VII SA/Wa 2138/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. O. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2008 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia oddalić wniosek Z. O. o zmianę postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lutego 2009 r. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 19 lutego 2009 r. zostało przyznane Z. O. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, w pozostałym zaś zakresie wniosek oddalono. W dniu 4 maja 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Wskazać należy, iż wyżej wymieniony przepis możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie warunkuje i uzależnia od zmiany okoliczności sprawy przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. Sąd po wszechstronnej ocenie tych okoliczności może wydać stosowne postanowienie (zob. B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, warszawa 2005, s. 382-383). Zgodnie z art. 243 § 1 w/w ustawy prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zauważyć należy, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy może być złożony ponownie, jeżeli nastąpiła zmiana okoliczności zarówno faktycznych, jak i prawnym, która stanowiła podstawę orzeczenia o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 maja 2005 r., sygn. akt II OZ 408/05 niepubl.). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyjętą zasadą postępowania sądowego jest, iż każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko wykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Strona wnosząc sprawę do Sądu winna zatem liczyć się z kosztami z tym związanymi i odpowiednio się do tego przygotować. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające, można zwrócić się o pomoc państwa (zob. post. SN z dnia 24 września 1984 r., II CZ 104/84, M. Praw. – Zestawienie Tez 2000/7 str. 455). Z nadesłanego do akt formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawca wraz z żoną utrzymuje się z renty i emerytury w sumie w wysokości 1467, 24 zł. Stan majątkowy skarżącego obejmuje jedynie nieruchomość o powierzchni 180 m². Strona wskazała, iż ponosi wydatki związane z opłatami za leki (300 zł), a także na gospodarstwo domowe (1000 zł). Skarżący wraz z żoną egzystują zaś dzięki pomocy syna. W ocenie Sądu Z. O. nie przedstawił nowych okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do zmiany postanowienia z dnia 19 lutego 2009 r., bowiem sytuacja materialna skarżącego nie zmieniła się. Skarżący uzyskując wskazany stały, miesięczny dochód nie kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie wskazanym we wniosku ponad ten zakres, jaki został przyznany postanowieniem z dnia 19 lutego 2009 r. Koszty utrzymania ponoszone są powszechnie przez obywateli i przy ocenie możliwości finansowych nie mogą być wyjątkowo traktowane. Ponadto obowiązek niesienia pomocy spoczywa także na innych członkach rodziny. Rodzice i dzieci zobowiązani są wspierać się wzajemnie (art. 87 k.r.o.). W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 165 oraz 246 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.