I OZ 622/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 744/08 oddalające wniosek o wyłączenie sędziego w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia (...) lipca 2008 r., Nr (...) w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 744/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił wniosek R. S. o wyłączenie sędziego WSA A. W. od rozpoznania jego sprawy ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia (...) lipca 2008 r., Nr (...) w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji podniósł, iż R. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę z dnia 11 sierpnia 2008 r. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia (...) lipca 2008 r., Nr (...) w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. Na rozprawie, która miała miejsce w dniu 24 czerwca 2010 r. skarżący złożył ponowny wniosek o wyłączenie sędziego WSA A. W. od prowadzenia sprawy II SA/Sz 744/08. Jak wynika z protokołu rozprawy skarżący powyższy wniosek uzasadnił popieraniem oszukańczych zachowań ustanowionego z urzędu adwokata M. L. w sprawie II SA/Sz 1108/07. Ponadto R. S. wskazał, że popieranie przez sędziego WSA A. W. adwokata M. L. wynika wprost ze stanu faktycznego sprawy II SA/Sz 1108/07, tj. protokołu rozprawy z dnia 3 grudnia 2008 r., oświadczenia złożonego przez ww. adwokata, a także z pism procesowych skarżącego. W zakresie powołanych pism skarżący wskazał, że w szczególności dotyczy to wniosku z dnia 21 stycznia 2009 r., który nie został świadomie i celowo rozpoznany przez sędziego WSA A. W., pisma z dnia 26 lutego 2009 r. skierowanego do Sądu, zażalenia z dnia 27 maja 2009 r. oraz złożonego w tym samym dniu, w sprawie II SA/Sz 1108/07, wniosku o wyłączenie sędziego. Skarżący podniósł także zarzut istnienia powiązań o charakterze emocjonalnym sędziego WSA A. W. z adwokatem M. L. W dniu 30 czerwca 2010 r. sędzia WSA A. W. złożył do sprawy o sygn. akt II SA/Sz 744/08 oświadczenie, w którym wskazał, że nie pozostaje ze skarżącym R. S. w jakimkolwiek stosunku prawnym lub osobistym i nie zachodzą okoliczności w rozumieniu art. 18 i 19 ustawy z powodu których zachodziłyby wątpliwości co do jego bezstronności przy orzekaniu w tej sprawie. W szczególności sędzia wskazał, że nie istnieją pomiędzy nim a adwokatem M. L. żadne stosunki rodzinne lub osobiste a zwłaszcza takie o jakich mowa we wniosku o wyłączenie. Wydając zaskarżone postanowienie Sąd pierwszej instancji uznał, iż Skarżący, w rozpoznawanym wniosku o wyłączenie sędziego WSA A. W. , nie wskazał żadnej z ustawowych przesłanek uzasadniających wyłączenie z mocy prawa, na podstawie art. 18 P.p.s.a. Z kolei w przedmiocie innego rodzaju przesłanek uzasadniających wyłącznie sędziego WSA A. W. od rozpoznawania sprawy, z powodu istnienia wątpliwości co do Jego bezstronności zasadne jest, w kontekście okoliczności powołanych przez skarżącego, odwołanie się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2009 r., sygn. akt II OZ 616/09. W swoim orzeczeniu Sąd ten wyraził stanowisko, że w zakresie powodów wyłączenia sędziego sądu administracyjnego od udziału w postępowaniu mieści się również zachowanie danego sędziego na rozprawach, którą to przesłankę należy także uwzględniać w odniesieniu do zachowań podejmowanych w ramach poprzednio prowadzonych postępowań. W świetle powyższego stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonując oceny sposobu postępowania oraz czynności podejmowanych przez sędziego WSA A. W. w postępowaniu w sprawie II SA/Sz 1108/07, skład orzekający nie dopatrzył się okoliczności, wyczerpujących dyspozycję art. 19 ustawy. Podkreślenia wymaga, że wyrokiem z dnia 3 grudnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę w sprawie II SA/Sz 1108/07. Skarga kasacyjna spełniająca wymogi formalne od tego wyroku nie została wniesiona. W dniu 2 marca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę kasacyjną sporządzoną osobiście przez skarżącego, a postanowieniem z dnia 5 listopada 2009 r. odrzucił zażalenie na to postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2010 r. oddalił zażalenie na postanowienie WSA z dnia 5 listopada 2009 r. Powyższe stanowi potwierdzenie, że postępowanie w tej sprawie zostało zakończone. Zaznaczyć należy również, że w powołanej sprawie II SA/Sz 1108/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie trzykrotnie, postanowieniami z dnia 10 czerwca 2009 r., 23 listopada 2009 r. oraz 26 maja 2010 r., oddalał wnioski skarżącego o wyłączenie od udziału w postępowaniu sędziego WSA A. W. . W przedmiocie dwóch pierwszych z wyliczonych postanowień wypowiadał się także Naczelny Sądu Administracyjny, w zakresie rozpoznania złożonych przez skarżącego środków zaskarżenia. Postanowieniami z dnia 17 lipca 2009 r. sygn. I OZ 765/09 oraz z dnia 6 stycznia 2009 r., sygn. I OZ 1174/09 NSA oddalił zażalenia na wskazane postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Powyższe rozstrzygnięcia pozostają w bezpośrednim związku z okolicznościami niniejszej sprawy. Podstawą przywołanych orzeczeń sądów I i II instancji były bowiem wnioski skarżącego, w których wskazano, co do zasady tożsame przyczyny wyłączenia sędziego WSA A. W. od udziału w sprawie II SA/Sz 1108/07, jak we wniosku stanowiącym obecnie przedmiot rozpoznania Sądu. W wyniku oceny podstaw wyłączenia wskazanych przez skarżącego Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 6 stycznia 2010 r. sygn. akt I OZ 1174/09 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w postanowieniu z dnia 23 listopada 2009 r. oraz postanowieniu z dnia 26 maja 2010 r. II SA/Sz 1108/09, wyraziły pogląd że powołane przez skarżącego powody wyłączenia nie znajdowały potwierdzenia i nie mogły stanowić uzasadnionych podstaw wyłączenia sędziego WSA A. W. od udziału w postępowaniu. Dotyczyło to przede wszystkim zarzutów popierania oszukańczych zachowań ustanowionego z urzędu adwokata M. L. w sprawie II SA/Sz 1108/07, istnienia powiązań o charakterze emocjonalnym powołanego sędziego z adwokatem M. L. oraz innych odnoszących się do okoliczności zaistniałych stosownie do twierdzeń skarżącego przed datą wydania ostatniego z powołanych orzeczeń. W zakresie okoliczności uzasadniających wyłącznie sędziego WSA A. W. wyliczonych, jak podnosi skarżący, w zażaleniu z dnia 27 maja 2009 r. wskazać należy, że zażalenie to zostało także rozpoznane już przez Naczelny Sąd Administracyjny, który postanowieniem z dnia 17 lipca 2009 r., sygn. I OZ 764/09 oddalił zażalenie R. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. II SA/Sz 1108/07 w przedmiocie odmowy przyznania R. S. prawa pomocy. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że przedmiotowy wniosek jest trzecim z kolei wnioskiem o wyłączenie sędziego WSA A. W. w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie dwukrotnie, postanowieniami z dnia 29 czerwca 2009 r. oraz z dnia 20 stycznia 2010 r. oddalał wnioski skarżącego o wyłączenie sędziego WSA A. W. , w których podnoszone były te same argumenty. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając złożone przez skarżącego środki zaskarżenia, dwukrotnie oddalał zażalenia na wskazane postanowienia. W zażaleniu na powyższe postanowienie R. S. wniósł o jego uchylenie w całości i wyłączenie sędziego WSA A. W. od prowadzenia jego sprawy na skutek "popierania faktycznie oszukańczych zachowań adwokata Pana M. L." na jego szkodę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa (art.18 § 1 P.p.s.a.), wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (art.19 P.p.s.a.). Wbrew odmiennym wywodom skarżącego trafne jest stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia o braku ustawowych podstaw do wyłączenia sędziego A. W. od orzekania w niniejszej sprawie. O braku tych podstaw świadczy m. in. to, że skarżący w zażaleniu nie powołał się na żadną z przesłanek wymienionych w art.18 § 1- 3 P.p.s.a. Z wyjaśnień złożonych przez sędziego A. W. (k. 141 akt), o którego wyłączenie wnosi skarżący wynika, że nie łączy go żaden stosunek osobisty ze skarżącym mogący mieć znaczenie dla jego bezstronności. Skarżący zatem nie uprawdopodobnił, aby zachodziła podstawa do wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy określona w art. 19 ustawy. Subiektywne przekonanie skarżącego co do istnienia przyczyn wyłączenia osoby sędziego A. W. , nie poparte przy tym żadnymi dowodami nie może stanowić podstawy wyłączenia sędziego, stosownie do art. 19 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 §2 P.p.s.a.