II SA/Łd 55/09

Dnia 6 marca 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot – Szustowska Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Kośka po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pomocy w formie posiłku lub świadczenia pieniężnego na zakup posiłku uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w U. z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] roku, Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania K. P. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w U. wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta U. z dnia [...] roku, Nr [...] o odmowie udzielenia pomocy w formie posiłku lub świadczenia pieniężnego na zakup posiłku. Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, organ I instancji decyzją z dnia [...] roku odmówił K. P. udzielenia pomocy w formie posiłku lub świadczenia pieniężnego na zakup posiłku z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepisy art. 3 pkt 1, art. 5, art. 7-8 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 roku o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259), art. 7-8, art. 17 ust. 1 pkt 3, art. 18 ust. 1 pkt 6, art. 36 pkt 2 lit. "j", art. 48 ust. 1-4, art. 100-109 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 roku w sprawie zweryfikowania kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 135, poz. 950). W motywach rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że art. 5 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" stanowi, że pomoc może zostać przyznana nieodpłatnie osobom, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, które wynosi 715,50 zł. Tymczasem dochód K. P. wynosi 1.166,80 zł. W tej sytuacji organ uznał, że pomoc nie może być przyznana. W odwołaniu od powyższej decyzji K. P. wyjaśnił, że gospodarstwo rolne stanowiące jego własność leży odłogiem jako nieużytki. Jego rzeczywisty dochód to tylko renta, która wynosi 143,39 zł miesięcznie. Z tej kwoty nie jest on w stanie się wyżywić, kupić lekarstwa, czy odzież. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpatrzeniu odwołania, utrzymało w mocy kwestionowane rozstrzygnięcie organu I instancji. W motywach organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania i wyjaśnił, że odwołujący się prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, zamieszkuje w dwuizbowym domu bez wygód i osiąga dochód z renty w kwocie 143,39 zł na miesiąc. Ponadto, jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 4,9440 ha przeliczeniowego. Warunkiem do przyznania wnioskowanej przez odwołującego się pomocy jest to by dochód strony nie przekraczał kryterium dochodowego, które wynosi 715,50 zł (art. 7 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej). Na dochód strony, jak wskazał organ, składa się renta i dochód z gospodarstwa rolnego. Dochód z gospodarstwa rolnego został określony zgodnie z treścią art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej, przy zastosowaniu przepisu § 2 pkt 2 lit. "e" rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie zweryfikowania kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń z pomocy społecznej. Dochód ten wynosi 1.023,41 zł (4,9440 ha x 207 zł/ha = 1.023,41 zł). Łączny miesięczny dochód strony wynosi zatem 1.166,80 zł. Jak podał organ, dochód rolników ustala się na podstawie stałej wielkości, jaką jest hektar przeliczeniowy. Nie jest to kryterium obiektywne, gdyż dochód ustalony w ten sposób nie musi pokrywać się z dochodem rzeczywistym. Tym niemniej organy nie mają możliwości innego działania w tym zakresie. W skardze na powyższą decyzję K. P. wyjaśnił, że nie zamieszkuje w dwuizbowym mieszkaniu, tylko nocuje u ludzi, otrzymywana przez niego renta przeznaczana jest na zakup leków, a gospodarstwa rolnego nie użytkuje, gdyż nie jest do tego zdolny z uwagi na stan zdrowia. Skarżący legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności, które potwierdza, że nie jest on zdolny do pracy w gospodarstwie rolnym. Nadto, leczy się on u lekarzy specjalistów. W tej sytuacji jego dochód to tylko renta w kwocie 143,39 zł miesięcznie. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd nie przejmuje, zatem sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz jedynie dokonuje oceny działalności organu orzekającego z punktu widzenia kryterium legalności. W tej sytuacji podkreślić należy, że Sąd nie ma uprawnień do przyznania wnioskowanego przez stronę świadczenia. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Materialno – prawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej stanowiły przepisy ustawy z dnia 29 grudnia 2005 roku o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259) oraz ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (t. j. Dz. U. z 2008 roku Nr 115, poz. 728 ze zm.). Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego, pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa odpowiednio w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej" (art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej). W tej sytuacji kryterium na gruncie ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego to kwota 715,50 zł (tj. 150 % z kwoty podstawowego kryterium, czyli z sumy 477 zł). Przy czym, przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 207 zł (art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej). W stanie faktycznym sprawy zasadniczy spór sprowadza się do oceny czy dochód z gospodarstwa rolnego, którego właścicielem jest skarżący, winien być uwzględniony w ogólnym dochodzie strony. Zgodnie z cytowanym już przepisem art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej, przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 207 zł. Orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, iż ten sposób obliczania dochodu z gospodarstwa rolnego jest stosowany w sytuacji, gdy organ administracji ustali, że strona faktycznie prowadzi gospodarstwo rolne (użytkuje rolniczo działkę rolną) lub gdy nie osiąga żadnych dochodów z posiadanego gospodarstwa rolnego choć ma faktyczną możliwość jego prowadzenia i uzyskiwania z niego środków utrzymania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 września 2006 roku, I SA/Wa 1215/06, nie publ.; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 8 maja 2008 roku, II SA/Go 140/08; wyrok WSA w Kielcach z dnia 30 grudnia 2008 roku, II SA/Ke 732/08; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 25 września 2008 roku, II SA/Ol 443/08; źródło: orzeczenia.nsa.gov.pl). Skład orzekający w przedmiotowej sprawie w pełni podziela ten pogląd. W stanie faktycznym sprawy, bezspornym jest to, że skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego. Tym niemniej, gospodarstwo to, zgodnie z oświadczeniem skarżącego i ustaleniami wywiadu środowiskowego, nie jest uprawiane, ani nie jest dzierżawione innej osobie. Wynika z tego, że nie uzyskuje on dochodu z faktu posiadania gospodarstwa. Gospodarstwo jest odłogowane z uwagi na stan zdrowia skarżącego. Wskazywał na to skarżący w treści odwołania, jak i skargi. Nadto, nie bez znaczenia pozostaje tu fakt otrzymywania przez stronę renty w Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Tymczasem organ II instancji zdawał się kwestionować stan zdrowia skarżącego wyjaśniając, że ponad rok temu był ostatni raz u lekarza rodzinnego. W odpowiedzi na ten zarzut skarżący, w treści skargi podał, że leczy się u lekarzy specjalistów. Ustosunkowując się do tej polemiki Sąd przyznał rację skarżącemu. Za stanowiskiem takim przemawia okoliczność otrzymywania renty z KRUS, jak i załączone do akt administracyjnych I instancji opis badania – zdjęcia RTG z dnia 27 czerwca 2007 roku wskazujące na zmiany osteosklerotyczne panewki lewego stawu biodrowego. Z elementarnej wiedzy życiowej można wyprowadzić wniosek, że uszkodzenia stawów biodrowych ograniczają zdolności ruchowe chorych i mają charakter schorzeń przewlekłych. Dysponując takimi dokumentami i oświadczeniami skarżącego organy, mając wątpliwości lub kwestionując takie fakty, winny poczynić w odpowiednim zakresie dodatkowe ustalenia. Tym niemniej, już ze zgromadzonych dowodów, w ocenie Sądu wynika, że skarżący, mimo posiadania gospodarstwa rolnego, nie osiągał z niego dochodów, gdyż jest niezdolny do pracy w tym gospodarstwie. Potwierdza to także załączona do akt sądowych kserokopia orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 21 stycznia 2009 roku i wypis orzeczenia Lekarza Rzeczoznawcy – Komisji Lekarskiej KRUS Placówki Terenowej w Koninie z dnia 11 marca 2004 roku. Ten ostatni dokument wskazuje, że skarżący został uznany za stale niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym. Konkludując, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z uwagi na naruszenie art. 5 ust. 1 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" i art. 8 ust. 1 i 9 ustawy o pomocy społecznej. Skład orzekający uznał, że uchybienie to ma wpływ na rozstrzygnięcie. W tej sytuacji Sąd orzekł jak w wyroku na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" w związku z art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. K.O.