II OSK 522/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w W. i "[...]" sp. z o. o. w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 stycznia 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 1466/08 o odrzuceniu skarg Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w W. i "[...]" sp. z o. o. w W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji nakazującej rozbiórkę postanawia: oddalić skargi kasacyjne Postanowieniem z dnia 6 stycznia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargi (wniesione jednym pismem) Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w W. i "[...]" sp. z o. o. w W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, iż zarządzeniami o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego z dnia 3 września 2008 r. i pismami z dnia 8 września 2008 r. Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul. [...] w W. i "[...]" sp. z o. o. w W. zostały wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi poprzez: uiszczenie wpisów sądowych w kwocie 500 zł oraz nadesłanie 1 egzemplarza odpisu skarg w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż przesyłka zawierająca odpisy powyżej wskazanych zarządzeń i wezwań została doręczona skarżącym w dniu 15 września 2008 r. Pomimo jednak uiszczenia wpisów sądowych od skargi, skarżący dokonali tej czynności z uchybieniem siedmiodniowego terminu. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., odrzucił skargi. Od powyższego wyroku skargi kasacyjne jednym pismem wniosły Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul. [...] w W. oraz "[...]" sp. z o. o. w W., zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na rozstrzygniecie, tj.: 1. przepisu art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 220 § 3 p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie; 2. przepisu art. 220 § 4 w zw. z przepisem art. 227 § 1 p.p.s.a. przez brak zastosowania 3. rażące naruszenie przepisów wymienionych w pkt 2 stanowi jednocześnie rażące naruszenie prawa do sądu, gwarantowanego m. in. przepisami art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz przepisami umów międzynarodowych, dotyczących ochrony praw człowieka. W uzasadnieniu podniesiono, że w dacie nadania w Urzędzie Pocztowym w dniu 22 września 2008 r. uzupełnili braki skargi, a także przekazali Sądowi oryginały dowodów wpłaty, dokonanej w dniu 22 września 2008 r. dwóch wpisów sądowych w kwocie po 500 zł każdy. Przepis art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. nie mógł znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem braki skargi zostały uzupełnione w terminie i Sąd błędnie przyjął, że wpłata nastąpiła z uchybieniem oznaczonego terminu, tym samym niewłaściwie zastosował art. 220 § 3 p.p.s.a. Uzasadniając drugi zarzut skarżący wskazali, iż na skarżone postanowienie złożyli zażalenie w dniu 27 stycznia 2009 r., które nie zostało wysłane do Naczelnego Sądu Administracyjnego ani rozstrzygnięte we własnym zakresie przez Sąd pierwszej instancji. Skierowano jedynie do skarżących pisma wyjaśniające z dnia 6 lutego 2008 r. wskazujące na niedopuszczalność zastosowania zażalenia, jako środka zaskarżenia od przedmiotowego postanowienia, które nie zostało podpisane przez sekretarza sądowego. Jak podnieśli skarżący nieuzupełnienie braków skargi w wyznaczonym terminie oraz nieuiszczenie wpisu w wymaganym terminie i wysokości, pomimo iż prowadzą do wydania postanowienia o odrzuceniu skargi, to inne są środki zaskarżenia przysługujące od takich postanowień we wskazanych powyżej sytuacjach. Mianowicie na postanowienie o rozstrzygnięciu kosztów sądowych przysługuje zgodnie z art. 220 § 4 w zw. z art. 194 § 1 p.p.s.a zażalenie. W odniesieniu do trzeciej podstawy kasacyjnej skarżący podnieśli, że brak właściwego pouczenia o przysługującym środku zaskarżenia może rodzic nieważność postępowania odwoławczego, zgodnie z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. oraz wskazali opierając się o zasadę prawa do sądu, jako podstawowego prawa obywatelskiego, wskazali zażalenie jako właściwy środek zaskarżenia w przedmiotowej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi kasacyjne nie zawierają usprawiedliwionych podstaw. Wezwania do uiszczenia wpisów sądowych zostały doręczone skarżących w dniu 15 września 2008 r., wobec czego wpisy od skarg powinny zostać uiszczone do dnia 22 września 2008 r. W skierowanych do skarżących pismach z dnia 8 września 2008 r. (doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, k. 14 i 18 akt) zawarto pouczenie, że o zachowaniu terminu do uiszczenia wpłaty decyduje data jej uiszczenia, za którą przyjmuje się datę dokonania tej wpłaty w kasie Sądu, jak również na rachunek bankowy Sądu – w banku lub urzędzie pocztowym. Jak wynika z akt sprawy (k. 28, 29), skarżące dokonały wpłat wpisów sądowych za pośrednictwem Stowarzyszenia Agentów Finansowych "[...]". Uiszczenie wpisów za pośrednictwem agencji finansowej spowodowało, że faktycznie wpłynęły one na rachunek Sądu w dniu 23 września 2008 r., a zatem z uchybieniem terminu. Art. 219 § 1 p.p.s.a. przewiduje możliwość uiszczenia opłat sądowych tylko poprzez wpłaty gotówkowe w kasie właściwego sądu oraz na rachunek bankowy właściwego sądu. W drugiej sytuacji uiszczenie opłaty sądowej następuje w chwili przekazania kwoty opłaty na rachunek bankowy właściwego sądu. Ustawodawca nie upoważnia, aby wpłaty dokonywane w tzw. "agencjach finansowych", mogły być uznawane za równoważne w skutkach z wpłatami dokonywanymi bezpośrednio na rachunek bankowy. Posłużenie się pośrednikiem, którym jest agencja finansowa następuje na ryzyko i odpowiedzialność strony zobowiązanej do dokonania wpłaty na rachunek sądu i stronę obciążają ewentualne uchybienia pośrednika w bezzwłocznym przekazaniu powierzonych mu środków finansowych. Dniem dokonania opłaty sądowej, uiszczanej za pośrednictwem podmiotu niebędącego bankiem i w wykonaniu umowy z tym podmiotem, nie jest dzień powierzenia temu podmiotowi funduszy niezbędnych do uiszczenia opłaty sądowej. W takiej sytuacji decydujące znaczenie ma data uznania rachunku bankowego prowadzonego przez bank dla właściwego sądu (post. SN z dnia 10 czerwca 2005 r., sygn. akt II CZ 49/05, Prawo Bankowe 2005/10/9). W orzecznictwie sądów administracyjnych podobnie przyjęto, że posłużenie się w dokonywaniu wpłaty pośrednikiem, jakim jest agencja finansowa, następuje na wyłączne ryzyko strony, która została zobowiązana do uiszczenia opłaty sądowej. W takim stanie rzeczy dokonane przez pośrednika czynności oraz powstałe uchybienia obciążają stronę, która korzystała z tego pośrednictwa (niepubl. orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach o sygn. akt II OSK 204/05, II OSK 869/05, II OSK 1895/04, II OSK 784/06, I OZ 438/08). Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie pogląd ten podziela. Dniem dokonania opłat sądowych w niniejszej sprawie jest więc dzień 23 września 2008 r., kiedy kwoty należnych wpisów zostały przekazane na rachunek sądu przez Agencję Finansową. "[...]". W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie słusznie odrzucił skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w W. i "[...]" sp. z o. o. w W.. Jakkolwiek nie można uznać za chybiony zarzut wskazania w podstawie prawnej orzeczenia przepisu art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Błędne wskazanie tego przepisu, przy istnieniu normy prawnej uzasadniającej podjęte rozstrzygnięcie (którą także wskazano w podstawie orzeczenia – art. 220 § 3 p.p.s.a.) nie stanowi jednak uchybienia mającego istotny wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skarg kasacyjnych (pkt 2 i 3 zarzutów skargi) wskazać należy, że przepis art. 173 § 1 p.p.s.a. wyraźnie stanowi, że od wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Nie nasuwa wątpliwości, że postanowienie o odrzuceniu skargi jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie i to bez względu na przyczynę odrzucenia skargi. Na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego o odrzuceniu skargi z powodu nieuiszczenia wpisu od skargi w wyznaczonym terminie przysługuje skarga kasacyjna. Skargi kasacyjne wniesione w niniejszej sprawie zostały przekazane do rozpoznania. W tym stanie rzeczy pozostałe zarzuty – naruszenia art. 220 § 4 w zw. z art. 227 § 1 p.p.s.a. przez brak zastosowania, co stanowi jednocześnie rażące naruszenie prawa do sądu, gwarantowanego m. in. przepisami art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz przepisami umów międzynarodowych, dotyczących ochrony praw człowieka, nie znajdują uzasadnienia. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargi kasacyjne oddalił.