III SA/Lu 101/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Stażysta Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 26 maja 2009 r. sprawy ze skargi E. M. P. na decyzję Rektora Uniwersytetu Medycznego z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na I rok studiów 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Rektora Uniwersytetu Medycznego na rzecz skarżącej kwotę 440 (czterysta czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. wydaną na podstawie art. 141 ust. 5 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65 poz. 385 ze zm.), w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, po zapoznaniu się z wnioskiem Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej Uniwersytetu M. w L., Rektor Uniwersytetu Medycznego w L. utrzymał w mocy decyzję Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej Wydziału Lekarskiego o nieprzyjęciu E. P. na I rok studiów. Skarżąca ubiegała się o przyjęcie na dzienne studia w Akademii M. kierunek lekarski. Skarżąca była kandydatką z tzw. "starą maturą", wobec czego w postępowaniu rekrutacyjnym na studia obowiązywał ją test centralny z biologii, chemii i fizyki, oraz ujednolicony test na określenie predyspozycji intelektualnych. Uczelnia przeprowadzała egzamin tzw. "centralny", taki sam i w tym samym terminie jak w innych publicznych uczelniach medycznych w Polsce. Testy sprawdzała i oceniała Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Krakowie. W wyniku postępowania kwalifikacyjnego skarżąca otrzymała ogółem 185 punktów. Wydziałowa Komisja Rekrutacyjna kwalifikowała na I rok studiów dziennych - kierunek lekarski na rok akademicki 2005/06 kandydatów, którzy uzyskali minimum 186 punktów. Z uwagi na ograniczony limit miejsc (200 miejsc) w roku akademickim 2005/06 na kierunek lekarski przyjęto kandydatów, którzy uzyskali odpowiednio wysoką punktację do wyczerpania limitu miejsc (minimum 186 punktów). Skarżąca odwoływała się od decyzji Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...] lipca 2005 r. o nieprzyjęciu na studia, lecz Rektor uczelni, decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r. utrzymał w mocy decyzję o nieprzyjęciu skarżącej na I rok studiów. Skarżąca zaskarżyła przedmiotową decyzję Rektora do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Orzeczeniem z dnia 26 stycznia 2006 r., sygn. akt III SA/Lu 503/05 WSA w Lublinie uchylił decyzję Rektora nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r., ze wskazaniem w uzasadnieniu wyroku, aby przy ponownym rozpatrywaniu odwołania dopuścić dowód z opinii niezależnego biegłego. Rektor kolejną decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2006 r. utrzymał w mocy decyzję WKR Wydziału Lekarskiego o nieprzyjęciu skarżącej na studia. Skarżąca pismem z dnia 26 czerwca 2006 roku, złożyła kolejną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Orzeczeniem z dnia 12 października 2006 r., sygn. akt III SA/Lu 323/06 WSA w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję Rektora nr [...] z dnia [...] maja 2006 r. wskazując, by przy ponownym rozpatrywaniu odwołania doręczyć skarżącej odpis pisemnej opinii prof. J. K. celem umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do treści opinii. Biegły, z uwagi na stan zdrowia, nie mógł ustosunkować się do wniesionych przez stronę zarzutów, dlatego też powołano biegłych z Uniwersytetu Gdańskiego. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania odwoławczego Rektor decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Skarżąca pismem z dnia 9 kwietnia 2008 r., zaskarżyła decyzję Rektora do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Orzeczeniem z dnia 7 października 2008 r. sygn. akt III SA/Lu 196/08 WSA w Lublinie uchylił decyzję Rektora nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. Kolejny raz rozpoznając sprawę, organ odwoławczy wydal zaskarżoną aktualnie decyzję, w której stwierdził, iż postępowanie rekrutacyjne zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12 września 1990 roku o szkolnictwie wyższym, jak również postanowieniami Uchwały Nr XCIX/2004 Senatu Akademii Medycznej z dnia 19 maja 2004 r. w sprawie zasad i trybu przyjmowania na studia w AM w L. w roku akademickim 2005/06. Problem sprowadza się do zarzutu wadliwości zadania nr 20 z chemii, będącego w zestawie egzaminacyjnym na studia kierunek lekarski, na rok akademicki 2005/2006. Organ uznał, że wziął pod uwagę zalecenia zawarte w uzasadnieniu przywołanego wyroku sądu administracyjnego, gdzie stwierdzono, iż rzeczą uczelni było - stosownie do treści art. 78 § 1 kpa - zaliczenie do materiału dowodowego dołączonych do akt sprawy opinii ekspertów J. K., A. W., F. K., A. C., J. M. i A. M. i dokonanie oceny w oparciu o analizę całokształtu materiału dowodowego. W wykonaniu tych zaleceń organ odwoławczy w dopuścił w charakterze dowodu znajdujące się w aktach sprawy opinie wskazanych ekspertów i dokonał oceny całego zebranego materiału dowodowego. Ze zgromadzonego materiału wynika, że na jedenaście uczelni medycznych przeprowadzających identyczny egzamin, uchylenia pytania nr 20 z chemii z egzaminu wstępnego na kierunek lekarski, na rok akademicki 2005/06, dokonano wyłącznie w dwóch uczelniach. Organ II instancji nie uwzględnił dowodów – opinii przedstawionych przez stronę: - opinii dr hab. A. M. i prof. dr hab. J. M. z Uniwersytetu Warszawskiego (bez daty), bowiem ma ona charakter lakoniczny, zawiera wadliwe ujęcie problemu oraz nie wyczerpuje całej istoty spornego pytania, - opinii prof. dr hab. A. C. z Uniwersytetu Warszawskiego z dnia 11 marca 2008 r. – bowiem opinia współautora podręcznika skrytykowanego w opinii innych biegłych powołanych przez uczelnię (dr hab. F. K. i prof. A. W. z Uniwersytetu Gdańskiego) w istocie rzeczy sprowadza się głównie do obrony tego podręcznika. W ocenie organu autorzy tych dwóch zakwestionowanych opinii nie dokonali analizy merytorycznej pytania w jego całokształcie. Organ uznał zaś za miarodajne opinie wydane przez: - dr hab. J. K. z Politechniki Rzeszowskiej, z dnia 9 maja 2006 r., który w swojej opinii jednoznacznie stwierdził, że wykonanie zadania chemicznego jest możliwe, jak również, że jest to wiedza z zakresu obowiązującego ucznia kończącego liceum, - dr hab. F. K. i prof. dr hab. A. W. z Uniwersytetu Gdańskiego, z dnia 19 czerwca 2007 r., z opiniami uzupełniającymi: z dnia 3 września 2007 r., 22 października 2007 r. i 21 grudnia 2007 r., którzy udowadniali, że zadanie egzaminacyjne było sformułowane prawidłowo. Organ uznał, że te dwie opinie zostały sporządzone rzetelnie, wyczerpująco, sprawdzone doświadczalnie, więc należało je podzielić i w konsekwencji uznać pytanie nr 20 za prawidłowe. Brak podstaw do unieważnienia pytania numer 20 z chemii, doprowadziło w rezultacie do wydania negatywnej decyzji o nieprzyjęciu skarżącej na studia. Uzyskana przez stronę w postępowaniu rekrutacyjnym liczba punktów 185 nie stanowiła podstawy do przyjęcia na I rok studiów dziennych kierunek lekarski, ponieważ minimalna liczba punktów kwalifikująca do przyjęcia na te studia na rok akademicki 2005/06 wynosiła 186 punktów. Na powyższą decyzję skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę, w której zarzuciła m. in. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia a mianowicie: - art. 7, 77, 80 k.p.a. przez niedopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego w sytuacji, gdy zgromadzone opinie biegłych: J. K., A. W. i F. K. oraz dołączone przez stronę opinie A. C., J. M. i A. M. - pozostają ze sobą w sprzeczności odnośnie kwestii poprawności pytania egzaminacyjnego nr 20 z chemii, - nienależytą ocenę postępowania innych uczelni medycznych w kraju odnośnie wątpliwości co do poprawności kwestionowanego pytania nr 20 z testu z chemii, - nie podjęcie żadnych działań w celu wyjaśnienia zastrzeżeń strony do opinii przeprowadzonej w sprawie - biegłych A. W. i F. K., - niedopuszczenie dowodu z przesłuchania biegłych, w sytuacji gdy strona zgłaszała zastrzeżenia do tych opinii, - braki w uzasadnieniu decyzji, w szczególności brak uzasadnienia, dlaczego organ nie dopuścił dowodu z opinii innego biegłego, w sytuacji zgromadzenia w materiale dowodowym wzajemnie się wykluczających pisemnych ekspertyz specjalistów z dziedziny chemii. Wskazując na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skarżąca wskazała m. in., że kwestionując opinię biegłych A. W. i F. K., przedłożyła na piśmie opinie A. C., J. M. i A. M.. Opinie te stanowiły dowód tego, że merytoryczne zarzuty strony co do dotychczasowej opinii nie są gołosłowne i mają oparcie w ocenie specjalistów profesorów chemii, którzy również kwestionowali poprawność przedmiotowego pytania i w pełni podzielali wątpliwości i zastrzeżenia zgłaszane przez stronę w toku postępowania. Opinie te, w jej ocenie powinny stanowić podstawę do wywołania opinii biegłego, która oceni i ustosunkuje się do wszystkich opinii będących materiałem dowodowym w sprawie i zarzutów strony, a tym samym pozwoli na rozstrzygnięcie sporu. Taki był też zgłoszony przez stronę w toku postępowania wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego. W sytuacji gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga wiedzy specjalistycznej, a w sprawie istnieją opinie biegłych, które pozostają ze sobą w sprzeczności i zawierają odmienne wnioski, to organ obowiązany jest dopuścić dowód z opinii biegłego, który rozstrzygnie spór. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Sąd zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, zatem zaskarżona decyzja podlega uchyleniu. Sprawa była już kilkukrotnie przedmiotem badania sądu administracyjnego. Należy zatem wziąć pod uwagę oceny dotychczas wyrażane oraz formułowane w uzasadnieniu wyroków zalecenia co do dalszego sposobu postępowania w sprawie, wydanego na podstawie art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a. - ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. To właśnie naruszenie w niniejszej sprawie przez organ administracji publicznej art. 153 p.p.s.a. spowodowało konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w uzasadnieniu wyroku z dnia 7 października 2008 r., sygn. akt III SA/Lu 196/08, którym uchylił poprzednią decyzję Rektora Akademii Medycznej w L. odnosił się m. in. do postępowania dowodowego. Sąd stwierdził, że postanowieniem z dnia 20 lutego 2008 r. organ odmówił dopuszczenia dowodu z opinii innego biegłego z argumentacją, iż opinia ekspertów z Uniwersytetu Gdańskiego jest wiarygodna i brak jest podstaw do jej weryfikacji, tym bardziej, że stanowisko w niej wyrażone znajduje potwierdzenie w praktyce większości uczelni w Polsce. Ponadto postanowieniem z dnia 10 marca 2008 r., organ odmówił uwzględnienia kolejnego wniosku strony z dnia 3 marca 2008 r. o powołanie innego biegłego. Oceniając postępowanie dowodowe sąd uznał je za niewystarczające i wskazał, że ze względu na charakter sporu prowadzonego przez strony, organ powinien był uwzględnić już pierwszy wniosek strony z dnia 9 listopada 2007 r. o przeprowadzenie dowodu z opinii innego biegłego. Jeśli tego nie zrobił, to jego obowiązkiem było uwzględnić kolejny wniosek strony z dnia 3 marca 2008 r., skoro przedmiotem dowodu była okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, a łącząca się z oceną prawidłowości spornego pytania nr 20 z chemii. Sąd stwierdził, że wadliwe są wydane w sprawie postanowienia odmawiające przeprowadzenia dowodu z opinii innych biegłych. Ponownie rozpatrując sprawę, organ nie przeprowadził takiego dowodu, mimo, że nie wniósł skargi kasacyjnej od wyroku sądu, a więc zobowiązany był zaakceptować i wykonać zalecenia sądu, a tym samym powinien dokonać określonych czynności dowodowych, bez względu na własną ocenę ich przydatności. Skoro zatem wyżej opisane zalecenie dowodowe, wydane w trybie art. 141 § 4 p.p.s.a. wiąże w niniejszej sprawie zarówno Rektora Uniwersytetu Medycznego w L. (dawniej – Akademii Medycznej w L.), jak i sam Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – niepodporządkowanie się wskazaniu co do dalszego postępowania w sprawie, powoduje uchylenie zaskarżonej decyzji. Rozpoznając sprawę ponownie Rektor Uniwersytetu Medycznego zastosuje się do zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zawartego w uzasadnieniu wyroku z dnia października 2008 r. sygn. akt III SA/Lu 196/08, i uwzględni wnioski dowodowe pełnomocnika skarżącej z dnia 9 listopada 2007 r. oraz z dnia 3 marca 2008 r. w zakresie powołania innego biegłego, który po zapoznaniu się z treścią dotychczas wyrażanych opinii biegłych, jednoznacznie wypowie się w kwestii oceny prawidłowości spornego pytania nr 20 z chemii. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w oparciu o art. 145 § 1 ust. 1 pkt c w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów sąd orzekł zgodnie z treścią art. 200 p.p.s.a., w myśl którego, w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Koszty te stanowią wynagrodzenie pełnomocnika oraz zwrot uiszczonego przez skarżącą wpisu.