I SA/Gd 168/09
WyrokWSA w Gdańsku2009-05-26
Skład orzekający: Alicja Stępień, Ewa Kwarcińska, Danuta Oleś
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki na nabycie lub wytworzenie rzeczowych składników majątku trwałego oraz na nabycie licencji i praw określonych w ustawie Prawo własności przemysłowej przez podmiot prowadzący działalność niezarobkową mogą być zaliczane do kosztów uzyskania przychodów w momencie ich poniesienia, czy też powinny zostać uznane za środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne i nie amortyzowane?Ratio decidendi
Wydatki poniesione przez podmiot prowadzący działalność niezarobkową na nabycie składników majątku, które spełniają większość cech środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów w momencie ich poniesienia, ani poprzez odpisy amortyzacyjne, jeśli nie są i nie będą wykorzystywane na potrzeby działalności gospodarczej. Pojęcia środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych są nierozerwalnie związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.Stan faktyczny
Spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa (SKOK) "A" zwróciła się o interpretację podatkową dotyczącą zaliczania do kosztów uzyskania przychodów wydatków na nabycie składników majątku (rzeczowych składników majątku trwałego, licencji i praw). SKOK argumentowała, że ponieważ prowadzi działalność niezarobkową, nabyte składniki majątku nie są środkami trwałymi ani wartościami niematerialnymi i prawnymi, a wydatki na nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w momencie ich poniesienia. Organ podatkowy uznał to stanowisko za nieprawidłowe, twierdząc, że składniki te stanowią środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne, które podlegają amortyzacji, a nie mogą być zaliczone jednorazowo do kosztów. SKOK wniosła skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędzia WSA Danuta Oleś (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 maja 2009 r. sprawy ze skargi "A" z siedzibą w G. na indywidualną interpretację Ministra Finansów z dnia 29 października 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych oddala skargę.
W dniu 29 grudnia 2008 r. Minister Finansów działający przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. po rozpatrzeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa złożonego przez "A" w G., odmówił zmiany swojego stanowiska zawartego w interpretacji indywidualnej z dnia 29 października 2008 r. co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego, zmieniając równocześnie uzasadnienie interpretacji w części dotyczącej oceny prawnej stanowiska wnioskodawcy.
Podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie był następujący stan faktyczny:
Wnioskiem z dnia 8 sierpnia 2008 r. (wpływ do organu w dniu 11 sierpnia
2008 r.) "A" w G. zwróciła się do Dyrektora Izby Skarbowej w B. działającego w imieniu Ministra Finansów z wnioskiem o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie sposobu zakwalifikowania do kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych na zakup składników majątku.
Przedstawiając stan faktyczny "A" wskazała, że prowadzi niezarobkową działalność polegającą na gromadzeniu środków pieniężnych wyłącznie swoich członków, udzielaniu im pożyczek i kredytów, przeprowadzaniu na ich zlecenie rozliczeń finansowych oraz pośredniczeniu przy zawieraniu umów ubezpieczenia. W celu uzyskania przychodów z działalności statutowej "A" Kasa ponosi koszty m.in. na nabycie lub wytworzenie rzeczowych składników majątku trwałego, a także na nabycie licencji i praw określonych w ustawie Prawo własności przemysłowej. Wnioskodawczyni wskazała również, że rzeczowe składniki majątku trwałego stanowią własność i współwłasność "A", są kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania, o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok. Końcowo poinformowała, że wymienione wyżej rzeczy w sposób pośredni związane są z osiąganymi przychodami.
W świetle przedstawionego wyżej stanu faktycznego "A" wniosła o wskazanie czy wydatki na nabycie lub wytworzenie rzeczowych składników majątku trwałego oraz na nabycie licencji i praw określonych w ustawie Prawo własności przemysłowej mogą być zaliczane do kosztów uzyskania przychodów w momencie ich poniesienia, czy też powinny zostać uznane za środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne i nie amortyzowane?
Zdaniem wnioskodawczyni, z uwagi na treść definicji zawartych w art. 16a
i 16b ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 54 poz. 654 ze zm. - zwanej dalej "u.p.d.o.p.") jednym
z warunków uznania składników majątku za środki trwałe lub wartości niematerialne
i prawne jest wykorzystywanie ich do działalności gospodarczej, w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, tj.: działalności wytwórczej, budowlanej, handlowej, usługowej oraz poszukiwania rozpoznawania i wydobywania kopalin ze złóż a także działalności zawodowej wykonywanej w sposób zorganizowany i ciągły.
Skoro "A" prowadzi działalności niezarobkową to uznać należy, że nie jest to działalność gospodarcza, a nabywane lub wytwarzane składniki majątku nie wypełniają definicji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych. W konsekwencji do wydatków na nabycie bądź wytworzenie rzeczowych składników majątku trwałego oraz na nabycie licencji i praw określonych w ustawie Prawo własności przemysłowej, nie będzie miał zastosowania art. 16a i 16b u.p.d.o.p. zaś wydatki te mogą być w całości zaliczane do kosztów uzyskania przychodów. Dodatkowo, z uwagi na niemożność określenia okresu przez jaki składniki majątkowe będą wykorzystywane w działalności "A", a tym samym jakiego okresu dotyczą koszty, zdaniem wnioskodawczyni wydatki te mogą być zaliczane w całości do kosztów uzyskania przychodów w momencie ich poniesienia.
Działający w imieniu Ministra Finansów Dyrektor Izby Skarbowej
w B. w wydanej w dniu 29 października 2008 r. interpretacji stwierdził, że
w odniesieniu do opisanego we wniosku stanu faktycznego przedstawione przez "A" stanowisko jest nieprawidłowe.
Organ podatkowy wskazał, że z art. 3 ust. 2 ustawy z 14 grudnia 1995 r.
o spółdzielczych kasach oszczędnościowo – kredytowych (Dz.U. z 1996 r. Nr 1 poz. 2 ze zm.) wynika, iż kasy prowadzą działalność niezarobkową.
Z kolei z art. 15 ust. 1 zd. 1 u.p.d.o.f. wynika, że kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Zatem przepis ten zawiera zasadę zgodnie z którą pomiędzy kosztem podatkowym a przychodami podatnika musi wystąpić związek przyczynowo – skutkowy.
Dalej organ przywołał treść art. 16 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. zgodnie z którym nie uważa się za koszt uzyskania przychodów wydatków na nabycie lub wytworzenie we własnym zakresie innych niż wymienione w lit. a) środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, w tym również wchodzących w skład nabytego przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanych części.
Z uwagi na fakt, iż składniki majątku wykorzystywane są przez podatnika w dłuższym okresie czasu, a nie tylko w roku ich nabycia, ustawodawca przyjął zasadę, że wydatki te zalicza się do kosztów sukcesywnie, w miarę ich zużycia. Organ wskazał, iż wykluczając możliwość jednorazowego uznania wydatku na nabycie środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej za koszt uzyskania przychodu, ustawodawca kierował się zasadą współmierności kosztów i przychodów podatkowych.
Dyrektor Izby Skarbowej w B., powołując się na treść definicji środków trwałych zawartej w art. 16a ust. 1 u.p.d.o.p. oraz na definicję wartości niematerialnych i prawnych z art. 16b ust. 1 u.p.d.o.p. stanął na stanowisku, że aby wymienione składniki podlegały amortyzacji podatkowej muszą zostać spełnione określone warunki, w tym:
- stanowić muszą własność lub współwłasność podatnika (środki trwałe),
- powinny być nabyte i nadawać się do gospodarczego wykorzystania (wartości niematerialne i prawne),
- przewidywany okres ich używania powinien być dłuższy niż rok,
- powinny być wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 3 pkt 9 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm. - zwana dalej "Ordynacja podatkowa") przez działalność gospodarczą rozumie się każdą działalność zarobkową w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, w tym wykonywanie wolnego zawodu, a także każdą inną działalność zarobkową wykonywaną we własnym imieniu i na własny lub cudzy rachunek, nawet gdy inne ustawy nie zaliczają tej działalności do działalności gospodarczej lub osoby wykonującej taką działalność – do przedsiębiorców. Z kolei, w myśl art. 2 ustawy
z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity: Dz.U.
z 2007 r. Nr 155 poz. 1095 ze zm.) działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły.
