II GSK 648/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-06-15
Skład orzekający: Anna Robotowska, Małgorzata Korycińska, Krystyna Anna Stec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem wydanym w trybie art. 106 k.p.a. (uzgodnienie wniosku o zmianę koncesji), osobie, której nieruchomość znajdowała się w granicach terenu górniczego, przysługuje status strony?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że kwestia legitymacji L. i W. B. do żądania wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem wydanym w trybie art. 106 k.p.a. nie została w pełni wyjaśniona. Sąd wskazał na konieczność ustalenia, czy nie toczy się postępowanie o wznowienie postępowania z tej samej przyczyny wznowieniowej zakończone ostateczną decyzją administracyjną, dla potrzeb którego wydane zostało to postanowienie, a także jakie znaczenie ma wynik tego postępowania dla sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej P.-S. Sp. z o.o. od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. Kolegium to uchyliło postanowienie Wójta Gminy M. o odmowie wznowienia postępowania w sprawie uzgodnienia wniosku o zmianę koncesji na wydobywanie surowca skaleniowego i umorzyło postępowanie. Podstawą uchylenia było uznanie, że L. i W. B., właściciele nieruchomości znajdującej się w granicach negatywnego oddziaływania kopalni, mieli status strony w postępowaniu uzgodnieniowym. WSA we Wrocławiu oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko SKO.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we W. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. na rzecz P.-S. Spółki z o.o. w K. kwotę 320 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Robotowska (spr.) Sędziowie Małgorzata Korycińska NSA Krystyna Anna Stec Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P.-S. Spółki z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 2 kwietnia 2009 r. sygn. akt III SA/Wr 715/08 w sprawie ze skargi P.-S. Spółki z o.o. w K. na postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia o odmowie wznowienia postępowania oraz umorzenia postępowania w sprawie uzgodnienia wniosku o zmianę koncesji na wydobywanie surowca skaleniowego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we W.; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. na rzecz P.-S. Spółki z o.o. w K. kwotę 320 (trzysta dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2009 r., po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] września 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zmiany koncesji na wydobywanie surowca skaleniowego, oddalił skargę.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r., Wójt Gminy M. po rozpoznaniu wniosku L. i W. B. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem z dnia [...] listopada 2006 r. w przedmiocie uzgodnienia wniosku o zmianę koncesji na wydobywanie surowca skaleniowego ze złoża [...] dla firmy P. Sp. z o.o., na podstawie art. 149 § 3 w związku z art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) - odmówił wznowienia postępowania. W uzasadnieniu postanowienia Wójt Gminy M. wskazał, że w postępowaniu w sprawie uzgodnienia wniosku o zmianę koncesji na wydobywanie surowca skaleniowego ze złoża [...] L. i W. B. nie przysługiwał status strony, gdyż należąca do nich nieruchomość położona była poza granicami terenu górniczego w rozumieniu art. 6 pkt 9 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 228, poz. 1947 ze zm.; dalej jako "Prawo geologiczne i górnicze") i nie znajdowała się w przestrzeni objętej przewidywanym wpływem robót górniczych.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący podnieśli, iż należąca do nich nieruchomość zabudowana, obejmująca działkę nr [...], w chwili wszczęcia postępowania w sprawie uzgodnienia wniosku o zmianę koncesji na wydobywanie surowca skaleniowego ze złoża [...], tj. w październiku 2006 r., znajdowała się w granicach terenu górniczego [...].
Zdaniem skarżących, należąca do nich działka [...] - ze względu na rozrzut kamienia, wstrząsy sejsmiczne, hałas wywoływany przez maszyny kopalniane i transport urobku - znajdowała się w granicach negatywnego oddziaływania kopalni, a stosowanie przez organ argumentacji właściwej dla kopalni głębinowych czy wód termalnych nie ma uzasadnienia.
Po rozpatrzeniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2008 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 28, art. 105 § 1, art. 126 i art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 6 pkt 9 i art. 16 ust. 5 i ust. 5a Prawa geologicznego i górniczego, uchyliło zaskarżone postanowienie i umorzyło postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu swego postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż z treści zaskarżonego postanowienia Wójta Gminy M. wynika, że wydane ono zostało w trybie art. 149 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, po przeprowadzeniu postępowania, w wyniku którego organ ten stwierdził, że L. i W. B. nie przysługiwał status strony postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem Wójta Gminy M. z dnia [...] listopada 2006 r. uzgadniającym zmianę koncesji na wydobycie surowca skaleniowego ze złoża [...], udzielonej spółce P. Sp. z o.o.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, iż w świetle przepisu art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, przesłankami wznowienia postępowania jest niebranie w nim udziału przez stronę oraz brak winy strony, przy czym - stosownie do przepisu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego - o tym, czy dany podmiot legitymowany jest do udziału w postępowaniu decyduje istnienie po jego stronie interesu prawnego bądź obowiązku. Zgodnie ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego przedstawionym w uzasadnieniu, związek przedmiotu postępowania z interesem lub obowiązkiem danego podmiotu powinien mieć charakter prawny (a nie faktyczny), a o jego występowaniu lub jego braku przesądzają także przepisy prawa materialnego, stanowiące przedmiot postępowania głównego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że zgodnie z art. 16 ust. 5 i ust. 5a Prawa geologicznego i górniczego, udzielenie koncesji na działalność, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 3 wspomnianej ustawy, z wyjątkiem takiej działalności wykonywanej w granicach obszarów morskich Rzeczypospolitej Polskiej, wymaga uzgodnienia z właściwym wójtem, burmistrzem albo prezydentem miasta i następuje na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku - na podstawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, iż z uwagi na brak w przepisach Prawa geologicznego i górniczego regulacji określającej jakie konkretnie podmioty mogą uczestniczyć na prawach strony w sprawach, o których mowa w tej ustawie, kwestia ta powinna być oceniana w oparciu o przepis art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, stanowiący, że stroną postępowania jest "każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". W tym kontekście, Samorządowe Kolegium Odwoławcze przywołało wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego wydany w sprawie o sygn. akt II GSK 59/2006 opublikowany w OSP 2007/4, poz. 42 oraz niepublikowany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wydany w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 2006/7, w których sądy administracyjne zgodnie orzekły, że przymiot strony postępowania w sprawach związanych z wydaniem, zmianą lub wygaśnięciem koncesji eksploatacyjnej przysługuje właścicielom gruntów położonych w granicach terenu górniczego, czyli - stosownie do art. art. 6 pkt 9 Prawa geologicznego i górniczego - "przestrzeni objętej przewidywanym szkodliwym wpływem robót górniczych". W związku z tym, każdy podmiot, który może być takim oddziaływaniem dotknięty, powinien brać udział w postępowaniu, związanym z określaniem warunków, na których działalność eksploatacyjna będzie prowadzona. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, udział takich osób nie ogranicza się jedynie do postępowania głównego, związanego z wydaniem koncesji eksploatacyjnej lub jej zmianą, lecz rozciąga się również na postępowania wszczęte przez organy współdziałające w sprawie, w tym w oparciu o przepis art. 16 ust. 5 i ust. 5a Prawa geologicznego i górniczego.
Według Samorządowego Kolegium Odwoławczego, analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadziła do wniosku, że na warunkach zmienionej koncesji wydanej P. Sp. z o.o. w celu eksploatacji kruszywa ze złoża [...], należąca do L. i W. B. działka nr [...], położona była poza obrębem ustanowionego dla tej działalności terenu górniczego. Wspomniana działka w niewielkim stopniu zlokalizowana była jednak w granicach terenu górniczego oznaczonego jako [...] zarówno w chwili, gdy przedsiębiorca górniczy wystąpił o udzielenie koncesji, jak i wówczas, gdy ją uzyskał. Jak wskazał organ odwoławczy, granice terenu górniczego [...] obowiązywały w momencie wystąpienia przez przedsiębiorcę górniczego z inicjatywą zmiany udzielonej mu koncesji oraz w momencie otrzymania (tj. w dniu [...] listopada 2006 r.) przez Wójta Gminy M. pisma Dyrektora Wydziału Geologii Urzędu Marszałkowskiego Województwa D., oznaczonego numerem [...], zawierającego wniosek w przedmiocie uzgodnienia proponowanych zmian w koncesji udzielonej przedsiębiorcy górniczemu. Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, organ II instancji przyjął, iż granice nowego terenu górniczego dla działalności polegającej na eksploatacji kruszywa ze złoża [...] zostały zatwierdzone decyzją Marszałka Województwa D. nr [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. o zmianie koncesji udzielonej P. Sp. z o.o., gdyż z jej sentencji wynikało, że jednocześnie ze zmianą koncesji, zmianie uległy zarówno granice obszaru, jak i terenu górniczego, któremu nadano oznaczenie [...].
Ponadto, organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem zawartym w zażaleniu L. i W. B., że skoro w ramach wydanej uprzednio koncesji uznano, iż prowadzona na złożu [...] eksploatacja wpływa negatywnie na należący do nich grunt, tym samym powinni oni brać udział w postępowaniu związanym z uzgodnieniem zmiany jej warunków, gdyż gwarantowałoby im to możliwość zgłaszania zastrzeżeń do twierdzeń przedsiębiorcy górniczego, że wskutek proponowanych zmian oddziaływanie to nie będzie już miało miejsca, jak również do poddania tych kwestii kontroli instancyjnej tak ze strony organu wyższego stopnia, jak i sądu administracyjnego. Argumenty te przemawiały, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego - za uznaniem, że L. i W. B. przysługiwał status stron postępowania zakończonego wydanym w dniu [...] listopada 2006 r. postanowieniem uzgadniającym. W związku z tym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że zaskarżone postanowienie organu I instancji podlegało uchyleniu. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że skoro Wójt Gminy M. w odrębnej sprawie, wszczętej z inicjatywy T. P. K., wydał w dniu [...] lipca 2008 r. postanowienie nr [...] o wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej własnym postanowieniem uzgadniającym z dnia [...] listopada 2006 r., czyli postępowanie w tej sprawie zostało już de facto wznowione, to nie zachodzi potrzeba jego odrębnego "otwierania" z inicjatywy żalących się L. i W. B., a jedynie dopuszczenia do niego na warunkach określonych w przepisach art. 28 i nast. Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zważywszy, iż wskutek uprzedniej czynności Wójta Gminy M., tj. wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, postępowanie z inicjatywy L. i W. B. utraciło swój przedmiot, zachodziła konieczność umorzenia postępowania z wniosku pp. B. na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Nie godząc się ze stanowiskiem organu odwoławczego, spółka P. Sp. z o.o. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę, w której zaskarżyła w całości postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] i zarzuciła naruszenie przepisów art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 6 pkt 9 Prawa geologicznego i górniczego, a także art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi Skarżąca zakwestionowała w szczególności ustalenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, w świetle których L. i W. B. przysługiwał status stron postępowania zakończonego wydanym w dniu [...] listopada 2006 r. postanowieniem uzgadniającym, jak również stanowisko wspomnianego organu, zgodnie z którym pp. B. powinni brać udział w postępowaniu związanym z uzgadnianiem warunków zmiany koncesji, gdyż w ramach wydanej uprzednio koncesji uznano, że prowadzona w złożu [...] eksploatacja wpływa negatywnie na należący do nich grunt. Skarżąca, nie negując, że w ramach uprzednio wydanej koncesji uznano, iż prowadzona na złożu [...] eksploatacja wpływa negatywnie na grunt należący do pp. B., podniosła jednak, że L. i W. B. zarówno w postępowaniu przed organem I instancji, jak i przed organem II instancji nie wskazali przepisu, z którego wynikałoby, iż przysługuje im prawo strony w postępowaniu zakończonym postanowieniem Wójta Gminy M. z dnia [...] listopada 2006 r. Tym samym - zdaniem Skarżącej - nie przysługiwał im status strony w postępowaniu o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem ww. postanowienia. Według Skarżącej o występowaniu interesu prawnego po stronie pp. B. nie mógł przesądzać fakt, iż należąca do nich nieruchomość zawierała się nieznacznie w granicach terenu górniczego przed jego zmniejszeniem dokonanym decyzją Marszałka Województwa D. nr [...]. Jak wskazała Skarżąca, pp. B. nie byli właścicielami nieruchomości położonej w obszarze górniczym czy też w granicach terenu górniczego, gdyż w wyniku zmiany dokonanej decyzją Marszałka Województwa D. nr [...] należąca do nich nieruchomość znalazła się w całości poza granicami terenu objętego koncesją. Ze względu na błędne, zdaniem Skarżącej, przyjęcie przez organ II instancji, że pp. B. przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym wydaniem przez Wójta Gminy M. postanowienia z dnia [...] listopada 2006 r. i założenie, że legitymowani oni byli do żądania wznowienia wspomnianego postępowania, Skarżąca wskazała na konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia organu II instancji w części dotyczącej uzasadnienia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w szczególności wskazało, iż w jego ocenie pp. L. i W. B. przysługiwał status strony w postępowaniu, w którym Wójt Gminy M. uzgodnił wniosek Skarżącej o zmianę koncesji na wydobywanie surowca skaleniowego ze złoża [...] oraz podkreśliło, że o tym, czy dany podmiot uprawniony jest do udziału w charakterze strony w postępowaniu dotyczącym zmiany koncesji decydować powinien stan prawny istniejący w dniu, w którym przedsiębiorca wystąpił o zmianę udzielonej mu koncesji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2009 r., sygn. akt III SA/Wr 715/08 skargę oddalił. W uzasadnieniu Sąd zauważył, że dla rozstrzygnięcia sprawy kluczowe znaczenie ma ustalenie, czy pp. L. i W. B. przysługiwał przymiot strony w postępowaniu o zmianę koncesji. Sąd podzielił pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2006 r. (II GSK 59/06, LEX nr 238813), w którym wskazano, iż osobom prowadzącym działalność gospodarczą na terenie górniczym jako przestrzeni objętej przewidywanym szkodliwym wpływem robót górniczych (art. 6 pkt 9 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze) przysługują uprawnienia strony postępowania w sprawach dotyczących legalności koncesji na wydobywanie kopalin - w części określającej granice terenu górniczego. Zdaniem Sądu ocena, czy podmiotowi innemu niż koncesjonariusz przysługuje status strony w postępowaniu dotyczącym zmiany koncesji, powinna być dokonywana z uwzględnieniem złożonych i wielopodmiotowych skutków prawnych koncesji na wydobywanie kopalin. W ocenie Sądu pp. L. i W. B. - jako osoby zainteresowane takim przesunięciem granic terenu górniczego, które gwarantowałoby minimalizację skutków prowadzonej przez Skarżącą eksploatacji górniczej, negatywnie oddziałującej na należącą do nich nieruchomość - mieli prawo wziąć udział w postępowaniu o zmianę koncesji udzielonej Skarżącej. Dla oceny tej nie ma znaczenia jaka część nieruchomości należącej do pp. B. znajdowała się w granicach terenu górniczego ani okoliczność, iż nabyli nieruchomość w okresie obowiązywania udzielonej Skarżącej koncesji. W tym zakresie zgodzić należy się ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż skoro w ramach wydanej uprzednio koncesji uznano, że eksploatacja prowadzona na złożu [...] wpływa negatywnie na grunt należący do L. i W. B., to powinni oni mieć możliwość wzięcia udziału w postępowaniu związanym z uzgodnieniem zmiany jej warunków. W świetle art. 26b w związku z art. 25 ust. 3 Prawa geologicznego i górniczego oraz art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, w postępowaniu o zmianę koncesji w części dotyczącej zmiany granic terenu górniczego L. i W. B. - jako właściciele nieruchomości zlokalizowanej w granicach terenu górniczego - legitymowali się interesem prawnym opartym na prawie materialnym, gdyż to ostatnie kształtuje nie tylko sytuację prawną koncesjonariusza, lecz również innych osób narażonych na szkodliwe skutki eksploatacji górniczej (robót górniczych) prowadzonej w granicach dotychczasowego obszaru górniczego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2006 r., II GSK 146/06, LEX nr 276687). Ponadto, odnosząc się do argumentacji Skarżącej, Sąd podkreślił, że nastąpiła ewolucja poglądów i w orzecznictwie utrwalił się pogląd, że osobom prowadzącym działalność gospodarczą na terenie górniczym jako przestrzeni objętej przewidywanym szkodliwym wpływem robót górniczych (art. 6 pkt 9 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze) przysługują uprawnienia strony postępowania w sprawach dotyczących legalności koncesji na wydobywanie kopalin - w części określającej granice terenu górniczego. Stanowisko takie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanych wyżej wyrokach z dnia 6 czerwca 2006 r. (II GSK 59/06, LEX nr 238813) oraz z dnia 4 października 2006 r. (II GSK 146/06, LEX nr 276687) oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyrokach sygn. akt - VI SA/Wa 419/06 oraz VI SA/Wa 2099/06.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Spółka P. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi w trybie art. 188 ustawy P.p.s.a. i uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2008 r. ([...]) z jednoczesnym orzeczeniem o kosztach postępowania przed Sądem I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania wywołanego niniejszą skargą kasacyjną, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
- art. 28 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie tegoż przepisu, skutkiem czego przyjęto, iż pp. L. i W. B. są stroną w postępowaniu w sprawie zmiany koncesji na wydobywanie surowca skaleniowego ze złoża wywołanym wnioskiem Spółki P. Sp. z o.o.,
- art. 25 ust. 3 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, poprzez niewłaściwe
zastosowanie tegoż przepisu i wywiedzenie z tegoż uregulowania interesu prawnego
pp. L. i W. B. opartego na prawie materialnym - do udziału jako
strona w postępowaniu w sprawie zmiany koncesji na wydobywanie surowca
skaleniowego ze złoża wywołanym wnioskiem Spółki P. Sp. z o.o.,
- art. 26b ustawy Prawo geologiczne i górnicze, poprzez niewłaściwe zastosowanie tegoż przepisu i wywiedzenie z tegoż uregulowania interesu prawnego pp. L. i W. B. opartego na prawie materialnym - do udziału jako strona w postępowaniu w sprawie zmiany koncesji na wydobywanie surowca skaleniowego ze złoża wywołanym wnioskiem Spółki P. Sp. z o.o.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że w sprawie brak jest podstaw do uznania interesu prawnego pp. B. wynikających z przepisów prawa materialnego przywołanych przez WSA we Wrocławiu. Przypomniano, że zgodnie z wcześniejszym orzecznictwem sądów administracyjnych interes prawny powinien być bezpośredni, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego. W skardze kasacyjnej przywołano wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 czerwca 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 686/08, w którym Sąd wskazał, że w sprawie zachodziła ewentualność pośredniego wpływu postępowania administracyjnego na interes prawny skarżących, a ewentualność ta nie wystarczyła sama w sobie do przyznania skarżącym statusu strony, a zatem uznania, iż przysługuje im interes prawny. Sąd w przywołanym wyroku wyraził pogląd, iż nie można się wypowiadać o istnieniu bądź nieistnieniu interesu prawnego w konkretnej sprawie bez wszechstronnego zbadania prawdopodobnego wpływu decyzji koncesyjnej wydanej przez organ na sferę praw strony skarżącej. W skardze podniesiono, iż licznie przeprowadzone kontrole oraz liczna dokumentacja przedłożona organowi koncesyjnemu, w tym opinie niezależnych ekspertów dowodzą, iż działalność kopalni [...] zamyka się w granicach obszaru i terenu górniczego [...], a zatem skoro nie zachodzi nawet pośrednie oddziaływanie decyzji koncesyjnej na możliwość korzystania przez pp. B. z ich nieruchomości, to brak jest podstaw do przyznania im podmiotu strony postępowania w sprawie zmiany koncesji, wobec nieposiadania przez nich interesu prawnego w sprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono ponadto, iż nie wskazuje jednoznacznie podstawy prawnej, w oparciu o którą przyznaje pp. B. przymiot strony, a jedynie ogranicza się do wskazania możliwych podstaw prawnych przyjęcia istnienia interesu prawnego po ich stronie. W odniesieniu do powołanego w zaskarżonym wyroku art. 26b ustawy Prawo geologiczne i górnicze, wskazano, iż przepis ten odnosi się do przesłanek odmowy udzielenia koncesji, nie zaś do postępowania w sprawie jej zmiany. Wskazano również wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt II GSK 504/08, w świetle którego treść przepisów prawa geologicznego i górniczego definiujących pojęcie obszaru górniczego i terenu górniczego nie daje podstaw do przyjęcia, że właścicielowi nieruchomości przysługuje status strony i legitymacja do żądania stwierdzenia nieważności koncesji, zaś statusu strony nie można właścicielowi nieruchomości w terenie górniczym przyznać na podstawie art. 26b ustawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zarzuty kasacyjne sprowadzają się do kwestionowania stanowiska Sądu I instancji, który podzielił ustalenia organu wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że L. i W. B. są stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Wójta Gminy M. z dnia [...] listopada 2006 r. w przedmiocie uzgodnienia wniosku o zmianę koncesji, które to postanowienie zostało wydane w toku postępowania o zmianę koncesji na rzecz P. Spółki z o.o. z siedzibą w K., zakończonego decyzją Marszałka Województwa D. z dnia [...] grudnia 2006 r. zm. decyzją z dnia [...] marca 2007 r.
Z akt sprawy wynika, że kwestionowane postanowienie Wójta Gminy M. z dnia [...] listopada 2006 r. zostało wydane w trybie art. 106 k.p.a.
Wnoszący skargę kasacyjną trafnie podnosi, iż kwestia legitymacji L. i W. B. do żądania wznowienia postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem wydanym w trybie art. 106 k.p.a. nie została w pełni wyjaśniona. Jednakże wynika to przede wszystkim z relacji między postępowaniem, w którym zostało wydane kwestionowane postanowienie z dnia [...] listopada 2006 r. a postępowaniem o zmianę koncesji, dla potrzeb którego wydano kwestionowane postanowienie, zakończonym decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. (zmienioną decyzją z dnia [...] marca 2007 r.). W tym znaczeniu zasadny jest zarzut naruszenia art. 28 k.p.a.
Jeżeli wniosek o wznowienie postępowania dotyczy postanowienia wydanego na podstawie art. 106 § 5 k.p.a., przy czym podstawą żądania wznowienia postępowania jest to, że strona bez własnej winy nie brała udziału w tym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 126 k.p.a.), konieczne jest dokonanie ustalenia, czy nie toczy się postępowanie o wznowienie postępowania z tej samej przyczyny wznowieniowej zakończone ostateczną decyzją administracyjną, dla potrzeb którego wydane zostało to postanowienie.
Okoliczność ta nie została przez organy wyjaśniona, co prowadziło do takiej sytuacji, że kwestia legitymacji L. i W. B. do żądania wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem Wójta Gminy M. z dnia [...] listopada 2006 r. była rozpatrywana niezależnie od oceny legitymacji L. i W. B. do żądania wznowienia postępowania zakończonego decyzją Marszałka Województwa D. z dnia [...] grudnia 2006 r. zmienioną decyzją z [...] marca 2007 r., dla potrzeb którego zostało wydane kwestionowane postanowienie. Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wiadomo z urzędu, że wyrokiem tego Sądu z dnia 28 września 2009 r. sygn. akt II GSK 62/09 został uchylony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 września 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 1494/08 w sprawie ze skargi L. i W. B. na decyzję odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją o zmienia koncesji na rzecz P. Sp. z o.o. w K.
Oznacza to, że niezależnie od postępowania z wniosku L. i W. B. o wznowienie postępowania zakończonego kwestionowanym postanowieniem wydanym w trybie art. 106 k.p.a. toczyło się postępowanie z wniosku tych samych osób o wznowienie postępowania zakończonego decyzją, dla potrzeb którego zostało wydane kwestionowane postanowienie.
W tym stanie rzeczy konieczne jest wyjaśnienie, czy i z jakim wynikiem zakończyło się postępowanie o wznowienie postępowania głównego zakończonego decyzją, a także rozważenie jakie znaczenie ma to dla postępowania w tej sprawie.
Z tych powodów bezprzedmiotowe jest odnoszenie się do innych zarzutów i ich uzasadnienia w skardze kasacyjnej.
Mając na uwadze powyższe względy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło