VI SA/Wa 1787/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie Sędzia WSA Maria Jagielska (spr.) Sędzia WSA Piotr Borowiecki Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2009 r. sprawy ze skarg J. W. na decyzje Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2008 r. 1) nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 2) nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną sportową 1. uchyla zaskarżone decyzje oraz utrzymane nimi w mocy decyzje Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego J. W. kwotę 880 (osiemset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzjami z dnia [...] kwietnia 2008 r. działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji ( Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm. ) - dalej UBiA, cofnął panu J. W., zwanemu dalej skarżącym, pozwolenie na broń palną myśliwską i sportową. Uzasadniając decyzje podał, iż wobec skarżącego prowadzone jest postępowanie karne o popełnienie przestępstwa z art. 229 § 4 k.k. w związku z art. 12 k.k. Jak dalej wyjaśnił, mimo że przestępstwo, o którego popełnienie podejrzany jest J W., nie należy do katalogu przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, to fakt, iż tzw. "łapownictwo czynne" wiąże się z aktywnością inicjatora tego procederu, z umyślnością dokonania czynu bezprawnego i społecznie szkodliwego, a także okoliczność, iż zostało popełnione kilkakrotnie wobec osoby pełniącej funkcję publiczną, uzasadniają ocenę J. W. jako stwarzającego zagrożenie dla porządku publicznego i bezpieczeństwa w związku z posiadaniem przez niego broni palnej. Nadto w decyzji cofającej skarżącemu pozwolenie na broń palną sportową organ, wskazując na art. 18 ust. 4 UBiA jako dodatkową podstawę cofnięcia pozwolenia, stwierdził, iż ustały okoliczności faktyczne, które stanowiły podstawę wydania tego pozwolenia. Jak wynika z zebranych przez organ dowodów, skarżący nie uzyskał odpowiednich kwalifikacji (patentu strzeleckiego) niezbędnych do uprawiania strzelectwa sportowego i nie bierze udziału w zawodach strzeleckich. W wyniku złożonych przez skarżącego odwołań, Komendant Główny Policji decyzjami o numerach [...] i [...] z dnia [...] czerwca 2008 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa., utrzymał w mocy oba rozstrzygnięcia, stwierdzając ich zasadność co do istnienia przesłanki, o której mowa w art. 18 ust. 1 pkt 2 UBiA i nie podzielając oceny organu I instancji w zakresie istnienia, w odniesieniu do pozwolenia na broń sportową, przesłanki z art. 18 ust. 4 UBiA. Komendant Główny zgodził się, iż skarżący należy do osób, które należy ocenić jako stwarzające obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, a dokonując analizy przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 UBiA, organ wskazał, iż od osób starających się o pozwolenie na broń wymaga się bezwzględnego przestrzegania przepisów prawa. Oznacza to, że każde naruszenie norm prawnych przez takie osoby musi podlegać ocenie z punktu widzenia istnienia uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zatem oskarżenie J. W. o popełnienie przestępstwa z art. 229 § 4 k.k. takiej ocenie również podlega. Zdaniem organu, mimo że przestępstwo "czynnego łapownictwa" nie zostało przez ustawodawcę wymienione w katalogu wskazanym w art. 15 ust. 1 pkt 6 UBiA jako uzasadniające istnienie obawy, o której mowa w tym przepisie, to jednak przestępstwo to godzi w działalność instytucji państwowych i samorządu terytorialnego – instytucji, którym a`priori przydano przymiot zaufania publicznego, niezbędnego do właściwego realizowania zadań i prawidłowego funkcjonowania państwa prawnego. Mając na uwadze, że skarżący kilka lat uczestniczył w korumpowaniu osób pełniących funkcje publiczne, organ ocenił, iż ciężar gatunkowy przestępstwa, o którego popełnienie podejrzany jest skarżący, jest na tyle duży, iż pozytywne opinie z miejsca zamieszkania oraz środowiska łowieckiego, fakt prawidłowego przechowywania broni i brak karalności nie mogą wpłynąć na inną, niż to uczynił organ I instancji, ocenę. Organ podkreślił też, iż ustawa nie zobowiązuje organów Policji do udowodnienia tezy, iż posiadacz broni użyje jej niezgodnie z celami bezpieczeństwa i porządku publicznego, wystarczy samo podejrzenie możliwości takiego użycia. Dodatkowo, Komendant Główny Policji, nie podzielił oceny organu I instancji co do istnienia w przypadku cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną sportową, przesłanki z art. 18 ust. 4 UBiA, bowiem jedyną podstawą przyznania skarżącemu pozwolenia na taką broń był fakt członkostwa J. W. w klubie strzeleckim [...] w S., a członkostwo to nie ustało. Brak udziału skarżącego w zawodach strzeleckich, brak patentu strzeleckiego i nieuprawianie kwalifikowanego strzelectwa nie mogą mieć znaczenia w świetle powołanego przepisu, bowiem skarżący starając się o broń sportową nie wskazywał na powyższe okoliczności jako uzasadniające potrzebę posiadania broni sportowej. W złożonych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargach, J. W. wnosił o uchylenie w całości decyzji Komendanta Głównego Policji jako naruszających art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 UBiA przez błędną interpretację tych przepisów i w konsekwencji błędne przyjęcie, że istnieją przesłanki pozwalające na cofnięcie skarżącemu pozwoleń na posiadanie broni myśliwskiej i sportowej. Naruszone zostały też przepisy procesowe, a mianowicie art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. poprzez nieprawidłowe ustalenie okoliczności sprawy, naruszenie zasady prawdy obiektywnej, polegające na błędnym przyjęciu, że J. W. spełnia przesłanki uzasadniające cofnięcie pozwolenia na broń oraz art. 80 i 81 Kpa. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów polegające na ustaleniu, iż skarżący spełnia przesłanki pozwalające cofnąć mu pozwolenie na broń. Udzielając odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonych rozstrzygnięciach. Wskazał, iż pozwolenie na posiadanie broni jest uprawnieniem wyjątkowym i z tego względu posiadacz broni musi być osobą dającą rękojmię, iż swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu i porządkowi publicznemu. Skazanie, czy nawet podejrzenie o świadome działanie przeciwko ustanowionemu porządkowi prawnemu niweczy rękojmię bezpiecznego posiadania broni i wyklucza możliwość dysponowania bronią przez taką osobę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd administracyjny nie ocenia decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), cytowanej dalej jako p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu analizowane pod tym kątem skargi J. W., w przedstawionym stanie faktycznym zasługują na uwzględnienie, albowiem zaskarżone decyzje Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2008 r. o nr [...] i nr [...] naruszają prawo. Podstawę materialnoprawną zaskarżonych decyzji stanowi art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 UBiA. Stosownie do treści wskazanych przepisów organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6 cytowanej ustawy, tj. takich, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Organ, wydając decyzje na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy, jest związany dyspozycją tego przepisu, jednak obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń wynikać będzie z dokonanej przez organ uprzedniej oceny posiadacza broni pod kątem bezpiecznego i zgodnego z porządkiem publicznym dalszego dysponowania bronią. Oceny tej organ będzie dokonywał na podstawie zebranego materiału dowodowego, w tym także ewentualnych wyroków skazujących lub informacji właściwych organów o toczących się przeciwko posiadaczowi broni postępowaniach karnych. W rozpatrywanej sprawie, w związku z powzięciem informacji o prowadzonym przeciwko skarżącemu postępowaniu karnym o popełnienie przestępstwa z art. 229 § 4 k.k. (przestępstwa złożenia osobie pełniącej funkcję publiczną obietnicy korzyści majątkowej znacznej wartości), organ Policji zaliczył skarżącego do grona osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 UBiA, a więc do takich, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego i na tej podstawie faktycznej cofnął skarżącemu pozwolenia na broń sportową i myśliwską. Ze stanowiskiem organu zgodzić się nie można, choć niektóre konstatacje organu zawarte w zaskarżonych decyzjach zasługują na aprobatę. Nie ulega wątpliwości, że prawo do posiadania broni nie jest prawem osobistym zagwarantowanym Konstytucją RP i wymaga pozwolenia właściwego organu policji stosownie do przepisu art. 10 ust. 1 UBiA, który decydując w tej kwestii, winien wziąć pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes osoby ubiegającej się o broń, lecz również interes publiczny wyrażający się w braku zagrożenia bezpieczeństwa i porządku publicznego ze strony danej osoby. Przepis ustawy o broni i amunicji, określa w art. 15 ust. 1 jakim osobom pozwolenie na broń wydane być nie może. Konsekwentnie, stwierdzenie istnienia po stronie osoby już posiadającej pozwolenie na broń którejkolwiek ze wskazanych w pkt od 2) do 6) art. 15 ust. 1 okoliczności, prowadzi do tego, że posiadane pozwolenie musi zostać cofnięte stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 2 UBiA. Zgodnie zatem z obowiązującym prawem pozwolenia na broń nie może mieć (nie może jej zostać wydane lub musi zostać cofnięte pozwolenie już posiadane) m.in. osoba, wobec której jak stanowi art. 15 ust. 1 pkt 6 UBiA, istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Cytowany przepis uzależnia posiadanie pozwolenia na broń od braku "uzasadnionej obawy", że przyszły bądź aktualny posiadacz broni użyje jej niezgodnie z celami bezpieczeństwa i porządku publicznego. O istnieniu "uzasadnionej obawy" decyduje organ właściwy do wydania pozwolenia na broń lub cofnięcia posiadanego już pozwolenia. Jak na to wskazuje wykładnia gramatyczna art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, skazanie prawomocnym wyrokiem sądowym za popełnienie przez osobę posiadającą broń przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu (lub gdy wobec posiadacza broni toczy się postępowanie o popełnienie takich przestępstw) już rodzi po stronie organu decydującego w sprawach pozwolenia na broń uzasadnioną obawę, o której przepis stanowi. Podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 4 września 2008 r. (sygn. akt II OSK 994/07) i z dnia 23 czerwca 2008 r. (sygn. akt II OSK 695/07). W ocenie Sądu popełnienie przez osobę posiadającą pozwolenie na broń jednego z wymienionych w komentowanym przepisie przestępstw uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń bez potrzeby dodatkowego uzasadnienia negatywnego wpływu takiego przestępstwa na sferę bezpiecznego i zgodnego z porządkiem publicznym dysponowania bronią. Inaczej jednak ma się rzecz w przypadku skazania posiadacza broni za inne, niż wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 UBiA przestępstwo lub gdy toczy się przeciwko niemu postępowanie karne o popełnienie przestępstwa innego, niż przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Przypomnieć należy, iż termin "uzasadniona obawa", którym posłużył się ustawodawca w art. 15 ust. 1 pkt 6 UBiA jest pojęciem niedookreślonym, rodzącym obowiązek organu możliwie precyzyjnego uzasadnienia powstania takiej obawy skutkującej, jak w konkretnej sprawie, odebraniem prawa przyznanego. W żadnym razie nie jest uprawnione stanowisko, że popełnienie przez posiadacza broni jakiegokolwiek przestępstwa winno powodować odebranie posiadanego pozwolenia. Na tym tle całkowicie nieuprawnione jest stanowisko organu zawarte w odpowiedzi na skargi, a stanowiące podsumowanie stanowiska organu w rozpoznawanej sprawie, iż skazanie, czy nawet podejrzenie o świadome działanie przeciwko ustanowionemu porządkowi prawnemu niweczy rękojmię bezpiecznego dysponowania bronią i dowodzi, iż osoba taka nie powinna posiadać pozwolenia na broń. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 lutego 2008 r. ustawodawca nie wprowadził generalnego zakazu posiadania broni przez wszystkie osoby, które albo zostały skazane za popełnienie przestępstwa lub wobec których toczą się postępowania o popełnienie przestępstwa (sygn. akt II OSK 84/07). Prawidłowe twierdzenie organu, że "osoby posiadające pozwolenie na broń powinny w sposób szczególny unikać wchodzenia w konflikt z prawem" nie może być źródłem wywodów, a następnie rozstrzygnięć, które nie znajdują oparcia w konkretnych przepisach ustawy o broni i amunicji. Jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 września 2007 r. uznanie, iż każdy skazany traci wiarygodność i stwarza obawę użycia broni sprzecznie z porządkiem publicznym, nie jest uprawnione w świetle treści przepisów ustawy o broni i amunicji dotyczących cofnięcia pozwolenia na broń i prowadzi do znacznego ich zaostrzenia (sygn. akt VI SA/Wa 1137/07). Wyrok skazujący za popełnienie przez posiadacza broni innego, niż przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu przestępstwa lub informacja o toczącym się postępowaniu karnym za popełnienie takiego przestępstwa stanowić mogą uzasadnienie do wszczęcia postępowania o cofnięcie pozwolenia na broń i winny zostać jako dowód w sprawie poddane ocenie na tle innych zebranych dowodów obrazujących postawę i cechy charakteru posiadacza broni. W orzeczeniach sądów administracyjnych wielokrotnie zwracano uwagę na to, iż przy rozpatrywaniu spraw o cofnięcie pozwolenia na broń należy oceniać charakter popełnionych czynów przestępczych, ale również okoliczności dotychczasowego wykonywania uprawnień wynikających z pozwolenia na broń oraz opinie o posiadaczu broni wydane przez właściwe organy w zakresie ich właściwości. Organ prowadzący postępowanie, opierając ostatecznie swoje przekonanie co do zagrożenia użycia broni niezgodnie z celami bezpieczeństwa i porządku publicznego na fakcie skazania (lub prowadzenia postępowania karnego) za inne, niż przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu przestępstwo, obowiązany jest uzasadnić obawę zagrożenia przez wykazanie wpływu popełnionego przestępstwa na sferę posiadania i dysponowania bronią przez osobę skazaną. Nie może dokonać tego, jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie, poprzez własną ocenę przestępstwa i przekonanie, iż ciężar gatunkowy tego przestępstwa uzasadnia odebranie pozwolenia na broń. Cofnięcie pozwolenia na broń na podstawie art. 18 ust. 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 UBiA opiera się na uzasadnionej obawie organu, że posiadana broń może zostać użyta niezgodnie z celami bezpieczeństwa i porządku publicznego, lecz to przekonanie organu musi wynikać z dokonanej na podstawie zebranych dowodów oceny cech zachowania i osobowości posiadacza broni jako niosących ryzyko dalszego bezpiecznego posiadania broni, nie może zaś być wypadkową rozumowania, iż skoro posiadacz broni popełnił przestępstwo, to nie ma prawa nią dalej dysponować. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) orzekł jak w sentencji. O niewykonalności uchylonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. zaś o kosztach postępowania na zasadzie art. 200 p.p.s.a.