II OSK 892/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA - Włodzimierz Ryms (spr) po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2009 r., na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. D. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 290/09 w zakresie odrzucenia skarg w sprawie ze skarg W. D. i Z. D. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 19 marca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargi W. D. i Z. D. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2008 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w rozpoznawanej sprawie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję z dnia [...] grudnia 2008 r. upływał w dniu 22 stycznia 2009 r. Skarżący w dniu 20 stycznia 2009 r. nadali w urzędzie pocztowym skargę zaadresowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarga wpłynęła do Sądu w dniu 22 stycznia 2009 r. i następnie w dniu 4 lutego 2009 r., zgodnie z zasadą wnoszenia skargi za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi, została przesłana do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Oznacza to, że datą wniesienia skargi jest dzień 4 lutego 2009 r. Zatem skarga została wniesiona z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), co skutkuje odrzuceniem skargi. W skardze kasacyjnej od tego postanowienia skarżący Z. D. zarzucił naruszenie art. 53 § 1, art. 54 § 1 i art. 58 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podnosząc, że przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawierają jasno sformułowanego nakazu odrzucenia skargi, w sytuacji gdy skarżący wniesie skargę bezpośrednio do sądu administracyjnego w terminie, a następnie skarga ta zostanie przekazana przez sąd do organu już po terminie. Taka wykładnia przepisów w stosunku do strony działającej bez profesjonalnego pełnomocnika jest zbyt rygorystyczna i naruszająca prawo strony do rozpoznania jego sprawy przez niezawisły sąd, zagwarantowane w Konstytucji RP oraz Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Skoro przepisy postępowania dopuszczają na tym etapie osobiste działanie strony, która nie posiada odpowiedniego przygotowania prawniczego, to wykładnia tych przepisów powinna uwzględniać możliwość popełnienia przez stronę stosunkowo drobnych omyłek. W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania J. G. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zarzuty naruszenia art. 53 § 1, art. 54 § 1 oraz art. 58 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi są bezzasadne. Przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowią wprost, że skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie za pośrednictwem organu (art. 53 § 1 i 54 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Zasada wnoszenia skargi za pośrednictwem organu administracji publicznej oznacza, że w przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego, sąd ten powinien ją przesłać właściwemu organowi administracji publicznej celem nadania jej biegu, w tym przypadku Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi. O zachowaniu ustawowego, trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi, decyduje wówczas data wysłania skargi przez sąd do właściwego organu administracji publicznej. Stanowisko takie zostało wyrażone w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2006 r., sygn. akt II OSK 1674/06 oraz z dnia 4 października 2007 r., sygn. akt I OZ 715/07. Podobne poglądy były formułowane również odnośnie wniesienia skargi kasacyjnej bezpośrednio do Sądu Najwyższego, z pominięciem sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie. W uchwale połączonych Izb: Izby Cywilnej i Administracyjnej oraz Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 listopada 1987 r., sygn. akt III CZP 33/87 zaprezentowano pogląd, że w sytuacji, gdy rewizja została wniesiona do innego sądu niż ten, który wydał zaskarżony wyrok, sąd niewłaściwy do przyjęcia rewizji powinien ją przekazać sądowi właściwemu, a dla zachowania przewidzianego przepisami terminu decydująca jest data nadania w Urzędzie Pocztowym rewizji przez sąd niewłaściwy do sądu właściwego. Mając powyższe względy na uwadze twierdzenie skarżącego, iż brak jest podstaw do odrzucenia skargi w sytuacji, gdy zostanie ona wniesiona w terminie bezpośrednio do Sądu jest bezzasadne. Z akt sprawy wynika, że decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2008 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalania gruntów zostało doręczone skarżącym w dniu 23 grudnia 2008 r. Od tego dnia rozpoczął bieg termin do wniesienia skargi na tą decyzję. Dnia 22 stycznia 2009 r. (data prezentaty, k. 2) wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga, która następnie, dnia 4 lutego 2009 r., została przesłana Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Tym samym skarga została wniesiona do organu dnia 4 lutego 2009 r., co oznacza, że została wniesiona z uchybieniem trzydziestodniowego terminu, który upłynął w dniu 22 stycznia 2009 r. Z tych względów skarga podlegała odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako wniesiona po terminie, a wobec tego zaskarżone postanowienie nie narusza przytoczonego w skardze kasacyjnej przepisu art. 53 § 1, art. 54 § 1 i art. 58 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Okoliczności podnoszone w skardze kasacyjnej, wskazujące na brak przygotowania prawniczego strony oraz niezrozumienie pouczenia o trybie zaskarżenie nie mogły doprowadzić do zakwestionowania postanowienia o odrzuceniu skargi. Stanowiłyby one natomiast, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, ewentualne podstawy do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi (art. 86 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Odnosząc się do wniosku uczestnika postępowania J. G. o zasądzenie kosztów postępowania należy wskazać, iż w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wyjątki od tej zasady zostały określone w art. 200, 201, 203 i 204 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i tylko w tych przypadkach sąd może orzekać o zwrocie kosztów postępowania między stronami (art. 209 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Żaden ze wskazanych przepisów nie przewiduje możliwości zwrotu kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym uczestnikowi postępowania w sprawie ze skargi kasacyjnej od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.