Biorąc powyższe przepisy pod uwagę Dyrektor Izby Skarbowej w B. stwierdził, że działalność niezarobkowa wykonywana przez "A" nie stanowi działalności gospodarczej a w konsekwencji składniki majątkowe nabywane przez nią nie mogą podlegać odpisom amortyzacyjnym. Jednakże na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych należy uznać je za środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne, a wydatki na nabycie takich składników należy zakwalifikować do kosztów uzyskania przychodów w oparciu o przepis art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.
Końcowo organ podkreślił, że skoro w myśl art. 16 ust. 1 pkt 1 lit b u.p.d.o.p. nie uważa się za koszty uzyskania przychodów nabycia lub wytworzenia we własnym zakresie innych niż wymienione w lit. a) środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, w tym również wchodzących w skład nabytego przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanych części to nie można uznać, że poniesione przez "A" wydatki na nabycie lub wytworzenie majątku trwałego oraz licencji i praw określonych w ustawie Prawo własności przemysłowej o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, mogą stanowić koszty uzyskania przychodów w momencie ich poniesienia. "A" będzie mogła zakwalifikować przedmiotowe wydatki do kosztów uzyskania przychodów dopiero w chwili ich odpłatnego zbycia.
W piśmie z dnia 29 grudnia 2008 r. działający w imieniu Ministra Finansów Dyrektor Izby Skarbowej w B., po rozpoznaniu złożonego przez "A" wezwania do usunięcia naruszenia prawa odmówił zmiany interpretacji indywidualnej z dnia 29 października 2008 r. zmieniając równocześnie uzasadnienie ww interpretacji w części dotyczącej oceny prawnej stanowiska wnioskodawczyni.
Organ podtrzymał stanowisko, że wskazane przez wnioskodawczynię wydatki na nabycie nieruchomości, ruchomości i praw nie mogą podlegać bezpośredniemu i jednorazowemu zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów w chwili ich poniesienia.
Wyjaśniając zaś powody, dla których przeciwne stanowisko zostało uznane za nieprawidłowe, organ wskazał, że nabywane przez "A" składniki majątku, jako wymienione w art. 16a ust. 1 i art. 16b ust. 1 u.p.d.o.p., stanowią odpowiednio środki trwałe lub środki niematerialne i prawne o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, które zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 1 lit b u.p.d.o.p. nie stanowią kosztów uzyskania przychodów, przy czym mogą stanowić podstawę do dokonywania odpisów amortyzacyjnych, a te z kolei - o ile nie będą naruszały przepisów art. 16a - 16m, - będą stanowiły koszty uzyskania przychodu stosownie do art. 15 ust. 6 tej ustawy.
W skardze na powyższą indywidualną interpretację prawa "A" wniosła o jej uchylenie lub zmianę w zakresie dotyczącym uznania, że opisane w stanie faktycznym wydatki nie stanowią kosztów uzyskania przychodów ujmowanych w momencie ich poniesienia.
Zarzuciła zaskarżonej interpretacji naruszenie art. 15 ust. 1, art. 16 ust. 1 pkt 1 lit 1 i b, art. 16a ust. 1 oraz art. 16b ust. 1 pkt 1 lit b u.p.d.o.p.
Jak wskazano w uzasadnieniu podstawowym kryterium zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodów jest jego poniesienie w celu uzyskania przychodów, ewentualnie w celu zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów.
Wydatki będące przedmiotem wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej są wydatkami o takim charakterze.
Kwestią sporną w rozpatrywanym przypadku nie jest zatem to, czy przedmiotowe wydatki są kosztem uzyskania przychodów w ogóle, ale to w jaki sposób powinny być ujęte w kosztach, tj.: bezpośrednio, poprzez odpisy amortyzacyjne, czy też w momencie zbycia środków trwałych.
Zdaniem "A" analiza przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych dotyczących amortyzacji oraz kosztów uzyskania przychodów nie pozostawia w tym zakresie wątpliwości. Wydatki ponoszone przez "A" na nabycie środków trwałych, z uwagi na fakt nie prowadzenia przez nią działalności gospodarczej powinny zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w momencie ich poniesienia.
Dalej "A" wskazała, że z uwagi na treść art. 16a u.p.d.o.p. zawierającego pojęcie środków trwałych oraz art. 16b u.p.d.o.p. zawierającego definicję wartości niematerialnych i prawnych, aby dany składnik podlegał amortyzacji musi spełniać warunki uznania go za środek trwały lub wartość niematerialną i prawną.
Skoro zatem "A" prowadzi działalność niezarobkową to nabytych składników majątkowych nie może wykorzystywać w działalności gospodarczej. Tymczasem to prowadzenie działalności gospodarczej i wykorzystywanie w niej składników majątkowych jest warunkiem koniecznym do uznania takiego środka za środek trwały. Skoro w rozpatrywanym przypadku nie mamy do czynienia ze środkiem trwałym, to w stosunku do takiego składnika nie jest możliwe stosowanie przepisów o amortyzacji.
Zdaniem "A", oba stanowiska organu (zawarte w indywidualnej interpretacji oraz w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa) są błędne. Organ pominął bowiem okoliczność, iż zarówno w art. 16a ust. 1 oraz w art. 16b ust. 1 u.p.d.o.p. wymóg wykorzystania wskazanych w nim rzeczy i praw majątkowych w działalności gospodarczej umiejscowiony został w treści przywołanych przepisów przed tą ich częścią, która nazywa wymienione składniki majątkowe środkami trwałymi albo wartościami niematerialnymi i prawnymi. Stanowisko organu byłoby prawidłowe jedynie wówczas, gdyby w treści art. 16a ust. 1 oraz art. 16b ust. 1 u.p.d.o.p. najpierw wykazano cechy rzeczy i praw majątkowych a dopiero w dalszej kolejności zawartoby w nich wymóg używania ich
w ramach działalności gospodarczej, co umożliwiałoby dokonanie amortyzacji. Wówczas rzeczy i prawa majątkowe nie wykorzystywane w działalności gospodarczej byłyby środkami trwałymi albo wartościami niematerialnymi i prawnymi, jednakże bez prawa do dokonywania od nich odpisów amortyzacyjnych.
Dyrektor Izby Skarbowej w B. w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał stanowisko wyrażone w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych aktów z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej w dalszej części "P.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane
w indywidualnych sprawach.
Z przepisu art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną
w art. 134 § 1 P.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową.
Dokonując oceny zaskarżonej indywidualnej interpretacji z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, iż nie narusza ona prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego
i z tego względu skargę oddalił.
Na wstępie należy wskazać, iż zaskarżona indywidualna interpretacja z dnia 29 października 2008 r. wydana została w oparciu o przepisy art. 14b i następne Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej Minister Finansów, na pisemny wniosek zainteresowanego wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Wniosek o interpretację indywidualną może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych (art. 14b § 2 Ordynacji podatkowej).
W myśl art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Oznacza to, iż podstawę udzielenia interpretacji indywidualnej stanowi stan faktyczny wskazany we wniosku podatnika. W związku z czym orzeczenie Sądu w przedmiotowej sprawie wiąże wyłącznie w zaprezentowanym przez skarżącą zaistniałym stanie faktycznym.
Przepis art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej przewiduje, iż interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Ocena ta może brzmieć alternatywnie tj. albo "stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe" lub "stanowisko wnioskodawcy jest nieprawidłowe".
W rozpatrywanej sprawie Minister Finansów w wydanej interpretacji indywidualnej uznał, że stanowisko skarżącej przedstawione we wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych jest nieprawidłowe. Stanowisko to Minister Finansów podtrzymał w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Natomiast zdaniem "A", skoro prowadzi ona działalność niezarobkową to uznać należy, że nie jest to działalność gospodarcza, a nabywane lub wytwarzane składniki majątku nie wypełniają definicji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych, a zatem wydatki na ich nabycie mogą być zaliczane w całości do kosztów uzyskania przychodów w momencie ich poniesienia.
W tym miejscu Sąd pragnie wskazać iż interpretacja przepisów prawa podatkowego ma specyficzny charakter. Jej istotę stanowi wyjaśnienie treści
i sposobu zastosowania przepisu prawa podatkowego, dokonywane w uzasadnieniu interpretacji. Nie zmienia to jednak faktu, iż ocena stanowiska podatnika znajduje swój wyraz w rozstrzygnięciu (sentencji) zawierającym stwierdzenie, czy i w jakim zakresie stanowisko to jest prawidłowe. Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie przyjmuje się, że w razie wystąpienia rozbieżności pomiędzy sentencją
a uzasadnieniem interpretacji, decydujące znaczenie ma sentencja rozstrzygnięcia,
a nie jego uzasadnienie.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd oceniając legalność zaskarżonej indywidualnej interpretacji, stwierdzającej w sentencji, iż stanowisko podatnika jest nieprawidłowe uznał, iż interpretacja odpowiada prawu.
Sąd podzielił stanowisko organu podatkowego, przedstawione w indywidualnej interpretacji oraz w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, że nie stanowią kosztów uzyskania przychodów w momencie ich poniesienia wydatki na nabycie przez "A" opisanych we wniosku składników majątku
w przedstawionym stanie faktycznym i obowiązującym stanie prawnym.
Sąd nie zaakceptował natomiast oceny prawnej stanowiska skarżącej zawartej w uzasadnieniu indywidualnej interpretacji, zmienionego w tej części odpowiedzią na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w zakresie, w jakim Minister Finansów uznaje (tak jak i w interpretacji) nabywane składniki majątku za środki trwałe lub odpowiednio wartości niematerialne i prawne, o których mowa w art. 16a ust. 1 i art. 16b ust. 1 u.p.d.o.p.
W myśl art. 16a ust. 1 u.p.d.o.p. amortyzacji podlegają, z zastrzeżeniem art. 16c, stanowiące własność lub współwłasność podatnika, nabyte lub wytworzone we własnym zakresie, kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania:
1) budowle, budynki oraz lokale będące odrębną własnością,
2) maszyny, urządzenia i środki transportu,
3) inne przedmioty,
- o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą albo oddane do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub umowy określonej w art. 17a pkt 1, zwane środkami trwałymi.
W art. 16b.1. ustawodawca ustanowił, że amortyzacji podlegają,
z zastrzeżeniem art. 16c, nabyte nadające się do gospodarczego wykorzystania
w dniu przyjęcia do używania:
1) spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego,
2) spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego,
3) prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
4) autorskie lub pokrewne prawa majątkowe,
5) licencje,
6) prawa określone w ustawie z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.),
7) wartość stanowiącą równowartość uzyskanych informacji związanych
z wiedzą w dziedzinie przemysłowej, handlowej, naukowej lub organizacyjnej (know-how),
- o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą albo oddane przez niego do używania na podstawie umowy licencyjnej (sublicencji), umowy najmu, dzierżawy lub umowy określonej w art. 17a pkt 1, zwane wartościami niematerialnymi i prawnymi.
Z przytoczonych regulacji prawnych jednoznacznie wynika, że składniki majątku odpowiadające określonym w nich wymogom zwane są środkami trwałymi lub wartościami niematerialnymi i prawnymi i podlegają amortyzacji. Odpisy amortyzacyjne zaś - stosownie do treści art. 15 ust. 6 u.p.d.o.p. - są kosztem uzyskania przychodu, jeżeli dokonywane są zgodnie z przepisami art. 16a - 16m, z uwzględnieniem art. 16.
W sprawie nie jest sporne, że nabywane przez skarżącą składniki majątku w chwili przyjęcia do używania były jej własnością lub współwłasnością, oraz że cechowała je kompletność i zdatność do użytku, zaś przewidywany czas ich wykorzystania będzie przekraczać jeden rok.
Nie ma zatem wątpliwości, że nabywane przez skarżącą składniki majątku posiadają przedmiotowo istotne cechy środków trwałych. Spełniają również wymóg co do pochodzenia, stanu własności, kompletności i zdatności do użytku oraz przewidywanego okresu używania. Bezspornie nie jest natomiast w sprawie spełniony wymóg wykorzystywania tych składników majątkowych przez "A" na potrzeby związane z działalnością gospodarczą albo wymóg oddania do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub umowy określonej w art. 17a pkt 1 u.p.d.o.p.
"A" we wniosku o interpretację stwierdziła, że prowadzi działalność na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 1995 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo - kredytowych (Dz.U. z 1996 r. Nr 1, poz. 2 ze zm.- zwanej dalej "ustawa o SKOK"). Działalność statutowa skarżącej polega na gromadzeniu środków pieniężnych wyłącznie swoich członków, udzielaniu im pożyczek i kredytów, przeprowadzaniu na ich zlecenie rozliczeń finansowych oraz pośredniczeniu przy zawieraniu umów ubezpieczenia. W celu uzyskania przychodów z działalności statutowej "A" ponosi koszty m.in. na nabycie lub wytworzenie rzeczowych składników majątku trwałego, a także na nabycie licencji i praw określonych w ustawie Prawo własności przemysłowej. Działalność "A" ma charakter niezarobkowy, co wynika wprost z art. 3 ust. 2 ustawy o SKOK. Z powyższego niezbicie wynika, że "A" nie prowadzi działalności gospodarczej w rozumieniu art. 3 pkt 9 Ordynacji podatkowej, w myśl którego przez działalność gospodarczą należy rozumieć każdą działalność zarobkową w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, w tym wykonywanie wolnego zawodu, a także każdą inną działalność zarobkową wykonywaną we własnym imieniu i na własny lub cudzy rachunek, nawet gdy inne ustawy nie zaliczają tej działalności do działalności gospodarczej lub osoby wykonującej taką działalność - do przedsiębiorców. Natomiast w myśl art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity: Dz.U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zm.) działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa i usługowa, poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kapitału ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły.
Zdaniem Sądu, w sytuacji, gdy jest bezsporne, iż "A" nie prowadzi działalności gospodarczej w rozumieniu wskazanych przepisów, nie może budzić wątpliwości, iż nabywane przez składniki majątkowe, jakkolwiek spełniają większość cech przypisanych środkom trwałym i wartościom niematerialnym i prawnym, jednak nie stanowią tych środków i wartości, albowiem nie są i nie będą w przyszłości wykorzystywane na potrzeby związane z działalnością gospodarczą.
Brak wykorzystania przedmiotowych składników majątku na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej (bo takiej "A" nie prowadzi) nie pozwala składników tych określić mianem środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Pojęcia te są nierozerwalnie związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Podobnie jak o kosztach uzyskania przychodów można mówić w przypadku podmiotów gospodarczych, których celem prowadzonej działalności jest generowanie przychodów (dochodów).
W myśl art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.
Jak wynika z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego "A" przedmiotowe składniki majątku nabywa w celu realizacji zadań statutowych, a zatem nie w celu osiągnięcia przychodów, o których mowa w przywołanej powyżej ustawie.
Zatem w tych okolicznościach jest oczywiste, że wydatki poniesione przez "A" na nabycie tychże składników majątku nie mogą obciążać jej kosztów uzyskania przychodów poprzez dokonywane od nich odpisy amortyzacyjne, gdyż tych dokonuje się tylko od nabywanych środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych (art. 16a ust. 1 i art. 16b ust. 1 u.p.d.o.p.). Wbrew twierdzeniom strony skarżącej wydatki te nie mogą również obciążać rachunku kosztowego w dacie ich poniesienia, ponieważ nie spełniają warunków z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.
Z tych też względów w sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 16 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p., i dlatego na tę regulację nie powołuje się już Minister Finansów
w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Tak więc w ocenie Sądu prawidłowa jest ocena prawna stanowiska wnioskodawcy dokonana w badanej indywidualnej interpretacji przez Ministra Finansów działającego przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. Natomiast fakt błędnego - zdaniem Sądu - uznania przez Ministra Finansów przedmiotowych składników majątku za środki trwałe i odpowiednio wartości niematerialne i prawne nie mógł stanowić podstawy uchylenia zaskarżonej interpretacji indywidualnej, albowiem w przedstawionym stanie faktycznym i prawnym, nie miał on wpływu na podjęte rozstrzygnięcie (ocenę stanowiska wnioskodawcy).
Podsumowując Sąd stwierdza, iż Minister Finansów ostatecznie prawidłowo uznał, iż wydatki poniesione przez "A" na nabycie opisanych we wniosku składników majątku mogą stanowić koszt uzyskania przychodu tylko poprzez odpisy amortyzacyjne po spełnieniu ustawowego wymogu wykorzystywania ich przez "A" na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej.
W sytuacji zaś, gdy "A" nie prowadzi działalności gospodarczej, a tym samym składników tych nie wykorzystuje i nie będzie wykorzystywać na jej potrzeby, to wydatki na ich nabycie nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodu.
W tym miejscu należy wskazać, iż w powyższym rozstrzygnięciu Sąd rozpoznający sprawę podzielił pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 5 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Gd 783/08
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło