III SA/Wa 1152/09
WyrokWSA w Warszawie2009-09-16
Skład orzekający: Krystyna Kleiber, Maciej Kurasz, Ewa Radziszewska-Krupa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odsetki od kredytu bankowego zaciągniętego przez spółkę na wypłatę dywidendy wspólnikowi mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odsetki od kredytu bankowego zaciągniętego przez spółkę na wypłatę dywidendy wspólnikowi mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Sąd oparł się na wykładni gramatycznej art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, zgodnie z którą koszty poniesione w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów są kosztami uzyskania przychodów. Zaciągnięcie kredytu na wypłatę dywidendy, w sytuacji gdy środki własne spółki są niewystarczające do bieżącego prowadzenia działalności i wypłaty dywidendy, służy zachowaniu płynności finansowej i zabezpieczeniu źródła przychodów.Stan faktyczny
Spółka S. Sp. z o.o. zwróciła się do Ministra Finansów o interpretację indywidualną w sprawie zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odsetek od kredytu bankowego, który zamierzała zaciągnąć na wypłatę dywidendy. Spółka argumentowała, że brak środków na wypłatę dywidendy i bieżącą działalność wymaga zaciągnięcia kredytu, a odsetki od niego powinny być kosztem. Minister Finansów uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, twierdząc, że wypłata dywidendy nie jest związana z przychodem ani zabezpieczeniem źródła przychodów. Spółka zaskarżyła interpretację do WSA w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Ministra Finansów, stwierdził, że uchylona interpretacja nie może być wykonana w całości, oraz zasądził od Ministra Finansów na rzecz spółki kwotę 440 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędziowie Sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2009 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 440 zł (słownie: czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
1. Pismem z dnia 9 lutego 2009 r. spółka z o.o. "S." z siedzibą w W. (powoływana dalej w uzasadnieniu orzeczenia jako "Skarżąca" lub "Spółka") zwróciła się do Ministra Finansów o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kwoty zapłaconych odsetek od kredytu bankowego. W przedmiotowym wniosku o udzielenie indywidualnej interpretacji Spółka przedstawiła następujące zdarzenie przyszłe: "Zgromadzenie wspólników Spółki zamierza podjąć uchwałę w sprawie podziału zysku i wypłaty dywidendy na rzecz wspólnika. Z uwagi na kwotę dywidendy Spółka uznała, że posiadane przez nią środki finansowe są zbyt małe, aby zapewnić prawidłowe prowadzenie działalności gospodarczej i jednocześnie wypłatę dywidendy na rzecz wspólnika. Przeznaczenie posiadanych przez Spółkę środków finansowych na wypłatę dywidendy mogłoby prowadzić do naruszenia płynności finansowej Spółki. Naruszenie płynności finansowej byłoby równoznaczne z brakiem możliwości regulowania przez Spółkę zobowiązań wynikających z prowadzonej działalności gospodarczej. W konsekwencji Spółka byłaby narażana np. na spory z pracownikami, którzy nie otrzymaliby w terminie wynagrodzeń, możliwość odcięcia prądu, wody, pogorszenie relacji z kontrahentami, którym Spółka nie byłaby w stanie zapłacić wynagrodzenia w terminie, itp." Z uwagi na powyższe, Spółka uznała za właściwe pozyskanie finansowania z zewnątrz poprzez zaciągnięcie kredytu bankowego. Z analizy dokonanej przez Spółkę wynikało, że jeśli -otrzyma kredyt bankowy będzie miała wystarczające środki, aby na bieżąco regulować zobowiązania związane z prowadzoną działalnością gospodarczą i jednocześnie wypłacić dywidendę na rzecz wspólnika. Środki uzyskane z kredytu bankowego Spółka chce przeznaczyć na wypłatę dywidendy. Ze środków własnych Spółka regulować będzie bieżące zobowiązania związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Zdaniem Spółki odsetki od zaciągniętego kredytu powinny zostać uznane za koszt uzyskania przychodów w momencie ich zapłaty. Spółka wskazała, iż zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. Nr 54, poz. 654 ze zm. dalej określanej jako "u.p.d.p.) kosztem uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu uzyskania przychodów lub zabezpieczenia albo zachowania źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy. W związku z powyższym, aby dany wydatek mógł być uznany za koszt uzyskania przychodów konieczne jest spełnienie następujących warunków: koszt musi zostać poniesiony, celem poniesienia kosztu jest osiągnięcie przychodów lub zachowanie albo zabezpieczenie źródła przychodów, koszt nie może znajdować się na liście zawartej w art. 16 ust. 1 stanowiącej katalog wydatków i odpisów, które nie mogą być zaliczane do kosztów uzyskania przychodów. W art. 16 ust. 1 u.p.d.p. z kosztów uzyskania przychodów wyłączono odsetki od pożyczek kredytów) naliczone, ale nie zapłacone, odsetki od pożyczek (kredytów) zwiększające koszty inwestycji, odsetki od własnego kapitału włożonego przez podatnika w źródło przychodów, odsetki od dopłat wnoszonych do spółki, odsetki od dywidend i innych dochodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych. Wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów odsetek z ww. tytułów ma charakter wyjątku od ogólnej zasady zaliczania do kosztów uzyskania przychodów wszystkich wydatków poniesionych w celu uzyskania przychodów. W ocenie Spółki przepis art. 16 ust. 1 u.p.d.p. musi być interpretowany ściśle. W konsekwencji odsetki od kredytu zaciągniętego przez Spółkę powinny stanowić koszt uzyskania przychodów, o ile wydatek został przez Spółkę poniesiony (odsetki zostały faktycznie zapłacone) i spełnione zostały przesłanki określone w art. 15 ust. 1 u.p.d.p. Innymi słowy o możliwości zaliczenia zapłaconych odsetek od kredytu do kosztów podatkowych Spółki zadecyduje to, czy Spółka zaciągając kredyt działała w celu uzyskania przychodów lub zabezpieczenia albo zachowania źródła przychodów. Zdaniem Spółki, w przedmiotowej sprawie oczywistym jest, że zaciągając kredyt Spółka działa z celu uzyskania przychodów oraz zabezpieczenia i zachowania źródła przychodów. Spółka uważa także, że zapłacone odsetki od zaciągniętego kredytu mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, mimo że środki pochodzące z kredytu zostaną przeznaczone na wypłatę dywidendy na rzecz wspólnika. Skarżąca wskazała także na to, iż za możliwością uznania za koszt uzyskania przychodów odsetek od kredytu zaciągniętego na wypłatę dywidendy opowiedział się również Wojewódzki Sąd Administracyjny ("WSA") w Warszawie w wyroku z dnia 13 lipca 2007 r. sygn. III SA/Wa 382/07. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd administracyjny zauważył, że "dywidenda jest związana z działalnością spółki i jest jej elementem w zasadzie koniecznym, jednakże wypłacenie dywidendy powoduje drenaż środków finansowych przeznaczonych na prowadzenie działalności gospodarczej i aby zapewnić dostateczną ilość środków, konieczne jest ich uzyskanie z innych źródeł np. z kredytu bankowego (...). Kredyty zaciągnięte na prowadzenie działalności gospodarczej, jak i kredyt na wypłatę dywidendy są w swym celu podobne, oba służą zapewnieniu płynności finansowej lub jej zwiększeniu w celu rozwoju gospodarczego spółki". Spółka podniosła także, że WSA w Warszawie potwierdził swoje stanowisko ponownie w orzeczeniu z dnia 28 listopada 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 1976/08.
2. Minister Finansów w indywidualnej interpretacji z dnia [...] kwietnia 2009 r. uznał stanowisko Skarżącej za nieprawidłowe. Uzasadniając swoje stanowisko organ stwierdził, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej "NSA") możliwość zaliczenia konkretnego wydatku do kategorii kosztów uzyskania przychodów uzależniona jest od powiązania poniesionego wydatku z działalnością podatnika. W ocenie organu musi istnieć bezpośredni lub chociażby tylko potencjalny związek przyczynowy między wydatkiem a uzyskanym przychodem. Oznacza to zdaniem Ministra Finansów, że nie każdy wydatek przydatny z punktu widzenia prowadzonej działalności stanowi koszt uzyskania przychodu. Ocena możliwości uzyskania przychodu ze względu na poniesienie danego wydatku winna być dokonywana w oparciu o kryteria obiektywne tzn. dla uznania kosztowego charakteru wydatku konieczne jest stwierdzenie, że w chwili jego dokonywania obiektywnie oceniając sytuację podatnik mógł się spodziewać osiągnięcia przychodu. Kosztem uzyskania przychodów są również wydatki poniesione w celu zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów. Przedsiębiorca zaciągając kredyt na bieżącą działalność albo cele inwestycyjne, może zaliczyć do kosztów podatkowych wydatki z tytułu odsetek. O kwalifikacji odsetek do kosztów uzyskania przychodów decydować będzie zgodnie z definicją kosztów, związek kredytu z przychodem lub zabezpieczeniem źródła przychodu. W myśl art. 16 ust. 1 pkt 10 lit. a) oraz pkt 11 u.p.d.p. kosztem uzyskania przychodów nie są wydatki na spłatę pożyczek ( kredytów ), są natomiast skapitalizowane odsetki od tych pożyczek ( kredytów ) oraz inne odsetki pod warunkiem ich naliczenia i zapłacenia. W ocenie Ministra Finansów w przypadku zaciągnięcia kredytu w celu wypłacenia dywidendy, w zakresie wydatków na jego obsługę, ani przepis art. 16 ust. 1 pkt 11, ani ogólny przepis art. 15 ust. 1 u.p.d.p. nie ma zastosowania. Wynika to z istoty dywidendy, która jest dochodem z udziału w zyskach osoby prawnej, należnym wspólnikom spółki. Minister Finansów zgodził się, że prawo udziałowca (akcjonariusza) do udziału w zysku jest jednym z podstawowych uprawnień udziałowych składających się na udziały (akcje). Realizacja prawa do dywidendy w konkretnym roku zależna jest od tego, czy uchwała walnego zgromadzenia przeznaczy zysk do podziału. Z chwilą podjęcia takiej uchwały udziałowcowi przysługuje roszczenie o wypłatę dywidendy. Na gruncie przepisów Kodeksu spółek handlowych ("ksh") nie ma przeszkód do podejmowania przez walne zgromadzenie uchwały o przeznaczeniu zysku na inne cele niż wypłacanie go udziałowcom (akcjonariuszom), chociaż udziałowcy (akcjonariusze) mogą wpływać na kształt uchwały w drodze głosowania lub ewentualnie mogą zaskarżyć uchwałę. Walne zgromadzenie może np. przeznaczyć zysk na sfinansowanie ważnych inwestycji spółki, jak również na wypłatę dywidendy. Powyższe uregulowania w ksh zdaniem organu podatkowego nie zmieniają statusu dywidendy na gruncie prawa podatkowego. Wypłata dywidendy nie jest wydatkiem umożliwiającym powstanie źródła przychodu. Nie jest też związana z utrzymaniem, bądź zabezpieczeniem źródła przychodów. Tym samym w ocenie organu wydającego indywidualną interpretację dywidenda nie stanowi kosztu podatkowego w spółce wypłacającej. Pozyskanie środków na wypłatę dywidendy ma bezpośredni związek z czystym zyskiem, podlegającym podziałowi. Oznacza to, że dotyczy tej części osiągniętego dochodu, która pozostanie po opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych. W związku z tym, również wydatki związane z kredytem zaciągniętym na wypłatę dywidendy w postaci odsetek, prowizji i innych opłat, jako związane z kategorią wydatków nie będących kosztami uzyskania przychodów, nie mogą być uznane za koszty uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 u.p.d.p. Odnosząc się do powołanych we wniosku interpretacji wyroków WSA w Warszawie z dnia 13 lipca 2007 r. oraz z dnia 28 listopada 2008 r., organ podatkowy stwierdził, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie są wiążące dla niego, jak również nie stanowią źródła prawa. Natomiast co do poglądów wyrażonych w doktrynie prawa podatkowego Minister Finansów podkreślił, że odzwierciedlają one indywidualne stanowiska ich autorów na dany temat.
3. W związku z powyższym rozstrzygnięciem Skarżąca na podstawie przepisu art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – powoływanej jako "p.p.s.a") wezwała Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa ponownie wskazując na zaprezentowaną we wniosku o udzielenie indywidualnej interpretacji argumentację prawną.
4. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Minister Finansów pismem z dnia 28 maja 2009 r. stwierdził brak podstaw do zmiany indywidualnej interpretacji, podtrzymując argumentację zawartą w wydanej indywidualnej interpretacji.
5. W skardze Spółka podniosła zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego – art. 15 ust. 1 u.p.d.p. przez uznanie przez organ podatkowy, że zapłacone odsetki od kredytu zaciągniętego w celu wypłaty dywidendy dla wspólnika nie są kosztem uzyskania przychodów Skarżącej. W uzasadnieniu skargi Skarżąca powtórzyła, iż w jej ocenie ma prawo do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatku poniesionego na zapłatę odsetek od kredytu zaciągniętego celem sfinansowania wypłaty dywidendy akcjonariuszowi. Odsetki od zaciągniętego kredytu powinny zostać uznane za koszt uzyskania przychodów w momencie ich zapłaty. W skardze Skarżąca powołuje szereg orzeczeń sadów administracyjnych oraz poglądów piśmiennictwa, które w jej ocenie przemawiają za uznaniem za koszty uzyskania przychodów odsetek związanych z zaciągniętym kredytem na wypłatę dywidendy wspólnikowi Skarżącej.
6. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej indywidualnej interpretacji.
7. Pismem z dnia 10 sierpnia 2009 r. Skarżąca uzupełniła skargę wskazując, iż zagadnienie dotyczące możliwości zaliczania do kosztów uzyskania przychodów wydatków ponoszonych w związku z zapłatą odsetek od kredytu zaciągniętego celem wypłaty dywidendy było tez przedmiotem rozważań NSA. Skarżąca przytoczyła w złożonym piśmie stanowisko zaprezentowane w orzeczeniu NSA z dnia 10 czerwca 2009 r. sygn. akt II FSK 234/08, w którym Sąd opowiedział się za możliwością zaliczania do kosztów uzyskania przychodów odsetek zapłaconych od kredytu zaciągniętego celem sfinansowania wypłaty dywidendy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie
8. Przenosząc określone w przepisach ustawy p.p.s.a. kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy Sąd uznał, iż zaskarżona do Sądu indywidualna interpretacja prawa podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych - narusza przepisy prawa materialnego w stopniu dającym podstawę do jej uchylenia. W związku z powyższym stwierdzeniem Sąd uchylił zaskarżoną indywidualną interpretację Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2009 r. uznająca stanowisko Spółki przedstawione we wniosku w zakresie zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kwoty zapłaconych odsetek od kredytu bankowego na wypłatę dywidendy wspólnikowi – za nieprawidłowe.
9. W przedstawionym przez Skarżącą stanie faktycznym wskazano na zdarzenie przyszłe związane z planowaną wypłatą dywidendy na rzecz wspólnika. Skarżąca wskazała, iż zgromadzenie wspólników Spółki zamierza podjąć uchwałę w sprawie podziału zysku i wypłaty dywidendy na rzecz wspólnika. Z uwagi na kwotę dywidendy Spółka uznała, że posiadane przez nią środki finansowe są zbyt małe, aby zapewnić prawidłowe prowadzenie działalności gospodarczej i jednocześnie wypłatę dywidendy na rzecz wspólnika. Przeznaczenie posiadanych przez Spółkę środków finansowych na wypłatę dywidendy mogłoby prowadzić do naruszenia płynności finansowej Spółki. Naruszenie płynności finansowej byłoby równoznaczne z brakiem możliwości regulowania przez Spółkę zobowiązań wynikających z prowadzonej działalności gospodarczej. W konsekwencji Spółka byłaby narażana np. na spory z pracownikami, którzy nie otrzymaliby w terminie wynagrodzeń, możliwość odcięcia prądu, wody, pogorszenie relacji z kontrahentami, którym Spółka nie byłaby w stanie zapłacić wynagrodzenia w terminie, itp." Z uwagi na powyższe, Spółka uznała za właściwe pozyskanie finansowania z zewnątrz poprzez zaciągnięcie kredytu bankowego. Z analizy dokonanej przez Spółkę wynikało, że jeśli otrzyma kredyt bankowy będzie miała wystarczające środki, aby na bieżąco regulować zobowiązania związane z prowadzoną działalnością gospodarczą i jednocześnie wypłacić dywidendę na rzecz wspólnika. Środki uzyskane z kredytu bankowego Spółka chce przeznaczyć na wypłatę dywidendy. Zdaniem Spółki odsetki od zaciągniętego kredytu powinny zostać uznane za koszt uzyskania przychodów w momencie ich zapłaty - zgodnie z art. 15 ust. 1 u.p.d.p. jako koszt uzyskania przychodów poniesiony w celu uzyskania przychodów lub zabezpieczenia albo zachowania źródła przychodów. Z powyższym stanowiskiem nie zgodził się Minister Finansów wskazując w wydanej indywidualnej interpretacji, iż musi istnieć bezpośredni lub chociażby tylko potencjalny związek przyczynowy między wydatkiem a uzyskanym przychodem. Zdaniem Ministra Finansów nie każdy wydatek przydatny z punktu widzenia prowadzonej działalności stanowi koszt uzyskania przychodu. Ocena możliwości uzyskania przychodu ze względu na poniesienie danego wydatku winna być dokonywana w oparciu o kryteria obiektywne tzn. dla uznania kosztowego charakteru wydatku konieczne jest stwierdzenie, że w chwili jego dokonywania obiektywnie oceniając sytuację podatnik mógł się spodziewać osiągnięcia przychodu. Minister Finansów ocenił planowaną operację finansową jako bezpośrednio niezwiązaną z prowadzaną działalnością gospodarczą. W ocenie Ministra Finansów w przypadku zaciągnięcia kredytu w celu wypłacenia dywidendy, w zakresie wydatków na jego obsługę, ani przepis art. 16 ust. 1 pkt 11, ani ogólny przepis art. 15 ust. 1 u.p.d.p. nie ma zastosowania. Wynika to z istoty dywidendy, która jest dochodem z udziału w zyskach osoby prawnej, należnym wspólnikom spółki. Minister Finansów zgodził się, że prawo udziałowca (akcjonariusza) do udziału w zysku jest jednym z podstawowych uprawnień udziałowych składających się na udziały (akcje). Realizacja prawa do dywidendy w konkretnym roku zależna jest od tego, czy uchwała walnego zgromadzenia przeznaczy zysk do podziału. Oznacza to, że dotyczy tej części osiągniętego dochodu, która pozostanie po opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych. W związku z tym, również wydatki związane z kredytem zaciągniętym na wypłatę dywidendy w postaci odsetek, prowizji i innych opłat, jako związane z kategorią wydatków nie będących kosztami uzyskania przychodów, nie mogą być uznane za koszty uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 u.p.d.p.
10. W ocenie Sądu wykładnia przepisu art. 15 ust. 1 u.p.d.p. przedstawiona przez Ministra Finansów jest błędna. Zgodnie z dyspozycja ww. przepisu kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. W myśl wykładni językowej przepisu art. 15 ust. 1 zd pierwsze in fine; koszty związane z zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła przychodów to koszty to koszty poniesione w celu "pozostawania w posiadaniu czegoś", "dochowania czegoś w niezmienionym stanie mimo upływu czasu lub niesprzyjających okoliczności" (wg. Słownika języka polskiego PWN http://sjp.pwn.pl/); "dochowania czegoś w stanie niezmienionym, nienienaruszonym, niezniszczonym (wg. Słownika języka polskiego red M. Szymczak, Warszawa t. III 1981 r.). Pojęcie "zabezpieczenie źródła przychodów" należy rozumieć jako: "to, co stanowi gwarancję wypłacalności lub dotrzymania umowy, "uczynienie bezpiecznym", zapewnienie utrzymania się czegoś w dotychczasowym stanie", "zapewnienie komuś środków do życia", "zapewnienie zaspokojenia roszczenia lub wykonanie kary" (wg. Słownika języka polskiego PWN http://sjp.pwn.pl/). Sąd opierając się na wykładni gramatycznej przepisu art. 15 ust. 1 u.p.d.p. zgodził się ze Skarżącą, iż odsetki od kredytu są wydatkiem ponoszonym w celu zachowania i zabezpieczenia źródła przychodu jakim jest działalność gospodarcza, albowiem zaciągnięty kredyt będzie mógł umożliwić – zgodnie z oświadczeniem Spółki bezpieczne dla płynności finansowej oraz bieżącej działalności gospodarczej Spółki zaspokojenie roszczeń wspólnika z tytułu dywidendy. Tym samym Sąd podzielił także stanowiska zaprezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (vide m.in. orzeczenie WSA w Warszawie z dnia 13 lipca 2007 r. Sygn. akt III SA/Wa 382/07, z dnia 28 listopada 2008 r. Sygn. akt III SA/Wa 1976/08, WSA w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2009 r. Sygn. akt I SA/Kr 214/09 oraz w wyroku NSA z dnia 6 czerwca 2009 r. Sygn. akt II FSK 234/08). Na uwagę w niniejszej sprawie zasługują tezy orzeczenia NSA z dnia 10 czerwca 2009 r., w którym Sąd uchylając orzeczenie sądu pierwszej instancji podkreślił m.in.,: że "Zaciągnięcie przez spółkę kredytu na wypłatę dywidendy należy taktować, jako wydatek związany z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.), albowiem osiąganie zysku jest zarówno podstawowym celem funkcjonowania spółki akcyjnej, jak i wspólników, których kapitał zaangażowany jest w funkcjonowanie spółki i osiąganie przez nią przychodów." W uzasadnieniu orzeczenia NSA odnosząc się do stanu faktycznego sprawy wskazał także, iż źródłem przychodów spółki była działalność gospodarcza (art. 12 ust. 3 u.p.d.p.), a spółka była przedsiębiorcą, którego celem jest maksymalizacja zysku i prowadzenie prawidłowej gospodarczo działalności. Z tego powodu w ocenie Sądu kasacyjnego ":wycofywanie" już zaangażowanych w działalność gospodarczą środków finansowych tylko po to by zapewnić je na przyszłą wypłatę dywidendy byłoby działaniem nieracjonalnym i w dodatku prowadziłoby do strat związanych z karami umownymi, odszkodowaniami itp. Podobnie nieracjonalnymi z gospodarczego punktu widzenia byłyby takie działania spółki, które polegałyby na nieangażowaniu własnego kapitału w działalność gospodarczą tylko po to by zapewnić środki finansowe na przyszłą wypłatę dywidendy dla akcjonariuszy, a której termin wypłaty jest nieznany." NSA podkreślił, iż "zaciągnięty przez spółkę kredyt na wypłatę dywidendy w takim przypadku nie tylko zabezpieczy źródło przychodów jakim jest działalność gospodarcza, jak i zapobiegnie utracie płynności finansowej."; "...prawidłowo prowadzona spółka akcyjna to taka, która dotrzymuje zawartych umów i nie wycofuje się zawartych, a także i taka, która nie przechowuje kapitału bez angażowania go w przedsięwzięcia gospodarcze. Prowadzenie działalności gospodarczej w dobie rozwiniętej gospodarki rynkowej musi prowadzić w sposób nieunikniony do korzystania z kredytów bankowych. Odsetki zaś od takiego kredytu będą zawsze kosztami zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów."
11. Zdaniem NSA przyjęcie stanowiska, iż odsetki od kredytu zaciągniętego na wypłatę dywidendy akcjonariuszowi spółki nie mogą być traktowane jako koszty uzyskania przychodów zgodnie z dyspozycją przepisu art. 15 ust. 1 u.p.d.p. – naruszałoby również zasady wynikające z przepisu art. 56 ust. 1 Traktatu ustanawiającego WE. Przepis ten zakazuje stosowania przez Państwa Członkowskie wszelkich ograniczeń w przepływie kapitału. Ograniczenia te, w związku z ich niezdefiniowaniem przez postanowienia Traktatu zgodnie wyprowadza się z nomenklatury załączonej do dyrektywy Rady 88/3621/EWG z dnia 24 czerwca 1988r. w sprawie wykonania art. 67 Traktatu. Tym samym przepływem kapitału w rozumieniu art. 56 ust. 1 Traktatu są w szczególności inwestycje bezpośrednie, to znaczy wszelkiego rodzaju inwestycje dokonywane przez osoby fizyczne lub prawne, które służą ustanowieniu lub utrzymaniu trwałych i bezpośrednich powiązań między osobą, która wniosła kapitał, a przedsiębiorcą, któremu udostępniła ona kapitał w celu prowadzenia działalności gospodarczej. W odniesieniu do udziału w nowych lub istniejących już przedsiębiorstwach cel polegający na ustanowieniu lub utrzymaniu trwałych powiązań zakłada, że akcje znajdujące się w posiadaniu akcjonariusza pozwalają mu na mocy przepisów krajowych dotyczących spółek akcyjnych lub też w inny sposób, na aktywny udział w zarządzaniu tą spółką lub na sprawowanie nad nią kontroli. W odniesieniu do tej formy inwestycji - jako ograniczenia w rozumieniu art. 56 ust. 1 Traktatu należy kwalifikować te przepisy krajowe, które mogą stanowić przeszkodę lub ograniczać nabycie akcji w danych spółkach lub które są w stanie zniechęcić inwestorów z innych Państw Członkowskich do inwestowania w ich kapitał (wyrok TS z dnia 23 października 2007 r., C-112/05, Komisja Wspólnot Europejskich v. Republika Federalna Niemiec). Podobnie w innym wyroku TS (wyrok z dnia 28 września 2006 r., C-282/04, Komisja Wspólnot Europejskich v. Królestwo Niderlandów) stwierdził, że przepływem kapitału w rozumieniu art. 56 ust. 1 Traktatu są w szczególności inwestycje bezpośrednie w formie udziału w danym przedsiębiorstwie poprzez posiadanie akcji, które przyznają możliwość rzeczywistego udziału w zarządzaniu spółką lub sprawowaniu nad nią kontroli (inwestycje zwane bezpośrednimi), jak również nabycie papierów wartościowych na rynku kapitałowym dokonane jedynie w celu lokaty kapitału bez zamiaru uczestnictwa w zarządzaniu przedsiębiorstwem lub sprawowania nad nim kontroli. Do ograniczeń w rozumieniu art. 56 ust. 1 Traktatu należy zakwalifikować te środki krajowe, które mogą stanowić przeszkodę lub ograniczać nabycie akcji w danych spółkach lub które są w stanie zniechęcić inwestorów z innych Państw Członkowskich do inwestowania w ich kapitał. W innych z kolei wyrokach (wyrok z dnia 7 września 2004 r., C-319/02, P. Manninen v. Finlandia; wyrok z dnia 4 czerwca 2002 r., C-503/99, Komisja Wspólnot Europejskich v. Królestwo Belgii) TS podkreślał, że swobodny przepływ kapitału, jako traktatowa zasada podstawowa, może być ograniczony przez regulację krajową jedynie wtedy, gdy ta ostatnia jest uzasadniona przyczynami wskazanymi w art. 58 ust. 1 Traktatu lub też nadrzędnymi względami interesu ogólnego. Ponadto, aby być uzasadniona, regulacja krajowa powinna być stosowna do celu, do którego dąży i nie powinna wychodzić poza to, co jest niezbędne do jego osiągnięcia - tak aby zostało spełnione kryterium proporcjonalności.
12. Sąd biorąc pod uwagę powyższe rozważania i wnioski, uznając za koszt uzyskania przychodu odsetki od zaciągniętego przez Spółkę kredytu na wypłatę akcjonariuszowi spółki dywidendy - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 135, art. 152 i art. 200 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Sąd wskazuje jednakże, iż orzeczenie Sądu w przedmiotowej sprawie wiąże wyłącznie w zaprezentowanym przez Skarżącą hipotetycznym stanie faktycznym opisanym przez nią w toku postępowania administracyjnego w sprawie wydania indywidualnej interpretacji prawa podatkowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło