II OSK 1902/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-12-15
Skład orzekający: Alicja Plucińska-Filipowicz, Wiesław Kisiel, Małgorzata Masternak-Kubiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny, uchylając decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie opłaty za usunięcie drzew i krzewów, naruszył art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez niewyczerpujące wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego sprawy, w szczególności poprzez nieuwzględnienie faktu uiszczenia przez inwestora opłaty w podwójnej wysokości oraz usunięcia z obrotu prawnego decyzji zezwalającej na wycięcie drzew i ustalającej opłatę?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył art. 141 § 4 P.p.s.a., ponieważ nie wyjaśnił wszechstronnie stanu faktycznego i prawnego sprawy. Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił, że decyzja zezwalająca na wycięcie drzew i ustalająca opłatę została wykonana, w tym opłata została uiszczona w podwójnej wysokości, a decyzja zezwalająca na wycięcie drzew i ustalająca opłatę została usunięta z obrotu prawnego. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opłaty za usunięcie drzew i krzewów. Prezydent m.st. Warszawy zezwolił na wycięcie drzew i krzewów oraz ustalił opłaty. Po serii decyzji organów administracji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Prezydenta ustalającą opłatę, uznając zasadność zwolnienia z opłaty na podstawie art. 47g ust. 1 pkt 8 ustawy o ochronie przyrody. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję SKO, uznając, że zwolnienie z opłaty nie było zasadne. Następnie NSA uchylił wyrok WSA z powodu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz Sędziowie sędzia NSA Wiesław Kisiel sędzia del. WSA Małgorzata Masternak-Kubiak /spr./ Protokolant asystent Kamil Buliński po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 sierpnia 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 865/09 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za usunięcie drzew i krzewów 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. zasądza od Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w W. na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 sierpnia 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 865/09, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za usunięcie drzew i krzewów, uchylił zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że decyzją z [...] maja 2003 r. Prezydent m. st. Warszawy:
- zezwolił [...] Sp. z o.o. na wycięcie drzew i krzewów
z posesji w rejonie Al. Jana Pawła II, ul. Świętokrzyskiej i ul. Pańskiej (w pkt 1 i pkt 3 decyzji),
- ustalił opłaty za ich usunięcie (w pkt 2 i 4 decyzji),
- wyznaczył termin i sposób uiszczenia opłat (w pkt 5, 6 i 7 decyzji),
- określił warunki usunięcia drzew (w pkt 8 decyzji).
[...] Sp. z o.o. wniosła o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji. Decyzją z [...] marca 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z dnia [...] maja 2003 r. Następnie w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z [...] maja 2004 r. orzekło o uchyleniu decyzji z [...] marca 2004 r. i stwierdziło nieważność decyzji z [...] maja 2003 r.
W dniu 4 stycznia 2005 r. do organu odwoławczego wpłynął wniosek [...] Sp. z o.o. o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] maja 2004 r. w części zezwalającej Rondo ONZ Project Development Sp. z o.o. na wycięcie drzew i krzewów (pkt 1, 3 i 8 decyzji).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] kwietnia 2005 r. stwierdziło nieważność decyzji z [...] maja 2004 r. w części stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z [...] maja 2003 r. w zakresie punktów 1, 2 i 3 oraz punktów 5, 6, 7 i 8 w zakresie drzew i opłat za nie ustalonych w punktach 1 i 2, w pozostałej części odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji. Wskazało, że wnioskodawca słusznie podniósł, że z przedmiotowej nieruchomości (objętej zezwoleniem na usunięcie drzew i krzewów) zostały usunięte drzewa i krzewy, zgodnie z ostateczną wówczas decyzją o pozwoleniu na ich usunięcie. Z uwagi na powyższe w dniu [...] maja 2004r., tj. w chwili orzekania przez Kolegium nie było już prawnej możliwości przywrócenia stanu poprzedniego, gdyż zaszły nieodwracalne skutki prawne. Z racji tego we wskazanym zakresie organ odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z [...] maja 2003 r., natomiast w pozostałym zakresie, tj. postanowień zawartych w pkt 4 oraz pkt 5, 6 7 odnoszących się do drzew i krzewów określonych w pkt 3 w ww decyzji Prezydenta odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z [...] maja 2004 r.
W zaistniałej sytuacji procesowej Prezydent m. st. Warszawy decyzją z [...] lipca 2005 r. ustalił dla [...] Sp. z o. o. opłatę w wysokości 1 448 791,60 zł za usunięcie 21 drzew i 120 m2 krzewów na terenie działki nr 40 w rejonie ul. Pańskiej i Jana Pawła II. Od decyzji tej Spółka wniosła odwołanie, podnosząc, że - na podstawie art. 47g ust. 1 pkt 8 ustawy z 1991 r. o ochronie przyrody powinna być zwolniona z opłaty.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z [...] czerwca 2006 r. uchyliło decyzję Prezydenta m. st. Warszawy z [...] lipca 2005 r. ustalającą dla [...] Sp. z o.o. w Warszawie opłatę za usunięte (wycięte) drzewa. Kolegium nie podzieliło stanowiska organu pierwszej instancji dotyczącego konieczności podwyższenia opłaty za usunięcie drzew i krzewów o 100% ze względu na fakt, iż chodzi o zieleń miejską. Natomiast za zasadne uznało zastosowanie art. 47g ust. 1 pkt 8 ustawy z 1991 r., który stanowi, że nie pobiera się opłat za usunięcie drzew posadzonych na terenach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele nieprzewidujące zadrzewień lub zakrzewień.
Na powyższą decyzję skargę do sądu administracyjnego wniosło Stowarzyszenie "[...]" w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciło naruszenie prawa materialnego i procesowego.
Wyrokiem z dnia 13 listopada 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 1513/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Powodem oddalenia skargi było stwierdzenie braku po stronie skarżącej, tj. Stowarzyszenia "[...]", legitymacji skargowej w rozumieniu art. 50 § 1 P.p.s.a.
Wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 547/08, Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Stowarzyszenia "[...]", uchylił powołany wyrok i wskazał, że decyzja ustalająca opłatę za usunięcie drzew i krzewów, jest ściśle związana z decyzją zezwalającą na wycięcie drzew i krzewów, przy czym istnienie tej pierwszej jest uzależnione od bytu prawnego tej drugiej. W takiej sytuacji nie można odmawiać legitymacji skargowej Stowarzyszeniu, którego jednym z celów statutowych jest ochrona przyrody i ochrona środowiska, a opłaty za usunięcie drzew i krzewów, o których mowa w art. 47 lit. f ustawy z 1991 r., są jednym z instrumentów, przy pomocy których realizuje się podstawowe cele ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję. Mając na uwadze ustalony w sprawie stan faktyczny oraz obowiązujące przepisy Sąd doszedł do przekonania, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy zwalniając inwestora z obowiązku uiszczenia opłaty za usunięcie wskazanych drzew i krzewów z terenu planowanej inwestycji. Tym samym Sąd nie podzielił stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż w ogóle nie istniały w tym przypadku podstawy do wymierzenia przedmiotowych opłat w oparciu o art. 47g ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody. Stosownie do treści powołanego przepisu nie pobiera się opłat za usunięcie drzew, które posadzono na terenach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele nieprzewidujące zadrzewień lub zakrzewień. Jak ustalono w toku postępowania w dacie posadzenia przedmiotowych drzew i krzewów obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony uchwałą Rady Narodowej m. st. Warszawy Nr 4/13 z 13 stycznia 1961 r. Organ uznał, iż żadna z funkcji określonych w planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie sadzenia drzew i krzewów nie przewidywała zadrzewień i zakrzewień. Uzasadnia to więc zastosowanie przepisu art. 47g ust. 1 pkt 8 ustawy o ochronie przyrody z 1991 r. sprowadzające się do orzeczenia niepobierania opłaty za usunięcie drzew i krzewów z terenu planowanej inwestycji. Zdaniem Sądu wyłączenie spod obowiązku uiszczenia opłat za wycięcie lub przesadzenie drzew w oparciu o art. 47g ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody może mieć miejsce tylko wówczas, gdy plan zagospodarowania przestrzennego terenu, obowiązujący w czasie nasadzenia drzew i krzewów wyklucza dany teren od przeznaczenia pod zadrzewienia i zakrzewienia. Przedmiotowy teren w obowiązującym wówczas miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzony uchwałą Rady Narodowej m. st. Warszawy Nr 4/13 z 13 stycznia 1961 r. przeznaczony był pod zabudowę wielorodzinną wraz z infrastrukturą. W ocenie Sądu, z tego zapisu planu niewątpliwie wynika, że nie wykluczał on na przedmiotowym obszarze przeznaczenia terenów pod zadrzewienia i zakrzewienia. Przeznaczenie przedmiotowego terenu nie zakazywało bowiem wykorzystania terenu pod zieleń (zadrzewienia lub zakrzewienia). Ustalenie w planie, że funkcją danego terenu jest budownictwo wielorodzinne nie oznacza, że są to cele nieprzewidujące zadrzewień lub zakrzewień. Jednocześnie w ocenie Sądu pierwszej instancji istniały podstawy do podwyższenia ustalonej opłaty o 100% stosownie do treści art. 47h ust. 5 ustawy z 16 października 1991 r. o ochronie przyrody, zgodnie z którym za usuwanie drzew lub krzewów z terenów ochrony uzdrowiskowej, terenów nieruchomości wpisanych do rejestru zabytków oraz terenów zieleni miejskiej ustala się jednostkowe stawki opłat o 100% wyższe od stawek ustalonych na podstawie ust. 3 i 4. Stosownie do treści art. 2a ust. 14a powołanej ustawy, przez teren zieleni - rozumie się znajdujące się na terenach miast i wsi o zwartej zabudowie tereny przeznaczone na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, zdrowotne, dydaktyczno-wychowawcze i estetyczne, a w szczególności: parki, zieleńce, bulwary, promenady, ogrody jordanowskie, ogrody botaniczne i zoologiczne, ogrody etnograficzne, wystawy ogrodnicze i rolne, ogrody zabytkowe, cmentarze grzebalne i niegrzebalne, grzebowiska zwierząt, grodziska, kurhany, zabytkowe fortyfikacje, ogrody przydomowe i zieleń osiedlową.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną założyła [...] Sp. z o.o. zaskarżając go w całości i zarzucając mu:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. naruszenie art. 47g ust. 1 pkt 8 ustawy
z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody, (tekst jedn. Dz. U. 2001 Nr 99, poz. 1079 ze zm.) dalej ustawa o ochronie przyrody, przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu wadliwego rozumienia przedmiotowego przepisu, w szczególności
poprzez uznanie, że wyłączenie spod obowiązku uiszczenia opłat za wycięcie lub
przesadzenie drzew może mieć miejsce tylko wówczas, gdy plan zagospodarowania
przestrzennego terenu, obowiązujący w czasie nasadzenia drzew i krzewów, wyklucza dany teren od przeznaczenia pod zadrzewienia i zakrzewienia, gdy prawidłowa wykładnia przepisu art. 47g ust. I pkt 8 ustawy o ochronie przyrody prowadzi do konkluzji, że norma wywiedziona z przedmiotowego przepisu przesądza o zwolnieniu od pobierania opłat za usunięcie drzew i krzewów, które zostały posadzone już po uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przewidującego takie zagospodarowanie danego terenu, które wyklucza ich pozostawienie w razie zrealizowania postanowień planu;
naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. naruszenie art. 47h ust. 5 ustawy z o ochronie przyrody przez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu tożsamości pojęciowej pomiędzy wyrażeniami języka prawnego, tj. wyrażeniami "tereny zieleni miejskiej" (art. 47h ust. 5 ustawy o ochronie przyrody) i "tereny zieleni" (art. 2a ust. 14a Ustawy o ochronie przyrody), a wyrażeniem języka prawniczego w postaci "terenów miejskich, na których rosną drzewa i krzewy", gdy prawidłowa wykładnia prowadzi do rozróżnienia zakresu znaczeniowego wymienionych pojęć prawnych i w konsekwencji skutkuje uznaniem, że art. 47h ust. 5 Ustawy o ochronie przyrody nie znajduje zastosowania w sytuacji usunięcia zadrzewień i zakrzewień nasadzonych na terenach przeznaczonych w danym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele inne niż zadrzewienia i zakrzewienia, np. na terenach przeznaczonych do zabudowy;
naruszenie przepisów postępowania, tj. naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a., które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez wadliwe przytoczenie stanu faktycznego sprawy ustalonego w postępowaniu administracyjnym, tj. ograniczenie treści uzasadnienia wyroku do stwierdzenia ustaleń Prezydenta m. st. Warszawy zawartych w decyzji z dnia [...] lipca 2007 r., bez wskazania całkowicie odmiennych ustaleń dokonanych przez Samorządowe Kolegium Odwoławczego w zaskarżonej decyzji oraz brak podania powodów ich nieuwzględnienia przez Sąd pierwszej instancji, co uniemożliwia weryfikację instancyjną rozstrzygnięcia WSA w tym zakresie.
W oparciu o powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez oddalenie skargi stowarzyszenia "[...]" ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
W uzasadnieniu skarżąca kasacyjnie podniosła, że przyjęcie, iż postanowienia planu zagospodarowania z jednej strony nie przewidywały zadrzewień, lecz z drugiej strony przewidziane w planie zagospodarowania przestrzennego funkcje nie wykluczały istnienia na danym terenie zieleni, nie jest przesłanką wystarczającą do odmowy zastosowania art. 47g ust. 1 pkt 8 ustawy o ochronie przyrody i pobierania opłat za usuniecie drzew. Wydanie decyzji o pobraniu opłat za usunięcie drzew przy istnieniu tak sformułowanych postanowieniach planu zagospodarowania przestrzennego, uzasadnia dopiero ustalenie, że pozostawienie drzew nie wykluczałoby zrealizowania postanowień (funkcji) planu. Na gruncie ustawy o ochronie przyrody, w sytuacji, w której postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przeznaczają dany teren na cele określonego rodzaju zabudowy (cele budowlane), nie dopuszczając jednocześnie w sposób wyraźny obszarów zadrzewień i zakrzewień (zieleni), zieleń nasadzona w sposób uniemożliwiający realizację podstawowych funkcji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podlega usunięciu w przewidzianej w ustawie procedurze, ale bez pobierania opłat za usunięcie drzew (na zasadzie wyłączenia z art. 47g ust. 1 pkt 8 ustawy o ochronie przyrody).
Wbrew twierdzeniom Sądu pierwszej instancji, bez znaczenia dla kwalifikacji usuniętych zadrzewień, pozostaje określenie ich w decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z dnia [...] lipca 2007 r., jako "urządzonej zieleni osiedlowej". Taka funkcja nie została bowiem przewidziana dla przedmiotowych nasadzeń w postanowieniach planu zagospodarowania przestrzennego Nr 4/13 z dnia 13 stycznia 1961 r.
Uzasadniając zarzut naruszenia przepisów postępowania skarżąca kasacyjnie podniosła, że przychylenie się przez Sąd pierwszej instancji do jednego ze sprzecznych ustaleń faktycznych, bez uzasadnienia i podania motywów takiej decyzji przesądza o naruszeniu art. 141 ust. 4 P.p.s.a. Należy uznać, że istnienie sprzecznych ustaleń, wymaga przesądzenia przez sąd administracyjny, który z organów w postępowaniu administracyjnym dokonał poprawnych ustaleń faktycznych, w szczególności dokonał wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a które ustalenia są błędne. W ocenie skarżącej, uzasadnienie sporządzone w niniejszej sprawie we wskazanym zakresie nie spełnia wskazanych w orzecznictwie elementarnych standardów wyznaczonych przez art. 141 ust. 4 P.p.s.a.
W uzupełnieniu uzasadnienia zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego pełnomocnik skarżącej kasacyjnie, na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, podniosła, że Sąd pierwszej instancji w ogóle nie uwzględnił, że decyzja z dnia [...] maja 2003 r. zezwalająca na wycięcie drzew i krzewów została przez inwestora wykonana zarówno w części zezwolenia na wycięcie, jak i w części ustalającej podwyższoną o 100 % opłatę za wycięcie drzew i krzewów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty w niej podniesione są zasadne.
Autor skargi kasacyjnej zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania. Zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem, gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok NSA z dnia 9 marca 2005 r. sygn. akt FSK 618/04, ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 120).
Strona skarżąca podniosła zarzut naruszenia postanowień art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej P.p.s.a., poprzez wadliwe przytoczenie stanu faktycznego sprawy ustalonego w postępowaniu administracyjnym, tj. ograniczenie treści uzasadnienia wyroku tylko do stwierdzenia ustaleń Prezydenta m. st. Warszawy zawartych w decyzji z dnia [...] lipca 2007 r., bez wskazania całkowicie odmiennych ustaleń dokonanych przez Samorządowe Kolegium Odwoławczego w zaskarżonej decyzji oraz brak podania powodów ich nieuwzględnienia przez Sąd pierwszej instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 15 lutego 2010 r. sygn. II FPS 8/09 przyjął, że przepis art. 141 § 4 może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska, co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (ONSAiWSA 2010 r., nr 3, poz. 39).
Przez stan sprawy należy rozumieć nie tylko zwięzłe przedstawienie dotychczasowego przebiegu postępowania przed organami administracji, ale także, jako wyodrębniony element, stan faktyczny sprawy przyjęty przez sąd. Ocena prawna ustaleń faktycznych z punktu widzenia ich zgodności z właściwymi przepisami postępowania administracyjnego dokonywana jest w ramach wyjaśniania podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Podstawa prawna wyroku obejmuje wskazanie zastosowanych przepisów prawnych oraz wyjaśnienie przyjętego przez sąd sposobu ich wykładni i zastosowania (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09, ONSAiWSA, op. cit., s. 60).
Podstawa proceduralna rozstrzygnięcia, o której mowa w art. 141 § 4 zdanie pierwsze P.p.s.a., obejmuje nie tylko przepisy postępowania, które regulują postępowanie sądowoadministracyjne, ale także wszystkie przepisy postępowania administracyjnego, które powinny być zastosowane do wydania legalnej (zgodnej z prawem) decyzji administracyjnej. W tym również przepisy postępowania, które służyły do ustalenia stanu faktycznego sprawy. W związku z tym ich ocena przesądzi o przyjęciu (bądź zakwestionowaniu) przez sąd administracyjny ustalonego przez organy administracji stanu faktycznego sprawy. Innymi słowy, prawidłowe wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia nie jest możliwe bez prawidłowej oceny podstawy faktycznej.
W świetle powyższych rozważań należy uznać za zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 P.p.s.a. W ocenie Sądu kasacyjnego, badając legalność zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wyjaśnił wszechstronnie stanu faktycznego i prawnego sprawy. Rację ma zatem skarżący kasacyjnie, że Sąd pierwszej instancji nie wziął pod uwagę, że decyzja Prezydenta m. st. Warszawy z dnia [...] maja 2003 r. zezwalająca na wycięcie drzew i krzewów została wykonana zarówno w części zezwolenia, jak i w części ustalającej podwyższoną o 100 % opłatę za wycięcie drzew i krzewów. Z akt sprawy wynika, że opłata za wycięcie drzew i krzewów została przez inwestora uiszczona w podwójnej wysokości. Decyzją z [...] kwietnia 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło natomiast nieważność decyzji z [...] maja 2004 r. w części stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z [...] maja 2003 r. w zakresie punktów 1, 2 i 3 oraz punktów 5, 6, 7 i 8 w zakresie drzew i opłat za nie ustalonych w punktach 1 i 2. Zatem moc prawną "odzyskały" pkt 1, 2, 3, a także pkt 5-8 w zakresie zezwolenia na usunięcie drzew w pkt 1 praz opłaty ustalonej za usunięcie drzew określonych w pkt 1 decyzji nr 24/2003 Prezydenta Warszawy. Sąd nie uwzględnił, że usunięcie z obrotu prawnego decyzji zezwalającej na wycięcie drzew i ustalającej opłatę było wynikiem uznania przez organ, że z rażącym naruszeniem prawa ustalono tę opłatę.
Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że dokonując kontroli legalności, Sąd nie może bezkrytycznie przyjmować ustaleń poczynionych w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza, jeżeli ustalenia te są kwestionowane przez stronę postępowania. Stanowisko sądu, co do prawidłowości ustalenia stanu faktycznego w przypadku sporu w tym zakresie pomiędzy stronami postępowania sądowoadministracyjnego powinno zawierać odniesienia do argumentów prezentowanych zarówno przez organ administracji, jak i przez skarżącego oraz wyjaśniać, dlaczego argumenty jednej ze stron uznaje za prawidłowe, a inne nie (por. wyrok NSA dnia z 13 stycznia 2009 r. sygn. akt I FSK 1904/07, niepubl.).
Naczelny Sąd administracyjny nie podziela natomiast zarzutów skargi naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego, tj. art. 47g ust. 1 pkt 8 i art. 47h ust. 5 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody, (tekst jedn. Dz. U. 2001 Nr 99, poz. 1079 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo zastosował i zinterpretował wskazane normy prawa materialnego. Wyłączenie spod obowiązku uiszczenia opłat za wycięcie lub przesadzenie drzew w oparciu o art. 47g ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody może mieć miejsce tylko wówczas, gdy plan zagospodarowania przestrzennego terenu, obowiązujący w czasie nasadzenia drzew i krzewów expressis verbis wyklucza dany teren od przeznaczenia pod zadrzewienia i zakrzewienia. Przedmiotowy teren w obowiązującym wówczas miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzony uchwałą Rady Narodowej m. st. Warszawy Nr 4/13 z 13 stycznia 1961 r. przeznaczony był pod zabudowę wielorodzinną wraz z infrastrukturą. Z treści tego planu niewątpliwie wynika, że nie wykluczał on na przedmiotowym obszarze przeznaczenia terenów pod zadrzewienia i zakrzewienia. Przeznaczenie przedmiotowego terenu nie zakazywało bowiem wykorzystania terenu pod zieleń (zadrzewienia lub zakrzewienia). Ustalenie w planie, że funkcją danego terenu jest budownictwo wielorodzinne nie oznacza, że są to cele nie przewidujące zadrzewień lub zakrzewień. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 31 stycznia 2006 r. sygn. akt II OSK 477/2005, że: "postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przeznaczające określony teren pod określonego rodzaju budownictwo same w sobie jeszcze nie przesądzają o tym, iż na danym terenie nie przewiduje się zadrzewień lub zakrzewień. Zasadą jest, iż budownictwo mieszkaniowe, a nawet budownictwo przemysłowe, nie wyklucza całkowicie istnienia zieleni na danym terenie, chyba iż wyraźnie, w ramach szczegółowych regulacji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zostanie tak rozwiązana kwestia zagospodarowania terenu, iż zachowanie istniejącej zieleni będzie niemożliwe, albo też przewidziana zostanie możliwość posadzenia drzew jedynie czasowo, to jest do czasu pełnego zrealizowania przewidzianego zainwestowania".
Sąd kasacyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że istniały podstawy do podwyższenia ustalonej opłaty o 100% stosownie do treści art. 47 h ust. 5 ustawy z 16 października 1991r.o ochronie przyrody, zgodnie z którym za usuwanie drzew lub krzewów z terenów ochrony uzdrowiskowej, terenów nieruchomości wpisanych do rejestru zabytków oraz terenów zieleni miejskiej ustala się jednostkowe stawki opłat o 100% wyższe od stawek ustalonych na podstawie ust. 3 i 4. Stosownie do treści art. 2a ust. 14a) powołanej ustawy, przez teren zieleni - rozumie się znajdujące się na terenach miast i wsi o zwartej zabudowie tereny przeznaczone na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, zdrowotne, dydaktyczno-wychowawcze i estetyczne, a w szczególności także zieleń osiedlową.
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oceni sytuację procesową tj. w takim trybie toczy się postępowanie administracyjne w przedmiocie opłaty za usunięcie drzew i krzewów, przede wszystkim zbada, czy opłata została uiszczona, dokona ustaleń walidacyjnych w zakresie obowiązywania norm prawnomaterialnych oraz oceni skutki prawne ustalonego stanu faktycznego sprawy.
Z tych względów, na podstawie art. 185 § 1 ustawy P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia treść postanowień art. 203 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło