I SA/Wr 1080/08

WyrokWSA we Wrocławiu2009-01-13

Skład orzekający: Ireneusz Dukiel, Lidia Błystak, Dagmara Dominik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wygrana w kasynie zagranicznym, uzyskana przez polskiego rezydenta podatkowego w 1991 r., która nie została zgłoszona do opodatkowania w Polsce, może stanowić źródło pokrycia wydatków poniesionych w późniejszych latach, jeśli przepisy obowiązujące w 1991 r. (ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania z RFN) przewidywały zwolnienie z opodatkowania wygranych w grach losowych?
Ratio decidendi
Wygrana w kasynie zagranicznym, uzyskana przez polskiego rezydenta podatkowego w 1991 r., która nie została zgłoszona do opodatkowania, może stanowić źródło pokrycia wydatków poniesionych w późniejszych latach, jeśli przepisy obowiązujące w momencie uzyskania przychodu (ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych z 1972 r. oraz umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania z RFN) przewidywały zwolnienie z opodatkowania wygranych w grach losowych. Umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania przekazała jurysdykcję podatkową Polsce, a polskie przepisy zwalniały wygrane z gier losowych, co obejmowało również wygrane uzyskane za granicą.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, która ustaliła K. H. zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2003 r. w wysokości 15.768,00 zł. Organy podatkowe uznały, że część wydatków małżonków H. w 2003 r. nie znalazła pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów ani w zasobach z lat poprzednich, odrzucając jako źródło pokrycia oszczędności pochodzące z wygranej w kasynie w Niemczech w 1991 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 20 ust. 3 ustawy o PIT oraz art. 9 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT z 1972 r., kwestionując sposób oceny jego majątku i źródeł jego pochodzenia.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, orzekł, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Lidia Błystak, Asesor WSA Dagmara Dominik, Protokolant Lucyna Barańska, po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2009 r. we Wrocławiu na rozprawie sprawy ze skargi K. H. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. orzeka, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodka Zamiejscowego w J. G. na rzecz skarżącego K. H. kwotę 2.890,00 zł (dwa tysiące osiemset dziewięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Dyrektor Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. decyzją z dnia [...], nr [...], utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia [...], nr [...] ustalającej K. H. za 2003 r. zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów w wysokości 15.768,00 zł. Organ I instancji ustalił, że małżonkowie D. i K. H. w 2003 r. ponieśli wydatki w łącznej kwocie 423.277,71 zł (okoliczność bezsporna), natomiast za źródła pokrycia tych wydatków przyjął kwotę 381.229,30 zł, w tym: - przychód K. H. z tytułu wynagrodzenia za pracę w kwocie 8.800,00 zł oraz zwrot nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r. w wysokości 29,00 zł, - dochód D. H. z renty w kwocie 2.302,63 zł i z zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w kwocie 5.853,60 zł oraz zwrot nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r. w wysokości 321,00 zł, - przychód ze sprzedaży samochodu [...] w wysokości 120.000,00 zł, - odszkodowania wypłacone D. H. z tytułu zawartej z A S.A. umowy ubezpieczenia na wypadek śmierci lub trwałego inwalidztwa wskutek nieszczęśliwego wypadku w kwocie 228.923,07 zł oraz z tytułu zawartej z B S.A. umowy ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków w kwocie 15.000,00 zł. W wyniku powyższego rozliczenia nie znalazła pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu kwota 42.048,41 zł, z czego na każdego z małżonków przypadał kwota 21.024,20 zł. W toku postępowania kontrolnego małżonkowie H. wyjaśniali, że poniesione wydatki zostały sfinansowane oszczędnościami pochodzącymi z lat poprzednich, które wg stanu na dzień 1 stycznia 2001 r. wyniosły kwotę 306.000,00 zł, w tym kwota 250.000,00 zł z tytułu wygranych w kasynie w [...] w Niemczech oraz kwota 56.000,00 zł stanowiąca odszkodowanie wypłacone przez C S.A. w J. G., a ponadto posiadali nieruchomość o wartości 200.000,00 zł, samochód [...] o wartości 40.000,00 zł, akcje o wartości 22.000,00 zł oraz polisę ubezpieczeniową na życie w Amplico. Do oświadczenia majątkowego z dnia [...] przedłożono kserokopię deklaracji wwozu na teren Polski w dniu [...] przez K. H. 193.000,00 DEM i 18.200,00 USD, potwierdzone przez urząd celny oraz potwierdzenie z [...] z dnia [...] wypłaty w dniu [...] odszkodowania w kwocie 56.000,00 zł. Pieniądze z wygranej częściowo wydatkowano w latach [...], a częściowo wcześniej. Pieniądze pochodziły z wygranych przez K. H. w kasynie w B., podczas jednego wieczoru, a potwierdzenie wygranej zostało przekazane urzędowi celnemu w celu wykazania legalnego źródła pochodzenia waluty. Zdaniem podatników K. H. był zwolniony od podatku na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym z 1972 r. Przesłuchany K. H. podał w jakich banknotach otrzymał wygraną, jak też, że część marek niemieckich wymienił na dolary amerykańskie, a nadto dodał, iż w kasynie otrzymał dokument potwierdzający źródło pochodzenia pieniędzy. Małżonkowie zeznali ponadto, że dom i jego wykończenie sfinansowane zostało z wygranych w kasynie w [...] oraz ze środków otrzymanych ze sprzedaży posiadanego mieszkania własnościowego w [...]1997 r., samochód [...] został zakupiony z oszczędności D. H. oraz z wygranej z 1991 r., wykazane w oświadczeniu akcje wartości 22.000,00 zł K. H. otrzymał od matki jako darowiznę ([...] 2000 r.), zaś D. H. otrzymała od ojca, przed jego śmiercią w [...], darowiznę w kwocie ok. 96.000 USD, która nie została zgłoszona do opodatkowania. K. H. zeznał, że w latach 90– tych obracał przywiezioną walutą. Organ I instancji stwierdził, że oszczędności pochodzące z wygranej w kasynie w B. nie mogą stanowić źródła pokrycia poniesionych wydatków i zgromadzonego majątku za 2001 r. i lata następne, z uwagi na przepis art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż wygrana ta nie została opodatkowana. Jako źródło pokrycia poniesionych wydatków z wykazanych oszczędności przez podatników na dzień 1 stycznia 2001 r. organ uznał jedynie kwotę 56.000,00 zł pochodzącą z wypłaconego odszkodowania, którą zaliczył na pokrycie poniesionych wydatków i zgromadzonego mienia (kwotę 20.769,23 zł w 2001 r., zaś pozostałą kwotę 35.230,77 zł w 2002 r.). Organ uznał, kierując się tym, że małżonkowie jednoznacznie wskazali, że na kwotę oszczędności na dzień 1 stycznia 2001 r. w wys. 306.000,00 zł składa się wyłącznie wypłacone odszkodowanie w kwocie 56.000,00 zł oraz kwota 205.000,00 zł pochodząca z wygranej w kasynie, że przychody pochodzące ze sprzedaży mieszkania oraz otrzymanej od ojca D. H. darowizny zostały wydatkowane przed 2001 r. Organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, podniósł, że obowiązkiem organu podatkowego jest wykazanie, że podatnik poczynił w roku podatkowym określone wydatki i zgromadził mienie o wartości przekraczającej opodatkowane lub wolne od podatku wpływy z legalnych źródeł i zasoby z lat poprzednich. Obowiązkiem podatnika jest wykazanie, że wydatki i mienie znajdują odzwierciedlenie w opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania zasobach, w tym w szczególności w mieniu zgromadzonym w latach poprzednich, bowiem tylko podatnik dysponuje wiedzą na temat uzyskanych przychodów i ich źródeł. Podkreślił organ, że zasadny jest pogląd, że dla opodatkowania przychodów nie mających pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych nie ma znaczenia decydującego w jakim okresie zostało zgromadzone mienie, lecz czy pochodzi ze źródeł opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania. Wskazał organ na mający zastosowanie w sprawie przepis art. 68 § 2, 3 i 4 Ordynacji podatkowej i stwierdził, że w przypadku zobowiązania podatkowego za 2003 r. nie powstałoby ono, gdyby decyzja ustalająca jego wysokość została doręczona po dniu 31 grudnia 2009 r. Decyzja organu I instancji ustalająca zryczałtowany podatek dochodowy doręczona została stronie [...], a więc przed upływem wskazanego terminu. Podkreślił organ, że przedmiotem kontroli były lata 2001 – 2004, natomiast decyzje podatkowe wydane zostały za lata 2002 – 2004. Wskazał organ, że to strona z mężem oświadczyła, że poniesione w 2003 r. wydatki znajdują pokrycie w oszczędnościach zgromadzonych na dzień 1 stycznia 2001 r.., a pochodzących z 1991 r. i 2000 r., co zobowiązało organ do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego prawdziwość tego oświadczenia. Organ II instancji stwierdził, że istotę sporu stanowią wyłącznie oszczędności oświadczone przez stronę na dzień 1 stycznia 2001 r. i to tylko w tej części, która, zgodnie z oświadczeniami strony i jej żony, pochodziła z wygranej w kasynie na terenie Niemiec. Podzielił organ odwoławczy ustalenia przeprowadzone przez organ I instancji, stwierdzając, że oszczędności zgromadzone na dzień 1 stycznia 2001 r. w kwocie 250.000,00 zł, pochodzące z wygranej w kasynie w B., nie mogą stanowić źródła pokrycia poniesionych w 2003 r. wydatków, bowiem mienie pochodzące z przychodów podlegających opodatkowaniu, lecz nie zgłoszone do opodatkowania, nie stanowi pokrycia poniesionych wydatków w rozumieniu art. 20 ust. 3 ustawy. Organ wskazując na przepis art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 8, art. 7 ust. 8 obowiązującej w 1991 r. ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1989 r. Nr 27, poz. 147), wyjaśnił, ze opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegały dochody osiągnięte przez Polaków za granicą, gdy wynikało to z umowy międzynarodowej, której RP jest stroną, tj. z umowy z dnia 18 grudnia 1972 r. w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu w zakresie podatków od dochodu i majątku (Dz. U. z 1975 r. Nr 31, poz. 163 ze zm.). Zdaniem organu odwoławczego K. H. miał miejsce zamieszkania w Polsce, a ponieważ dochody z wygranych w kasynach nie zostały w przywołanej umowie wymienione, to oznacza, że podlegał on w 1991 r. obowiązkowi podatkowemu od całości uzyskanych dochodów – w kraju i za granicą – w Polsce, także od wygranej w kasynie w Niemczech. Jak wynika z akt i wyjaśnienia K. H., wygrana ta nie została wykazana do opodatkowania, z uwagi na fakt, że gry hazardowe, jako źródło przychodu, nie zostały wymienione w art. 6 ust. 1 i w art. 7 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym, a przepis art. 9 ust. 1 pkt 9 ustawy zwalnia od opodatkowania wygrane z loterii i innych gier, przy czym nie robi on różnicy ze względu na miejsce uzyskania wygranej. Odwołując się do treści art. 9 ust. 1 pkt 9 ustawy wolne od opodatkowania w okresie obowiązywania ustawy, były wygrane z loterii i innych gier losowych lub zakładów zatwierdzonych przez właściwy organ państwowy. Wskazał organ na obowiązujące w 1991 r. regulacje ustawy o z dnia 20 maja 1972 r. o grach losowych i totalizatorach (Dz. U. Nr 19, poz. 122) oraz rozporz. Min. Fin. z dnia 24 czerwca 1976r. (Dz. U. Nr 26, poz. 154) zawierające szczegółowe zasady prowadzenia gier losowych i totalizatorów, podkreślając, że przepisy te odnosiły się do podmiotów funkcjonujących w Polsce, a nie poza jej granicami. Skoro podatnik miał miejsce zamieszkania w Polsce, co rodziło tzw. nieograniczony obowiązek podatkowy, a osiągnął poza granicami kraju dochód, który nie był w kraju zwolniony od podatku i nie wykazał tego dochodu do opodatkowania, to należało taki dochód traktować jako nieopodatkowany. W skardze od powyższej decyzji strona, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji, zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 9 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o podatku dochodowym przez przyjęcie, że przepis ten nie ma zastosowania do wygranych w grach losowych, uzyskanych przez K. H. za granicą, art. 33 pkt 1 i 10 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego przez traktowanie wydatków K. H. z jego majątku osobistego jako wydatków dokonywanych wspólnie przez małżonków, przepisów art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej przez wydanie decyzji bez należytego wyjaśnienia sprawy oraz pominięcie okoliczności o istotnym znaczeniu. Podkreślił skarżący, że wygrana K. H. w kasynie w Niemczech stanowiła jego majątek osobisty i po zawarciu ze skarżącą w 1997 r. związku małżeńskiego nie weszła do majątku wspólnego. Zarzucił także, że w sprawie sporną kwestią jest ocena charakteru majątku zgromadzonego przed 1 stycznia 2001 r., a pochodzącego z wygranej uzyskanej za granicą w [...] przez K. H. w grze losowej. Podniósł skarżący również to, że uwadze organu umknął fakt, iż od 19 grudnia 2004 r. umowę z dnia 18 grudnia 1972r. o unikaniu podwójnego opodatkowania zastąpiła umowa zawarta dnia 14 marca 2003 r. (Dz. U. z 2005 r. Nr 12, poz. 90), która wprowadziła zasadę równego traktowania polegającą m. in. na tym, że osoby uzyskujące dochód w jednym państwie, a opodatkowani w drugim, nie mogą być traktowani inaczej niż pozostali podatnicy tego państwa, brak zatem podstaw do twierdzenia, że przepisy tej samej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należy odmiennie stosować do osoby uzyskującej dochód w Niemczech, a odmiennie – w Polsce. Prowadzi to zdaniem skarżącego do wniosku, że art. 9 ust. 1 pkt 9 dawnej ustawy o podatku dochodowym miał zastosowanie do wygranych w Polsce i za granicą, a przepis art. 21 ust. 1 pkt 6 zwalniał od podatku dochodowego "wygrane w grach losowych i totalizatorach, prowadzonych na podstawie zezwoleń właściwego organu". Przepis ten nie stanowił, że chodzi wyłącznie o organ polski. Intencją ustawodawcy było wyłącznie wprowadzenie rozróżnienia pomiędzy hazardem legalnym a nielegalnym, w związku z czym zwolnił przychody z hazardu legalnego. Tym samym wygrana w 1991 r. w kasynie niemieckim była wolna od podatku, jak wygrana w Polsce. Zatem kwota 250.000,00 zł, wykazana jako składnik majątku na dzień 1 stycznia 2001 r., winna być uwzględniona w rozliczeniach dotyczących lat następnych, co oznacza, że całość wydatków poniesionych przez małżonków w latach 2002 – 2004 znajduje pokrycie we wcześniej uzyskanych przychodach K. H. z tytułu wygranej, nie zgłoszonych do opodatkowania. Wskazując na przepisy kodeksu rodzinnego skarżący zarzucił, że wydatki z majątku K. H. nie mogą być traktowane jako wydatki jego małżonki, bowiem nie były dokonywane z majątku wspólnego ani majątku żony, wobec czego organ podatkowy błędnie potraktował wydatki ponoszone przez K. H. jako wydatki w połowie jego małżonki. Na zakończenie strona zarzuciła, że organ podatkowy pominął podnoszony przez skarżącego fakt uzyskania przez D.H. znacznego spadku po ojcu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i argumentację z jej uzasadnienia. Ustosunkowując się do zarzutów skargi organ odwoławczy podniósł m. in., że strona nie wskazywała, aby wykazane w oświadczeniu o stanie majątkowym na dzień 1 stycznia 2001 r. środki pieniężne w gotówce w wys. 306.000,00 zł pochodziły, choćby częściowo, z otrzymanej od ojca skarżącej w 1997 r. darowizny w kwocie 96.000 USD. Organ szczególnie podkreślił, iż w postępowaniu przeanalizowano wszystkie, wskazane przez stronę źródła przychodów, powołując się przy tym na wyroku NSA z dnia 15 grudnia 2005 r., sygn. I FSK 391 / 05, w kwestii zakresu obowiązku gromadzenia materiału dowodowego przez organy podatkowe w postępowaniu podatkowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Na wstępie należy zauważyć, iż sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej obejmującą m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), które oceniane są z punktu widzenia ich legalności, a więc zgodności z prawem, zarówno materialnym jak i formalnym. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tym zakresie Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Przedmiot sporu sprowadza się do dwóch kwestii: nieuwzględnienia przez organy podatkowe oszczędności, których źródłem jest wygrana przez K. H. w kasynie w Niemczech z 1991 r. oraz nieuwzględnienia darowizny w postaci 96.000,00 USD uzyskanych przez małżonkę skarżącego od ojca. Stanowiący materialno – prawną podstawę rozstrzygania przepis art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych definiuje opodatkowane przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 tej ustawy i wśród nich wymienia także "przychody nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach". Natomiast art. 20 ust. 3 ustawy stanowi, że wysokość tych przychodów ustala się przyjmując za podstawę sumę poniesionych w roku podatkowym wydatków i wartość zgromadzonych w tym roku zasobów finansowych, nie znajdujących pokrycia w już opodatkowanych bądź wolnych od opodatkowania źródłach przychodów i posiadanych przedtem zasobach majątkowych. Z powołanej regulacji wynika, że w przypadku, gdy stwierdzone zostanie, że poniesione wydatki nie znajdują pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów oraz w zgromadzonych wcześniej szeroko rozumianych zasobach, organy podatkowe zyskują uprawnienie do przyjęcia, iż podatnik osiągnął przychody ze źródeł, których nie ujawnił. W takiej sytuacji to na podatniku ciąży wykazanie, że poniesione wydatki znajdują pokrycie w określonym źródle przychodów lub zgromadzonym mieniu. Ciężar dowodu spoczywający na podatniku sprowadza się więc do przedstawienia lub wskazania dowodów zawierających informacje przemawiające za tym, że określone wydatki znajdowały pokrycie w konkretnie wskazanym źródle przychodów lub posiadanych przez podatnika zasobach (por. A. Hanusz "Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia podatkowego" Zakamycze 2004 s. 213). Oczywiście tak określony ciężar dowodowy nie eliminuje obowiązku przeprowadzenia przez organy postępowania zgodnie z obowiązującymi zasadami, wyrażonymi m.in. w art. 120, 121, 122, 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej. Z powołanych przepisów wynika, że organy podatkowe powinny działać na podstawie przepisów prawa a postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Ponadto w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy i ocenić na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. A więc dowody powinny zostać zebrane i ocenione bezstronnie, w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a ich analiza i ocena winna być dokonana w całokształcie i wzajemnym powiązaniu. Powyższe powinno znaleźć odzwierciedlenie w wydanej decyzji, a zwłaszcza w jej uzasadnieniu faktycznym i prawnym, stosownie do art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji. Nie można jednakże na organy podatkowe nakładać nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów, potwierdzających stanowisko strony skarżącej, jeżeli argumentów w tym zakresie nie dostarczyła ona sama, a z ustaleń organów wynikają wnioski przeciwne do twierdzeń tegoż podatnika (por. min. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2008 r. sygn. akt II FSK 120/07, opubl. LEX nr 389445). Przepisy art. 122 i 187 § 1 Ordynacji oznaczają także obowiązek współdziałania podatnika z organami podatkowymi w gromadzeniu dowodów, zwłaszcza tam, gdzie podatnik miałby wywodzić z nich korzystne dla siebie skutki prawne. Organy podatkowe, choć są obowiązane gromadzić dowody przemawiające zarówno na korzyść, jak i niekorzyść podatnika, nie mogą być obarczane obowiązkiem poszukiwania dowodów w nieograniczonym zakresie i podważających ich własne ustalenia (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 23 maja 2007 r. sygn. akt I SA/Op 15/07, opubl. LEX nr 259385). W kontekście powyższego nieuzasadnionym jest twierdzenie strony skarżącej co do obowiązku uwzględnienia otrzymanej przez nią darowizny od ojca, albowiem zgodnie z oświadczeniem małżonków H. kwota ta nie wchodziła do kwoty oszczędności posiadanej przez małżonków na dzień 1 stycznia 2001 r. Skoro małżonkowie jednoznacznie wykazali, że na wspomnianą kwotę oszczędności, zgromadzonych na dzień 1 stycznia 2001 r. składało się wyłącznie odszkodowanie w kwocie 56.000,00 zł oraz wygrana K. H. w kasynie w Niemczech w kwocie 205.000,00 zł, to nie można zarzucić organom podatkowym, że przekroczyły zakres swobodnej oceny dowodów, o którym mowa w art. 191 Ordynacji podatkowej, twierdząc, że kwota otrzymanej darowizny została wydatkowana przed 2001 r. Z tego też względu należało uznać stanowisko organów podatkowych nieuwzględniających kwotę 96.000 USD otrzymaną przez D. H. od ojca jako źródło oszczędności pokrywających wydatki dokonane przez małżonków H. w 2001 r. i kolejnych latach, za uzasadnione. Sąd podzielił natomiast stanowisko strony skarżącej w przedmiocie uzyskanych przez K. H. oszczędności pochodzących z wygranej w kasynie w Niemczech w [...]. Dokonując oceny źródła pochodzenia tej wygranej należało sięgnąć do przepisów obowiązujących w momencie uzyskania przychodów. I tak zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1989 r. Nr 27, poz. 147), osoby wymienione w art. 1 ust. 1 (osoby fizyczne), jeżeli mają miejsce zamieszkania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swych dochodów, bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów. Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 9 tej ustawy, wolne od podatku dochodowego są wygrane z loterii i gier losowych lub zakładów zatwierdzonych przez właściwy organ podatkowy. Jako, że dochód z wygranej został uzyskany przez K. H. na terytorium Niemiec, to niezbędnym jest również odniesienie się do umowy między Polską Rzeczpospolitą Ludową a Republiką Federalną Niemiec w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu w zakresie podatków od dochodu i majątku z dnia 18 grudnia 1972 r. (Dz. U. z 1975r. Nr 31, poz. 163 ze zm.). Stosownie do art. 2 ust. 3 pkt 1 tiret pierwsze do aktualnie istniejących podatków, których dotyczy umowa należy w szczególności w Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej podatek dochodowy. Zgodnie zaś z art. 19 ww. umowy dochody nie wymienione wyraźnie w poprzednich artykułach osób mających miejsce zamieszkania lub siedzibę w Państwie Umawiającym się mogą być opodatkowane tylko w tym państwie. Do takich właśnie dochodów należała wygrana strony skarżącej z tytułu gry w kasynie. Wspomniany przepis wskazuje tym samym, że pomimo, iż wygrana została uzyskana na terytorium Niemiec, to podlega opodatkowaniu na terytorium Polski – państwie miejsca zamieszkania podatnika. A skoro podlega opodatkowaniu na terytorium Polski to mają do niej zastosowanie przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z 1972 r. Przepis art. 19 ww. umowy wyraźnie przekazuje jurysdykcję podatkową Państwu Polskiemu, dlatego też nie ma podstaw do tego – jak to twierdzą organy podatkowe – aby powołane wyżej zwolnienie z art. 9 ust. 1 pkt 9 ustawy z 1972 r. stosować jedynie do wygranych na terytorium Polski. Skoro ustawa wyraźnie odnosi się do całości dochodów podatnika, bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów, a umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania wyraźnie wskazuje na miejsce opodatkowania w Polsce, to należy stwierdzić, że wspomniane zwolnienie obejmowało również wygraną podatnika z gier losowych uzyskaną na terytorium Niemiec. Powyższa konkluzja powoduje, że wskazane przez podatników oszczędności powinny zostać uwzględnione jako przychody wolne od opodatkowania stosownie do treści art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z 1991 r. Organ podatkowy dokonując ponownego rozpatrzenia sprawy zobowiązany jest uwzględnić powyższe rozważania, a co za tym idzie wskazane oszczędności, pochodzące z wygranej K. H. w kasynie w Niemczech w [...], w rozliczeniu zryczałtowanego podatku dochodowego od źródeł nieujawnionych strony skarżącej. Uwzględnienie ww. oszczędności wymusza tym samym na organach podatkowych ustosunkowanie się do podnoszonych w skardze zarzutów w odniesieniu do pokrycia poniesionych w 2003 r. wydatków z majątku odrębnego K. H. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdzając naruszenie przepisów prawa materialnego mającego w wpływ na wynik sprawy, a to art. 9 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z 1972 r. i art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z 1991r., uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie o wstrzymaniu wykonania decyzji znalazło swoją podstawę prawną w treści art. 152, natomiast orzeczenie o kosztach postępowania oparto na przepisie art. 200 i 205 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło