że otrzymane przez niego świadczenie nie korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych. Wskazał, że zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku dochodowego są odszkodowania w postaci renty otrzymane na podstawie przepisów prawa cywilnego w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, przez poszkodowanego, który utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej, albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość. Organ stwierdził, że powyższy przepis odnosi się do odszkodowań otrzymanych na podstawie przepisów prawa cywilnego, rozumianego jako przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) a nie przepisów prawa zagranicznego. Zdaniem organu przyznana J. B. renta powypadkowa, wypłacona w formie jednorazowego świadczenia na podstawie przepisów prawa niemieckiego nie mieści się w podanym zwolnieniu. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej przyznana renta wypadkowa na podstawie przepisów prawa niemieckiego, nie mieści się też w katalogu zwolnień przedmiotowych określonych w przepisach art. 21 ust. 1 pkt 74 oraz pkt 91 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zatem zgodnie z przywołaną generalną zasadą powszechności opodatkowania wyrażoną w art. 9 ust. 1 wymienionej ustawy uzyskany przez podatnika dochód podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Odnośnie załączonych do odwołania interpretacji organów podatkowych Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, że odnoszą się one do innych stanów faktycznych i wyrażone w nich stanowiska nie są wiążące dla organu podatkowego w niniejszej sprawie. Rozpatrując zawarty w odwołaniu wniosek o stwierdzenie nadpłaty z tytułu wspólnego rozliczenia się z małżonkiem, organ zauważył, że stosownie do postanowień art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych małżonkowie podlegający obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, między którymi istnieje przez cały rok podatkowy wspólność majątkowa, pozostający w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy, mogą być jednak, z zastrzeżeniem ust. 8, na wniosek wyrażony we wspólnym zeznaniu rocznym, z zastrzeżeniem art. 6a, opodatkowani łącznie od sumy swoich dochodów określonych zgodnie z art. 9 ust. 1 i 1a, po uprzednim odliczeniu, odrębnie przez każdego z małżonków, kwot określonych w art. 26 i art. 26c. W tym przypadku podatek określa się na imię obojga małżonków w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy łącznych dochodów małżonków, z tym że do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany. Zważywszy na powyższe organ odwoławczy stwierdził, że podatnicy mogą składać stosowny wniosek o dokonanie łącznego opodatkowania, ale zgodnie z normą wynikającą z art. 6 ust. 2 ww. ustawy, możliwe jest to jedynie w zeznaniu rocznym i tylko w terminie przewidzianym do złożenia tego zeznania. Termin wyboru sposobu opodatkowania jest tożsamy z ostatecznym terminem złożenia zeznania rocznego. Organ podkreślił też, iż termin do złożenia wniosku o łączne opodatkowanie wynika z prawa materialnego i nie może być zmieniany. Na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. pismem z dnia [...] strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, zarzucając jej błędną interpretację art. 21 ust.1 pkt 3c ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez twierdzenie, iż powyższy przepis odnosi się tylko do odszkodowań otrzymanych na podstawie przepisów prawa cywilnego, rozumianego jako przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. kodeks cywilny. Zarzucono również naruszenie przepisu art.122 Ordynacji podatkowej zobowiązującego organ podatkowy do wnikliwej analizy stanu faktycznego oraz naruszenie art. 39 Traktatu o utworzeniu Wspólnoty Europejskiej zakazującego dyskryminacji w sferze swobodnego przepływu pracowników. W związku z powyższym strona wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji. W uzasadnieniu podatnik podał, że art.21 ust.1 pkt 3c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie odnosi się wyłącznie do odszkodowań otrzymanych na podstawie przepisów prawa cywilnego, rozumianego jako przepisy kodeksu cywilnego. Zdaniem podatnika nie ma takiego wyłączenia w art. 21 ani też wśród wyłączeń, które zawiera art. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Podkreślił, że ze względu na krótki okres pracy oraz nieznajomość prawa niemieckiego, nie ubiegał się i nie otrzymał odszkodowania powypadkowego. Dlatego komisja składająca się z przedstawicieli przedsiębiorców i pracobiorców przyznała mu rentę jako tymczasowe odszkodowanie, a Rząd Federalny Niemiec wypłacił odszkodowanie w postaci jednorazowej spłaty. Pomiędzy skarżącym a Rządem Federalnym Niemiec została zawarta ugoda. Strona skarżąca zrezygnowała z prawa do renty dożywotniej, aby posiadać środki na właściwe leczenie, rehabilitację i unowocześnienie własnego gospodarstwa rolnego. Renta wypadkowa została skumulowana. W ocenie strony skumulowana renta określona w art. 447 kodeksu cywilnego jest odszkodowaniem, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Świadczenie to nosi wszelkie znamiona odszkodowania. Wskazano, iż istnieje związek przyczynowy pomiędzy wypadkiem a wypłaconym świadczeniem. Sporne świadczenie nie może być ujmowane jako renta (przychód ze stosunku pracy), ale świadczenie z innych źródeł. Zdaniem podatnika podstawą przyznania świadczenia był odpowiednik art. 444 § 2 kodeksu cywilnego, który stanowi o obowiązku naprawienia szkody przez zobowiązanego, a więc podmiot, który wyrządził szkodę. W odniesieniu do wypadków przy pracy nie zawsze musi to być pracodawca. Na poparcie swoich twierdzeń strona powołała wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 stycznia 2008 r., sygn. akt I SA/Wr 1468/07. W skardze sformułowano również zarzut naruszenia art. 39 Traktatu o utworzeniu Wspólnoty Europejskiej zakazującego dyskryminacji w sferze swobodnego przepływu pracowników. Według podatnika, w związku z obecnością od 04 maja 2004 r. Polski w Unii Europejskiej, należy szerzej spojrzeć na kwestię opodatkowania świadczeń mających charakter odszkodowania. Od momentu wejścia do Unii Europejskiej, dyskryminacją jest stanowisko organów podatkowych, że uzyskane przez podatnika świadczenie odszkodowawcze z Niemiec nie podlega zwolnieniu. Strona przywołała art. 12 ust. 1 TWE wskazując na zakaz dyskryminacji w sferze każdej czynności rynku wewnętrznego oraz art. 39 ustanawiający zasadę swobodnego przepływu pracowników. Zgodnie z art. 39 ust. 1 TWE na terytorium Wspólnoty zapewniony jest swobodny przepływ pracowników. Natomiast ust. 2 ustanawia zakaz wszelkiej dyskryminacji wobec pracowników państw członkowskich w dziedzinie zatrudnienia, płac oraz innych warunków pracy. W ocenie podatnika w jego sprawie mamy do czynienia z dyskryminacją ukrytą w sferze opodatkowania bezpośredniego. Na poparcie swojego stanowiska powołał poglądy doktryny. Ponadto strona podniosła, że w jej przypadku zostały spełnione wszystkie przesłanki zawarte w art. 21 ust. 1 pkt 3c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Podatnik powtórzył, że w wyniku wypadku utracił 40% zdrowia, tracąc całkowicie zdolność do pracy zarobkowej, co zmniejszyło jego widoki powodzenia na przyszłość, a ustawodawca objął zwolnieniem odszkodowania w postaci renty otrzymane na podstawie prawa cywilnego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodał, że organ nie jest uprawniony do decydowania o zgodności przepisów prawa podatkowego z przepisami Wspólnoty Europejskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Skarga zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie zasadniczą kwestią sporną jest odmowa zastosowania przez organy zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust.1 pkt 3c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Należy mieć na uwadze, że po wejściu Polski do UE, nie wystarczy już interpretacja koncentrująca się na wykładni językowej przepisów krajowych. Nie tylko organy podatkowe, ale także sądy winny bowiem respektować zasadę interpretacji prawa wewnętrznego w sposób przyjazny prawu wspólnotowemu, która znajduje oparcie w art. 91 ust. 1 Konstytucji RP. Zgodnie z tą zasadą, od organów stosujących prawo oczekuje się zgodnej z prawem europejskim interpretacji prawa wewnętrznego, co wynika z art. 10 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (dalej: TWE). Z zasady lojalnej współpracy, wyrażonej w art. 10 TWE, wynika, że wszystkie organy państwa, w tym organy administracyjne, są zobowiązane interpretować i stosować prawo krajowe tak, aby zapewnić pełną skuteczność praw zagwarantowanych przez przepisy wspólnotowe. Tak więc w orzecznictwie ETS (zob. orzeczenie z 13 listopada 1991 r. w sprawie C-106/89), uznaje się powinność wykorzystania prawa europejskiego jako wzorca przy interpretacji prawa wewnętrznego. Potwierdza to także orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (wyrok z 21 kwietnia 2004 r., K 33/03). Sąd w tut. składzie w pełni podziela argumentację dotyczącą interpretacji przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w kontekście przepisów prawa wspólnotowego zaprezentowaną w wyroku WSA w Warszawie z dnia 3 października 2008r., sygn. akt III SA/Wa 977/08, w którym wskazano, że od chwili przystąpienia do UE, Polska ma obowiązek stosowania się do zasad interpretacji wynikających z dorobku wspólnotowego. Dotyczy to także metod wykładni stosowanych w orzecznictwie sądu administracyjnego. Powyższego nie zmienia fakt, że podatki bezpośrednie podlegają kompetencjom państw członkowskich UE. Państwa członkowskie powinny bowiem korzystać z tych kompetencji z poszanowaniem prawa wspólnotowego. W tym miejscu zasadnym jest przytoczenie istotnych dla niniejszej sprawy postanowień prawa wspólnotowego, w tym art. 12 oraz art. 39 ust. 1 i ust. 2 TWE. Zgodnie z art. 12 TWE w zakresie stosowania traktatu i bez uszczerbku dla postanowień szczególnych, które on przewiduje, zakazana jest wszelka dyskryminacja ze względu na przynależność państwową. Treść tej zasady sprowadza się do zakazu różnego traktowania takich samych sytuacji, ale i jednakowego traktowania dwóch sytuacji zasadniczo różnych od siebie z wyjątkiem przypadków obiektywnie uzasadnionych. Dyskryminację należy bowiem rozumieć jako naruszenie zasady równości ze względu na zabronione tą zasadą kryterium różnicowania. Z zasady równości wynika nakaz jednakowego traktowania podmiotów prawa w obrębie określonej kategorii. Wszystkie podmioty prawa charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną powinny być traktowane równo, bez zróżnicowań dyskryminujących, jak i faworyzujących. Zgodnie z art. 39 ust. 1 TWE zapewniony jest swobodny przepływ pracowników w obrębie Wspólnoty. Art. 39 ust. 2 TWE formułuje w tym zakresie zakaz dyskryminacji stanowiąc, że swobodny przepływ pracowników między Państwami Członkowskimi obejmuje zniesienie wszelkich form dyskryminacji ze względu na przynależność państwową w zakresie zatrudnienia, wynagrodzenia i innych warunków pracy. Wprawdzie brzmienie powołanego przepisu TWE wskazuje na objęcie swobodą przepływu - jedynie osób posiadających status pracownika, to jednak biorąc pod uwagę orzecznictwo ETS (zob. wyrok w sprawie Rita Grilli v. Belgia Zb. Orz. 1972, s. 457) wskazujące na specyficzne, wspólnotowe znaczenie użytego w powołanym przepisie pojęcia "pracownik" należy je odnosić do szerszego kręgu osób wykonujących pracę najemną. Sąd zauważa, iż w stanie faktycznym sprawy strona jako obywatel polski mieszkający na terytorium RP i płacący tu podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu świadczenia pieniężnego otrzymywanego z Niemiec, jest traktowany przez polskie prawo podatkowe, wskutek interpretacji organów podatkowych, w inny sposób niż podatnicy płacący podatek dochodowy od osób fizycznych w RP z tytułu analogicznych świadczeń uzyskiwanych na terytorium RP otrzymanych na podstawie prawa polskiego. Organ bowiem nie kwestionuje, że charakter odszkodowania otrzymanego przez podatnika jest identyczny jak odszkodowania przyznawanego na podstawie prawa polskiego, a o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Stosownie do tego przepisu wolne od podatku dochodowego są odszkodowania w postaci renty otrzymywane na podstawie przepisów prawa cywilnego w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, przez poszkodowanego, który utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej, albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość. Organy podatkowe, interpretując jednak art. 21 ust. 1 pkt 3c ww. ustawy, odmawiają stronie (rezydentowi), prawa do skorzystania z ulgi, o której mowa w tym przepisie wyłącznie z tej przyczyny, że akt prawny na podstawie, którego strona otrzymuje świadczenie nie należy do krajowego porządku prawnego. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie przyjęcie przez polskie organy podatkowe, wyżej opisanego, różnego traktowania podatnika tylko z uwagi na fakt, iż podatnik (rezydent) prawo do przedmiotowego świadczenia uzyskał pracując poza granicami RP, tj. w innym państwie członkowskim UE na podstawie obowiązującego tam ustawodawstwa, nie można zaakceptować. Gdyby podatnik zdecydował się na zamieszkiwanie w innym kraju członkowskim UE, dochód z tytułu otrzymywanego świadczenia nie byłby obciążony jakimikolwiek ciężarami publicznymi. Podobnie byłoby gdyby pracujący na terenie RP rezydent otrzymał takie świadczenie na podstawie przepisów polskiej ustawy lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie takiej ustawy. Zaznaczyć należy, że wszystkie podmioty prawa charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną (relewantną) powinny być traktowane równo, bez zróżnicowań dyskryminujących jak i faworyzujących. Oceniając zatem dokonaną przez organy podatkowe interpretację art. 21 ust. 1 pkt 3c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z punktu widzenia tak rozumianej traktatowej zasady niedyskryminacji (równości), Sąd stwierdził, że nie ma podstaw uzasadniających różne traktowanie podmiotów prawa, będących w takiej samej sytuacji, wyłącznie w oparciu o kryterium pochodzenia aktu prawnego, na podstawie którego przyznano dane świadczenie. Powyższe wywody Sądu odnoszą się do sytuacji, w której organ nie kwestionuje charakteru wpłaty, tj. odszkodowania w postaci renty z tytułu wypadku przy pracy i wysokości pobranego podatku. Nie ma znaczenia dla sprawy okoliczność, że w art. 21 ust. 1 pkt 74 i pkt 91 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych uregulowano przypadki, w których otrzymanie renty z zagranicy jest wolne od podatku. Są to bowiem kategorie należności z innego tytułu podlegające zwolnieniu od podatku. W pełni zasadne są wywody organu w przedmiocie braku podstaw do wspólnego opodatkowania małżonków w ciągu roku podatkowego. Wobec jednak zajętego przez Sąd stanowiska, pozostałe zarzuty podniesione w skardze nie wymagają szczegółowego rozpatrzenia. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., Sąd zaskarżoną decyzję uchylił. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. L. Kleczkowski H. Adamczewska – Wasilewicz M. Łent

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło