II FSK 474/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia del. WSA: Ludmiła Jajkiewicz po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II Izby Finansowej skargi kasacyjnej S. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 21 stycznia 2009 r., sygn. akt . I SA/Go 940/08 odrzucające skargę w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Z.. z dnia 29 września 2008 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka rodziny stale współpracującego z podatnikiem w prowadzeniu działalności gospodarczej postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2009 r., sygn. akt. I SA/Go 940/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił skargę S. K. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z dnia 29 września 2008 r., nr [...], w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka rodziny, stale współpracującego z podatnikiem w prowadzeniu działalności gospodarczej, w zakresie kosztów postępowania egzekucyjnego dotyczącego podatku od towarów i usług za grudzień 2001 r. i podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, iż skarga dotyczy odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, uregulowanej przepisami rozdziału 15 działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. z 2005 r., Dz.U. Nr 8, poz. 60 ze zm. – dalej: Ord. pod.). Przedmiotem regulacji art. 111 Ord. pod. nie jest więc ustalenie należności pieniężnej, ale ustalenie istnienia przesłanek pozwalających na przypisanie osobie trzeciej odpowiedzialności za zobowiązanie podatkowe podatnika. Stąd też, na mocy § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 – dalej: rozporządzenie z dnia 16 grudnia 2003 r.), powinien być uiszczony wpis stały, w kwocie 500,00 zł. Z kolei zgodnie z art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) pismo wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie jest należycie opłacone pozostawia się bez rozpoznania lub odrzuca bez wezwania do uiszczenia opłaty, jeśli podlega opłacie stałej. W skardze kasacyjnej z dnia 13 lutego 2009 r. pełnomocnik skarżącego zaskarżył w całości postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: art. 219 § 1, art. 221 i art. 231 zd. 2 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r., przez błędne zastosowanie i przyjęcie, że od skargi w sprawie przeniesienia odpowiedzialności, w trybie art. 111 Ord. pod., należny był wpisu stałego i w konsekwencji niezasadne odrzucenie skargi, a także naruszenie art. 215 § 1, art. 216, art. 220 § 1 i art. 231 zd. 1 p.p.s.a. oraz § 1 pkt 4 rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r., w związku z brakiem wezwania pełnomocnika skarżącego do uiszczenia wpisu stosunkowego od wskazanej w skardze wartości przedmiotu zaskarżenia. Ponadto pełnomocnik skarżącego wniósł o: - uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim; - zasądzenie kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa procesowego na rzecz skarżącego według norm przepisanych. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego podniósł, iż o rodzaju wpisu sądowego powinien decydować w zasadzie charakter sprawy, w której wniesiono skargę, a dokładnie to, czy przedmiot skargi wiąże się z określonymi świadczeniami pieniężnymi (vide: postanowienie NSA z dnia16 stycznia 2009 r., sygn. akt I FSK 1855/08; z dnia 16 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 137/04 oraz z dnia 24 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 676/06). Pełnomocnik skarżącego podniósł także, iż powołane przez Sąd postanowienie NSA z dnia 15 maja 2008 r., sygn. akt II FZ 182/08, nie dotyczyło ustalenia należności, a jedynie istnienia przesłanek odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania podatkowe (art. 116 Ord. pod.). Natomiast w postępowaniu w trybie art. 111 Ord. pod. nie tylko chodzi o wykazanie przesłanek odpowiedzialności, ale także określenie kwoty do jakiej osoba trzecia odpowiada. Dlatego też zasadnym jest twierdzenie, że w niniejszej sprawie powinien być uiszczony wpis stosunkowy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism (skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia oraz skargi o wznowienie postępowania) wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, natomiast w innych sprawach pobiera się wpis stały (art. 231 p.p.s.a.). Omawiana regulacja znajduje konkretyzację w rozporządzeniu z dnia 16 grudnia 2003 r. Zgodnie z § 1 tego rozporządzenia wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi odpowiednio: 1) do 10.000 zł - 4 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 100 zł; 2) ponad 10.000 zł do 50.000 zł - 3 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 400 zł; 3) ponad 50.000 zł do 100.000 zł - 2 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 1.500 zł oraz 4) ponad 100.000 zł - 1 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 2.000 zł i nie więcej niż 100.000 zł., natomiast w sprawach skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu zobowiązań podatkowych należny jest wpis stały, który wynosi – 500 zł (§ 2 ust. 3 pkt 12). Z należnością pieniężną jako przedmiotem zaskarżenia mamy do czynienia tylko wówczas, gdy stanowi ona zasadniczy przedmiot postępowania administracyjnego, co w sposób pośredni można wyprowadzić z przepisów art. 215 – art. 217 p.p.s.a. W niniejszej sprawie postępowanie dotyczyło orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej (członka rodziny stale współpracującego z podatnikiem). W myśl art. 111 § 1 Ord. pod., w brzmieniu obowiązującym na moment powstania zaległości podatkowych (art. 21 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw ; Dz.U. Nr 169, poz. 1387 ze zm.), członek rodziny podatnika odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem prowadzącym działalność gospodarczą lub wykonującym wolny zawód za zaległości podatkowe wynikające z tej działalności i powstałe w okresie, w którym stale współdziałał z podatnikiem w jej wykonywaniu, osiągając korzyści z prowadzonej przez niego działalności. Tak więc istotą tego postępowania jest przede wszystkim orzeczenie o odpowiedzialności osoby trzeciej, co potwierdza także treść § 2 - § 4 powołanego przepisu, a nie jej rozmiar. Wysokość kwoty, do której osoba trzecia będzie zobowiązana odpowiadać jest w tym wypadku zagadnieniem wtórnym. W tym stanie rzeczy skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika winien był bez wezwania opłacić wpis stały od skargi na decyzję w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności osoby trzeciej, w momencie jej wniesienia do sądu (art. 219 § 1 p.p.s.a.). Skoro skarga nie została należycie opłacona, to zgodnie z art. 221 p.p.s.a., podlegała odrzuceniu bez wezwania o uiszczenie opłaty. Zawsze bowiem, gdy od pisma (w tym środków wskazanych w art. 220 § 3 p.p.s.a.) należny jest wpis stały, a pismo wnoszone jest przez adwokata lub radcę prawnego, sąd nie ma obowiązku wezwania strony do uiszczenia wpisu. Przepis ten jest lex specialis wobec art. 220 § 3 p.p.s.a., w świetle którego skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Podsumowując, zasadnie więc Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uznał, że w stanie sprawy ma zastosowanie art. 221 p.p.s.a. Końcowo należy również zauważyć, odnosząc się do powołanych postanowień Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż nie mają one wiążącej mocy w niniejszej sprawie, a jedynie mogą stanowić element wpierający dany pogląd. Za nietrafny, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy więc uznać zarzut naruszenia prawa procesowego. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184, w związku z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Odnosząc się do wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, należy stwierdzić, że nie znajduje on uzasadnienia prawnego. Przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a, które regulują kwestię zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek skargi kasacyjnej od postanowienia, co wprost wynika z ich treści.