I SA/Kr 1132/09
WyrokWSA w Krakowie2009-10-02
Skład orzekający: Maja Chodacka, Inga Gołowska, Grażyna Firek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy termin na złożenie zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych w celu skorzystania ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn, określony w art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, jest terminem prawa materialnego, który nie podlega przywróceniu na podstawie art. 162 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że termin do złożenia zgłoszenia SD-Z1 w celu skorzystania ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn jest terminem prawa materialnego. Instytucja przywrócenia terminu, uregulowana w Ordynacji podatkowej, dotyczy wyłącznie terminów procesowych i nie ma zastosowania do terminów materialnoprawnych. W związku z tym, postępowanie w przedmiocie przywrócenia terminu materialnego jest bezprzedmiotowe, a organ podatkowy prawidłowo wydał postanowienie o odmowie wszczęcia takiego postępowania.Stan faktyczny
Podatniczka złożyła zgłoszenie o nabyciu spadku po zmarłej siostrze na druku SD-Z1 po upływie terminu określonego w ustawie o podatku od spadków i darowizn. Wniosła o przywrócenie terminu, argumentując, że nie została poinformowana o przepisach i działała w zaufaniu do sądu. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu, uznając go za materialnoprawny. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Podatniczka zaskarżyła postanowienie organu drugiej instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 1132/09 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 października 2009 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maja Chodacka, Sędzia: WSA Inga Gołowska (spr.), Sędzia: WSA Grażyna Firek, Protokolant: Julia Kamieniarz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2009 r., sprawy ze skargi S. K., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 21 maja 2009 r. Nr [....], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw, majątkowych, - skargę oddala-
Podatniczka S. K. złożyła w dniu 27 sierpnia 2007r. do Urzędu Skarbowego, wypełniony formularz zgłoszenia o nabyciu własności i rzeczy lub praw majątkowych SD-Z1, dołączając odpis prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 12 czerwca 2007r. sygn. akt: [...]w którym stwierdzono, że S. K. nabyła w całości spadek po zmarłej siostrze B. S. zmarłej 10 stycznia 2007r. w K.
Pismem z dnia 12 lutego 2009r. znak: [...]Naczelnik Urzędu Skarbowego wezwał podatniczkę do złożenia zeznania podatkowego dotyczącego nabycia praw do spadku po zmarłej B. S. na druku SD-3 w terminie 14 dni. Wskazano nadto, że postanowienie Sądu uprawomocniło się z dniem 04 lipca 2007r. zaś druk SD-Z1 wpłynął do Sądu w dniu 27 sierpnia 2007r. czym naruszono art. 4a ustawy z dnia 28 lipca 1983r. o podatku od spadków i darowizn (tekst jedn. Dz. U Nr 142, poz. 1514 ze zm.)
Podatniczka pismem z dnia 25 lutego 2009r. złożyła wniosek o przywrócenie niedotrzymanego terminu złożenia zawiadomienia o nabyciu spadku po zmarłej siostrze argumentując to tym, że Sąd nie poinformował jej o przepisach ustawy z 1997r. a podatniczka działała w zaufaniu do Sądu.
Postanowieniem dnia 05 marca 2009r.znak: [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego działając na podstawie art.216 w zw z art. 165a §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm. dalej – O.p.) – odmówił wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie przywrócenia terminu do złożenia zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych na druku SD-Z2 po zmarłej dnia 10 stycznia 2007r. B. S. na podstawie wniosku z dnia 25 lutego 2009r.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że postanowienie Sądu uprawomocniło się z dniem 03 lipca 2007r. zatem termin do złożenia zgłoszenia upłynął dnia 03 sierpnia 2007r. a zgłoszenie podatkowe przesłano dnia 24 sierpnia 2007r. (data nadania pisma). Zgodnie z art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983r. o podatku od spadków i darowizn (tekst jedn. Dz. U z 2004r.Nr 142,poz. 1514 ze zm. dalej- u.p.s.d.) zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę jeżeli zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędowi skarbowego w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2 u.p.s.d. a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku (druk zgłoszeniowy SD-Z2).
Ponadto podniesiono, że przepisy O.p. przewidują instytucję przywrócenia terminu ale wyraźnie zawężają jej stosowanie do terminów o charakterze procesowym (art. 162§4 O.p.). Termin złożenia zgłoszenia jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu, może być natomiast odraczany. Odroczenie terminu jest jednak możliwe tylko wówczas gdy w dniu złożenia stosownego wniosku przez podatnika termin prawa materialnego jeszcze nie upłynął.
Zażalenie na powyższe postanowienie ( zatytułowane ,,pismo strony" ) złożyła podatniczka działająca przez pełnomocnika adwokat K. Z., podnosząc, że stanowisko Urzędu w niniejszej sprawie nie znajduje uzasadnienia w niniejszej sprawie albowiem S. K. od 14 lat jest inwalidą I grupy renty, niezdolną do samodzielnej egzystencji, wymaga pomocy osób trzecich. Z tej przyczyny nie była w stanie kontrolować akta postępowania spadkowego w celu ustalenia daty uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia przez nią spadku z oczywistych względów takie informacje nie były podatnikowi udzielane telefonicznie. Postanowienie Sądu, uprawomocniło się z upływem 14 dni od dnia doręczenia uzasadnienia tego postanowienia ostatniej z uczestniczek, które złożyły wniosek o jego doręczenie. Ponieważ Sąd nie informuje pozostałych stron postępowania o dacie doręczenia uzasadnień innym stronom oczywistym jest, iż podatnik nie był w stanie samodzielnie ustalić daty w jakiej postanowienie Sądu stało się prawomocne jak tylko poprzez oczekiwanie na doręczenie przez Sąd odpisu postanowienia zaopatrzonego w klauzulę prawomocności lub samodzielną kontrolę akt postępowania celem ustalenia czy wpłynęła apelacja innych stron.
Podniesiono także, że Sąd stwierdził prawomocność postanowienia z dniem 01 sierpnia 2007r. a Urząd przyjmuje , że postanowienie to stało się prawomocne z dniem 03 lipca 2007r. (zatem termin do zaskarżenia tego postanowienia musiałby upływać w dniu 02 lipca 2007r. więc po 20 dniach od ogłoszenia postanowienia) co jest stanowiskiem niemożliwym do zaakceptowania, bowiem procedura cywilna nie zna możliwości uprawomocnienia się postanowienia od którego przysługuje apelacja przed upływem 21 dni od jego ogłoszenia. Strona postępowania ma bowiem prawo zaskarżyć postanowienia w terminie 14 dni od doręczenia uzasadnienia postanowienia albo czekając na doręczenie uzasadnienia w terminie 21 dni od daty jego ogłoszenia. Podatnik niewątpliwie uprawdopodobnił, iż wiadomość o prawomocnym nabyciu spadku powziął nie wcześniej niż stwierdzenia prawomocności postanowienia przez Sąd poprzez wpisanie daty 01 sierpnia 2007r. w klauzuli prawomocności tego postanowienia.
Odwołująca się przytoczyła nadto pogląd prof. dr hab. Henryka Dzwonkowskiego, że orzecznictwo wprost przyznaje, że nie wykształciło dotychczas jednolitego poglądu co do charakteru terminów do złożenia wniosków o zastosowanie ulg podatkowych.
Organ II instancji Dyrektor Izby Skarbowej, postanowieniem z dnia 21 maja 2009r. znak: [...]działając na podstawie art. 233 §1 pkt 1 w zw z art. 239 O.p. – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że postanowienie Sądu w którym stwierdzono nabycie spadku po B. S. uprawomocniło się w dniu 03 lipca 2007r. zatem w celu skorzystania ze zwolnienia od podatku przewidzianego w art.4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. spadkobierca winien był zgłosić nabycie w terminie miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia Sądu tj. do 03 sierpnia 2007r. natomiast zgłoszenie nabycia nastąpiło w dniu 27 sierpnia 2007r. a więc z uchybieniem terminu. Termin ten jest terminem prawa materialnego zatem nie może być przywrócony bez względu na przyczyny z powodu których doszło do uchybienia terminu. Stosowanie zaś do treści art. 165a§1 O.p. gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Skargę do Sądu na powyższe postanowienie złożyła podatniczka działająca przez pełnomocnika adwokat K. Z. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu I instancji oraz zasądzenie kosztów. W skardze zarzucono naruszenie:
1. prawa materialnego a to:
-art. 4a ust. 2 u.p.s.d. poprzez niezastosowanie ,
-art. 4a u.p.s.d. poprzez przyjęcie , iż przepisy regulujące terminy dokonania czynności proceduralnej jaką jest złożenie zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych wprowadzają terminy prawa materialnego,
2. przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie a to:
-art. 122, art. 124 oraz art. 210§1 pkt 6 O.p. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, niewyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, nieprzeprowadzenie analizy szeregu przepisów u.p.s.d. a zwłaszcza jej art. 4a ust. 2 poprzez niewyjaśnienie podstawy przyjęcia, iż jakiekolwiek merytoryczne orzeczenie sądu cywilnego może uprawomocnić się po upływie 20 dni od jego ogłoszenia, podczas gdy przepisy regulujące postępowanie cywilne nie znają takie terminu oraz nierozpoznania zarzutów zażalenia.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ I instancji uznał, iż w 21 dniu od ogłoszenia postanowienia orzeczenie było już prawomocne i nie wskazał czy uznał, iż w jego ocenie w postępowaniu o stwierdzeniu nabyciu spadku środki zaskarżenia przysługują wyłącznie wnioskodawcy a nie przysługują uczestnikom postępowania czy też uznał, iż złożenie wniosku o uzasadnienie orzeczenia lub tez jego zaskarżenie przez uczestnika postępowania nie ma wpływu na termin uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku.
Sąd Rejonowy stwierdził prawomocność postanowienia z dniem 01 sierpnia 2007r. tymczasem organ II instancji bez wyjaśnienia podstawy prawnej przyjmuje , że postanowienie stało się prawomocne z dniem 03 lipca 2007r. co jest stanowiskiem niemożliwym do zaakceptowania.
W tej sytuacji należało przyjąć, że w sprawie winien mieć co najmniej zastosowanie art. 4a ust. 2 u.p.s.d. albowiem skarżąca niewątpliwie uprawdopodobniła, iż wiadomość o prawomocnym nabyciu spadku powzięła nie wcześniej niż po otrzymaniu stwierdzenia prawomocności postanowienia przez Sąd poprzez wpisanie daty 01 sierpnia 2007r. w klauzuli prawomocności tego postanowienia.
Niezrozumiałym też jest stanowisko organów w przedmiocie charakteru terminu do dokonania czynności proceduralnej jaką jest złożenie zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy albowiem orzecznictwo nie jest jednolite w tym zakresie .
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej p.p.s.a.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., jak również dokonując analizy zarzutów sformułowanych w skargach, Sąd dopatrzył się takiego naruszenia prawa, które skutkuje koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Orzekanie na podstawie akt sprawy oznacza, że Sąd oceniając legalność zaskarżonego aktu bierze pod uwagę okoliczności, które z tych akt wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Przepis ten nie służy zatem do zwalczania wniosków jakie zostały wyprowadzone z materiału dowodowego, lecz nakazuje sądowi konkretne zachowanie przy podejmowaniu orzeczenia.
Analiza akt postępowania oraz zarzutów skargi doprowadziły Sąd do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie rozważań nad zasadnością rozpoznawanej skargi zaznaczyć należy, iż kontroli Sądu w sprawie niniejszej poddane zostało postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenie terminu i tylko zasadność rozstrzygnięć organów podatkowych w tej kwestii było przedmiotem analizy Sądu.
Podstawa rozstrzygnięcia zawarta jest w treści dwóch przepisów O.p. tj. - art. 165 a stanowiącego, że organ podatkowy wydaje postanowienie odmowie wszczęcia postępowania w sytuacji gdy postępowanie z jakichkolwiek przyczyn nie może być wszczęte oraz - art. 162 § 1 stanowiącego, że w razie uchybienia terminu należy termin przywrócić na wniosek zainteresowanego jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, z zastrzeżeniem § 4 przepisu, ograniczającego stosowanie tej instytucji wyłącznie do terminów procesowych.
Powodem wydania przez organy podatkowe postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania był w rozpoznawanej sprawie właśnie charakter terminu, którego przywrócenia domagały się skarżące.
Zdaniem Sądu organy podatkowe prawidłowo przyjęły, iż termin złożenia zgłoszenia SD-Z1 ma charakter materialny. Zgodnie z bowiem z treścią art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. zwolnieniu od podatku od spadków i darowizn podlega nabycie w drodze dziedziczenia własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli zgłoszą to nabycie właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4 (pierwszy z tych przepisów odrębnie określa datę, od której liczony jest termin w sytuacji, gdy nabywca dowiedział się o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych po upływie terminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, drugi zaś określa przypadki, w których nie występuje obowiązek zgłoszenia).
Złożenie zgłoszenia SD-Z1 w terminie wskazanym w art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. jest warunkiem skorzystania ze zwolnienia. Zwolnienie podatkowe jest instytucją prawa materialnego. Przepisy określające warunki zwolnienia, stanowiące element tej instytucji, także są zatem przepisami prawa materialnego. Niespełnienie warunku terminowego złożenia zgłoszenia SD-Z1 ma ten skutek, że zwolnienie podatnikowi nie przysługuje. Jest to więc skutek, który powstaje w sferze materialnoprawnej podatnika sprawiając, iż nie może skorzystać z uprawienia, jakim jest zwolnienie podatkowe. Innymi słowy złożenie zgłoszenia po terminie nie wywołuje efektu w postaci powstania prawa do skorzystania przez podatnika ze zwolnienia, przewidzianego w. 4a u.p.s.d.
Uchybienie terminowi na złożenie zgłoszenia SD-Z1 nie wywołuje natomiast żadnych ujemnych dla podatnika skutków procesowych, ponieważ z samym złożeniem zgłoszenia nie łączą się żadne skutki tego rodzaju. Przewidziana w art. 162 § 1 O.p. możliwość przywrócenia uchybionego terminu jest instytucją prawa procesowego co oznacza, że dotyczy wyłącznie terminów procesowych.
Terminy prawa materialnego są natomiast terminami nieprzywracanymi - instytucja przywrócenia terminu nie ma do nich zastosowania. Rację mają w tym względzie organy podatkowe. Ponieważ termin na złożenie zgłoszenia SD-Z1, określony w art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d., jest terminem materialnym, niedopuszczalne jest orzekanie w przedmiocie jego przywrócenia. Niedopuszczalność ta obejmuje zarówno podjęcie rozstrzygnięcia o przywróceniu terminu, jak też odmowę jego przywrócenia. Skoro termin prawa materialnego jest nieprzywracalny, to nie może być prowadzone postępowanie w celu zbadania istnienia okoliczności uzasadniających przywrócenie tego rodzaju terminu. Postępowanie takie jest bezprzedmiotowe. Podobne poglądy prezentowane są także w orzeczeniach innych sądów administracyjnych, jako reprezentatywne przytoczyć można: wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 22.11.2007 r. sygn. akt I SA/Bd 675/07 (Lex nr 368173) lub wyrok WSA w Warszawie z dnia 16.07.2008 sygn. akt I SA/Wa 297/08 (niepublikowany). Termin do zgłoszenia nabycia rzeczy i praw majątkowych tytułem spadku określony w art. 4a ust. 1 ustawy z 1983 r. o podatku od spadków i darowizn nie może być przywrócony w oparciu o art. 162 § 1-3 O.p. z uwagi na fakt, iż zgodnie z § 4 tegoż artykułu przepisy § 1-3 art. 162 O.p. stosuje się tylko do terminów procesowych. (vide wyrok WSA w Gdańsku z dnia 12 marca 2009r. sygn. akt: I SA/Gd 897/08 LEX nr 493565). Termin określony w art. 4a ust. 1 ustawy z 1983 r. o podatku od spadków i darowizn jest terminem nieprzywracalnym. (vide wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 stycznia 2009r. sygn. akt: III SA/Wa 2336/08 LEX nr 496160).
Bezprzedmiotowość postępowania w przedmiocie przywrócenia omawianego terminu wynikała już z samej istoty wniosku złożonego przez stronę, istniała ,,od początku" od momentu złożenia wniosku i była oczywista, widoczna ,,na pierwszy rzut oka", nie wymagającą czynienia jakichkolwiek ustaleń dla stwierdzenia jej istnienia. Zgodnie bowiem z art. 165a § 1 O.p. gdy żądanie, o którym mowa w art. 165 (żądanie wszczęcia postępowania), zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Tak też należało postąpić w niniejszej sprawie. Niemożność prowadzenia postępowania w przedmiocie przywrócenia terminu złożenia zgłoszenia SD-Z1, wynikająca z materialnoprawnego charakteru tego terminu, istniała bowiem już w momencie złożenia przez Skarżącą wniosku w tym przedmiocie. Wyjaśnić również należy, że przepisy prawa nie stwarzają organom podatkowym możliwości wydania rozstrzygnięcia stwierdzającego, że zgłoszenie SD-Z1 zostało złożone w terminie. Decyzja merytoryczna w tym przedmiocie (tj. stwierdzająca zachowanie terminu lub też odmawiająca stwierdzenia tej okoliczności) byłaby zatem decyzją wydaną bez podstawy, co stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 247 § 1 pkt 2 O.p.
To, czy Skarżąca rzeczywiście uchybiła terminowi do złożenia zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych w drodze dziedziczenia, będzie przedmiotem oceny organów podatkowych w postępowaniu w przedmiocie ustalenia wysokości podatku od spadków i darowizn. W tym właśnie postępowaniu Skarżąca będzie mogła dowodzić, iż do uchybienia tego nie doszło i podnosić wszystkie okoliczności przemawiające za tym, że przysługuje im w efekcie zwolnienie z art. 4a u.p.s.d. Zwolnienie powyższe - o ile spełnione zostały warunki jego zastosowania - przysługuje podatnikowi z mocy prawa, stąd też zbędna jest decyzja organu podatkowego w tej kwestii. Zwolnienie to uwzględniane jest poprzez wymiar podatku, jeżeli bowiem organ podatkowy stwierdzi, iż przysługuje ono podatnikowi - nie ustali wysokości podatku.
Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w skardze, w ocenie Sądu za nieuzasadniony należy uznać zarzut naruszenia art. 122 i art. 124 oraz art. 210§1 pkt 6 O.p. albowiem organy podatkowe wyjaśniły stan faktyczny sprawy zaś w motywach rozstrzygnięć wyjaśniono zasadność przesłanek którymi kierowano się czemu dano wyraz w sporządzonych uzasadnieniach zaskarżonych postanowień.
Stosownie do zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 122 O.p. w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Rozwinięcie tej zasady stanowi art. 187 § 1 O.p. zgodnie z którym organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W myśl art. 180 § 1 O.p. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W niniejszej sprawie nie wystąpiła potrzeba przeanalizowania akt sprawy spadkowej w celu stwierdzenia stopnia jej skomplikowania, skoro do terminu z art. 4a ust. 1 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn jako terminu prawa materialnego nie ma zastosowania instytucja przywrócenia terminu. Stopień skomplikowania sprawy spadkowej jest więc okolicznością nieistotną dla kwestii przywrócenia terminu prawa materialnego.
Nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia art. 124 O.p. zgodnie z którym organy podatkowe powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu. Organy podatkowe obu instancji szczegółowo wyjaśniły stronie, z jakich względów nie uwzględniono jej wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych.
W tym miejscu należy też wyjaśnić, że kwestie zwolnienia z opodatkowania rozstrzygane są ostatecznie przez organy podatkowe w trakcie ewentualnie prowadzonego odrębnego postępowania w sprawie ustalenia wysokości podatku od spadków i darowizn, w trakcie którego strona ma możliwość kwestionowania ustaleń organów w tym zakresie. W konsekwencji bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 4a ust. 2 (w skardze powołano nieistniejący art. 4b ust. 2) w postępowaniu dotyczącym przywrócenia terminu do złożenia zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych, przewidzianego w art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d.
Sąd nie stwierdził, aby w sprawie niniejszej doszło do naruszenia prawa w sposób, który skutkowałby koniecznością wyeliminowania zaskarżonych postanowień z obrotu prawnego.
W tym stanie rzeczy oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. jako nieuzasadnioną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło