I SA/Sz 2/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Protokolant Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 maja 2011 r. sprawy ze skargi C. L. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oraz odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] Prezes[...] , na podstawie art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. Nr 11 poz. 74 z 2007 r.) w związku z art. 134 i art. 58 i art. 59 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm. z 2000 r.) po rozpatrzeniu wniosku C L z [...] r. w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia Prezes [...] wskazał, że w dniu [...] do [...][...] wpłynął wniosek C L o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne. Decyzją z dnia [...] r. [...] odmówił umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek. Postępowanie odwoławcze od wskazanej decyzji zostało umorzone postanowieniem Sądu Apelacyjnego w P z [...] r., albowiem z dniem [...] r., znowelizowano przepis art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przyznając stronie w miejsce możliwości odwołania się do sądu, prawo złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy przez Prezesa[...] Stosując przepis art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, odwołanie C L z [...] r., zgodnie z jego pismem z [...] r., organ uznał za wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy i po nadaniu sprawie biegu, Prezes [...] decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] r. i odmówił umorzenia nieopłaconych składek. Od powyższej decyzji C L wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W, która, wyrokiem w sprawie V SA/Wa 2950/07 z dnia [...] r., została oddalona. Skarga kasacyjna C L z [...] r. od powyższego wyroku została zarejestrowana w Naczelnym Sądzie Administracyjnym pod sygnaturą II GSK 16/09. Pismem z dnia [...] r., skierowanym do Ministra Pracy i Polityki Społecznej, C L złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i odwołanie od decyzji [...] z [...] r. podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego. Postanowieniem z dnia [...] r. Minister Pracy i Polityki Społecznej uznał się niewłaściwym do rozpoznania wniosku i przekazał wniosek Prezesowi [...] Rozpatrując wniosek i wskazując na postępowanie w przedmiocie rozpatrzenia środków odwoławczych od decyzji z dnia [...] r. odmawiającej C L umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek, Prezes [...] stwierdził, że została już wydana, po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzja z [...] r., doręczona stronie [...] r. Oznacza to, że jest to decyzja ostateczna w toku postępowania administracyjnego. Dlatego w oparciu o przepis art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, Prezes [..] stwierdził, że odwołanie i wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] r. są niedopuszczalne. Dodatkowo, wskazując na niemożność przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, gdy została wydana decyzja ostateczna, Prezes [...] przywołując przepis art. 58 § 1 Kpa stwierdził, że skarżący nie wykazał, że zachował siedmiodniowy termin do złożenia wniosku od ustania przyczyny uchybienia oraz, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S, C L, powołując się na pogląd wyrażony w sprawie II GSK 110/2005, że osoby, którym [...] odmówił umorzenia należności z tyt. nieopłaconych składek mogą odwołać się do Ministra, wywiódł, powołując się na przepisy art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z art. 127 § 2 i art. 17 pkt 3 Kpa, że w każdej sprawie, w której Prezes [...] podejmuje decyzję na podstawie cytowanego przepisu jest organem wyższego stopnia w rozumieniu art. 127 § 2 i art. 17 pkt 3 Kpa. Zdaniem skarżącego, naruszenie wskazanych przepisów procesowych miało istotny wpływ na wynik sprawy i spowodowało, że Prezes[...] , działając za organ II instancji, pominął, że cytowany art. 83 ust. 4 wyłącza w odniesieniu do decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, jedynie możliwość ich zaskarżenia do sądu powszechnego. W konsekwencji, w ocenie strony, Prezes [...] niezasadnie przyjął, że odwołanie z[...] . skierowane do sądu powszechnego jest wnioskiem skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy skierowane do Prezesa [...] co skarżący miał potwierdzić wnioskiem z [...] r. o ponowne rozpoznanie sprawy. Nadto, C L wskazał, że organ naruszył przepis art. 156 § 1 pkt 3 Kpa przez przyjęcie, że organ ten wydał decyzję ostateczną na skutek odwołania skarżącego i jest nią decyzja z 11 grudnia 2006 r. Zdaniem skarżącego, twierdzenie Prezesa [...] że wskazaną decyzję wydał wskutek odwołania skarżącego i wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz że jest to decyzja ostateczna wskazuje na różne jego traktowanie w zależności od sytuacji i dowodzi rażącego naruszenia prawa. Skarżący zaprzeczył by zawinił niedotrzymanie terminu do wniesienia odwołania, na co wskazał organ w odpowiedzi na skargę. Wskazując powyższe uchybienia, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę, Prezes [...] wniósł o jej odrzucenie podnosząc, iż w sprawie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek w dniu [...] zapadła decyzja ostateczna, zaskarżona do sądu administracyjnego i obecnie toczy się postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pod sygnaturą II GSK 16/09. Pismem z [...] r. pełnomocnik C L wniósł o zawieszenie postępowania i odroczenie posiedzenia sądu, z uwagi na toczące się postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie skargi na decyzję [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek. W postanowieniu z [...] r. o sygn. akt I SA/Sz 369/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w S, po rozpoznaniu ww. skargi stanął na stanowisku, że skarga C L na postanowienie [...] z [...] r. jest niedopuszczalna, bowiem została wniesiona w sprawie, która w tym samym przedmiocie i przed tymi samymi stronami objęta jest postępowaniem sądowoadministracyjnym w sprawie o sygn. akt II GSK 16/09 toczącej się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Sąd wskazał też, że decyzja z dnia [...] r. została utrzymana w mocy – po rozpatrzeniu wniosku skarżącego z dnia [...] r. – decyzją z dnia [....] r. Ta ostatnia decyzja została następnie zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W który, w dniu [...] 2008 r., wydał wyrok (sygn. akt V SA/Wa 2950/07) oddalający skargę strony. Wyrok ten został zaskarżony do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a skarga kasacyjna została zarejestrowana pod sygnaturą II GSK 16/09. Wskazane okoliczności skutkowały odrzuceniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wniesionej w niniejszej sprawie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Jednocześnie, Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie [...] trafnie uznał, że brak jest podstaw do wniesienia odwołania, przy czym organ powinien był – stosownie do treści art. 134 Kpa – uznać wniesienie odwołania za niedopuszczalne, czemu dał wyraz jedynie w uzasadnieniu postanowienia. Zdaniem Sądu, również odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania zostało przez organ wydane bez naruszenia przepisów postępowania, skoro skarżący nie wykazał, by wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oraz nie uprawdopodobnił, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu. Za nietrafne Sąd pierwszej instancji uznał ponadto wnioski skarżącego o odroczenie rozprawy i zawieszenie postępowania z uwagi na toczące się postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, które dotyczy tego samego przedmiotu sprawy i toczy się między tymi samymi stronami. Skargę kasacyjną od ww. postanowienia Sądu złożył C L wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Rozpoznając powyższą skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że znajdowała ona usprawiedliwione podstawy w części odnoszącej się do zawartego w punkcie drugim zaskarżonego rozstrzygnięcia w przedmiocie odrzucenia skargi. Istota poddanego kontroli instancyjnej stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S jak w dalszym ciągu swojego rozstrzygnięcia wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, sprowadza się uznania, że zachodziła tożsamość spraw sądowoadministracyjnych: ze skargi strony na postanowienie [...] z 1 kwietnia 2009 r., którym organ ten odmówił stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] z dnia [...] r., dotyczącej niewyrażenia zgody na umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne skarżącego za okres [...] r. (sygn. akt sądowych I SA/Sz 369/09 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S) oraz ze skargi na decyzję [...] z[...] ., którą utrzymano w mocy decyzję [...] z [...] r., (sygn. akt sądowych V SA/Wa 2950/07 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W). Powyższe stanowisko sądu pierwszej instancji Naczelny Sąd Administracyjny ocenił jako błędne, bowiem pomiędzy wskazywanymi sprawami o sygnaturach I SA/Sz 369/09 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S i V SA/Wa 2950/07 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W zachodziła jedynie tożsamość podmiotowa, gdyż ich stronami byli C L i[....] . Brak było natomiast podstaw do przyjęcia, że zachodziła tożsamość przedmiotowa, co wyłączało istnienie, z powodów wskazywanych w zaskarżonym postanowieniu, stanu sprawy w toku i odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Taki pogląd Naczelnego Sądy Administracyjnego skutkował uchyleniem przez Naczelny Sąd Administracyjny zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S w przedmiocie odrzucenia skargi C L. Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł , co następuje: Skarga nie jest zasadna. Nie budzi wątpliwości, że C L na skutek wniosku z dnia [...] doprowadził do ponownego rozpatrzenia sprawy przez Prezesa [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu nieopłacenia składek na ubezpieczenie społeczne o co zabiegał składając we wrześniu 2002 r. stosowny wniosek. Decyzją z dnia [...] r., Prezes[...] , wskazując na przepis art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm. z 2000 r.), dalej Kpa, i art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j. Dz. U. Nr 11 poz. 74 z 2007 r.) i art. 58 i art. 59 § 1 Kpa, utrzymał w mocy decyzję [....] z dnia [...] odmawiającą skarżącemu umorzenie należności z tyt. nieopłaconych składek. Decyzja ta, została przez skarżącego zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W a następnie wydany został w tej w sprawie wyrok, który został zaskarżony skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Pismem z dnia [...] r. skarżący wniósł za pośrednictwem [...] odwołanie z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia skierowane do Ministra Polityki Społecznej od decyzji [...] z dnia [...] 006 r. twierdząc, za poglądem wyrażonym w sprawie II GSK 110/05, że organem odwoławczym w stosunku do ZUS jest Minister Polityki Społecznej jako organ nadzorujący jego działalność. W tak ustalonym, niekwestionowanym przez strony stanie faktycznym, sporne jest czy zasadnie [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania i odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, wskazując w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, z powołaniem się na przepis art. 134 Kpa, niedopuszczalność odwołania z uwagi na rozstrzygnięcie sprawy odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne decyzją ostateczną Prezesa [...]z dnia [...]r. Zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości, że odwołanie C L z [...] r. zostało złożone po wydaniu decyzji ostatecznej w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zamiarem skarżącego, jest ponowne wszczęcie postępowania odwoławczego przed, jego zdaniem, właściwym organem do rozpatrzenia odwołania. Zgodnie z przepisem art. 83 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2004 r., w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa [...]o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Z możliwości wniesienia tego środka odwoławczego skarżący skorzystał składając wniosek z 14 sierpnia 2006 r. W sprawie, Prezes[...], któremu zgodnie z przepisami art. 65 § 1 Kpa przekazano odwołanie skarżącego z dnia [...]r. trafnie uznał, że brak jest podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, co faktycznie uniemożliwia jego merytoryczne rozpoznanie, ale zdaniem Sądu winien był z uwagi na treść art. 134 Kpa uznać wniesienie odwołania za niedopuszczalne czemu dał wyraz jedynie w uzasadnieniu postanowienia. Cytowany wyżej przepis nakazuje organowi odwoławczemu ustalenie czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. W sprawie mają miejsce obie przesłanki skoro przed wniesieniem odwołania została wydana decyzja ostateczna obejmująca tożsamy przedmiot. Również odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania przez Prezesa [...]zostało wydane bez naruszenia przepisów postępowania skoro skarżący nie wykazał by wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oraz nie uprawdopodobnił, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu. W stanie faktycznym sprawy decyzję [..]z [...]r. skarżący otrzymał[...]. i wnosił środki odwoławcze przewidziane w wówczas obowiązujących przepisach doprowadzając do ponownego rozpoznania sprawy przez Prezesa [...]i wydanie decyzji ostatecznej [...] Wniesienie zatem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i samego odwołania z uwagi na zapoznanie się [...] r. z poglądem, że organem odwoławczym dla decyzji [..]w przedmiocie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek jest Minister Polityki Społecznej nie stanowi żadnego uzasadnienia do uznania, że skarżący uchylił terminowi do wniesienia tego środka bez swojej winy. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Nie znajdując, w tych warunkach, podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone rozstrzygnięcie ostateczne nie odpowiada prawu materialnemu, względnie że wydana została z mającym, co najmniej istotny wpływ na wynik sprawy, naruszeniem przepisów postępowania podatkowego, stosownie do przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzec należało jak w sentencji wyroku.