II SA/Bd 24/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Magdalena Tambelli po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 marca 2009 r. ze skargi C. C. J. S. B. S. Sp. j. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzającej e postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. z dnia [...] nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Postanowieniem z dnia [...] października 2008 r. nr [...] MK Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B., na podstawie art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071; z późn. zm.; zwanej "k.p.a."), art. 57 ust. 7 w związku z art. 55, art. 59f i art. 59g oraz art. 81 i 83 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118; z późn. zm.) nałożył na "rzeczywistego użytkownika" pomieszczeń klubu odnowy biologicznej w budynku Hali Sportowo – Widowiskowej "Łuczniczka" w B., spółkę [...] karę za przystąpienie do użytkowania pomieszczeń bez wymaganej decyzji na użytkowanie, w wysokości [...] zł. Inspektor Powiatowy ustalił, że decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia [...] października 2002 r. znak [...] udzielono pozwolenia na użytkowanie hali sportowo – widowiskowej z zapleczem socjalno – administracyjnym, salami ćwiczeń, magazynami wraz z wewnętrznymi instalacjami oraz drogami wewnętrznymi i zielenią, z wyłączeniem pomieszczeń części gastronomicznej, odnowy biologicznej, kręgielni i sali konferencyjnej oraz zewnętrznych sieci. Na użytkowanie części gastronomicznej oraz kręgielni zostały wydane osobne decyzje. W części obiektu przeznaczonej pod odnowę biologiczną funkcjonuje klub odnowy biologicznej "B.", którego rzeczywistym użytkownikiem, bez wymaganej decyzji na użytkowanie, jest ww. Spółka. Tym samym doszło do naruszenia art. 55 pkt 1 Prawa budowlanego. Przepis ten nie wskazuje adresata postanowienia ustalającego karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego, jednakże z jego brzmienia wynika, że odpowiedzialnym za przystąpienie do użytkowania bez stosownej decyzji jest faktyczny użytkownik obiektu, nawet jeżeli nie jest to inwestor. Z tego względu, pomimo że zobowiązanym do zawiadomienia o zakończeniu budowy lub wystąpienia z wnioskiem o wydanie pozwolenia na użytkowanie jest inwestor – adresatem postanowienia o nałożeniu kary jest podmiot, który faktycznie obiekt użytkuje. W złożonym zażaleniu Spółka zarzuciła, iż Inspektor Powiatowy wydał postanowienie bez podstawy prawnej oraz skierował je do niewłaściwego podmiotu. Brak podstawy prawnej, według Spółki polega na powołaniu w podstawie prawnej zaskarżonego postanowienie jedynie art. 59f Prawa budowlanego, który podaje tylko matematyczny wzór pozwalający na obliczenie wysokości kary. Organ pierwszej instancji pominął zaś art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, który stanowi jedyną merytoryczną podstawę wymierzenia kary. Spółka podniosła ponadto, iż stosownie do art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Tym samym ewentualna kara za dopuszczenie obiektu do użytkowania bez wymaganych zezwoleń powinna dotyczyć tylko i wyłącznie inwestora, którym w niniejszej sprawie jest Gmina Miasto B. Prawu budowlanemu nie jest znane pojęcie "faktycznego" czy "rzeczywistego" użytkownika, które Inspektor Powiatowy wywiódł z art. 55 Prawa budowlanego, twierdząc jednocześnie, iż jest to podmiot odpowiedzialny za przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez zezwolenia. Spółka nie mogła przy tym dopuścić się naruszenia art. 55 Prawa budowlanego, z czym łączy się możliwość wymierzenia kary, gdyż jako podmiot nie będący inwestorem nie mogła uzyskać pozwolenia na użytkowanie (zgodnie z powołanym art. 59 ust. 7 stroną w takim postępowaniu może być tylko inwestor). Spółka podniosła także, iż pomieszczenia Hali użytkuje w oparciu o umowę najmu z dnia 30 grudnia 2005 r., w której wynajmujący – zarządca Hali "Łuczniczka", oświadczył, że jest uprawniony do dysponowania lokalem i nie wskazał żadnych przeszkód uniemożliwiających korzystanie z lokalu. Co więcej – w umowie zarządca hali działający w imieniu inwestora Gminy B, nie scedował na Spółkę obowiązku pozyskania pozwolenia na użytkowanie. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Inspektora Powiatowego. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Inspektora Powiatowego, iż na mocy art. 57 ust. 7 i art. 59f Prawa budowlanego odpowiedzialnym za przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia faktycznego jest faktyczny użytkownik obiektu budowlanego i to na niego powinna być nałożona kara z tytułu z tytułu nielegalnego użytkowania. Za bezzasadny organ odwoławczy uznał zarzut braku podstawy prawnej zaskarżonego postanowienia, przepis art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego został bowiem powołany w podstawie prawnej tegoż postanowienia. Inspektor Wojewódzki podkreślił, iż skarżąca Spółka była świadoma obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Spółka bowiem w dniu [...] marca 2007 r. wystąpiła do Inspektora Powiatowego z wnioskiem o pozwolenie, jednakże wniosek ten został wycofany pismem z dnia [...] kwietnia 2007 r. Fakt konieczności uzyskania pozwolenia na użytkowanie wynika także z umowy najmu z dnia [...] grudnia 2005 r., w której wskazano (w § 2 ust. 3 i 4) iż lokal wydany zostaje w stanie częściowo wykończonym i że do najemcy należy całkowite wykończenie lokalu zgodnie z przeznaczeniem – a tym samym uzyskanie pozwolenia na użytkowanie. W skardze do sądu administracyjnego Spółka zarzucając: – niewłaściwą wykładnię przepisów prawa i ocenę zebranego materiału dowodowego tj. naruszenie art. 55, art. 56, art. 57 ust. 7 i art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego, – uchybienie formalnoprawne polegające na naruszeniu art. 9, art. 10 § 1 oraz art. 139 § 2 k.p.a. wniosła o uchylenie postanowienia Inspektora Wojewódzkiego oraz poprzedzającego go postanowienia Inspektora Powiatowego. Spółka, wskazując na tok postępowania, podniosła, iż wcześniejsza decyzja Komendanta Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] grudnia 2007 r. ([...]) nakazywała wykonanie szeregu zaleceń na terenie hali tylko i wyłącznie dyrektorowi Hali Widowiskowo – Sportowej "Łuczniczka" jako inwestorowi. Pomimo to Inspektor Powiatowy nakazał wykonanie tych zaleceń skarżącemu. Przywołując treść art. 54, art. 55 i art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego skarżąca Spółka podkreśliła, że zarówno zawiadomienie o zakończeniu budowy jak i uzyskanie ostatecznej decyzji o pozwolenie na użytkowanie należą do podstawowych obowiązków inwestora. Zdaniem skarżącej treść art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego nie wskazuje co prawda adresata postanowienia ustalającego wysokość kary za dopuszczenie obiektu do użytkowania bez wymaganych zezwoleń, ale interpretacja i wykładnia funkcjonalna całości art. 57 wskazuje jednoznacznie, iż ust. 1 do 7 odnosi się tylko wyłącznie do inwestora. Przepis ten przewiduje, że to inwestor zawiadamia o zakończeniu budowy, przedkładając stosowne dokumenty, składa oświadczenie o braku sprzeciwu właściwych organów, ma obowiązek uzupełnić dokumentację, a w dalszej kolejności, w ust. 7 ustawodawca dopuszcza nałożenie na inwestora kary finansowej, jeżeli zezwoli na przedwczesne użytkowanie budynku. Ewentualnym adresatem kary powinien być zatem inwestor, którym jest w niniejszej sprawie gmina Miasto B. Skarżąca powtórzyła sformułowany w zażaleniu zarzut, iż błędna jest taka interpretacja art. 55 Prawa budowlanego, z której organy wywodzą, iż odpowiedzialnym za przystąpienie do użytkowania obiektu bez stosownego zezwolenia jest "faktyczny" – "rzeczywisty" użytkownik. Skarżąca raz jeszcze podkreśliła, iż art. 59 ust. 7 nie pozwala, aby Spółka mogła uzyskać pozwolenia na użytkowanie, skoro stroną w takim postępowaniu może być tylko inwestor. Z powyższego skarżąca wywiodła, iż zaskarżone postanowienie zostało skierowane do niewłaściwego podmiotu. Wskazała przy tym na orzeczenia sądów administracyjnych stwierdzające, iż kary za nielegalne użytkowanie nie można wymierzyć najemcy (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 grudnia 2006 r., sygn. akt II SA/Po 440/06) oraz że art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego stosuje się do inwestora (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 8 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Gl 350/07, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 17 października 2007 r. sygn. akt II SA/Sz 634/07). Ponownie także (tj. w ślad za zażaleniem) Spółka podniosła, iż pomieszczenia Hali użytkuje w oparciu o umowę najmu z dnia [...] grudnia 2005 r., z której nie wynikały ani przeszkody w użytkowaniu pomieszczeń, ani zobowiązanie najemcy do pozyskania pozwolenia na użytkowanie. Uzasadniając naruszenie przepisów postępowania Spółka podniosła, iż organ odwoławczy poczynił własne ustalenia faktyczne, nie będące wcześniej przedmiotem ustaleń organu pierwszej instancji, tj. odnośnie faktu wystąpienia przez skarżącą o pozwolenie na użytkowanie oraz co do treści umowy najmu. Zdaniem skarżącej w tej sytuacji Inspektor Wojewódzki powinien stosownie do art. 138 § 2 k.p.a. uchylić postanowienie organu pierwszej instancji i przekazać mu sprawę do postępowania wyjaśniającego. Poczynienie własnych ustaleń oraz przywołanie nowych i okoliczności i dowodów zobowiązywało ponadto organ odwoławczy, stosownie do art. 9 i 10 § 1 k.p.a. do poinformowania o tym strony – czego organ zaniechał. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Odpowiadając na zarzuty skargi organ podniósł, że z umowy najmu jednoznacznie wynika, że lokal wydany zostaje w stanie częściowo wykończonym oraz, że do obowiązków najemcy należy całkowite wykończenie lokalu zgodnie z przeznaczeniem (§ 2 pkt 3 i pkt 4 umowy). Tym samym wynajmujący przelał na najemcę uprawnienia inwestorskie. Odesłanie w § 8 pkt 2 umowy, w sprawach nieuregulowanych, do powszechnie obowiązujących przepisów oznacza natomiast, że prowadząc roboty budowlane związane z całkowitym wykończeniem lokalu i po zakończeniu tych robót najemca, który przejął funkcję inwestora, winien postępować zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym przepisami Prawa budowlanego. Odpowiadając na zarzuty formalne Inspektor Wojewódzki podniósł, że nie zbierał żadnych dodatkowych dowodów, wykorzystywał jedynie dokumenty zebrane przez Inspektora Powiatowego. Na rozprawie pełnomocnik organu sprecyzował, iż ostateczne stanowisko organu jest takie, że adresatem decyzji o nałożeniu kary jest rzeczywisty użytkownik, a nie inwestor. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, aczkolwiek Sąd nie w pełni podziela stanowisko skarżącego. Jak wynika z treści art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.; zwanej w skrócie "p.p.s.a."), nie każde naruszenie przepisów postępowania skutkuje uchyleniem wydanego przez organ administracji postanowienia. Naruszenie przepisów postępowania może być podstawą uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia tylko o ile mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.), ewentualnie naruszenie przepisów postępowania było kwalifikowane, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w związku z np. art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a.). Kwalifikowane naruszenie przepisów postępowania może też być w niektórych przypadkach podstawą stwierdzenia nieważności zaskarżonego rozstrzygnięcia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z np. art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.). Sąd w kontrolowanej sprawie administracyjnej nie dostrzegł naruszenia przepisu art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. (jak wynika z treści czynionych zarzutów skarżąca Spółka wskutek oczywistej omyłki pisarskiej wskazała na art. 139 § 2 k.p.a.). Przepis ten nakazuje organowi odwoławczemu uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie spawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W kontrolowanej przez Sąd sprawie w toku postępowania po wniesieniu zażalenia nie istniała tymczasem potrzeba uzupełnienia postępowania dowodowego, a zwłaszcza - w znacznej części. Jak zasadnie wskazał Inspektor Wojewódzki i co wynika z akt sprawy – wszelkie dowody, na których zostało oparte zaskarżone postanowienie organu II instancji znajdowały się w aktach sprawy, gdzie zostały umieszczone jeszcze przed wydaniem postanowienia przez Inspektora Powiatowego. Należy przy tym zauważyć, iż dowodami tymi były dokumenty bądź sporządzone przez samą skarżącą (wniosek o pozwolenie na użytkowanie), bądź przez nią podpisane (umowa najmu) – a więc dokumenty niewątpliwie wcześniej znane skarżącej Spółce. Potwierdza to dodatkowo (odnośnie umowy najmu) sama treść zażalenia. Można zarzucić organowi odwoławczemu, iż nie wywiązał się ze swoich obowiązków należytego informowania strony o stanie sprawy (art. 9 i art. 10 k.p.a.), nie powiadamiając skarżącej o możliwości zapoznania się z aktami przed wydaniem rozstrzygnięcia, tym niemniej zdaniem Sądu, wobec wcześniejszego zapoznawania się skarżącej z aktami sprawy na etapie postępowanie przed organem I instancji (por. k. 62 akt administracyjnych) i znajomości dokumentów, które były podstawą rozstrzygnięcia organu odwoławczego –naruszenie to nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy. Zasadny jest natomiast zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, przez jego błędną wykładnię. Interpretując wskazany przepis należy mieć na względzie przede wszystkim jego charakter – w szczególności w zestawieniu z poprzednią regulacją prawną. Uprzednio obowiązujący art. 93 pkt 7 Prawa budowlanego (uchylony z dniem 26 września 2005 r. na mocy art. 1 pkt 21 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw; Dz. U. Nr 163, poz.1364) przewidywał za przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego bez zawiadomienia o zakończeniu budowy lub bez wymaganego pozwolenia na użytkowanie karę grzywny orzekanej na podstawie przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia (art. 94 Prawa budowlanego). Była to zatem odpowiedzialność typu karnego. Odpowiedzialność przewidziana przez obecnie obowiązujący przepis art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego ma natomiast charakter kary administracyjnej, której nie można utożsamiać z grzywną, a więc instytucją prawa karnego. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 15 stycznia 2007 r. (sygn. akt P 19/06, opubl. w "Orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego. Seria A" z 2007 r. Nr 1, poz. 2 oraz w Systemie Informacji Prawnej LEX pod nr 232287) "odpowiedzialność karnoadministracyjna to odpowiedzialność typu represyjno-porządkowego, będąca przejawem interwencjonizmu państwowego w sferach, jakie zostały uznane przez ustawodawcę za szczególnie istotne (zob. wyrok z 24 stycznia 2006 r., sygn. SK 52/04, OTK ZU nr 1/A/2006, poz. 6). Odpowiedzialność ta, oparta na zasadzie winy obiektywnej, może posługiwać się sankcjami bezwzględnie oznaczonymi i wówczas przybiera charakter odpowiedzialności ustawowej". Rozważając treść art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego Trybunał zauważył, iż "Treść badanej normy wyraźnie wskazuje, że nie chodzi tu o przestępstwo, czyli o czyn, który w swej istocie jest zabroniony. Kara pieniężna wiąże się z niewypełnieniem wymogów formalnych, ważnych z punktu widzenia właściwego funkcjonowania życia społecznego." (część III pkt 5 uzasadnienia), a ponadto stwierdził, iż "Funkcjonowanie w obrębie prawa budowlanego odpowiedzialności obiektywnej inwestora jest konsekwencją niedopełnienia prawem przewidzianych formalności, związanych ze zgłoszeniem zamiaru przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego, a to znaczy, że rozpoczęto użytkowanie z naruszeniem obowiązujących w tym zakresie norm ustawy." (część III, pkt 6 uzasadnienia). Rozważania te skutkowały uznaniem przez Trybunał w sentencji wspomnianego wyroku z dnia 15 stycznia 2007 r., iż "Art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 i Nr 170, poz. 1217) w zakresie, w jakim stanowi podstawę nałożenia przez organ nadzoru budowlanego na inwestorów kary pieniężnej z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, jest zgodny z art. 10 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej." Zasadnie zatem skarżąca podkreśla, w świetle zwłaszcza art. 57 ust. 1 i art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego, iż to na inwestorze ciążą obowiązki związane z zakończeniem procesu budowlanego, tj. zgłoszenie zakończenia budowy i złożenie wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie w tych przypadkach, kiedy przepisy prawa takiego pozwolenia wymagają. W konsekwencji to inwestor, a nie inny podmiot (w tym najemca części wzniesionego obiektu budowlanego) ponosi na podstawie art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego odpowiedzialność za przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez stosownego pozwolenia. Pogląd ten był prezentowany we wskazanych przez skarżącą orzeczeniach wojewódzkich sądów administracyjnych, które to wyliczenie należy uzupełnić o wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 listopada 2007 r. (sygn. akt II SA/Ol 958/07, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępnej poprzez stronę internetową www.nsa.gov.pl – dział "Baza orzeczeń"), w którym sąd uznał za prawidłowe nałożenie na inwestora kary na podstawie art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, stwierdzając, iż "Bez znaczenia prawnego jest (...) podnoszona w toku postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego okoliczność, iż to nie skarżąca lecz najemca użytkował przedmiotowy budynek". Powyższą interpretację art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego podziela również Sąd w niniejszym składzie. Należy przy tym zaznaczyć, że tutejszy Sąd w wyroku z dnia 1 marca 2006 r. (sygn. akt II SA/Bd 545/05) prezentował odmienny pogląd, tym niemniej należy zauważyć, iż miało to miejsce przed ww. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, rozstrzygającego wątpliwości co do charakteru wskazanego przepisu. Odnosząc powyższe do kontrolowanej sprawy należy stwierdzić, iż organy administracji w istocie nie wskazały, kto jest inwestorem obiektu Hali Sportowo – Widowiskowej "Łuczniczka". W znajdującej się w aktach sprawy decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] października 2002 r., udzielającej pozwolenia na użytkowanie części Hali wprawdzie, iż wnioskodawcą jest Wydział Inwestycji Komunalnych i Mieszkalnictwa Urzędu Miasta B., co pozwala przypuszczać, iż inwestorem tym jest Gmina Miasta B. (a nie np. stanowiący oddzielny podmiot prawa któraś ze spółek Miasta). W aktach sprawy brak jest pozwolenia na budowę obiektu, z którego jasno wynikałoby, kto jest inwestorem. Nie ulega natomiast wątpliwości, iż inwestorem Hali nie jest skarżąca. Skarżąca Spółka jest tylko najemcą części Hali. W myśl wyżej przedstawionej interpretacji art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego skarżąca nie może być zatem obciążona karą administracyjną za niedopełnienie obowiązków, które ciążą na inwestorze. Odrębną sprawą jest natomiast kwestia, czy inwestor (względnie podmiot działający w jego imieniu) zgadzając się w umowie najmu na wykonanie części prac budowlanych przy wykonywanym obiekcie Hali, właściwie zabezpieczył się, poprzez stosowne zapisy umowy, przed takimi działaniami najemcy, które naraziłby go na odpowiedzialność karnoadministracyjną. Ewentualne spory na tym tle pomiędzy stronami umowy należą jednak do drogi cywilnoprawnej i nie mają wpływu na odpowiedzialność karnoadministracyjną inwestora. W ponownym postępowaniu organy administracji powinny uzupełnić postępowanie dowodowe odnośnie jasnego określenia podmiotu będącego inwestorem i dokonać rozstrzygnięcia stosownie do przedstawionej wyżej interpretacji art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 135 p.p.s.a. Sąd orzek,ł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku podjęto zgodnie z treścią art. 152 p.p.s.a.