II GSK 198/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-02-02
Skład orzekający: Edward Kierejczyk, Joanna Kabat-Rembelska, Hanna Kamińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rolnik wykonujący transport drogowy rzeczy pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony, pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności rolniczej, jest zwolniony z obowiązku posiadania tachografu i uiszczania opłaty za przejazd po drogach krajowych, powołując się na wyłączenia przewidziane dla przedsiębiorstw rolniczych w rozporządzeniu (WE) nr 561/2006?Ratio decidendi
Rolnik wykonujący transport drogowy rzeczy pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony, nawet pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności rolniczej, nie jest zwolniony z obowiązku posiadania tachografu i uiszczania opłaty za przejazd po drogach krajowych. Przepis art. 13 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 dotyczy możliwości wprowadzenia przez państwa członkowskie wyjątków w zakresie czasu pracy kierowców, a nie obowiązku instalowania tachografu, a ponadto wyłączenia te nie mają zastosowania do pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 7,5 tony, chyba że spełnione są inne warunki określone w rozporządzeniu.Stan faktyczny
Kontroli drogowej podlegał pojazd należący do M. Sz., wykonujący przewóz drogowy rzeczy. Stwierdzono naruszenia dotyczące braku odpowiednich dokumentów, nieuiszczenia opłaty drogowej, braku urządzenia rejestrującego (tachografu) oraz naruszenia warunków dotyczących badań lekarskich kierowcy. Wójt nałożył karę pieniężną, którą utrzymał Główny Inspektor Transportu Drogowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę M. Sz. na decyzję organu odwoławczego. M. Sz. wniósł skargę kasacyjną, kwestionując m.in. zastosowanie przepisów dotyczących tachografu i opłat drogowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Edward Kierejczyk Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Sędzia NSA Hanna Kamińska Protokolant Anna Fyda-Kawula po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. Sz. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 13 października 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 409/09 w sprawie ze skargi M. Sz. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 13 października 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 409/09 oddalił skargę M. Sz. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.
Sąd pierwszej instancji uwzględnił następujący stan sprawy:
W dniu [...] lipca 2008 r. na drodze krajowej nr [...] przeprowadzono kontrolę samochodu marki FSC STAR o numerze rejestracyjnym [...], będącego własnością skarżącego, którym kierował R. P. W wyniku kontroli stwierdzono wykonywanie przez M. Sz. krajowego niehandlowego przewozu drogowego rzeczy (kamienie o masie ok. 4.000 kg) z naruszeniem następujących obowiązków: wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty, uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych, wyposażenia pojazdu w urządzenie rejestrujące oraz z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne. Kontrolerzy przesłuchali w charakterze świadka kierowcę pojazdu, który potwierdził, że wykonuje przewóz drogowy na rzecz skarżącego.
W.-M. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w O. decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r., wydaną w oparciu o art. 93 ust. 1 w związku z art. 92 ust. 1 pkt 2, 7 i 8, art. 92 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 ze zm., dalej: u.t.d. lub ustawa), oraz Lp. 1.7, Lp. 11.1 ust. 1 lit. a, Lp. 4.1., Lp. 1.8.1 załącznika do powołanej ustawy, a także na podstawie przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11 kwietnia 2006, str. 1, dalej rozporządzenie (WE) nr 561/2006), nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 7.000 zł, w tym: 500 zł z tytułu wykonywania transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty, 3.000 zł z tytułu wykonywania przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące, 3.000 zł z tytułu wykonywania przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych, 500 zł z tytułu wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne.
Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu sprawy w wyniku odwołania M. Sz., decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł między innymi, że stosownie do treści art. 3 ust. 2 pkt 3 u.t.d. do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego, zaś zgodnie z art. 4 pkt 6a ustawy przewozem drogowym jest transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Stosownie do art. 4a rozporządzenia (WE) nr 561/2006, przewóz drogowy oznacza każdą podróż odbywaną w całości lub części po drogach publicznych przez pojazd, z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy. Rozporządzenie (WE) nr 561/2006, zgodnie z art. 2 ust. 1 lit. a), ma zastosowanie do przewozu drogowego rzeczy, gdy dopuszczalna masa całkowita pojazdów łącznie z przyczepą lub naczepą przekracza 3,5 tony. Z kolei w myśl art. 3 lit. h) rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 nie ma ono zastosowania do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 ton używanymi do niezarobkowego przewozu rzeczy. Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie dowodu rejestracyjnego kontrolowanego pojazdu stwierdził, że jego masa całkowita wynosi 10.150 kg. W związku z tym wyłączenie z obowiązku rejestrowania czasu pracy, o którym mowa w art. 3 lit. h) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 w rozpatrywanej sprawie nie miało zastosowania.
Organ odwoławczy zauważył, że zgodnie z art. 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, urządzenie rejestrujące jest instalowane i użytkowane w tych pojazdach zarejestrowanych w Państwie Członkowskim, które są wykorzystywane do przewozu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Pojazdy o których mowa w art. 16 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 oraz pojazdy, które wyłączono z zakresu stosowania rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85, ale które nie są już wyłączone z zakresu stosowania rozporządzenia (WE) nr 561/2006, muszą spełniać ten wymóg do dnia 31 grudnia 2007 r. Organ doszedł do wniosku, że skoro w sprawie nie zachodzi wyłączenie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 zatem kierowca miał obowiązek posiadania tachografu i rejestrowania czasu pracy kierowców.
Główny Inspektor Transportu Drogowego podkreślił, że zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 3, ust. 2 i 3 u.t.d. i art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, oraz art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2004r. nr 92, poz. 879 ze zm.), jeśli kierowca prowadzi pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące musi być w stanie okazać wykresówki lub dokument potwierdzający nieprowadzenie pojazdu za dzień bieżący i poprzednich 28 dni. W toku kontroli stwierdzono, że kierowca nie okazał żadnej wykresówki lub dokumentu potwierdzającego nieprowadzenie w wymienionym okresie. Kierujący nie przedstawił także dokumentu przewozowego.
Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska skarżącego, że nie może on ponosić odpowiedzialności za nieposiadanie przez kontrolowanego kierowcę ważnych badań lekarskich i psychologicznych. Zgodnie z treścią art. 39l u.t.d. obowiązek ten spoczywa na przedsiębiorcy lub innym podmiocie wykonującym przewóz drogowy. Nie ma znaczenia, czy kierowca jest zatrudniony u podmiotu, na rzecz i w imieniu którego wykonuje przewóz, jak również nie jest ważne, czy obowiązek kierowania pojazdem wynika z treści umowy o pracę w rozumieniu Kodeksu pracy, czy też umowy o charakterze cywilnoprawnym. W ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego, organ pierwszej instancji dokonał prawidłowej analizy materiału dowodowego i zasadnie nałożył karę pieniężną w wysokości 500 zł za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalając skargę M. Sz. stwierdził, że organy inspekcji transportu drogowego obu instancji prawidłowo przyjęły, że w chwili kontroli spełnione zostały wszelkie przesłanki dla uznania, że doszło do naruszenia przepisów prawa w zakresie czasu pracy kierowców przy wykonywaniu transportu drogowego (brak wykresówek lub zaświadczenia) oraz braku urządzenia rejestrującego czas pracy kierowców (tachografu). W ocenie Sądu organy słusznie uznały, że skarżący był obowiązany do uiszczenia opłaty za przejazd po drodze krajowej, jak również wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty (badania).
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, argumentacja strony skarżącej dotycząca kwestii braku zawinienia nie miała w sprawie istotnego znaczenia, albowiem przepisy prawa wspólnotowego, a także unormowania ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym nie uzależniają nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązujących w transporcie drogowym regulacji od ustalenia winy osoby wykonującej przewóz drogowy.
W ocenie WSA, niezastosowanie się kierowcy do umówionej trasy przejazdu i brak możliwości nadzoru w tym zakresie także nie ma znaczenia dla przyjęcia odpowiedzialności podmiotu wykonującego transport drogowy. W sprawie było bezsporne, że kierujący pojazdem będącym własnością skarżącego, wykonywał pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności skarżącego przewóz rzeczy należących do skarżącego, tj. wykonywał przewóz o cechach przewozu na potrzeby własne. Sąd pierwszej instancji podniósł, że w myśl art. 3 ust. 2 pkt 3 u.t.d. do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. W ocenie Sądu, do podmiotów posiadających status przedsiębiorcy, jak i do podmiotów nieposiadających tego statusu (a więc także skarżącego) stosuje się przepisy o przewozach na potrzeby własne, w tym art. 42 ust. 1 ustawy nakładający obowiązek uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. WSA nadto zauważył, że skarżący nie został objęty zwolnieniami od obowiązku uiszczenia omawianej opłaty, określonymi w art. 42 ust. 1 pkt 1-4 ustawy, a pojazd skarżącego nie należy do kategorii pojazdów wymienionych w art. 3 ust. 1 pkt 1-3 u.t.d., do których nie mają zastosowania przepisy ustawy o transporcie drogowym. W świetle powyższego Sąd stwierdził, że skarżący prowadzący działalność rolniczą, wykonując przewóz drogowy pojazdem przekraczającym dopuszczalną masę całkowitą 3,5 t, poruszając się w dniu kontroli po drodze krajowej, zobowiązany był do uiszczenia opłaty za przejazd po tych drogach w stosownej wysokości. W konsekwencji Sąd uznał nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości określonej pod pozycją Lp. 4.1 załącznika do ustawy za uzasadnione.
Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organów inspekcji transportu drogowego, że w sprawie nie znajduje zastosowanie wyłączenie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 lit. b) rozporządzenie (WE) nr 561/2006, bowiem z obowiązku rejestrowania czasu pracy zostali zwolnieni producenci rolni, którzy w ramach prowadzonej działalności rolniczej korzystają z własnych lub wynajętych pojazdów pod warunkiem, że sami są kierowcami.
WSA wskazał również, że kierowca wykonujący przewóz drogowy nie został wyposażony w odpowiednie dokumenty oraz kartę opłaty, zaś pojazd nie miał zainstalowanego tachografu, co stanowiło podstawę do ukarania strony skarżącej ściśle określoną w ustawie pieniężną karą administracyjną.
W ocenie Sądu zasadnie przyjęto, że kwestia charakteru stosunku prawnego łączącego skarżącego z kierowcą R. P., pozostaje bez wpływu na odpowiedzialność administracyjną skarżącego jako wykonującego przewóz drogowy. Zgodnie bowiem z art. 4 lit. c) rozporządzenia ( WE ) nr 561/2006 kierowcą jest osoba, która prowadzi pojazd nawet przez krótki okres, lub która jest przewożona w pojeździe w celu podjęcia w ramach swoich obowiązków jego prowadzenia w razie potrzeby.
M. Sz. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, domagając się jego uchylenia w całości lub "(...)ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia."
Wyrokowi zarzucono:
a) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 3 ust. 2 pkt 3, art. 4 pkt 6a, art. 39a, art. 39j, art. 39k, art. 42 ust. 1, ust. 3a, ust. 3b, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt 2 i 8 u.t.d. oraz Lp. 1.7, Lp. 1.8. ust. 1, Lp. 4.1., Lp 11.1. ust. 1 lit. A) załącznika do ustawy, § 3 ust. 1-4, § 4 ust. 1-3 Rozporządzenia Ministra Transportu z 8 sierpnia 2006r. w sprawie opłat po drogach krajowych (Dz. U. 2006, nr 151, poz. 1089 ze zm.), art. 3 ust. 1-2 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31.12.1985 ze zm.), art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a w szczególności art. 13 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) Nr 561/2006, w którym jest mowa o wyłączeniu od stosowania przepisów, dotyczącym przedsiębiorstw rolniczych, ogrodniczych i leśnych gospodarstw rolnych lub rybackich, do przewozu rzeczy w ramach działalności gospodarczej w promieniu do 100 km od bazy przedsiębiorstwa,
b) odmowę przez Sąd przesłuchania świadków, a w szczególności kierowcę R. P., którego zeznania przed Sądem byłyby główną podstawą do odrzucenia zarzutów nie przestrzegania przepisów przez skarżącego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że dokonana przez Sąd pierwszej instancji interpretacja przepisu art. art. 13 ust. 1 lit b) rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 jest jawnym naruszeniem Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Według skarżącego, Sąd niesłusznie przyznał rację organowi, stwierdzając że rolnicy, którzy sami jeżdżą samochodami ciężarowymi ze swojej bazy w obrębie 90 km są zwolnieni z opłaty drogowej, natomiast rolnicy którzy nie mają uprawnień do kierowania samochodem ciężarowym i powierzają tę czynność pracownikowi czy też członkowi rodziny lub na zasadzie cywilno- prawnej muszą zapłacić opłatę drogową. Wnoszący skargę kasacyjną zauważył, że producent rolny, by skorzystać z wyłączenia przewidzianego w rozporządzeniu nie musi sam prowadzić pojazdu ciężarowego.
Skarżącemu nie można przypisać złamania prawa, Sąd pierwszej instancji uniemożliwił mu realizację prawa do obrony, poprzez odmowę przesłuchania świadka, który w pełni potwierdziłby zeznania skarżącego i podważył treść protokołu inspektora drogowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz, 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego określenia podstaw kasacyjnych, co zgodnie z art. 176 p.p.s.a. oznacza obowiązek wnoszącego skargę kasacyjną powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem autora skargi kasacyjnej uchybił Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym orzeczeniu oraz uzasadnienie ich naruszenia.
Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo określać, do jakiego, zdaniem skarżącego, naruszenia przepisów prawa doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mimo że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określają warunków formalnych, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie skargi kasacyjnej, to należy przyjąć, że ma ono za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionej podstawy, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonej podstawy kasacyjnej (por. wyroki NSA z : 5 sierpnia 2004 r. sygn. akt FSK 299/04 z glosą A. Skoczylasa OSP 2005, nr 3, poz. 36; 9 marca 2005 r. sygn. akt GSK 1423/04 Lex nr 186863; 10 maja 2005 r. sygn. akt FSK 1657/04 Lex nr 238595; 12 października 2005 r. sygn. akt I FSK 155/05 Lex nr 173263; 23 maja 2006 r. sygn. akt II GSK 18/06 Lex nr 236385; 4 października 2006 r. sygn. akt I OSK 459/06 Lex nr 281385).
W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna, w zakresie zarzutów naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 3 ust. 2 pkt 3, art. 4 pkt 6a, art. 39a, art. 39j, art. 39k, art. 42 ust. 1, ust. 3a, ust. 3b, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt 2 i 8 u.t.d. oraz Lp. 1.7 i 1.8 załącznika do ustawy, a także § 3 ust. 1-4, § 4 ust. 1-3 Rozporządzenia Ministra Transportu z 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat po drogach krajowych, art. 3 ust. 1-2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców, nie spełnia warunków określonych w art. 176 p.p.s.a. W skardze kasacyjnej nie wskazano na czym miało polegać naruszenie tych przepisów, jaką wykładnię przyjął Sąd pierwszej instancji, z jakich przyczyn jest ona nieprawidłowa i jaka według skarżącego powinna być ich wykładnia. Strona wnosząca skargę kasacyjną nie podjęła nawet próby przedstawienia uzasadnienia omawianych zarzutów. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej oznacza między innymi, że Sąd ten nie jest uprawniony do formułowania za stronę przyczyn jakie spowodowały postawienie określonego zarzutu, jak również nie jest rzeczą tego Sądu domyślanie się w tym zakresie intencji strony.
Wskazany brak skargi kasacyjnej sprawia, że w tym zakresie jest ona pozbawiona usprawiedliwionych podstaw.
Pozostałe naruszenia przepisów prawa materialnego podniesione w skardze kasacyjnej w istocie sprowadzają się do zarzuty niewłaściwego ich zastosowania, a nie jak wskazano w petitum skargi kasacyjnej błędnej wykładni. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że zdaniem skarżącego bezpodstawnie przypisano mu naruszenie przepisów regulujących transport drogowy. Według skarżącego przepisy, których naruszenie mu zarzucono nie mają do niego zastosowania, gdyż jako rolnik wykonujący transport drogowy pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności nie miał obowiązku wyposażenia samochodu w tachograf oraz uiszczania opłat za przejazd po drogach krajowych.
W związku z tak sformułowanym stanowiskiem zauważyć należy, że w skardze kasacyjnej nie podniesiono zarzutów naruszenia przepisów postępowania, co jest jednoznaczne z uwzględnieniem przy ocenie zarzutów naruszenia prawa materialnego, stanu faktycznego przyjętego przez Sąd pierwszej instancji. W świetle ustaleń dokonanych przez organy obu instancji, a zaakceptowanych przez Sąd nie budzi wątpliwości, że skarżący wykonywał niehandlowy transport drogowy rzeczy. Pojazd należący do skarżącego, o dopuszczalnej masie całkowitej 10.150 kg, nie był wyposażony w tachograf, zaś kierowca nie posiadał niezbędnych dokumentów. Ponadto nie została uiszczona wymagana opłata za przejazd po drodze krajowej.
Skarżący podważając zasadność nałożenia kary utrzymywał, że w jego przypadku zastosowanie miał art. 13 ust. 1 lit. b rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Powołany przepis stanowi: "O ile nie zagraża to osiągnięciu celów określonych w art. 1, każde Państwo Członkowskie może wprowadzić wyjątki od przepisów art. 5-9 i uzależnić te wyjątki od spełnienia indywidualnych warunków na swoim terytorium lub, w porozumieniu z zainteresowanymi Państwami, na terytorium innego Państwa Członkowskiego, mające zastosowanie do następujących przewozów wykonywanych(...) pojazdami używanymi lub wynajmowanymi bez kierowcy przez przedsiębiorstwa rolnicze, ogrodnicze, leśne, gospodarstwa rolne lub rybackie do przewozu rzeczy w ramach własnej działalności gospodarczej w promieniu 100 km od bazy przedsiębiorstwa(...)". Przepisy art. 5-9 powołanego rozporządzenia stanowią jego Rozdział II zatytułowany: "Załoga, czas prowadzenia pojazdu, przerwy i okresy odpoczynku". Z przytoczonej regulacji wynika oczywisty wniosek, że możliwość wprowadzenia wyjątków nie dotyczy obowiązku instalowania tachografu, lecz czasu pracy kierowców, a ponadto, że ich wprowadzenie należy do każdego Państwa Członkowskiego. Innymi słowy z art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia (WE) nr 561/2006 wynika jedynie możliwość wprowadzenia przez Państwa Członkowskie pewnych wyjątków w zakresie stosowania przepisów art. 5-9, natomiast nie ustanawia on tych wyjątków ani warunków ich stosowania. W związku z tym powoływanie się wspomniany przepis, jako podstawę wyłączenia obowiązku instalowania tachografu w pojeździe i rejestrowania czasu pracy kierowcy jest oczywiście niesłuszne.
Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że na skarżącym spoczywał obowiązek zainstalowania w pojeździe tachografu. Nie ulega bowiem wątpliwości, że M. Sz. nie będąc przedsiębiorcą wykonywał przewóz drogowy rzeczy, a zatem w myśl art. 3 ust. 2 pkt 3 u.t.d. miały do niego zastosowanie przepisy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821, urządzenia rejestrujące są instalowane i użytkowane w tych pojazdach zarejestrowanych w Państwie Członkowskim, które są wykorzystywane do przewozu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Samochód skarżącego nie należy do żadnej z kategorii pojazdów wymienionych w art. 3 rozporządzenia (WE) 561/2006, w szczególności nie jest to pojazd, o którym mowa w art. 3 lit. h rozporządzenia i w związku z tym nie miało do niego zastosowanie wspomniane wyłączenie.
Naczelny Sąd Administracyjny za chybione uznał także wywody dotyczące zwolnienia skarżącego z obowiązku uiszczenia opłaty za przejazd po drodze krajowej. Zauważyć należy, że wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji nie wyraził poglądu, że rolnicy, którzy sami jeżdżą samochodami ciężarowymi ze swojej bazy w obrębie 90 km są zwolnieni z opłaty drogowej, natomiast rolnicy, którzy nie mają uprawnień do kierowania samochodem ciężarowym i powierzają tę czynność innej osobie muszą taką opłatę uiścić. WSA stwierdził natomiast, że obowiązek wniesienia opłaty za przejazd po drogach krajowych obciąża zarówno przedsiębiorców jak i osoby nie posiadające tego statusu. Należy zauważyć, że niezależnie od tego kto kieruje pojazdem, podmiot wykonujący transport drogowy, do którego mają zastosowanie przepisy ustawy, poruszający się po drodze krajowej ma obowiązek uiszczenia stosownej opłaty. Taki obowiązek spoczywał także na skarżącym prowadzącym działalność rolniczą, wykonującym przewóz drogowy rzeczy pojazdem, którego dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 t.
Przystępując do oceny zarzutu z pkt 2 skargi kasacyjnej podnieść należy, że został on sformułowany w sposób opisowy, bez koniecznego powiązania z przepisami prawa, których naruszenie według skarżącego miało miejsce. Skarżący zarzucając Sądowi pierwszej instancji odmowę przesłuchania świadków, nie wskazał przepisu, który w związku z tym został naruszony. Jak już wspomniano Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie jest uprawniony do formułowania zarzutów za stronę. Zaniechanie wskazania naruszonego przepisu czyni skargę kasacyjną wadliwą i sprawia, że w tym zakresie kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku nie jest możliwa.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło