I OSK 994/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-12-21
Skład orzekający: Alicja Plucińska-Filipowicz, Jan Kacprzak, Marian Wolanin
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów prawidłowo odmówiła zatwierdzenia uchwały o nadaniu stopnia naukowego doktora habilitowanego, pomimo wcześniejszych wyroków sądów uchylających odmowne decyzje, a także czy dopuszczalne jest powoływanie recenzentów, którzy brali udział w poprzednich postępowaniach, oraz czy dopuszczalne jest opieranie się na ich opiniach?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów prawidłowo odmówiła zatwierdzenia uchwały o nadaniu stopnia naukowego doktora habilitowanego. Sąd stwierdził, że organ spełnił wymogi ustawy dotyczące powoływania recenzentów reprezentujących daną lub pokrewną dyscyplinę naukową, a także że udział recenzentów z poprzednich postępowań nie stanowił naruszenia prawa, ponieważ kluczowe były opinie nowych recenzentów. Sąd podkreślił również, że sądy administracyjne nie wkraczają w merytoryczną ocenę dorobku naukowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy zatwierdzenia przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów uchwały o nadaniu T. S. stopnia naukowego doktora habilitowanego. Po wcześniejszych uchyleniach decyzji przez sądy administracyjne, Centralna Komisja ponownie odmówiła zatwierdzenia, powołując nowych recenzentów, ale dopuszczając udział również tych z poprzednich postępowań. T. S. zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym wadliwość opinii recenzentów i ich udział w posiedzeniach. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną T. S.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną T. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz Sędziowie Sędzia NSA Jan Kacprzak (spr.) Sędzia del. WSA Marian Wolanin Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 144/09 w sprawie ze skargi T. S. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia uchwały 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od T. S. na rzecz Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 144/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T. S. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...] utrzymującą w mocy poprzednią decyzję tego organu z dnia [...] października 2007 r. nr [...] odmawiającą zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału Pedagogiki i Psychologii Akademii w B. z dnia [...] listopada 2002 r. o nadaniu dr T. S. stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk humanistycznych w zakresie pedagogiki - specjalność: pedagogika specjalna.
Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Sprawa nadania dr T. S. stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk humanistycznych w zakresie pedagogiki (specjalność: pedagogika specjalna) była już przedmiotem postępowania przed Centralną Komisją do Spraw Stopni i Tytułów, a także przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, który wyrokiem z dnia 12 października 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1376/06 uchylił odmowną decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] maja 2004 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] czerwca 2003 r. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 marca 2007 r. sygn. akt I OSK 2030/06 oddalił skargę kasacyjną organu. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny zgodził się z Sądem I instancji, że recenzenci powołani przez Centralną Komisję powinni reprezentować przede wszystkim daną dyscyplinę, w tym przypadku subdyscyplinę naukową pedagogikę specjalną - tyflopedagogikę. Ocena bowiem rozprawy habilitacyjnej skarżącego dokonana w postępowaniu przed Centralną Komisją w aspekcie spełnienia wymagań wynikających z postanowień art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych mogła być niepełna, skoro żaden z recenzentów powołanych przez Centralną Komisję nie specjalizował się w tej subdyscyplinie.
Kolejny raz rozpoznając sprawę zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału Pedagogiki i Psychologii Akademii w B. z dnia [...] listopada 2002 r., Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] października 2007 r., nr [...] ponownie odmówiła zatwierdzenia tej uchwały. W uzasadnieniu wskazano, iż na posiedzeniu Sekcji Nauk Humanistycznych i Społecznych zapoznano się z 6 opiniami recenzentów, w tym z dwoma dodatkowymi (powołanymi po wyroku WSA) sporządzonymi przez opiniodawców o specjalności pedagogika specjalna. Po dyskusji, w której udział wzięli recenzenci powołani przez Centralna Komisję, Sekcja w głosowaniu tajnym odmówiła poparcia wniosku (6 głosów za zatwierdzeniem uchwały, 25 głosów przeciw i 3 głosy wstrzymujące się). Prezydium Centralnej Komisji po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji w głosowaniu tajnym jednomyślnie podtrzymało stanowisko Sekcji (za zatwierdzeniem uchwały 0 głosów, przeciw 10 głosów, 0 głosów wstrzymujących się). Centralna Komisja zaznaczyła, że pomimo, iż wysoko ocenia kompetencje i zaangażowanie dr T. S. w działalność na rzecz pomocy niepełnosprawnym, to dorobek naukowy i rozprawa habilitacyjna nie stanowią wystarczającej podstawy dla nadania mu stopnia naukowego doktora habilitowanego. Organ ocenił, iż dorobek ów nie jest obszerny, trudno doszukać się w nim czegoś unikatowego z punktu widzenia pedagogiki specjalnej, a w szczególności teorii i praktyki rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych (konkretniej niewidomych), brak jest w nim również własnych rozwiązań koncepcyjnych. Rozprawa habilitacyjna zawiera natomiast poważne niedostatki metodologiczne i nie stanowi poważnego wkładu w rozwój pedagogiki, a także psychologii, a autor nie przedstawił żadnej koncepcji teoretycznej. Badania własne eksponowane w rozprawie habilitacyjnej opierają się na błędnych założeniach teoretyczno-metodologicznych, są powierzchowne, zostały zrealizowane na początku lat 90 dwudziestego wieku i już w momencie publikacji rozprawy były w znacznej mierze nieaktualne. Habilitant ponadto wykorzystał przestarzałą, nieaktualną literaturę oraz akty prawne, których nie można uznać za obowiązujące.
T. S. złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy.
W dniu [...] listopada 2008 r. Sekcja Nauk Humanistycznych i Społecznych po zapoznaniu się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, po wysłuchaniu opinii recenzentów Centralnej Komisji oraz po przeprowadzeniu dyskusji z udziałem recenzenta Rady Wydziału w głosowaniu tajnym wypowiedziała się przeciw uchyleniu poprzedniej decyzji Centralnej Komisji o odmowie zatwierdzenia ww. uchwały (wynik głosowania: za uchyleniem decyzji 10 głosów, przeciw 21 głosów, wstrzymujących się 5 głosów). Na posiedzenie Sekcji zaproszono recenzentów Rady Wydziału oraz recenzentów dotychczas powołanych przez Centralną Komisję.
Prezydium Centralnej Komisji po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji, postanowiło w głosowaniu tajnym utrzymać w mocy poprzednią decyzję Centralnej Komisji odmawiającą zatwierdzenia omawianej uchwały Rady Wydziału (za utrzymaniem decyzji 11, przeciw 0, wstrzymujących się 0). Wobec powyższego Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów Naukowych decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] utrzymała w mocy decyzję z dnia [...] października 2007 r. W uzasadnieniu organ podniósł, iż przy obecnym rozpoznaniu sprawy powołano pięciu recenzentów w osobach prof. T. B. (pedagogika specjalna), dr hab. M. Z. (pedagogika specjalna), prof. G. C. - S. (psychologia kliniczna), dr hab. T. R. (pedagogika specjalna - resocjalizacyjna), prof. J. W. (pedagogika specjalna - resocjalizacyjna). Z opinii większości recenzentów wynika, iż rozprawa habilitacyjna dr T. S. nie ma istotnych i nowatorskich wniosków zarówno z punktu widzenia psychologii, jak i pedagogiki specjalnej. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów podkreśliła przy tym, że wbrew poglądowi habilitanta przy ocenie jego dorobku naukowego należało uwzględnić całość materiału, w tym opinie recenzentów powołanych poprzednio, jest to bowiem zgodne z przepisami ustawy o tytule naukowym i stopniach naukowych i służy obiektywnemu i wszechstronnemu wyjaśnieniu sprawy. Ponadto sądy administracyjne obu instancji nie zakwestionowały opinii przedstawionych we wcześniejszym postępowaniu, a jedynie uznały, że są one niewystarczające dla wydania ostatecznego rozstrzygnięcia. Organ podkreślił, że wszystkim recenzentom zapewniono możliwość uczestniczenia w posiedzeniach Sekcji w dniu [...] czerwca 2008 r. oraz w dniu [...] listopada 2008 r., a przy ocenie materiału nie pominięto pozytywnych opinii z przewodu habilitacyjnego. W ocenie organu, odwołanie się obecnie powołanych recenzentów do wcześniejszych opinii nie stanowi naruszenia prawa, lecz wskazuje, że podzielają oni wcześniejszą ocenę dorobku i rozprawy habilitacyjnej. Tego rodzaju prezentowania osądów naukowych jest przyjętą praktyką w świecie naukowym. Ponadto zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w obecnym postępowaniu powołano głównie recenzentów z zakresu specjalności pedagogika specjalna.
Na powyższą decyzję T. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania polegające na zaliczeniu w poczet dowodów opinii recenzentów sporządzonych w sposób wadliwy w pierwotnym postępowaniu, jak również oparcie się przez recenzentów powołanych po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego na poprzednich opiniach poprzez odniesienie się do nich i cytowanie ich w treści własnych opinii. W uzasadnieniu skargi T. S. wskazał, że na posiedzeniu Sekcji Nauk Humanistycznych i Społecznych, które odbyło się w dniu [...] października 2007 r. pomimo tego, że sprawa była rozpatrywana na nowo, odczytano wszystkie recenzje sporządzone przed wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący wskazał również, że recenzenci i członkowie Sekcji zostali wprowadzeni w błąd stwierdzeniem, że sprawa jest rozpoznawana w trybie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, a nie po wyrokach WSA i NSA uchylających poprzednie decyzje. Skarżący podniósł również, że jeden z recenzentów w trakcie niniejszego postępowania nie reprezentował ściśle dyscypliny naukowej, której dotyczy przedmiot rozprawy habilitacyjnej. Zdaniem skarżącego bowiem, uwzględniając przedmiot rozprawy habilitacyjnej (tyflopedagogika) zasadnym było powołanie recenzentów specjalistów o dorobku naukowym w ramach poszczególnych specjalności, a nie tylko w ramach zbliżonej dyscypliny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając skargę T. S., stwierdził iż nie zasługuje ona na uwzględnienie. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa. W obu decyzjach uwzględniono bowiem ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2007 r. sygn. akt I OSK 2030/06. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez Centralną Komisję, dla zapewnienia obiektywizmu w ocenie rozprawy habilitacyjnej dotyczącej pedagogiki specjalnej, powołano recenzentów reprezentujących tę subdyscyplinę naukową: prof. M. Z., prof. T. B., prof. J. W. i dr hab. T. R. Z akt sprawy wynika, że opinie trzech recenzentów reprezentujących dyscyplinę pedagogika specjalna były negatywne. W tej sytuacji - zdaniem Sądu - nie można zarzucić Centralnej Komisji braku dostatecznego wyjaśnienia, czy rozprawa habilitacyjna oraz dorobek naukowy habilitanta stanowi znaczny wkład autora w rozwój określonej dyscypliny naukowej (art. 15 ust. 1 ustawy o tytule naukowym i stopniach naukowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie zgodził się z zarzutem skargi, iż na Centralnej Komisji ciążył obowiązek powołania recenzentów specjalistów o dorobku naukowym w ramach poszczególnej specjalności pedagogiki specjalnej.
W dalszej części Sąd stwierdził, iż co prawda po uchyleniu przez sąd administracyjny orzeczeń Centralnej Komisji postępowanie administracyjne w sprawie zatwierdzenia uchwały o nadaniu skarżącemu stopnia naukowego doktora habilitowanego toczy się ponownie, jednakże nie oznacza to, że poprzednie opinie recenzentów tracą walory dowodowe w sprawie. Ponadto skarżący nie ma racji, że Naczelny Sąd Administracyjny ocenił te opinie jako wadliwe. Sąd jedynie wskazał, że nie zasięgnięcie opinii recenzenta z danej dyscypliny powoduje, że poprzednia decyzja odmowna Centralnej Komisji obciążona był błędem niedostatecznego wyjaśnienia, czy rozprawa habilitacyjna stanowi znaczny wkład autora w rozwój określonej dyscypliny naukowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnił przy tym, że w sprawach o nadanie stopni naukowych sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę jedynie w zakresie badania legalności decyzji Centralnej Komisji kończącej postępowanie w sprawie, to znaczy bada czy decyzja została wydana zgodnie z przepisami ustawy o tytule naukowym i stopniach naukowych oraz przepisami wykonawczymi, a także postanowieniami Statutu Centralnej Komisji. Nie jest natomiast rolą sądu administracyjnego wkraczanie w merytoryczną ocenę dorobku naukowego i rozprawy habilitacyjnej osoby ubiegającej się o nadanie stopnia naukowego dokonaną w toku postępowania o nadanie stopnia naukowego zarówno w recenzjach naukowych jak i stanowisku Sekcji Centralnej Komisji zawierającym propozycję dla Prezydium Centralnej Komisji rozstrzygnięcia sprawy.
Od powyższego wyroku T. S. w ustawowym terminie wniósł skargę kasacyjną. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 170 w zw. z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), a polegające na zaakceptowaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny zaliczenia w poczet dowodów sprawy opinii recenzentów sporządzonych w pierwszym postępowaniu przez osoby nie posiadające kompetencji odpowiednich do dziedziny nauki, jakiej dotyczyła rozprawa habilitacyjna. Ponadto skarżący wskazał, iż w postępowaniu administracyjnym, z uwagi na udział w nim recenzentów z pierwszego postępowania, doszło do naruszenia art. 34 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych, a w uzasadnieniu skargi kasacyjnej uściślił zarzut do ust. 3 i 4 tego przepisu.
W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej T. S. wskazał m.in. że w niniejszej sprawie powinno zostać przeprowadzone nowe postępowanie dowodowe, a w posiedzeniach Sekcji Nauk Humanistycznych i Społecznych nie powinni byli brać udziału pierwotni recenzenci pracy naukowej skarżącego. Jak podkreślił skarżący, skoro Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 marca 2007 r. sygn. akt I OSK 2030/06 stwierdził, iż brak jest odpowiednich kwalifikacji u recenzentów, co skutkuje błędem niewystarczającego wyjaśnienia istoty sprawy, to oczywistym jest, że skutkuje to również stwierdzeniem wadliwości ocen wyrażonych przez tych recenzentów.
Ponadto T. S. zwrócił uwagę, iż jedna z negatywnych recenzji, sporzadzona przez dr T. R., jest bardzo lapidarna, posługuje się ogólnikowymi stwierdzeniami oraz brak w niej analiz i ocen badań przeprowadzonych przez habilitanta, a zatem jest niekompletna i nie odnosi się wprost do materiału zawartego w rozprawie habilitacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd ten związany jest zarówno wnioskami skarżącego określającym przedmiot zaskarżenia, jak i podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Z urzędu Sąd może jedynie brać pod uwagę nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Jeśli dojdzie do przekonania, że nie nastąpiło naruszenie powołanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa oraz brak jest podstaw, które obowiązany jest wziąć pod uwagę z urzędu, to skargę kasacyjną oddala. Chodzi zatem o sytuację, w której wskazany w skardze kasacyjnej przepis prawa materialnego albo prawa procesowego w istocie nie został naruszony, a w wypadku przepisów prawa procesowego także wówczas, gdy ich naruszenie nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy.
W rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził po pierwsze, iż nie zachodzi nieważności postępowania, a po drugie, iż zarzuty skargi kasacyjnej nie mają usprawiedliwionych podstaw. W skardze tej powołano jako podstawę zaskarżenia wyroku Sądu I instancji naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 170 w zw. z art. 190 p.p.s.a., polegające na zaakceptowaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny zaliczenia w poczet dowodów sprawy opinii recenzentów sporządzonych w pierwszym etapie postępowania w sprawie o nadanie stopnia naukowego doktora habilitowanego, tj. sporządzonych jeszcze przed wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, pomimo, że w wyroku tym stwierdzono, że nie mogą one być podstawą do wydania decyzji przez Centralną Komisję do spraw Stopni i Tytułów. A jako drugi zarzut wskazano naruszenie art. 34 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych bez podania żadnej konkretnej jednostki redakcyjnej tego przepisu, przy czym z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że skarżącemu chodziło o zarzut naruszenia ust. 3 i 4 ww. przepisu. Naruszenie to - zdaniem skarżącego - polegało na udziale w posiedzeniach Sekcji Nauk Humanistycznych i Społecznych recenzentów powołanych w pierwszym etapie postępowania w sprawie o nadanie stopnia naukowego oraz na prezentowaniu przez nich własnych stanowisk w sprawie, czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie zakwestionował.
Tak sformułowane zarzuty skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie nie są zasadne. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo stwierdził, iż decyzje Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] października 2007 r. oraz z dnia [...] listopada 2008 r. wydane zostały zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych. Zgodnie bowiem z art. 34 ust. 3 i 4 ww. ustawy Sekcja Centralnej Komisji podejmuje decyzje po zasięgnięciu opinii co najmniej jednego recenzenta, a jeżeli co najmniej jedna opinia jest negatywna, Sekcja powołuje recenzenta spoza składu Centralnej Komisji. Recenzenci powinni natomiast reprezentować daną lub pokrewną dyscyplinę naukową lub artystyczną. Warunki te w rozpoznawanej sprawie zostały spełnione, Centralna Komisja powołała bowiem dwóch dodatkowych recenzentów w osobach - dr hab. M. Z. oraz prof. dr hab. T. B., a w związku z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy kolejnych trzech recenzentów - prof. G. C. - S., dr hab. T. R. oraz prof. J. W. Spośród tych pięciu recenzentów czterech to naukowcy z zakresu pedagogiki specjalnej, natomiast jeden z zakresu psychologii. Trafnie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż spełniony został warunek powołania na recenzentów osób reprezentujących daną lub pokrewną dyscyplinę naukową, skoro postępowanie dotyczyło nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk humanistycznych w zakresie pedagogiki - specjalność: pedagogika specjalna. W sprawie sformułowano łącznie trzy negatywne oceny dorobku naukowego oraz rozprawy habilitacyjnej skarżącego oraz dwie pozytywne opinie w tym zakresie, przy czym na czterech naukowców z zakresu pedagogiki specjalnej trzech wyraziło swoją negatywną ocenę. Na kolejnych posiedzeniach Sekcji Nauk Humanistycznych i Społecznych (w dniu [...] października 2007 r., w dniu [...] czerwca 2008 r. oraz w dniu [...] i [...] listopada 2008 r.) przedstawiane były opinie powoływanych w sprawie recenzentów, a następnie przeprowadzano dyskusje, w wyniku których trzykrotnie w głosowaniu tajnym brak było poparcia dla wniosku o zatwierdzenie uchwały Rady Wydziału Pedagogiki i Psychologii Akademii w B. z dnia [...] listopada 2002 r. o nadaniu dr T. S. stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk humanistycznych w zakresie pedagogiki - specjalność: pedagogika specjalna. Wyniki głosowania Sekcji, której członkami są naukowcy wskazują zatem, iż przeważyły racje prezentowane w opiniach negatywnych. Również w tajnych głosowaniach w Centralnej Komisji, zarówno przy wydawaniu pierwszej, jak i drugiej decyzji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji i przeprowadzeniu dyskusji - co potwierdzają protokoły posiedzeń z dnia [...] października 2007 r. oraz z dnia [...] listopada 2008 r. - członkowie Prezydium nie wyrazili swojego poparcia dla wniosku o nadanie T. S. stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk humanistycznych w zakresie pedagogiki - specjalność: pedagogika specjalna. W ocenie członków Prezydium przeprowadzone przez Sekcję postępowanie bezspornie wykazało bowiem, iż rozprawa habilitacyjna i pozostały dorobek naukowy T. S. nie spełniają wymagań ustawy. Wobec takiego przebiegu postępowania przed Centralną Komisją w trybie nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego Wojewódzki Sąd Administracyjny był uprawniony przyjąć, że nie zostały naruszone przepisy ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych. Powołano bowiem łącznie aż pięciu recenzentów spełniających ustawowy warunek reprezentowania danej lub pokrewnej dyscypliny naukowej. Zasadny jest zatem pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, że w wystarczającym stopniu zapewniło to rzetelne rozpoznanie sprawy. Należy podzielić przy tym, wbrew twierdzeniom skarżącego, stanowisko Wojewódzkiego Sądu, że dla oceny zgodności z prawem wydanych w niniejszej sprawie decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów nie ma znaczenia fakt, iż w posiedzeniach Sekcji Nauk Humanistycznych i Społecznych brali udział recenzenci powołani w poprzednim etapie postępowania. Skoro bowiem po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2007 r. wskazani zostali nowi recenzenci reprezentujący dziedzinę nauki będącą przedmiotem rozprawy habilitacyjnej, czyli pedagogikę specjalną i to głównie na ich opiniach oparto się wydając decyzje, to udział poprzednio powołanych recenzentów nie ma znaczenia dla prawidłowości wydanych decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie słusznie zatem stwierdził, iż decyzja Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] listopada 2008 r. oraz poprzedzająca ją decyzja tego organu z dnia [...] października 2007 r. nie naruszają prawa.
W tym miejscu należy nadto przypomnieć, na co zwracał już uwagę Sąd I instancji, iż w sprawach o nadanie stopni naukowych oraz tytułu naukowego, z uwagi na specjalistyczną wiedzę konieczną do oceny dorobku kandydata do stopnia naukowego lub tytułu naukowego, sądy administracyjne sprawują kontrolę w zakresie badania legalności decyzji kończącej postępowanie w sprawie. Nie jest natomiast rolą sądu administracyjnego i być nie może wkraczanie w merytoryczną ocenę dorobku naukowego osoby ubiegającej się o nadanie stopnia naukowego, dokonaną w toku postępowania zarówno w recenzjach naukowych, jak i stanowisku Sekcji Centralnej Komisji zawierającej propozycję rozstrzygnięcia sprawy dla Prezydium Centralnej Komisji. Z tego też względu nie jest m.in. możliwa ocena zarzutu wyrażonego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, a dotyczącego recenzji dr T. R.
Wobec powyższych rozważań Naczelny Sąd Administracyjny uznał za niezasadny zarzut naruszenia art. 34 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych. Nie znajduje uzasadnienia także zarzut naruszenia art. 170 p.p.s.a. Wskazany przepis stanowi bowiem, iż orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Ten rodzaj związania odnosi się do tego, że wiążące były wydane w tej sprawie poprzednie wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i Naczelnego Sądu Administracyjnego co do uchylenia poprzednich uchwał Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] maja 2004 r. i z dnia [...] czerwca 2003 r., co obligowało tę Komisję do ponownego rozpatrzenia sprawy. Uzasadnienie tego zarzutu skargi kasacyjnej wskazuje, że w istocie dotyczy on normy art. 153 p.p.s.a., tzn. związania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przy rozpatrywaniu skargi na ponowną decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów zakończonym obecnie skarżonym wyrokiem tego Sądu z dnia 7 lutego 2009 r., oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w poprzednim jego wyroku z dnia 12 października 2006 r. i zaakceptowanymi przez wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2007 r. Skoro zatem w ponownym postępowaniu w przedmiocie nadania T. S. stopnia naukowego doktora habilitowanego brali udział czterej recenzenci reprezentujący pedagogikę specjalną, tj. dziedzinę, której dotyczyła rozprawa habilitacyjna oraz jeden z zakresu psychologii, czyli dziedziny pokrewnej, to jak to już wcześniej powiedziano należy uznać, iż zalecenia poprzedniego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1376/06 podzielone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 marca 2007 r. sygn. akt I OSK 2030/06, zostały wypełnione.
Oczywiście bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 190 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, a skarga kasacyjna od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy nie może zostać oparta na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przepis ten odnosi się zatem jedynie do sytuacji, gdy w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzi naruszenie prawa przez Sąd I instancji i uchyli zaskarżony wyrok, a sprawę przekaże do ponownego rozpoznania temu Sądowi, wskazując w uzasadnieniu wyroku właściwą wykładnię mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa. Wtedy ponownie rozpoznający sprawę Sąd Wojewódzki związany jest taką wykładnią, a ewentualna skarga kasacyjna od wydanego przez ten Sąd wyroku nie może wskazywać na podstawy prawne sprzeczne z przyjętą przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładnią prawa. Taka sytuacja jednak w niniejszej sprawie nie miała miejsca, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 marca 2007 r. oddalił skargę kasacyjną Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, podtrzymując stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, iż recenzenci powinni reprezentować przede wszystkim dyscyplinę naukową, której dotyczy rozprawa habilitacyjna tj. pedagogikę specjalną. Wskazany przepis art. 190 p.p.s.a. nie mógł zatem zostać naruszony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
W tym stanie rzeczy skoro zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej nie okazały się zasadne, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku, zaś o kosztach postępowania kasacyjnego orzekł jak w pkt 2 sentencji na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 i 3 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło