I OSK 731/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch (spr.) Sędziowie NSA Anna Lech Grażyna Radzicka Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 stycznia 2009 r. sygn. akt III SA/Kr 578/08 w sprawie ze skargi R. C. na decyzję Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 29 stycznia 2009 r. sygn. akt III SA/Kr 578/08, uwzględniając skargę R. C., uchylił decyzję Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył treść decyzji Komendanta Powiatowego w G. z dnia [...] stycznia 2008 r., wydanej na podstawie art. 94 ust. 1 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277), którą odmówiono funkcjonariuszowi R. C. przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Jako przyczynę wydania decyzji odmownej Komendant Powiatowy powołał się na przedawnienie roszczenia z art. 107 ust. 1 ustawy o Policji, w myśl którego należności pieniężne ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Organ wskazał, że przy wyjaśnieniu pojęcia "wymagalność" należy odnieść się do przepisu art. 120 § 1 K.c., który wiąże wymagalność z terminem podjęcia przez uprawnionego danej czynności w najwcześniej możliwym terminie. Organ przyjął, że dla skarżącego termin przedawnienia biegł od momentu, kiedy była faktyczna możliwość wystąpienia z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej, czyli od dnia kiedy zaczął spełniać wszystkie przesłanki ustawowe i wynikające z rozporządzenia. Dniem tym zaś była data uzyskania decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę, tj. [...] grudnia 1999 r. Wobec tego, że wniosek funkcjonariusz złożył dopiero [...] września 2007 r. nie podlegał on uwzględnieniu z uwagi na przedawnienie. Odwołując się od powyższej decyzji R. C. zarzucił, iż przepisy prawa cywilnego nie mają zastosowania w sprawie, a prawo do wystąpienia o pomoc finansową nie jest ograniczone czasowo. Nie można także mówić o wymagalności roszczenia w rozumieniu prawa cywilnego, gdyż pomoc finansowa może być potrzebna na różnym etapie budowy, niekoniecznie zaś zaraz po uzyskaniu pozwolenia. Małopolski Komendant Wojewódzki Policji w dniu [...] marca 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podzielając w pełni stanowisko organu pierwszej instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R. C. powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji pierwszej instancji dodając, że żaden akt prawny nie stanowi wprost, iż o pomoc finansową należy się zwrócić w terminie 3 lat od uzyskania pozwolenia na budowę. Nie jest to roszczenie terminowe, którego wymagalność powstaje po upływie określonego terminu lub spełnieniu się warunku rozwiązującego, o którym mowa w art. 89 K.c. Ponadto skarżący wskazał na cel regulacji w przedmiocie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego, którym jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Uwzględniając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że organy orzekające w sprawie dopuściły się naruszenia prawa materialnego. W ocenie Sądu mianowanie policjanta na określone stanowisko służbowe powoduje, że policjant uzyskuje prawo podmiotowe do uposażenia i odpowiednich dodatków do uposażenia, tym samym policjantowi przysługuje roszczenie z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych. Natomiast, zdaniem Sądu, z aktu mianowania policjanta na określone stanowisko służbowe nie wynika, że policjant uzyskał prawo podmiotowe do pomocy finansowej (czy też prawo do równoważnika pieniężnego). Prawo do pomocy finansowej nie przysługuje bowiem wszystkim funkcjonariuszom w służbie stałej, a tylko tym, którzy spełniają dodatkową przesłankę, jaką są niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Stąd też dla uzyskania prawa do pomocy finansowej koniecznym jest wydanie decyzji administracyjnej. Decyzja ta ma konstytutywny charakter. Dopiero wówczas powstaje po stronie policjanta wynikające z prawa podmiotowego roszczenie z tytułu pomocy finansowej o wypłatę stosownej kwoty i odpowiadający temu roszczeniu obowiązek organu. Gdyby organ nie zrealizował obowiązku wynikającego z decyzji o przyznaniu prawa pomocy, a policjant nie występował z roszczeniem o wypłatę stosownej kwoty, wówczas należałoby rozważać, czy nie doszło do przedawnienia roszczenia majątkowego. Wtedy dopiero powstałby problem, które przepisy o przedawnieniu należałoby stosować, czy art. 107 ustawy o Policji, który przewiduje trzyletni termin przedawnienia, czy też dziesięcioletni termin przedawnienia określony w art. 118 Kodeksu cywilnego. W rozpoznawanej sprawie nie została wydana decyzja o przyznaniu prawa do pomocy finansowej, tym samym nie powstało prawo podmiotowe, ani wynikające z prawa podmiotowego roszczenie o wypłatę kwoty pomocy finansowej. Stąd też zdaniem Sądu rozważanie kwestii przedawnienia roszczenia było przedwczesne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił nadto uwagę, iż przepisy ustawy o Policji oraz rozporządzenia wykonawczego nie określają terminu, w ciągu którego policjant może wystąpić o wszczęcie postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej. Terminu takiego nie ma też w przypadku sprawy o przydział lokalu, czy przyznania równoważnika. Stąd, zdaniem Sądu, brak jest podstaw prawnych do formułowania poglądu, że wniosek o przyznanie prawa pomocy finansowej powinien być złożony w określonym czasie liczonym np. od daty uzyskania pozwolenia na budowę. Podobnie możliwość złożenia wniosku o przydział lokalu, czy też wniosku o przyznanie równoważnika pieniężnego nie została ograniczona żadnym terminem. Natomiast we wszystkich tych przypadkach możliwość uzyskania prawa do pomocy finansowej, prawa do lokalu mieszkalnego, prawa do równoważnika pieniężnego, uzależniona jest od istnienia merytorycznych przesłanek, jakimi są najogólniej ujmując niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Tym samym do czasu gdy spełniona jest merytoryczna przesłanka uzasadniająca przyznanie określonego prawa w ramach zaspakajania potrzeb mieszkaniowych, tak długo może być złożony wniosek o przyznanie tego prawa. Stąd też przyjęcie w przedmiotowej sprawie przez organy pierwszej i drugiej instancji wykładni, zgodnie z którą wniosek o przyznanie prawa pomocy finansowej może być złożony w terminie trzech lat od wydania decyzji stanowiącej pozwolenie na budowę, nie znajduje uzasadnienia w obowiązującym stanie prawnym. Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił obie decyzje na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zw. dalej P.p.s.a.. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Małopolski Komendant Wojewódzki Policji, prawidłowo reprezentowany. Zaskarżając wyrok w całości skarżący organ zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 94 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) polegającą na przyjęciu, że do uzyskania prawa do pomocy finansowej na budowę domu mieszkalnego jednorodzinnego konieczne jest wydanie decyzji administracyjnej o charakterze konstytutywnym, podczas gdy prawo do pomocy finansowej powstaje z mocy ustawy w chwili spełniania wszystkich przesłanek normatywnych przez policjanta, a w związku z tym decyzja o przyznaniu pomocy finansowej ma wyłącznie charakter deklaratoryjny, Skarga kasacyjna domaga się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości, przekazania sprawy WSA w Krakowie do ponownego rozpoznania i zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podważając argumentację Sądu, autor skargi kasacyjnej powołując się uregulowania rozdziału 8 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji, tworzące system uprawnień przysługujących policjantowi z tytułu pełnienia służby wskazał, że funkcjonariusz z mocy samego prawa może korzystać z określonych świadczeń, przy czym roszczenie z tytułu pomocy finansowej (jak i równoważników pieniężnych) powstaje z chwilą zaistnienia ustawowych przesłanek. Wówczas funkcjonariusz może złożyć stosowny wniosek. Do każdego z tych świadczeń funkcjonariusz ma prawo ex lege. Powyższe wyraźnie wskazuje, że czasownik "przysługiwać" użyty w ustawie o Policji powinien być rozumiany jednolicie i oznacza posiadanie określonego uprawnienia z mocy ustawy. W konsekwencji decyzja administracyjna w przedmiocie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, jedynie potwierdza uprawnienie policjanta, określając szczegółowo wysokość pomocy w odniesieniu do liczby uprawnionych członków rodziny. W toku tego postępowania administracyjnego właściwy organ dokonuje jedynie oceny czy nie zachodzą przesłanki negatywne – wyłączające przyznanie pomocy finansowej. Argumentem za takim rozumieniem charakteru decyzji administracyjnej w przedmiocie pomocy finansowej jest także istota wniosku składanego na podstawie rozporządzenia z dnia 17 października 2001 r. Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego (Dz. U. Nr 131, poz. 1468). Wniosek ten ma wyłącznie charakter informacyjny, bowiem organy Policji nie są w stanie na bieżąco kontrolować, czy poszczególnym funkcjonariuszom Policji przysługuje pomoc finansowa. Z podanych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie dokonał błędnej wykładni przepisu art. 94 ust. 1 ustawy o Policji. Następstwem błędnej wykładni art. 94 było niezastosowanie przepisu art. 107 ust. 1 ustawy o Policji. Kasator wskazał na orzeczenia sądów administracyjnych z których wynika, że świadczenie w postaci pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego ulega przedawnieniu (wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 grudnia 2006 r. sygn. II SA/Wa 1656/06, Lex nr 295077, wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 stycznia 2007 r. sygn. II SA/Wa 2134/06). W szczególności w ostatnim z podanych wyroków Sąd stwierdził "skoro przepisy prawa materialnego nie limitują czasu przyznawania tej pomocy, to dopóki roszczenie to nie przedawni się, dopóty może być dochodzone skutecznie przez funkcjonariusza spełniającego ustawowe warunki". W związku z tym każdy policjant, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale i spełniałby warunki do otrzymania takiego lokalu ma prawo do uzyskania pomocy finansowej. W tym znaczeniu prawo to nie jest ograniczone żadną cezurą czasową. Ulega ono jednakże konkretyzacji przekształcając się w roszczenie w momencie, gdy funkcjonariusz zacznie spełniać wszystkie warunki do uzyskania pomocy finansowej, a następnie ma możliwość złożyć wniosek wraz z wymaganymi dokumentami w tym potwierdzającymi własność nieruchomości i posiadanie pozwolenia na budowę. Dopiero w tym momencie powstaje po jego stronie roszczenie o przyznanie świadczenia w postaci pomocy finansowej. Nie jest ono uzależnione od wydania decyzji administracyjnej, która ma charakter deklaratoryjny. Ustawa o Policji w art. 107 stanowi, że roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne oraz określa sytuacje, w których następuje przerwanie biegu przedawnienia. Ani ten przepis, ani żaden inny z ustawy o Policji nie definiuje stanu wymagalności roszczenia. Pozwala to tym samym na zastosowanie przepisu art. 120 § 1 zd. 2 K.c. (tak też w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 grudnia 2006 r. WSA w Warszawie sygn. II SA/Wa 1656/06), który uzależnia rozpoczęcie biegu przedawnienia od podjęcia przez uprawnionego czynności w możliwie najkrótszym terminie. Skoro w przedmiotowej sprawie przyznanie pomocy finansowej uzależnione jest od złożenia wniosku, to przedawnienie rozpoczyna bieg z datą, kiedy uprawniony może najwcześniej ten wniosek złożyć. W przypadku R..C. – od dnia wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, bowiem już wówczas spełniał pozostałe warunki do otrzymania tego świadczenia. Zdaniem organu, roszczenie o świadczenie w postaci pomocy finansowej na budowę domu ulega przedawnieniu w terminie 3 lat, a nie w terminie lat 10 na podstawie art. 118 K.c. Co prawda art. 107 został umieszczony w innym rozdziale (rozdziale 9) ustawy o Policji jednakże celem tego przepisu jest stworzenie czasowych ram dla dochodzenia wszelkich roszczeń majątkowych z ustawy. Nieuprawnione byłoby twierdzenie, że samo umieszczenie przepisu w odrębnym rozdziale tej ustawy powoduje, że nie znajduje on zastosowania w przypadku innych świadczeń określonych w przepisach pragmatycznych (np. zwrotu kosztów dojazdu z miejscowości pobliskiej do miejsca pełnienia służby – art. 93, ekwiwalentu pieniężnego za prawo przejazdu na koszt Policji środkami publicznego transportu zbiorowego – art. 73 – rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 maja 2002 r. w sprawie warunków korzystania przez policjantów oraz członków ich rodzin z prawa przejazdu raz w roku środkami publicznego transportu zbiorowego na koszt właściwego organu Policji oraz warunków przyznawania zryczałtowanego równoważnika pieniężnego w razie niewykorzystania przysługującego przejazdu – Dz. U Nr 74, poz. 683, dopłaty do wypoczynku – art. 73 ust. 6 – rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 4 marca 2002 r. w sprawie rodzaju i zakresu świadczeń socjalnych i bytowych przysługujących policjantom oraz członkom ich rodzin – Dz. U. Nr 23, poz. 236). Zdaniem Małopolskiego Komendanta przyjęcie, że wniosek można złożyć w każdym czasie prowadziłoby do realnie rażącej nierówności świadczeń otrzymywanych przez policjantów znajdującej się w takiej samej sytuacji faktycznej. W przypadku gdy policjant złoży wniosek po kilku latach otrzymywałby przez ten okres równoważnik za brak lokalu mieszkalnego, a dodatkowo samą pomoc finansową. Otrzymywany przez policjanta równoważnik za brak lokalu mieszkalnego stałby się narzędziem kredytowania inwestycji mieszkaniowych pełniąc funkcję pomocy finansowej (tak w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2006 r. sygn. I Sa Wa/1353/05). Sytuacja opisana w pkt 2 zaistniała w niniejszej sprawie. Skarżący od wielu lat pobiera równoważnik za brak lokalu mieszkalnego, w tym także od 1999 r., który w skali roku wynosi 3500 zł. Natomiast za lata 2003 – 2007 (po przedawnieniu roszczenia) uzyskał kwotę ok. 17000 zł. Tym samym za lata 2003 - 2007 skarżący z tytułu równoważnika za brak lokalu mieszkalnego uzyskał kwotę przewyższającą kwotę ewentualnej pomocy finansowej, która wynosiła by ok. 13.000 zł. Racjonalnym rozwiązaniem odpowiadającym także intencji ustawodawcy jest przyjęcie, że roszczenie o przyznanie pomocy finansowej przedawnia się w terminie 3 lat. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny pragnie wskazać, że pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego jest jedną z form zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy Policji. Przepis art. 88 ust. 1 ustawy o Policji stanowi, że policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Prawo do lokalu, o którym stanowi powyższy przepis jest realizowane przez przydział lokalu mieszkalnego, wypłacanie równoważnika pieniężnego albo pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego. Z treści art. 88 ust.1 powołanej ustawy wynika zatem, że przysługujące policjantowi prawo do lokalu jest w pierwszej kolejności realizowane przez przydział lokalu mieszkalnego, natomiast pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego jest zastępczą formą realizacji prawa funkcjonariusza do lokalu mieszkalnego. Zauważyć należy, że art. 94 ustawy o Policji, który w ust. 1 stanowi, iż policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Podkreślenia wymaga, że prawo do pomocy finansowej nie przysługuje wszystkim funkcjonariuszom w służbie stałej, bowiem z aktu mianowania policjanta na określone stanowisko służbowe nie wynika, że uzyskał on prawo podmiotowe do pomocy finansowej, zatem prawo do pomocy finansowej przysługuje tylko tym policjantom, którzy spełniają dodatkową przesłankę, jaką są niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Pomoc ta nie została bowiem ukształtowana jako prawo z tytułu pełnienia służby w charakterze policjanta, lecz jako forma pomocy dla funkcjonariuszy w uzyskaniu mieszkania albo domu jednorodzinnego w miejscu pełnienia służby. Zatem dopiero policjant, który spełnia przesłanki do otrzymania takiego świadczenia nabywa do niego prawo, gdyż ustawodawca nie wprowadził w tym zakresie uznaniowości ich przyznania. Przy czym dla uzyskania takiego prawa niezbędne jest wydanie decyzji administracyjnej, która ma charakter konstytutywny. Dopiero po jej wydaniu powstaje po stronie policjanta roszczenie z tytułu pomocy finansowej i odpowiadający temu obowiązek organu. W związku z tym uznać należy, że warunek przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu należy wiązać tylko z taką sytuacją, w której policjant spełnia warunki do przydziału lokalu na podstawie decyzji administracyjnej. Podkreślenia wymaga także, iż przepisy powołanej ustawy o Policji nie przewidują wygaśnięcia prawa do pomocy finansowej na skutek upływu czasu, czy też zrealizowania celu, na jaki pomoc jest przeznaczona, przed wystąpieniem z wnioskiem o jej przyznanie. Przepis art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, stanowi wprawdzie, że pomoc finansowa przysługuje na "uzyskanie lokalu mieszkalnego", "albo domu jednorodzinnego", lecz jest to określenie celu, na jaki pomoc jest przyznawana, w żadnym zaś razie nie limitują czasu, w jakim ma być przyznana. Zatem uznać należy, że w ustawie o Policji nie został określony czas, w którym policjant powinien wystąpić o przyznanie pomocy finansowej, przewidzianej w art. 94 ust. 1 powołanej ustawy o Policji, z czego wynika, że wniosek taki może zostać złożony w każdym czasie. Przy czym nie narusza to zasady równości, co podniesiono w skardze kasacyjnej. Przypomnieć bowiem należy, że Trybunał Konstytucyjny w swych orzeczeniach wielokrotnie wyrażał stanowisko, że zasada równości nie wyklucza różnicowania sytuacji prawnej adresatów normy prawnej, jeżeli to zróżnicowanie znajduje uzasadnienie w odrębnościach sytuacji prawnej lub faktycznej poszczególnych kategorii adresatów (wyrok z 16 grudnia 1997 r.. K. 8/97. OTK w 1997 r., poz. 30, wyrok z 13 kwietnia 1999 r.. K. 36/98, OTK ZU Nr 3/1999, poz. 40). W niniejszej sprawie, jak wynika z jej akt, w stosunku do osoby R. C. nie została wydana decyzja administracyjna w przedmiocie nabycia przez niego prawa podmiotowego w postaci prawa do pomocy finansowej, a tym samym roszczenie nie stało się wymagalne. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił jednakże poglądu wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku co do kwestii zastosowanych w sprawie procedur. Wskazać w tym miejscu należy, że według zasad techniki prawodawczej, przepisy ogólne powinny zawierać przede wszystkim określenie zakresu przedmiotowego ustawy oraz zakresu podmiotowego regulowanych spraw. Zakresu przedmiotowego dokonuje się w tytule ustawy, zaś bliższe określenie przedmiotu polega na wskazaniu w konkretnym przepisie czego ustawa dotyczy. Natomiast określenie zakresu podmiotowego może być bezpośrednie, bądź pośrednie, które polega na tym, że określa się podmiotu przy okazji wskazania zachowania się innych podmiotów. Wyróżnienie zakresu podmiotowego nie musi być łączne, lecz może polegać na oddzielnym wskazaniu podmiotów. Możliwe jest także wydzielenie przepisów wyłączających spod regulacji ustawy, jeśli taka potrzeba powstanie. Wyłączenia mają charakter przedmiotowy, podmiotowy lub łączny. Wyłączenie przedmiotowe polega na wskazaniu, do jakiego zakresu spraw nie stosuje się przepisów danej ustawy, a wyłączenie podmiotowe, do jakiego zakresu podmiotów przepisów tych się nie stosuje. Mając na uwadze powyższe rozważania oraz mając w pamięci stan faktyczny niniejszej sprawy uznać należy, że przepis art. 107 powołanej ustawy o Policji zawarty w rozdziale 9 tej ustawy pod tytułem "Uposażenie i inne świadczenia pieniężne policjantów" nie dotyczy spraw zawartych w rozdziale 8 ustawy pod tytułem "Mieszkania funkcjonariuszy Policji", zatem nie ma zastosowania do kwestii uregulowanych w tym rozdziale. Jednakże pomimo tego Naczelny Sad Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok nie narusza obowiązującego prawa, a zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie. W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.