I GZ 119/09
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2009-12-10
Skład orzekający: Małgorzata Korycińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może zastosować zasadę miarkowania kosztów postępowania (art. 206 p.p.s.a.) w sytuacji, gdy uchylenie decyzji nastąpiło z przyczyn procesowych, a nie merytorycznych, oraz czy koszty postępowania kasacyjnego powinny zostać uwzględnione przy zasądzaniu kosztów postępowania?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie o kosztach postępowania, uznając, że uchylenie decyzji z przyczyn procesowych nie stanowi podstawy do zastosowania art. 206 p.p.s.a. (zasada miarkowania kosztów). Ponadto, sąd I instancji zaniechał rozważenia uwzględnienia kosztów postępowania kasacyjnego, co również stanowiło podstawę do uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w S. uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. i zasądził od Dyrektora na rzecz skarżącej Spółki E. Sp. z o.o. kwotę 725 zł tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania. Spółka wniosła zażalenie na postanowienie o kosztach, domagając się zasądzenia wyższej kwoty, obejmującej koszty zastępstwa procesowego i wpis od skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone orzeczenie o kosztach postępowania sądowego zawarte w pkt. 3 sentencji wyroku i przekazano w zakresie kosztów postępowania sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w S.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Korycińska po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia E. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 15 października 2009 r., sygn. akt I SA/Sz 630/09 w zakresie zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie ze skargi E. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] września 2008 r., Nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego postanawia: uchylić zaskarżone orzeczenie o kosztach postępowania sądowego zawarte w pkt. 3 sentencji wyroku i przekazać w zakresie kosztów postępowania sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w S.
I
Wyrokiem z dnia 15 października 2009 r., sygn. akt I SA/Sz 630/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. po rozpoznaniu sprawy ze skargi E. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia 30 września 2008 r. w przedmiocie określenia kwoty długu celnego, w pkt. 1 uchylił zaskarżoną decyzję, w pkt. 2 stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, a w pkt. 3 zasądził od Dyrektora Izby Celnej w S. na rzecz skarżącej Spółki kwotę 725 zł tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu orzeczenia, omawiając rozstrzygnięcie o kosztach, Sąd I instancji powołując art. 206 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej: p.p.s.a., i miarkując należne Spółce koszty postępowania stwierdził, że uchylenie decyzji nastąpiło z przyczyn procesowych, a nie w związku z merytorycznym rozpoznaniem zarzutów skargi. Uwzględnienie skargi nastąpiło w części niewspółmiernej do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu, dlatego też Sąd przyznał Spółce koszty postępowania w wysokości 725 zł, obejmujące kwotę uiszczonego wpisu w wysokości 468 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 240 zł oraz kwotę 17 zł tytułem opłaty skarbowej.
II
W zażaleniu obejmującym punkt 3 wyroku skarżąca Spółka zarzuciła rozstrzygnięciu naruszenie:
- art. 200 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na niezasądzeniu całości kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw w zakresie kosztów związanych z postępowaniem w sprawie skargi kasacyjnej na postanowienie z dnia 16 kwietnia 2009 roku o odrzuceniu skargi w niniejszej sprawie,
- art. 206 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie w przypadku, gdy brak było przesłanek do jego zastosowania.
Podnosząc te zarzuty domagała się :
1. zmiany tego postanowienia w tej części poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 4.319 złotych tytułem kosztów postępowania na które składały się:
- 1.200 złotych - koszty zastępstwa w postępowaniu ze skargi kasacyjnej wniesionej w dniu 22 maja 2009 roku na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 16 kwietnia 2009 roku o odrzuceniu skargi w niniejszej sprawie, które zostało uchylone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2009 roku;
- 2.160 - złotych część kosztów zastępstwa w niniejszym postępowaniu;
- 234 - złotych wpis od skargi kasacyjnej wniesionej w dniu 22 maja 2009 roku na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 16 kwietnia 2009 roku o odrzuceniu skargi w niniejszej sprawie, które zostało uchylone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2009 roku;
2. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa w postępowaniu zażaleniowym w kwocie 600 złotych.
W uzasadnieniu zażalenia skarżąca wskazała, że brak zasądzenia całości kosztów celowego dochodzenia praw w niniejszej sprawie stanowi naruszenie artykułu 200 p.p.s.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy albowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. bezpodstawnie odstąpił od zasądzenia na rzecz skarżącej kwoty 234 złotych uiszczonej tytułem wpisu od skargi kasacyjnej oraz kwoty 1.200 złotych z tytułu zastępstwa procesowego w postępowaniu zainicjowanym na skutek skargi kasacyjnej.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 206 p.p.s.a. skarżąca wskazała, iż w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z sytuacją, w której sąd administracyjny uchyla całą decyzję jedynie dlatego, że jej częściowe uchylenie jest niemożliwe. Decyzja została uchylona w całości i niewątpliwym jest, że w całości narusza prawo. Organ administracyjny będzie musiał rozpatrzyć sprawę na nowo w całości, a zarzut formalnej wadliwości decyzji był natomiast podnoszony przez skarżącą.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 194 § 1 pkt 9 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienie, którego przedmiotem jest zwrot kosztów postępowania, jeżeli strona nie wnosi skargi kasacyjnej. Rozpoznawane zażalenie zostało wniesione w oparciu o wskazaną podstawę i obejmuje punkt 3 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 15 października 2009 r., którym to wyrokiem Sąd uchylił zaskarżoną decyzję (punkt 1 wyroku). Sąd I instancji, co wynika z pkt 3 sentencji wyroku i z jego uzasadnienia, wykorzystał zasadę miarkowania zwrotu kosztów, o której mowa w art. 206 p.p.s.a. W myśl tego przepisu, w razie częściowego uwzględnienia skargi, sąd może w uzasadnionych przypadkach zasądzić na rzecz skarżącego od organu tylko część kosztów, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu.
W świetle zacytowanej treści art. 206 p.p.s.a. nie może budzić wątpliwości, że warunkiem jego zastosowania jest częściowe uwzględnienie skargi. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni zgadza się z poglądami doktryny, iż komentowany przepis nie przesądza kwestii, czy częściowe uwzględnienie skargi powinno znaleźć wyraz w rozstrzygnięciu zawartym w sentencji wyroku, czy też może wynikać z uzasadnienia.
Częściowe uwzględnienie skargi, o którym mowa w art. 206 p.p.s.a., obejmuje zarówno sytuacje określone wprost w sentencji wyroku jak i takie, gdy o częściowym uwzględnieniu skargi przesądza uzasadnienie orzeczenia. Jeżeli jednak częściowe uwzględnienie skargi nie wynika z sentencji wyroku, treść uzasadnienia obejmująca powody zastosowania art. 206 p.p.s.a. powinna wskazywać na te elementy, które świadczą o spełnieniu warunku, o którym mowa w tym przepisie i przyczyn, dla których częściowe uwzględnienie skargi nie mogło znaleźć odzwierciedlenia w sentencji orzeczenia.
Tymczasem w kontrolowanym, na skutek zażalenia, orzeczeniu o kosztach, Sąd I instancji w oderwaniu od warunku, o którym mowa w art. 206 p.p.s.a. wskazuje, iż przyczyną jedynie częściowego zwrotu kosztów postępowania było to, że "uchylenie decyzji nastąpiło z przyczyn procesowych, a nie w związku z merytorycznym rozpoznaniem zarzutów skargi". Taka przyczyna nie stanowi podstawy do zastosowania art. 206 p.p.s.a. i dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd I instancji naruszył ten przepis poprzez jego błędną wykładnię.
Ponadto uszło uwadze Sądu I instancji, iż koszty postępowania powinny obejmować także koszty postępowania kasacyjnego związane z pierwotnym odrzuceniem skargi postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 16 kwietnia 2009 r., sygn. akt I SA/Sz 719/08, uchylonym postanowieniem NSA z dnia 15 lipca 2009 r., sygn. akt I GSK 401/09. W sytuacji uwzględnienia skargi kasacyjnej od postanowienia o odrzuceniu skargi, poniesione przez skarżącą koszty postępowania kasacyjnego, podlegają zaliczeniu do poniesionych przez skarżącą kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw i mogą być zasądzone na rzecz skarżącej od organu w razie uwzględnienia skargi, na podstawie art. 200 p.p.s.a. (por. uchwała NSA z dnia 4 lutego 2008 r. sygn. akt I OPS 4/07, publ. ONSAiWSA 2008/2/23, Prok.i Pr.-wkł. 2008/9/47, por. postanowienie NSA z dnia 25 lipca 2005 r. sygn. akt II OSK 552/05 publ. ONSAiWSA 2006 1 poz. 17). Zważyć przy tym należy, że z uzasadnienia Sądu I instancji nie wynikają przyczyny, dla których zaniechano zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
W rozpoznawanym zażaleniu zawarto wniosek o zmianę zaskarżonego punktu orzeczenia Sądu I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wniosek ten jest przedwczesny. Z przyczyn wskazanych w tym uzasadnieniu, to Sąd I instancji powinien wpierw rozważyć czy w świetle wykładni przepisu art. 206 p.p.s.a. dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny zasada miarkowania kosztów może mieć w tej sprawie zastosowanie.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło