II GSK 395/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal Sędziowie NSA Rafał Batorowicz del. WSA Wojciech Czajkowski (spr.) Protokolant Patrycja Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 21 grudnia 2009 r. sygn. akt V SA/Wa 1139/09 w sprawie ze skargi M. B. na postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 21 grudnia 2009r., sygn. akt V SA/Wa 1139/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę M. B. na postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 2009 r. utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w S. z dnia [...] kwietnia 2009r., w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd pierwszej instancji wynika, że Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w S., wobec nieuiszczenia przez M. B. opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego położonego w D. przy ulicy D. 7/15 wysłał do skarżącego upomnienie nr [...] z dnia 20 lutego 2009r., wskazując na istniejące zadłużenie za okres od 26.07.2008r. do 16.02.2009r. w łącznej kwocie 3592,56 zł, (w tym: 3475,20 zł. - należność główna, 134,60 zł. – odsetki, 8,80zł – koszty upomnienia). Jedną przesyłką, w dniu 27 lutego 2009r. zostało doręczone skarżącemu zarówno upomnienie, jak i pismo dotyczące propozycji zawarcia umowy o ratalnej spłacie zadłużenia (zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 4 akt administracyjnych). W związku z nieuiszczeniem tej należności, w dniu 9 marca 2009r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w S. wystawił tytuł wykonawczy o nr [...], zaś 20 marca tegoż roku zawiadomił Wojskowe Biuro Emerytalne w S. o zajęciu prawa majątkowego, stanowiącego świadczenie M. B. z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego, u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym. W dniu 1 kwietnia 2009r. wpłynęło do Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w S. pismo M. B. zatytułowane "Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym [...]". W piśmie tym opisując dotychczasowy przebieg sprawy i zaistniałe, zdaniem strony nieprawidłowości, skarżący wskazał m.in. na niedoręczenie mu upomnienia do zapłaty. Te same okoliczności sprawy i zarzuty skarżący przedstawił w piśmie do Prezesa WAM z dnia 30 marca 2009r., zatytułowanym "Skarga". Oddalając podniesione przez M. B. zarzuty, w postanowieniu z dnia [...].04.2009r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w S. podniósł, iż kwestie jakie zostały poruszone przez zobowiązanego w piśmie zatytułowanym "Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym [...]", w istocie nie stanowią zarzutu w rozumieniu art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1996r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.). Za taki zarzut uznana być może jedynie kwestia braku doręczenia upomnienia, co wynika z art. 33 ust.7 wymienionej ustawy. W aktach sprawy znajduje się jednak potwierdzenie doręczenia skarżącemu upomnienia, o którym mowa w tym przepisie. W sytuacji zatem, gdy zostało ono odebrane przez skarżącego osobiście w dniu 27.02.2009r., w okolicznościach niniejszej sprawy wymieniona przesłanka nie zaistniała. Stanowisko to podtrzymał w związku z wniesionym przez stronę zażaleniem, Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Uzasadniając wymienione wyżej postanowienie z dnia [...] czerwca 2009r. organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało zgodnie z obowiązującym prawem, po wyczerpującym zebraniu i ocenie materiału dowodowego przez organ egzekucyjny. Wobec twierdzeń strony odnośnie winy Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w S. w powstaniu zadłużenia z tytułu opłat za w/w lokal oraz braku możliwości dokonania eksmisji zobowiązanego w sytuacji, gdy trwa postępowanie sądowe, Prezes WAM zwrócił uwagę, iż kwestie te wykraczają poza ramy niniejszego postępowania. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, w złożonej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. M. B. zarzucił organowi rażące naruszenie art. 36 § 1 k.p.a.. Ponownie podniósł też zarzut niedoręczenia upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. W uzasadnieniu wymienionego wyżej wyroku z dnia 21 grudnia 2009r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. podniósł m. in., że zgodnie z art. 33. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia 17 czerwca 1966 r., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy. W świetle art. 15 § 1 ustawy, egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Sąd zwrócił uwagę, że w przedmiotowej sprawie wierzyciel – Dyrektor WAM w S. wypełnił przesłankę określoną w art. 15 § 1 ustawy, bowiem w dniu 27 lutego 2009r. doręczone zostało skarżącemu upomnienie nr [...] z dnia 20 lutego 2009r. wskazujące wysokość zadłużenia, a także zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Odbiór przesyłki poleconej zawierającej: upomnienie, jak i pismo dotyczące propozycji zawarcia umowy o ratalnej spłacie zadłużenia został własnoręcznie potwierdzony przez skarżącego (zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 4 akt administracyjnych). Odnośnie zarzutu rażącego naruszenia art. 36 § 1 k.p.a. Sąd zauważył, iż w świetle art. 35 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Natomiast w myśl § 3 ww. artykułu, załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Zarówno organy pierwszej, jak i drugiej instancji zastosowały się do tej regulacji. Z akt administracyjnych jednoznacznie wynika, że skarżący wniósł za pośrednictwem Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM zażalenie z dnia 20.04.2009r. na postanowienie organu I instancji (data wpływu – 21.04.2009r.). Następnie, w dniu 5.05.2009r. wpłynęło ono do Prezesa WAM. Organ II instancji po wnikliwym rozpoznaniu sprawy wydał postanowienie w dniu [...].06.2009r., a więc z zachowaniem ustawowego miesięcznego terminu. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał zarzuty skargi za bezzasadne. W skardze kasacyjnej M. B. zarzucił powyższemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., poprzez nieustosunkowanie się w uzasadnieniu do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze. Jednocześnie, powołując jako podstawę prawną art. 176 p.p.s.a., skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez uwzględnienie skargi, bądź ewentualne jego uchylenie w całości na podstawie art. 185 § 1 wymienionej ustawy i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi, który wydał orzeczenie. Uzasadniając skargę kasacyjną strona podniosła, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze na postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 2009 r.. Nie odniósł się mianowicie do zarzutu, iż zadłużenie powstało z wyłącznej winy Wojskowej Agencji Mieszkaniowej S. ponieważ, jak podano w skardze kasacyjnej, "na wnioskach o dodatek mieszkaniowy w lutym i wrześniu 2005 r. zostało wpisane zadłużenie, pomimo że posiadał nadpłatę, co udokumentował pozwem przeciwko Wojskowej Akademii Mieszkaniowej S. złożonym do Sądu Rejonowego w K. 10.03.2009 r.". O nieistnieniu zadłużenia na dzień 15.02.2009 r. miał, według kasatora, "świadczyć tytuł wykonawczy o sygn. akt [...]", a zatem Sąd naruszył jego zdaniem, obowiązek wynikający z art. 141 § 4 p.p.s.a.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skarga kasacyjna może być oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie albo naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z kolei, stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w sprawie niniejszej nie występuje. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej powoduje, iż koniecznym jest prawidłowe ich określenie w samej skardze. Wnoszący ją powinien zatem wskazać konkretne przepisy prawa, które jego zdaniem, naruszył sąd oraz uzasadnienie podstawy kasacyjnej, poprzez wskazanie zarzucanych sądowi uchybień. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych polega na wykazaniu przez autora skargi kasacyjnej, że stawiane przez niego zarzuty mają usprawiedliwione podstawy i zasługują na uwzględnienie. Należy to uczynić poprzez precyzyjne i zrozumiałe przedstawienie wywodów prawnych dotyczących stawianych zarzutów, odnoszących się do poszczególnych przepisów, których naruszenie zarzucono w skardze kasacyjnej (p. wyrok NSA z dnia 25.04.2005r., I GSK 200/05 publ. CBOIS, z 31.03.2005r. zob. też: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzecznictwo, pod red. B.Dautera, Warszawa 2007, s.251 i n.). Jeżeli zdaniem strony skarżącej, sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, wniesiony środek odwoławczy powinien wykazać bezpośredni związek pomiędzy naruszeniem określonego przepisu postępowania a wynikiem sprawy (wyrok NSA z dnia 23 maja 2006r. sygn. II GSK 18/06, niepubl.). W świetle tak określonych wymagań, sposób sformułowania zarzutu skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie nie jest poprawny. Wskazując jako podstawę kasacyjną art. 174 pkt 2 p.p.s.a. autor skargi podniósł, iż wobec nie ustosunkowania się w uzasadnieniu wymienionego wyżej wyroku z dnia 21 grudnia 2009r., do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze na postanowienie Prezesa WAM w S., Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. naruszył w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, przepis postępowania, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a.. Stosownie do treści tego uregulowania, uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Zdaniem Składu Orzekającego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymienione w cyt. przepisie wymogi. Z jego treści wynika, że Sąd I instancji przeprowadził kontrolę zaskarżonego postanowienia, odniósł się do poczynionych przez organy administracji ustaleń faktycznych oraz do wszystkich zasadniczych kwestii, na podstawie których ocenił zgodność zaskarżonego postanowienia z obowiązującym prawem. Dokonując na tle prawidłowo określonego przedmiotu postępowania w zakresie podniesionych przez stronę zarzutów egzekucyjnych, oceny prawnej okoliczności sprawy, Sąd słusznie wskazał na treść art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia 17 czerwca 1966 r., stanowiącego, iż podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy. Stosownie zaś do art. 15 § 1 ustawy, egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Sąd pierwszej instancji prawidłowo zwrócił uwagę, że w przedmiotowej sprawie wierzyciel – Dyrektor WAM w S. wypełnił powyższą przesłankę, skoro wysłał zobowiązanemu M. B. upomnienie z dnia 20 lutego 2009r. wskazujące wysokość zadłużenia z tytułu opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich za zajmowanie lokalu mieszkalnego, wraz z należnymi odsetkami i kosztami upomnienia oraz zawierające wezwanie do wykonania obowiązku ze stosownym pouczeniem. Upomnienie doręczone zostało skarżącemu w dniu 27 lutego 2009r.. Strona skarżąca, podnosząc natomiast zarzut naruszenia przez Sąd przepisów postępowania nie wykazała, iż rzeczywiście mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stosownie do treści art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Sformułowany w sposób ogólnikowy i niejasny zarzut skargi kasacyjnej, poza wskazaniem pominięcia przez Sąd I instancji zarzutu skargi, że zadłużenie powstało z wyłącznej winy Wojskowej Agencji Mieszkaniowej S., nie zawiera argumentacji w celu wykazania, iż miało to wpływ na treść zaskarżonego wyroku w sprawie, której przedmiotem były zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym związane z brakiem uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia. Tym bardziej brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia, iż wpływ ten był istotny z punktu widzenia treści rozstrzygnięcia. Jedynie zaś spełnienie wymienionych warunków dałoby podstawę do rozważenia zasadności tego zarzutu. Jak wskazano wyżej, wbrew zarzutom autora skargi kasacyjnej, uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi wymienione w 141 § 4 p.p.s.a.. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zwracano uwagę, że w rozumieniu art. 141 § 4 p.p.s.a. "zwięzłe" uzasadnienie wyroku należy rozumieć w ten sposób, że sąd administracyjny powinien się odnieść wyłącznie do kwestii istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, aby nie czynić wywodu nadmiernie rozbudowanym, a przez to niejasnym. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. można naruszyć wtedy, gdy np. uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia (por. II FSK 748/08 wyrok NSA W-wa 2009.10.08 LEX nr 5555941, wyrok NSA W-wa 2008.07.31 LEX nr 491437, II FSK 1195/07 wyrok NSA W-wa 2008.12.04 LEX nr 535034, II FSK 1742/08 wyrok NSA W-wa 2009.09.30LEX nr 524631). W rozpoznawanej sprawie do takiego naruszenia nie doszło, gdyż Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku odniósł się do wszystkich istotnych w sprawie kwestii i wskazał, dlaczego uznał postanowienie organu podatkowego za prawidłowe. Ogólnikowe zaś zarzuty zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie zostały przez jej autora przełożone na język naruszonej, jego zdaniem przez Sąd, normy prawnej, zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.. Artykuł 183 § 1 tej ustawy stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Granice te zakreślił autor skargi. Sąd nie był natomiast uprawniony do uzupełnienia istotnych braków zakresie formułowania i uzasadnienia jej zarzutu. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw w rozumieniu art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z czym na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.