II SA/Kr 655/09

WyrokWSA w Krakowie2009-07-14

Skład orzekający: Andrzej Niecikowski, Anna Szkodzińska, Barbara Pasternak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości sąsiadującej z inwestycją, na której znajduje się wylot zarurowanego rowu melioracyjnego i zabezpieczenie tego rowu, posiada interes prawny uzasadniający przyznanie mu statusu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, a w konsekwencji legitymację do żądania wznowienia postępowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie odmówiły skarżącym statusu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, mimo że ich nieruchomość sąsiadowała z działką, na której zlokalizowano wylot zarurowanego rowu melioracyjnego i jego zabezpieczenie. Właściciel sąsiedniej nieruchomości, na którą inwestycja może wpływać, posiada interes prawny. Błędne ustalenie statusu strony doprowadziło do bezprzedmiotowego umorzenia postępowania wznowieniowego, co stanowiło istotne naruszenie przepisów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący R.F. i M.F. złożyli wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę z 2002 r. dla inwestycji polegającej na zarurowaniu odcinka rowu melioracyjnego. Organy administracji uznały, że skarżący nie posiadają statusu strony w pierwotnym postępowaniu, ponieważ ich nieruchomość nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji i nie jest przez nią bezpośrednio dotknięta. W konsekwencji umorzono postępowanie wznowieniowe. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wnieśli skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji obu instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. Zasądza od Wojewody na rzecz skarżących kwotę 900 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie: NSA Anna Szkodzińska WSA Barbara Pasternak (spr.) Protokolant: Beata Błach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2009 r. sprawy ze skargi R.F. i M.F. na decyzję Wojewody z dnia 17 lutego 2009 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania po jego wznowieniu I. uchyla zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących kwotę 900 zł (dziewięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...]listopada 2008r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 105 w związku z art. 104 i art. 147 kpa, po rozpoznaniu sprawy wznowionej na wniosek R. i M.F. umorzył wznowione postępowanie w sprawie rozstrzygniętej decyzją udzielającą pozwolenia na budowę z dnia 13 grudnia 2002r., Nr [...], znak: [...], wydanej dla inwestycji pn: zarurowanie odcinka rowu melioracyjnego położonego pomiędzy ul. P. a ul. C. w K. zlokalizowane na działkach nr 1, 2, 3 , 4 obr. [...] , wydanej dla B.B. oraz M. i R.K. W uzasadnieniu organ podał, że w/w decyzją z dnia [...] grudnia 2002r. zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę dla w/w inwestycji. W dniu 11 sierpnia 2003r. wpłynął wniosek R. i M.F. o wznowienie postępowania w tej sprawie z uwagi na fakt, iż wnioskodawcy nie brali udziału w toczącym się postępowaniu bez własnej winy. W dniu [...] listopada 2003r. Prezydent Miasta K. wydał decyzję o odmowie uchylenia po wznowieniu ostatecznej decyzji pozwolenia na budowę z dnia 13 grudnia 2002r., uznając, że R. i M.F. nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym wydaniem w/w decyzji. W wyniku rozpoznania odwołania R. i M.F. od decyzji z dnia [...] listopada 2003r., Wojewoda decyzją z dnia [...] kwietnia 2007r., uchylił w/w decyzję o odmowie uchylenia decyzji pozwolenia na budowę i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Wojewoda wskazał, iż w trakcie prowadzonego przed tym organem postępowania odwoławczego ustalono, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia[...] czerwca 2006r. stwierdziło nieważność ostatecznej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, w oparciu o którą wydana została decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia 13 grudnia 2002r. dla przedmiotowej inwestycji. Zdaniem organu II instancji, okoliczność ta stanowiła przesłankę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 kpa. Rozpoznając ponownie wniosek R. i M.F. o wznowienie postępowania, Prezydent Miasta K. wskazał, że w niniejszej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który od dnia 11 lipca 2003r. stanowi lex specialis w stosunku do przepisu art. 28 kpa, bowiem kwestionowana decyzja wydana została przed w/w datą nowelizacji Prawa budowlanego, zaś organ administracji właściwy w sprawie wznowienia bada sprawę i prawidłowość decyzji w oparciu o stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania. Zdaniem organu ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż pozwolenie na budowę z dnia 13 grudnia 2002r. wydane zostało dla zamierzenia budowlanego obejmującego zarurowanie odcinka rowu melioracyjnego położonego pomiędzy ul. P. a ul. C. w K. zlokalizowanego na działkach nr 1, 2, 3 , 4 obr. [...]. W niniejszej sprawie przez działkę nr 4 , która graniczy z działką nr 5 stanowiącą własność R. i M.F. nie przebiega przedmiotowa inwestycja, a jedynie w granicy działki 1 i działki 4 zaprojektowano wylot zamurowanego rowu melioracyjnego i na takie rozwiązanie uzyskano zgodę właścicieli działki 4 , którzy byli stroną w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. Powyższe nie może decydować o przyznaniu skarżącym przymiotu strony, zaś argument, że nieruchomość skarżących graniczy bezpośrednio z terenem przyszłej inwestycji, wobec braku bezpośredniego wpływu na nieruchomość stanowiącą własność wnioskujących o wznowienie, nie znajduje przełożenia na przepisy prawa materialnego, które z racji samego tylko sąsiedztwa działek nie statuują automatycznie po stronie właścicieli tych nieruchomości interesu prawnego uzasadniającego istnienie po ich stronie przymiotu strony. W ocenie organu przedmiotowa inwestycja jako inwestycja liniowa niezmieniająca sposobu zagospodarowania działki nie narusza w żaden sposób praw Państwa F. , gdyż skarżący nie wskazali, w jaki sposób objęta decyzją pozwolenia na budowę inwestycja naraziła ich na straty, tj. nie wykazali naruszenia ich interesu prawnego pod kątem jakiejkolwiek normy prawa, i z tego powodu nie sposób skarżącym przypisać atrybutu strony w przedmiotowym postępowaniu, gdyż brak jest przesłanek przewidzianych w art. 28 kpa. Prezydent powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych oraz stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który w decyzji z dnia [...] listopada 2007r. stwierdził niedopuszczalność wszczęcia i prowadzenia postępowania w nadzwyczajnym trybie weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych, na wniosek Państwa F. i Z. , uznając, że "działka nr ewid. 5 , będąca własnością Państwa F. , nie graniczy bezpośrednio z nieruchomościami, na których została zaprojektowana sporna inwestycja (objęta decyzją pozwolenia na budowę z dnia 13 grudnia 2002r. i w ocenie GINB nie znajduje się w obszarze jej oddziaływania". W związku z powyższym Prezydent uznał, że planowana inwestycja, objęta kwestionowaną decyzją pozwolenia na budowę, nie wpływa na interes prawny wnioskujących o wznowienie postępowania, a tym samym nie uzasadnia przyznania im przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] grudnia 2002r., zaś co do prawidłowości wydanej decyzji pozwolenia na budowę, jak i zatwierdzonego nią projektu budowlanego, jednoznacznie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 3 kwietnia 2008r., sygn. akt VII SA/Wa 106/08, oddalającym skargę na decyzję GINB odmawiającą stwierdzenia nieważności w/w pozwolenia na budowę. Organ wyjaśnił, że w sytuacji stwierdzenia w postępowaniu wyjaśniającym przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, że podmiot składający wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego nie jest stroną tego postępowania, organ administracji zobligowany jest do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Natomiast, gdy w wyniku wadliwej oceny statusu wnioskującego o wznowienie w postępowaniu wyjaśniającym, organ wznowi postępowanie, pomimo że występują przyczyny niedopuszczalności wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych (wniosek pochodzi od osoby niebędącej stroną postępowania), organ ten zobligowany jest do zakończenia postępowania decyzją o umorzeniu postępowania, ponieważ brak żądania legitymowanego podmiotu przesądza o jego bezprzedmiotowości w rozumieniu art. 105 § 1 kpa. Prezydent wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie organ administracji nie badał więc, wobec ustalenia, że z wnioskiem wystąpiły osoby, którym nie przysługiwał przymiot strony w sprawie, czy zrealizowana została przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt. 4 kpa, albowiem kwestia winy lub jej braku rozpatrywana jest dopiero na etapie wznowionego postępowania, po ustaleniu, iż z wnioskiem o wznowienie wystąpiła strona, z zachowaniem terminu określonego w art. 148 kpa. Negatywny wynik w/w ustaleń, pomimo wydania postępowania o wznowieniu postępowania, wyklucza merytoryczne rozpoznanie sprawy wszczętej na wniosek nieuprawnionego podmiotu. W przedmiotowej sprawie, zachodzi więc konieczność wydania decyzji o umorzeniu postępowania, z uwagi na jego bezprzedmiotowość przejawiającą się w niedopuszczalności prowadzenia postępowania wznowionego na wniosek podmiotu niebędącego stroną w sprawie. Odnosząc się do wskazania Wojewody zawartego w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2007r., Prezydent wyjaśnił, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] czerwca 2006r. stwierdzająca nieważność ostatecznej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, w oparciu o którą wydana została decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia 13 grudnia 2002r. dla przedmiotowej inwestycji, została wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 października 2007r. uchylona, a następnie decyzją z dnia [...] maja 2008r. SKO w K. umorzyło postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Zatem decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji objętej kwestionowaną decyzją pozwolenia na budowę, nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, w związku z czym nie zachodzi przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt. 8 kpa. Ponadto Prezydent wyjaśnił, że redakcja przepisu art. 147 kpa, poprzez użycie stanowiącego alternatywę spójnika "lub" jednoznacznie przesądza, iż przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują sytuacji prowadzenia postępowania wznowionego na wniosek i jednoczesnego badania w tym postępowaniu przesłanek, które mogłyby ewentualnie stanowić podstawę do wznowienia z urzędu, a które nie zostały podniesione przez wnioskujących o wznowienie postępowania, a więc prowadzenia niejako jednocześnie z urzędu i na wniosek jednego postępowania i zakończenia go jedną decyzją administracyjną. Co więcej, w sytuacji ustalenia, już po wznowieniu postępowania, iż wnioskującemu nie przysługiwał przymiot strony, a sytuacja taka ma miejsce w niniejszym postępowaniu, w razie stwierdzenia, iż w sprawie została zrealizowana inna przesłanka wznowienia postępowania, organ zobligowany byłby doręczyć decyzję merytoryczną wydaną we wznowionym postępowaniu w oparciu o art. 151 kpa podmiotowi, który nie jest stroną postępowania, co musiałoby skutkować stwierdzeniem jej nieważności w oparciu o art. 156 § 1 pkt 4 kpa. Na niedopuszczalność rozstrzygania w jednym postępowaniu co do podstaw wznowienia wskazanych we wniosku jak i z urzędu wyraźnie wskazują ograniczenia podmiotowe (przymiot strony) przedmiotowe i formalne (zachowanie terminu określonego w art. 148 kpa) właściwe tylko dla postępowania wszczynanego na wniosek, a których wystąpienie (lub nawet jednego z nich, bowiem przesłanki pozytywne muszą zaistnieć łącznie, aby mogło być wydane postanowienie, o którym mowa w art. 149 § 1 kpa) obliguje organ administracji do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania, a jeżeli już postępowanie zostało wznowione, do jego umorzenia jako bezprzedmiotowego, niezależnie od okoliczności, czy inne przyczyny wznowienia postępowania faktycznie wystąpiły. Odmienna interpretacja prowadziłaby do niedopuszczalnego obejścia art. 147 kpa (dotyczącego przesłanki podmiotowej dopuszczalności wznowienia) i 148 kpa (dotyczącego formalnej przesłanki dopuszczalności wznowienia w zakresie terminu). Zdaniem organu nie stanowi zagadnienia prejudycjalnego dla niniejszego postępowania (jak również ewentualnego postępowania odwoławczego od niniejszej decyzji) kwestia bytu prawnego pozwolenia wodnoprawnego wydanego dla przedmiotowej inwestycji, gdyż ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego tej decyzji może stanowić w bliżej nieokreślonej przyszłości przesłankę do wznowienia z urzędu postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, na podstawie określonej w art. 145 § 1 pkt. 8 kpa. Odwołanie od powyższej decyzji do Wojewody wnieśli R. i M.F. , podnosząc naruszenie: 1) art. 28 kpa w związku z art. 147 kpa poprzez błędne przyjęcie braku interesu prawnego składających wniosek o wznowienie postępowania i w konsekwencji odmówienie im statusu strony postępowania; 2) art. 9 kpa poprzez jego niezastosowanie i niepoinformowanie o skutkach braku wskazania normy prawnej dla wykazania interesy prawnego w żądaniu wznowienia postępowania; 3) art. 10 § 1 kpa poprzez jego niezastosowanie i uniemożliwienie przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się przez odwołujących się co do zebranych dowodów i materiałów, a także zgłoszonych żądań; 4) art. 77 kpa poprzez zaniechanie zebrania w sprawie istotnych dowodów i przeprowadzenia w sposób wyczerpujący postępowania dowodowego; 5) art. 7 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Wojewoda decyzją z dnia [...] lutego 2009r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156 poz. 1118 ze zm.), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda w całości podzielił stanowisko organu I instancji, że odwołujący się nie wykazali, że została naruszona konkretna norma prawna w stosunku do ich bezpośredniego interesu jako osób posiadających nieruchomość w sąsiedztwie przedmiotowej inwestycji. Z tego powodu nie przypisuje się im przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu, w związku z brakiem przesłanek przewidzianych w art. 28 kpa, zaś brak żądania prowadzenia postępowania przez legitymowany podmiot przesądza o bezprzedmiotowości tego postępowania i zgodnie z art. 105 § 1 pkt 1 kpa prowadzi do wydania decyzji o umorzeniu postępowania, jeżeli zostało już wszczęte. Skargę na powyższą decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli R. i M.F. , wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Wojewody i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta K. oraz zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania wg norm przepisanych. Skarżący podnieśli naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na sprawy, a to: art. 7 kpa, art. 11 kpa, art. 28 kpa w związku z art. 147 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 78 § 1 kpa oraz art. 107 § 3 kpa. W uzasadnieniu skargi wskazano, że decyzja Wojewody wydana została w zupełnym oderwaniu od wniesionego przez skarżących odwołania od decyzji Prezydenta K. , gdyż nie ma w niej odniesienia do żadnego z licznych zarzutów podniesionych w odwołaniu. Ponadto skarżący zarzucili, że organy prowadzące postępowanie nie pouczyły ich o skutkach braku wskazania normy prawnej uzasadniającej interes prawny skarżących w przedmiotowej sprawie, a równocześnie zignorowały okoliczności podnoszone przez skarżących w toku postępowania wskazujące na charakter interesu prawnego skarżących w tej sprawie. W skardze podniesiono też, że organy błędnie zinterpretowały treść art. 28 kpa i dlatego niezasadnie odmówiły skarżącym statusu strony. Skarżący wyjaśnili, że inwestycja polegająca na zarurowaniu rowu obejmuje także na działkę nr 4 , czego nie zauważa Wojewoda. Na działce tej na odcinku ok. 5 m znajduje się wyłożony płytami betonowymi rów, który faktycznie usytuowany jest w odległości 1,5 m od granicy działki skarżących. Rów ten zbiera wypływającą z zarurowanego odcinka wodę i odprowadza go na teren działki nr 4 , przechodząc następnie w naturalny ciek wodny. Zdaniem skarżących z tego powodu uznać należy, że nieruchomość skarżących oznaczona nr 5 bezpośrednio graniczy z nieruchomościami, na których inwestycja jest zrealizowana, a ponadto obowiązkiem organów wydających decyzje jest ocena rzeczywistego oddziaływanie inwestycji na nieruchomości sąsiednie, które może wykraczać poza obszar nieruchomości bezpośrednio graniczących z inwestycją, zaś w niniejszej sprawie wielki zakres ingerencji w naturalne ukształtowanie nieruchomości niewątpliwie oddziaływuje na większy obszar aniżeli tylko objęty decyzją pozwolenie na budowę. Natomiast organy zaniechały przeprowadzenia wnioskowanego dowodu w postaci wizji, który pozwoliłby na ustalenie tych istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności. W skardze zarzucono również błędne zakwalifikowanie inwestycji objętej pozwoleniem na budowę jako zarurowania odcinka rowu melioracyjnego, podczas gdy faktycznie dotyczyła ona przebudowy naturalnego cieku wodnego, czyli dopływu rzeki [...]. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uczestnik postępowania B.B. przyłączył się do stanowiska Wojewody oraz wskazał na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2008r. sygn. akt VII SA/Wa 106/08, który jego zdaniem potwierdza, że skarżącym w sprawie zarurowania przedmiotowego rowu melioracyjnego nie przysługuje status strony z powodu braku interesu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie "ppsa", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 134 § 1 ppsa Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest uzasadniona i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji Wojewody oraz poprzedzającej jej decyzji Prezydenta Miasta K. W przedmiotowej sprawie kontroli ze strony Sądu podlegają akty administracyjne wydane w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem R. i M.F., o wznowienie postępowania zakończonego 13 grudnia 2002r. udzieleniem dla B.B. oraz M. i R.K. pozwolenia na budowę dla inwestycji pn: zarurowanie odcinka rowu melioracyjnego położonego pomiędzy ul. P. a ul. C. w K. zlokalizowane na działkach nr 1 , 2 , 3 , 4 obr. [...]. R. i M.F. domagali się wznowienia tego postępowania, powołując się na okoliczność, że bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu, czyli na przesłankę wznowieniową określoną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Przepis ten w powiązaniu z art. 147 kpa stanowi, że żądanie wznowienia postępowania z powodu pozbawienia możliwości udziału w postępowaniu musi pochodzić od strony tego postępowania. Zatem pierwszym i podstawowym zadaniem organu administracji, do którego wpłynął taki wniosek o wznowienie, jest ustalenie, czy wnioskodawcy przysługuje status strony w postępowaniu, którego wznowienia żąda, a tym samym czy jest on legitymowany do złożenia wniosku o wznowienie. W niniejszej sprawie już na tym etapie należy zgodzić się z zarzutami skargi, że organy prowadzące postępowanie wznowieniowe w sposób nieprawidłowy ustaliły kluczową dla rozstrzygnięcia kwestię, czy skarżącym przysługuje status strony w postępowaniu w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę dla w/w inwestycji. Należy zauważyć, że decyzja udzielająca pozwolenia na budowę została wydana 13 grudnia 2002r., a więc z okresu przed nowelizacją art. 28 Prawa budowlanego dokonaną z dniem 11 lipca 2003r. ustawą z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718). Dodany w wyniku tej nowelizacji art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stał się lex specialis w stosunku art. 28 kpa w zakresie ustalania kręgu stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Jednakże w stanie prawnym obowiązującym w dniu wydania pozwolenia na budowę objętego przedmiotowym wnioskiem o wznowienie status strony należy oceniać na podstawie treści art. 28 kpa, który to przepis uzależnia bycie stroną od tego, czy dany podmiot ma interes prawny lub obowiązek, którego dotyczy postępowanie, zaś interes prawny powinien wynikać z konkretnego przepisu prawa materialnego. Wspomniana wyżej nowelizacja art. 28 Prawa budowlanego zawęziła rozumienie strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę do inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Mimo, że w niniejszej sprawie do ustalenia kręgu stron należy posługiwać się treścią art. 28 kpa, a nie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, to Sąd podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 kwietnia 2008r. sygn. akt II OSK 467/07( LEX nr 466155), że "skoro obecnie stroną są osoby mające wymienione (w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego) prawa do nieruchomości będącej "w obszarze oddziaływania obiektu" a niesąsiadujące bezpośrednio z gruntem, na którym obiekt ten jest usytuowany, to argument ten przemawia za co najmniej takim samym rozumieniem interesu prawnego w sprawie o pozwolenie na budowę na gruncie art. 28 kpa". W tym samym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "O interesie prawnym właścicieli nie decyduje fakt, iż dwie działki ze sobą bezpośrednio graniczą, lecz to, że jedna z nich znajduje się w strefie oddziaływania inwestycji lokalizowanej na drugiej działce". Przenosząc to rozumowanie do niniejszej sprawy należy negatywnie ocenić postępowanie organów administracji w zakresie ustalenia, czy skarżącym przysługuje status strony w sprawie pozwolenia na budowę w/w inwestycji, a więc czy są oni legitymowani do żądania wznowienia tego postępowania. Bezspornym w sprawie jest, że inwestor decyzją o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] października 2002r. uzyskał rozszerzenie zakresu inwestycji na działki nr 4 oraz 3 , zaś pierwotnie inwestycja ta, na podstawie decyzji wzizt z [...] marca 2002r., obejmowała tylko działki nr 1 i 2 . Bezspornym jest również, że działka nr 5 jest własnością skarżących. Ponadto z map sytuacyjno - wysokościowych znajdujących się w aktach jasno wynika, że działka nr 4 oraz działka skarżących nr 5 sąsiadują ze sobą, a na działce nr 4 został zlokalizowany wylot zarurowanego odcinka rowu melioracyjnego. Co więcej z pozwolenia wodnoprawnego z dnia 17 lipca 2002r. wynika, że poniżej zarurowanego odcinka rowu, a zatem na całej działce nr 4 , zostanie wykonane ubezpieczenie koryta rowu w postaci płyt ażurowych umieszczonych na skarpach, korytek betonowych na dnie rowu, a ubezpieczenie ma zostać zakończone palisadą. Mimo tych okoliczności, które nie były kwestionowane ani na etapie postępowania przed organem I instancji ani postępowania odwoławczego, organy uznały, że skarżącym nie przysługuje interes prawny, a co za tym idzie także status strony, w sprawie o pozwolenie na budowę dla przedmiotowej inwestycji wobec braku bezpośredniego wpływu tej inwestycji na nieruchomość stanowiącą własność skarżących. W uzasadnieniu decyzji organów obu instancji ograniczono się do stwierdzenia, że planowana inwestycja nie będzie oddziaływać na nieruchomość skarżących, ale brak jest argumentacji wyjaśniającej, dlaczego organy doszły do takiego wniosku, co niezależnie od oceny trafności samego wniosku stanowi naruszenie art. 107 § 3 kpa. Odnosząc się zaś do zasadności twierdzenia organów, że zarurowanie odcinka rowu melioracyjnego jest inwestycją nie mającą wpływu na działkę nr 5 należącą do skarżących, Sąd uznaje, że jest to pogląd błędny. Należy podkreślić, że "Granice obszaru oddziaływania wyznacza oddziaływanie faktyczne, w szczególności przewidywana emisja zanieczyszczeń, nadmierny hałas, czy nawet utrudnianie nasłonecznienia. W pojęciu oddziaływanie mieści się zatem rzeczywisty wpływ, zarówno na korzystanie z innych nieruchomości, niekoniecznie graniczących z obszarem wyznaczonym pod inwestycję, jak i na wartości prawnie chronione, jak np. środowisko, zabytki czy funkcjonowanie obiektów użyteczności publicznej." (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 lutego 2008r. sygn. akt II OSK 31/07, LEX nr 466378). Skoro w przedmiotowej sprawie inwestycja polega na zarurowaniu rowu melioracyjnego, to w żadnym razie organy administracji, odmawiając statusu strony ze względu na brak wpływu danej inwestycji na określoną nieruchomość, nie mogą ograniczyć się do suchego stwierdzenia, że występuje właśnie taki brak oddziaływania bez powołania się na konkretne przesłanki przemawiające za takim twierdzeniem. Ponadto w niniejszej sprawie przyjęcie, że skarżącym nie przysługuje interes prawny w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę jest w ocenie Sądu błędne, gdyż, jak wskazano wyżej, ich nieruchomość (czyli działka nr 5 ) bezpośrednio sąsiaduje z działką nr 4 , na której zlokalizowano wylot rury oraz zabezpieczenie samego rowu. Zatem inwestycja zmienia sposób zagospodarowania działki sąsiedniej, jak również ze względu na swój charakter wpłynie na istniejące stosunki wodne na okolicznych nieruchomościach. Sąd w niniejszej sprawie podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 22 października 1998r. sygn. akt IV SA 491/98 (LEX nr 43746), że "Jest faktem notoryjnie znanym, że np. rowy melioracyjne oddziałują nie tylko na nieruchomości położone na brzegach tych rowów, a więc graniczące z nimi, lecz także na grunty dalej położone. Tak więc, każdy grunt, na który oddziałuje lub może oddziaływać określona inwestycja wodna - jest gruntem "sąsiednim" w rozumieniu art. 50 ust. 1 Prawa wodnego. Zasięg takiego sąsiedztwa jest zatem ściśle związany z rodzajem inwestycji i sposobem jej oddziaływania." Za wadliwe trzeba uznać także uzasadnianie przez organy braku wpływu przedmiotowej inwestycji wskazywaniem, że jest to "inwestycja liniowa". W przepisach prawa budowlanego brak jest definicji pojęcia inwestycji liniowej, a organy nie uzasadniły, dlaczego zarurowanie rowu uznały za tego rodzaju inwestycję. Poza tym jednak nawet uznanie danej inwestycji za liniową nie zwalnia organów administracji od zbadania, jaki jej zrealizowanie będzie miało wpływ na inne nieruchomości. Tymczasem w niniejszej sprawie uznanie inwestycji za liniową jest traktowane przez organy jako argument sam w sobie przemawiający za brakiem wpływu inwestycji na nieruchomość skarżących. Podsumowując rozważania dotyczące tego, czy skarżącym przysługiwał status strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę dla w/w inwestycji, należy uznać, że organy administracyjne błędnie uznały, że skarżącym, jako właścicielom działki sąsiadującej z działką, na której usytuowany jest wylot zarurowanego rowu oraz zabezpieczenie tego rowu, nie mają interesu prawnego w takim postępowaniu. Takie zaś rozstrzygnięcie tej kwestii niewątpliwie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż spowodowało umorzenie postępowania wznowieniowego jako bezprzedmiotowego i tym samym zwolniło organy od wydania opartych na art. 151 § 1 pkt 1 lub pkt 2 kpa merytorycznych decyzji w postępowaniu wznowieniowym. Dlatego też już sama ta okoliczność stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji. Oprócz tego jednak wytknąć należy Wojewodzie brak odniesienia się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, co stanowi naruszenie art. 7, 77 § 1 oraz 107 § 3 kpa, gdyż podstawowym zadaniem organu odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy, która trafiła do niego w wyniku wniesienia odwołania, a to ponowne rozpatrzenie polega między innymi na ustosunkowaniu się do zarzutów odwołania. Ponieważ w niniejszej sprawie w odwołaniu skarżący wskazali na konkretne naruszenia prawa, a Wojewoda w uzasadnieniu swojej decyzji praktycznie się do nich nie odniósł, stanowi to naruszenie przepisów postępowania, które również miało istotny wpływ na wynik sprawy. Odnośnie pisma pełnomocnika B.B. , w którym powołał się on na stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażone w wyroku z dnia 3 kwietnia 2008r. sygn. akt VII SA/Wa 106/08 należy wyjaśnić, że Sąd w niniejszej sprawie nie jest związany ustaleniami innego Sądu w zakresie kręgu stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, gdyż Sąd jest nie tylko uprawniony, ale wręcz zobowiązany do dokonywania własnych ustaleń w tej kwestii. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu wznowieniowym organy będą zobowiązane do ustalenia, czy skarżącym przysługiwał status strony w postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia na budowę z uwzględnieniem stanowiska Sądu wyrażonego powyżej, a następnie do rozstrzygnięcia w postępowaniu wznowieniowym stosownie do przesłanek zawartych w art. 151 kpa. Mając powyższe na względzie, Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ppsa. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ppsa, zasądzając na rzecz skarżącego kwotę 900 złotych, na którą złożyło się 500 złotych tytułem zwrotu kosztów uiszczonego wpisu sądowego oraz kwota 400 złotych tytułem zwrotu niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez radcę prawnego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło