II GSK 254/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "S." Spółki z .o.o. w Ś. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 16 stycznia 2009 r. sygn. akt V SA/Wa 2971/08 w zakresie odrzucenia skargi "S." Spółki z .o.o. w Ś. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 16 stycznia 2009 r., sygn. akt. V SA/Wa 2971/08 odrzucił skargę "S." Spółki z o.o. w Ś. na pismo Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa pismem z dnia [...] czerwca 2008 r. odmówił "S." Spółce z o.o. w Ś. przyznania pomocy w ramach programu "zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej". Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - wezwany przez skarżącą do usunięcia naruszenia prawa - pismem z dnia [...] września 2008 r. stwierdził, iż nie doszło do naruszenia prawa przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wraz z pouczeniem co do terminu i sposobu zaskarżenia została doręczona skarżącej w dniu 19 września 2008 r. W dniu 17 października 2008 r. (data nadania w placówce pocztowej) skarżąca złożyła skargę na rozstrzygnięcie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. Skargę otrzymaną w dniu 21 października 2008 r. Sąd przesłał pismem z dnia 24 października 2008 r. Prezesowi Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazując na powyższe okoliczności stwierdził, iż termin do wniesienia skargi na pismo Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa upłynął w dniu 20 października 2008 r., natomiast skarga została nadana przez Sąd do właściwego organu w dniu 24 października 2008 r., czyli po upływie terminu co skutkowało jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 202 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, pz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). "S." Spółka z o.o. w Ś. wniosła skargę kasacyjną od powyższego postanowienia domagając się jego uchylenia w całości. Zaskarżonemu Postanowieniu zarzuciła naruszenie: 1. prawa materialnego poprzez naruszenie normy wyrażonej w art. 65 § 2 k.p.a. poprzez uznanie przez Sąd, że skarga została wniesiona po terminie, 2. naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. art. 58 § pkt 2 i § 3 p.p.s.a. poprzez uznanie, iż skarżąca złożyła skargę w dniu 24 października 2008 r., 3. naruszenie prawa materialnego poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego przyjętego za podstawę orzeczenia i mającego istotny wpływ na jego treść przez ustalenie, że skarga została wniesiona w dniu 24 października 2008 r., tj. naruszenie art. 83 § 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca stwierdziła, że jej zdaniem skarga na pismo Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2008 r. została wniesiona w terminie, bowiem nadana została w polskiej placówce pocztowej. Tym samym Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył art. 83 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym lub polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Stwierdziła także, że Sąd naruszył art. 65 § 2 k.p.a., który jednoznacznie wskazuje, że pismo wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie wskazać należy, że mimo, iż skarżąca formułując zarzuty skargi kasacyjnej zarzuciła Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu "naruszenie prawa materialnego", to z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że w istocie zarzucono naruszenia przepisów postępowania. Ta wada konstrukcji podstaw skargi kasacyjnej nie uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odniesienia się do postawionych zarzutów. Przystępując do oceny zarzutów, w pierwszej kolejności, odnieść należy się do kwestii naruszenia art. 65 § 2 k.p.a. Wymieniony przepis reguluje postępowanie administracyjne i nie jest stosowany w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Podstawa wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. odnosi się wyłącznie do naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego. Za taką wykładnią art. 174 pkt 2 p.p.s.a. przemawia to, że przedmiotem skargi kasacyjnej jest orzeczenie sądowe (art. 173 § 1 p.p.s.a.). Skoro skarga kasacyjna stanowi środek zaskarżenia orzeczenia sądowego, a nie decyzji administracyjnej, to również podstawa tej skargi odnosi się do postępowania poprzedzającego wydanie orzeczenia. Reguły tego postępowania zostały określone w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z powyższym skoro sąd administracyjny nie stosuje przepisów k.p.a., to sformułowanie zarzutu naruszenia prawa procesowego, bez równoległego powołania naruszenia przez Sąd I instancji przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie może odnieść zamierzonego skutku. Przechodząc do oceny kolejnych zarzutów skargi kasacyjnej stwierdzić należy, że okazały się one niezasadne. Jeżeli chodzi o uchybienie art. 52 § 3 p.p.s.a. podnieść należy, że stosownie do powołanego przepisu jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Stosownie natomiast do treści art. 53 § 2 p.p.s.a w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i § 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Skargę należy wnieść, w myśl art. 54 § 1 p.p.s.a., do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Zgodnie z art. 98 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), w okresie dwóch lat od dnia 1 stycznia 2004 r., to jest od dnia wejście w życie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę wniesioną bezpośrednio do sądu administracyjnego, jeżeli wniesiona została w terminie, sąd administracyjny przekazywał organowi, którego działania lub bezczynności dotyczyła skarga. Regulacja ta ustanawiała zatem tymczasowy wyjątek od zasad wyrażonych w art. 53 § 1 i art. 54 § 1 oraz miała zastosowanie wyłącznie do skarg, które wpłynęły do sądu do dnia 31 grudnia 2005 r. Natomiast od dnia 1 stycznia 2006 r. sytuacja uległa zmianie. Od tej daty zachowanie terminu do wniesienia skargi zależy między innymi od sposobu jej wniesienia. Niezbędne jest mianowicie zachowanie trybu określonego w art. 54 § 1 p.p.s.a, tj. złożenie skargi za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem zaskarżenia. Ustawa nie przewiduje w tym zakresie żadnych wyjątków. Jak prawidłowo ustalił Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie akt sprawy, skarga Spółki "S." w Ś. wpłynęła bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. w dniu 21 października 2008 r. Nie ulega też wątpliwości, że organ należycie pouczył stronę o sposobie i terminie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Skarga dotyczyła pisma Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, a zatem powinna zostać wniesiona za pośrednictwem tego organu zgodnie z art. 53 § 2 i art. 54 § 1 p.p.s.a. Tymczasem skargę wniesiono bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. Stwierdzić należy, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, a wcześniej Sądu Najwyższego w sytuacji wniesienia skargi bezpośrednio do sądu, termin uznaje się za zachowany jedynie w przypadku, gdy sąd prześle (nada w urzędzie pocztowym) skargę do właściwego organu przed upływem terminu do wniesienia skargi (por. m.in. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 1987 roku, sygn. akt III CZP 33/87, publ. OSN 1988/6/73, a także postanowienie NSA z dnia 18 czerwca 2008 r., I OSK 651/08, opublikowane w Bazie orzeczeń NSA). Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, w pełni podziela powyższe stanowisko. Wskazany warunek stanowi konsekwencję jednoznacznej regulacji zawartej w art. 53 § 2 i art. 54 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którymi skargę wnosi się w określonym terminie za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżony akt. Zgodnie z zasadą określoną w art. 83 § 3 p.p.s.a. oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym lub polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Zasada ta ma jednak zastosowanie wyłącznie pod warunkiem zachowania właściwego trybu wniesienia pisma, określonego w art. 54 § 1 p.p.s.a. W przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego i przesłania przez sąd skargi organowi, do którego powinna być skierowana, datą wniesienia skargi jest dzień jej przekazania (por. także postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 20 października 2004 r., sygn. akt IV SA/GL 647/04, publ. ONSAiWSA z 2005 r., nr 6, poz. 116 oraz postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 21 marca 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 131/06, LEX nr 284737). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji zasadnie przyjął, że skoro pismo Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2008 r. doręczono skarżącej w dniu 19 września 2008 r., to termin do wniesienia skargi za pośrednictwem organu upływał w dniu 20 października 2008 r. Skarga natomiast została nadana w urzędzie pocztowym w dniu 17 października 2008 r., ale została złożona bezpośrednio do Sądu, a następnie w dniu 24 października 2008 r. przesłana przez WSA do organu, i w związku z tym dla oceny dochowania terminu do wniesienia skargi decydująca była data nadania jej przez Sąd w urzędzie pocztowym. W konsekwencji WSA prawidłowo też uznał, że skarga ta jako wniesiona z uchybieniem terminu, o jakim mówi art. 53 § 2 p.p.s.a, podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a.