III SA/Wa 3530/08

WyrokWSA w Warszawie2009-04-01

Skład orzekający: Krystyna Chustecka, Sylwester Golec, Ewa Radziszewska-Krupa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu podatkowego określająca wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych, która jest identyczna z kwotą zadeklarowaną przez podatnika, narusza przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące samoobliczenia podatku?
Ratio decidendi
Decyzja organu podatkowego określająca wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych, która jest identyczna z kwotą zadeklarowaną przez podatnika w zeznaniu podatkowym, narusza przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące zasady samoobliczenia podatku. Organ podatkowy może wydać decyzję określającą zobowiązanie podatkowe jedynie w sytuacji, gdy podatnik zadeklarował je w nieprawidłowej wysokości. W przypadku, gdy wysokość zobowiązania zadeklarowana przez podatnika jest prawidłowa, organ nie ma podstaw do wydania decyzji wymiarowej.
Stan faktyczny
Podatnik złożył korektę zeznania podatkowego za 2006 r. i wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku dochodowego, twierdząc, że syndyk masy upadłości nienależnie pobrał podatek od odprawy pieniężnej. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty i utrzymały w mocy decyzję określającą podatek. Podatnik w skardze zarzucił błędy w ustaleniach faktycznych i prawnych, w tym naruszenie przepisów prawa upadłościowego oraz ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych, a także bezczynność organów. Sąd administracyjny uwzględnił skargę, uchylając decyzje organów w części określającej podatek dochodowy.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w części określającej podatek dochodowy od osób fizycznych za 2006 r. Stwierdził, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Golec, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (sprawozdawca), Protokolant Alicja Bogusz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi W. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...]października 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. oraz określenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] lipca 2008r., nr [...] w części określającej podatek dochodowy od osób fizycznych za 2006r., 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane. W. T. złożył [...] sierpnia 2007r. w Urzędzie Skarbowym W. korektę zeznania o wysokości osiągniętych dochodów (poniesionej straty) za 2006r. oraz wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych w wysokości 2912,00 zł z tytułu nienależnie pobranego przez Syndyka masy upadłości E. Sp. z o.o. [...] kwietnia 2006r. podatku dochodowego od wierzytelności – odszkodowania, zwolnionego z podatku na mocy art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 nr 14 poz. 176 ze zm., dalej: "u.p.d.f."). Wyjaśnił, że [...] lutego 2006r. Sędzia Komisarz Sądu Rejonowego w E. na podstawie wyroku Sądu Rejonowego dla W. z [...] lutego 2004r. zatwierdził w ostatecznym planie podziału masy upadłości wierzytelność, będącą odszkodowaniem otrzymanym na podstawie wyroku sądowego. Syndyk nie jest też następcą prawnym upadłego w związku z tym nie był obowiązany do obliczenia i pobrania podatku. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. (dalej: "NUS") decyzją z [...] lipca 2008r. odmówił stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006r. oraz określił wysokość tego podatku na 6671,00 zł. W uzasadnieniu wskazał, że podatnik, na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 grudnia 1989r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy (Dz.U. z 2002r. Nr 112, poz.980 ze zm.), domagał się od byłego pracodawcy wypłacenia odprawy wraz z ustawowymi odsetkami. Sąd Rejonowy dla W. Sąd Pracy w W. wyrokiem z [...] lutego 2004r. sygn. akt [...] zasądził na rzecz strony 15652,12 zł (w tym 11400,00 zł z tytułu odprawy pieniężnej i 4252,12 zł z tytułu odsetek). Tym podstawą nabycia praw do odprawy pieniężnej był stosunek pracy, a odprawa spełnia przesłanki świadczenia z art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. b) u.p.d.f., w brzmieniu obowiązującym w 2006r. Do podatnika nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 3b) u.p.d.f. Prawidłowe było również sporządzenie przez Syndyka korekty zeznania podatkowego strony w zakresie odsetek, gdyż w terminie wypłaconej odprawy były one wolne od opodatkowania – art. 21 ust. 1 pkt 95 u.p.d.f. Syndyk jako płatnik prawidłowo odprowadził zaliczkę na podatek dochodowy. W odwołaniu podatnik ponownie wniósł o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006r. w ww. wysokości i zmniejszenie podatku dochodowego za 2006r. do 4310,00 zł. W jego ocenie NUS błędnie ustalił, że podstawę prawną należności był stosunek pracy, a nie postanowienie Sędziego Komisarza Sądu Rejonowego w E. Podniósł, że odprawy pieniężne przysługują w razie rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących pracodawcy, jeśli ustanie stosunku pracy nastąpiło w okresie nie dłuższym niż 6 miesięcy poprzedzających dzień wystąpienia niewypłacalności pracodawcy lub w okresie nie dłuższym niż 4 miesiące następującym po tym dniu. Wypłatą odpraw zajmował się Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (dalej: "FGŚP"), ale jej nie wypłacił. Od chwili ustania stosunku pracy do ogłoszenia upadłości pracodawcy upłynęło więcej niż 6 miesięcy. Uprawnienia do otrzymania odprawy pieniężnej uległo więc przedawnieniu. Prawomocne uznanie wierzytelności w postępowaniu upadłościowym wywiera taki sam skutek jak prawomocne osądzenie sprawy. Dlatego uznać należało, że zatwierdzenie wierzytelności w planie podziału spełnia warunki do zwolnienia z podatku dochodowego w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 3b) u.p.d.f. Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej: "DIS") decyzją z [...] października 2008r. utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji. Wskazał, że stan faktyczny był podstawą udzielonej interpretacji, której prawidłowość potwierdzono w ostatecznej decyzji DIS z 24 stycznia 2007r., oraz prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z 9 sierpnia 2007r. sygn. akt III SA/Wa 739/07. Zgodnie z art. 14b § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: "O.p.") udzielona interpretacja jest wiążąca dla organów podatkowych. Zgodnie z nią kwota wypłacona tytułem odprawy pieniężnej stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Z uwagi na prawidłowość udzielonej interpretacji nie jest możliwe uwzględnienie żądania stwierdzenia nadpłaty opartego na nie znajdującym oparcia w obowiązujących przepisach prawa, założeniu o zwolnieniu od opodatkowania odprawy pieniężnej. Umieszczenie odprawy na zatwierdzonej liście wierzytelności nie powoduje zmiany podstawy prawnej świadczenia. Nie może również skutkować zaliczeniem go do grupy odszkodowań w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.f. Wyegzekwowanie wierzytelności nie powoduje zmiany jej natury prawnej. Wypłacona kwota stanowi odprawę pieniężną ze stosunku pracy. Sposób wykonania obowiązku zapłaty kwoty tytułem odprawy pieniężnej jest nieistotny. Bez względu na to odprawa pieniężna nie podlega zwolnieniu od opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 i 3b u.p.d.f. Takiemu zwolnieniu podlegają jedynie odszkodowania, którym odprawa nie jest. Odprawa pieniężna stanowi więc przychód podlegający opodatkowaniu na podstawie art. 12 ust. 1 u.p.d.f. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podatnik wniósł o uchylenie decyzji DIS oraz uznanie, że syndyk masy upadłości pracodawcy nienależnie pobrał podatek dochodowy, przez co powstała ww. nadpłata w podatku dochodowym za 2006r. Zaskarżonej decyzji zarzucił błąd w ustaleniach przez uznanie, że: 1) przepisy ustawy z dnia 28 lutego 2003r. prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. Nr 60 poz. 535 ze zm., dalej: "p.u.n.") nie są nadrzędne nad przepisami ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 2002r. Nr 9 poz. 85 ze zm.), 2) podstawą otrzymania odszkodowana jest wyrok Sądu Rejonowego W., a nie wypłacona [...] kwietnia 2006r. wierzytelność i że nie podlega ona zwolnieniu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.f. Skarżący podniósł, że decyzja NUS z [...] listopada 2007r. dotyczy odmowy stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005r. Nie otrzymał on natomiast odpowiedzi na wniosek z [...] sierpnia 2007r., w którym zwrócił się o stwierdzenie nadpłaty podatku dochodowego w 2006r. Organy w tym zakresie nie przeprowadziły postępowania bez zbędnej zwłoki w terminach zakreślonych przez art. 139 § 2 O.p. Na podstawie wyroku Sądu Rejonowego dla W. pracodawcę skarżącego zobowiązano do zapłaty odprawy pieniężnej z ustawowymi odsetkami, ale zobowiązania tego nie wykonał. W trakcie postępowania upadłościowego syndyk macy upadłości złożył do FGŚP wykaz zaległości, który nie uwzględnił wierzytelności skarżącego. Stąd została ona zamieszczona na liście wierzytelności zatwierdzonej przez Sędziego Komisarza. Zadaniem skarżącego wierzytelność ta nie miała charakteru odprawy pieniężnej, także dlatego, że na podstawie wyroku Sądu Rejonowego dla W. powinna wynosić 18028,00 zł (w tym 11400 zł z tytułu odprawy i 6628 zł z tytułu odsetek ustawowych). Ostateczny plan podziału funduszu masy upadłości zawierał wierzytelność w kwocie 15652,12 zł. Łącznie przed opodatkowaniem odprawa pieniężna powinna wynosić 18028,00 zł. Podatek od kwoty podstawowej 11400,00 zł wynosiłby więc 2166,00 zł. Kwota pozostała po odjęciu podatku jest większa o 209,88 zł od wierzytelności zatwierdzonej 24 lutego 2006r. w planie podziału przez Sędziego Komisarza. W ocenie skarżącego poniósł on więc stratę w kwocie 2341,88 zł. – różnica wierzytelności 15862,00 zł i 13520,12zł (13520,12zł to różnica między wierzytelnością 15652,12 zł, a 2122 zł - podatkiem pobranym przez syndyka). Podstawą otrzymania wierzytelności jest wyrok Sądu Rejonowego w E., a nie wyrok Sądu Rejonowego dla W. Skarżący otrzymał więc wierzytelność na podstawie stosunku prawnego łączącego go z Sądem. Skoro Sędzia Komisarz zatwierdził wierzytelność zastosowanie ma zwolnienie od podatku dochodowego od osób fizycznych przewidziane w art. 21 ust 1 pkt 3b) u.p.d.f. Skarżący podniósł także, że Syndyk nie będąc następca prawnym upadłego, nie był obowiązany do obliczania i pobierania podatku dochodowego od kwoty wierzytelności. Stąd też Syndyk nie mógłby być płatnikiem, nawet jeśli wypłacałby wynagrodzenie, a nie wierzytelność z planu podziału. Skarżący zaznaczył także, że organy podatkowe nie posiadają uprawnień do interpretacji przepisów prawa pracy. DIS w odpowiedzi na skargę podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazane. Działanie takie umożliwiał art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "P.p.s.a."), który stanowi, że sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej interpretacji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze, jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę. W ocenie składu orzekającego zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja NUS w części określającej podatek dochodowy od osób fizycznych za 2006r. naruszała art. 21 § 3 O.p. Z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika zasada samoobliczenia podatku. Treścią tej zasady jest powstanie zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych z mocy prawa i obowiązek zadeklarowania tego zobowiązania przez podatnika wobec organu podatkowego, co następuje przez złożenie zeznania podatkowego. W przypadku zobowiązań podatkowych powstających z mocy prawa, które podlegają zadeklarowaniu wobec organu podatkowego, deklaracja stanowi dokument, z którego wynika podatek. Deklaracja taka stanowi podstawę do prowadzenia egzekucji administracyjnej zobowiązania podatkowego w niej wykazanego - art. 3a § 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.). Złożona przez podatnika deklaracja jest wiążąca dla organów podatkowych w zakresie zadeklarowanych w niej kwot, chyba że organ dokona wymiaru podatku w innej wysokości, jednakże wymiar ten musi mieć formę decyzji. W wyżej wymienionej ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych w art. 45 ust. 6 ustawodawca zawarł zapis wskazujący wprost, na to że podatek wykazany w zeznaniu (deklaracji) jest podatkiem należnym, chyba że organ określi go w drodze decyzji w innej wysokości. Z art. 21 § 2 O.p. wynika, że jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, a zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób określony w art. 21 § 1 pkt 1 O.p., podatek wykazany jest podatkiem należnym, z zastrzeżeniem § 3 O.p. Przepis ten potwierdza obowiązywanie na gruncie O.p. zasady samoobliczenia podatku i norma ta ma charakter materialnoprawny. W świetle tych ustaleń należy stwierdzić, że wśród przepisów O.p. bez wątpienia brak jest normy prawnej upoważniającej organ podatkowy do wydania decyzji określającej zobowiązanie podatkowe powstające z mocy prawa, w tej samej wysokości co zobowiązanie zadeklarowane przez podatnika. Rodzaje decyzji wymiarowych występujących w postępowaniu podatkowym określają przepisy art. 21 § 1 pkt 2 i § 3 O.p. Na podstawie art. 21 § 1 pkt 2 O.p. organ wydaje decyzję ustalającą zobowiązanie podatkowe i dotyczy to zobowiązań podatkowych powstających na podstawie decyzji konstytutywnych. Na podstawie art. 21 § 3 O.p. organ podatkowy wydaje decyzję określającą zobowiązanie podatkowe powstające z mocy prawa i uprawnienie to dotyczy sytuacji, w których podatnik zdeklarował zobowiązanie podatkowe w wysokości nieprawidłowej - innej niż wynikająca z zaistniałego w sprawie stanu faktycznego i obowiązujących przepisów. W rozpoznanej sprawie doszło do wydania decyzji wymiarowej w podatku dochodowym od osób fizycznych, która określała zobowiązanie w tym podatku w wysokości takiej samej, jak wysokość tego zobowiązania zadeklarowanej przez podatnika w deklaracji (zeznaniu). Organ pierwszej instancji określił bowiem w decyzji z [...] lipca 2008r. podatek dochodowy od osób fizycznych za 2006r. w identycznej wysokości do tej wskazanej w deklaracji podatkowej złożonej w urzędzie skarbowym 26 kwietnia 2007r. – 6671 zł. Takie działanie organu podatkowego naruszało art. 21 § 2 i § 3 O.p. - zasadę samoobliczenia podatku, kształtującą sposób powstania zobowiązania podatkowego a więc obowiązku o charakterze materialnym. Złożenie korekty zaznanie podatkowego, z którego wynikała inna wysokość zobowiązania podatkowego, niż wskazana w pierwotnej deklaracji uzasadniało jedynie wydanie decyzji o odmowie stwierdzenia nadpłaty, gdy organ uznał, że wysokość zeznania podatkowego w pierwotnej deklaracji podatkowej jest prawidłowa. Wadliwości tej nie dostrzegł Dyrektor Izby Skarbowej, wydając zaskarżoną decyzję. Zasadne było zatem wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji NUS w części określającej podatek dochodowy od osób fizycznych, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. Sąd stwierdził bowiem, że decyzje organów obu instancji w zakresie wyżej wymienionym naruszają ww. przepis prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Decyzje te w sposób oczywisty naruszały przyjęty w O.p. i u.p.d.f. model wymiaru podatku dochodowego odo osób fizycznych. Poglądy analogiczne do wyżej zaprezentowanego wyrażane były w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak również Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (por. wyroki: NSA z 21 kwietnia 2008r., sygn. akt II FSK 146/07, WSA w Warszawie z 5 października 2006r., sygn. akt III SA/Wa 1746/06), co prawda w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych, ale zachowują one aktualność, ze względu na tożsamość unormowań prawnych. Świetle akt administracyjnych bezzasadny okazał się natomiast zarzut skargi o nie przeprowadzeniu postępowania bez zbędnej zwłoki w terminach zakreślonych przez art. 139 § 2 O.p. Sprawa była rozpoznawana przez organ pierwszej instancji dwukrotnie, w związku z uchyleniem przez DIS pierwotnej decyzji. NUS wzywał ponadto stronę skarżącą do przedłożenia stosownych dokumentów oraz na mocy art. 139 § 1 i 2 oraz art. 140 O.p. jednokrotnie, 25 czerwca 2008r., przesunął termin załatwienia sprawy na 15 lipca 2008r. W tym terminie została wydana decyzja pierwszej instancji. DIS również nie przekroczył ustawowych terminów do załatwienia sprawy. Odwołanie strony wpłynęło do DIS 14 sierpnia 2008r., a 14 października wydano zaskarżoną do Sądu decyzję. Zdaniem Sądu na uwzględnienie nie zasługiwały także zarzuty skargi w zakresie nienależnego pobrania podatku przez syndyka masy upadłości pracodawcy, a w konsekwencji zarzut naruszenia przez organy podatkowe w decyzjach wskazanych w skardze art. 21 ust. 1 pkt 3 i 3b u.p.d.f. w związku z przepisami p.u.n. Postępowanie upadłościowe służy zaspokojeniu wierzytelności istniejących w stosunku do upadłego dłużnika, a wyegzekwowanie należności w ramach tego postępowania nie powoduje zmiany natury prawnej wierzytelności, jakkolwiek sędzia komisarz zatwierdza plan podziału macy. Strona skarżąca otrzymała [...] kwietnia 2006r. odprawę pieniężną wynikającą z przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Wprawdzie do wypłaty tego rodzaju wynagrodzenia doszło w ramach postępowania upadłościowego, niemniej jednak egzekucyjne wykonanie obowiązku spoczywającego na pracodawcy (postępowanie upadłościowe stanowi egzekucję generalną) nie ma wpływu na charakter roszczenia, które syndyk wypłacił zamiast pracodawcy. Niczym zatem nieuzasadnione są zarzuty skargi o nadrzędności postępowania upadłościowego i naprawczego nad przepisami ustawy o niewypłacalności pracodawcy oraz niemożliwości pobrania przez syndyka podatku dochodowego od osób fizycznych od odprawy pieniężnej wypłaconej skarżącemu na mocy przepisów ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Sąd zauważa, że odprawa pieniężna, co wynika z bogatego orzecznictwa Sądu Najwyższego, nie ma charakteru odszkodowawczego (por. wyrok SN z 13 grudnia 1990r., sygn. akt III PZP 22/90, OSNC 1991/5-6/64), nawet w sytuacji, gdy jest przyznana w wyroku sądowym. Pracownikowi, z którym pracodawca rozwiązał stosunek pracy w trybie wskazanym w przepisach ustawy z 28 grudnia 1989r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, co nie jest w sprawie kwestionowane, przysługiwało prawo do odprawy pieniężnej, bez względu na to czy rozwiązanie z nim stosunku pracy było niezgodne z prawem, wadliwe bądź nie. Jeżeli rozwiązanie umowy o pracę było uwarunkowane jedną z przyczyn wskazanych w ww. ustawie należało wypłacić odprawę – rekompensatę za uszczerbek majątkowy pracownika, związany z utratą pracy i koniecznością poszukiwania (niekiedy długotrwałego w okresie bezrobocia) innego zatrudnienia nawet z koniecznością zmiany kwalifikacji zawodowych. Odprawa pieniężna z art. 8 ww. ustawy jest świadczeniem majątkowym zakładu, związanym z pozostawaniem przez pracownika w stosunku pracy i z okresem świadczenia pracy, które stanowi kryterium określania wysokości tej odprawy. Odprawa nie ma charakteru odszkodowawczego. Jeśliby ustawodawca chciał nadać jej taki charakter, to nazwałby to świadczenie zakładu odszkodowaniem. Sama nazwa wskazuje na to, że ustawodawca nie przewidział w wypadku rozwiązania stosunku pracy z pracownikiem przez zakład pracy z przyczyn wymienionych w art. 1 ustawy odszkodowania w związku z utratą pracy. Odszkodowanie pracownik mógłby otrzymać jedynie w przypadku, gdyby pracodawca naruszył przy rozwiązywaniu umowy w wyżej opisanym trybie zasady Kodeksu pracy. Wówczas zobowiązany byłby do wypłaty odszkodowanie, które orzekłby sąd. Tymczasem, na co wskazuje dołączony do akt sprawy wyrok Sądu Rejonowego dla W. z [...] lutego 2004r., sygn. akt [...], sąd zasądził od pracodawcy Skarżącego, w miejsce którego wstąpił syndyk, odprawę pieniężną, wraz z odsetkami (k. 34 akt administracyjnych). Odprawa pieniężna, którą strona skarżąca otrzymała [...] kwietnia 2006r., stosownie do art. 8 ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, z uwagi na ww. orzeczenie Sądu Rejonowego, stanowiła przychód podlegający opodatkowaniu na podstawie art. 12 ust. 1 u.p.d.f. Z art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.f. wynika, że wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, z wyjątkiem (podkreślenie Sądu): a) określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę, b) odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, c) odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym, d) odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji, e) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, f) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane na zasadach, o których mowa w art. 27 ust. 1, g) odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód, Z art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.f. wynika natomiast, że wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań: a) otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, b) dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono, Powyższe przepisy, jak i uwagi, a w szczególności stwierdzenia Sądu Najwyższego o nieodszkodowawczym charakterze odprawy pieniężnej wypłacanej na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących pracodawcy, wskazują w sposób jednoznaczny, że odprawy pieniężne wypłacane na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, nie zostały objęte żadnym ze zwolnień wskazanych w art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.f. i w art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.f. Tym samym prawidłowe było stwierdzenie organów podatkowych obu instancji, że stronie skarżącej nie przysługiwała nadpłata w wysokości przez nią wskazanej w korekcie zeznania podatkowego. Prawidłowe było więc rozstrzygnięcie odmawiające stronie skarżącej nadpłaty. W związku z tym Sąd uchylił jedynie decyzję pierwszej instancji w części określającej podatek dochodowy od osób fizycznych za 2006r., na mocy ww. przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. (punkt pierwsze wyroku). Rozstrzygnięcie z punku drugiego wyroku ma swoje uzasadnienie w dyspozycji art. 152 P.p.s.a. Postanowienie o kosztach nie zapadło, gdyż strona skarżąca nie złożyła wniosku w tym zakresie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło