I GZ 52/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Kuba po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Dyrektora Izby Celnej w Sz. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Sz. z dnia 7 stycznia 2010 r. sygn. akt I SA/Sz 630/09 w zakresie zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie ze skargi "E." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Sz. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Sz. z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie w punkcie 2 i oddalić zażalenie w pozostałej części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Sz. postanowieniem z dnia 7 stycznia 2010 r. o sygn. akt I SA/Sz 630/09, zasądził od Dyrektora Izby Celnej w Sz. na rzecz "E." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Sz. w pkt 1) kwotę 4319 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego w pkt 2) kwotę 120 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd I instancji wydał powyższe postanowienie po ponownym rozpoznaniu sprawy w związku z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2009 r. o sygn. akt I GZ 119/09, uwzględniającym zażalenie wniesione przez Spółkę "E." od postanowienia Sądu I instancji w przedmiocie kosztów postępowania sądowego zawartym w pkt 3 wyroku z dnia 15 października 2009 r. uchylającego decyzję Dyrektora Izby Celnej w Sz. z dnia 30 września 2008 r. dotyczącej określenia kwoty długu celnego. W punkcie 3 wyroku Sąd I instancji zasądził od organu na rzecz Spółki kwotę 725 złotych tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania sądowego, gdyż stwierdził, że uchylenie decyzji nastąpiło z przyczyn wyłącznie procesowych a nie z powodu zarzutów merytorycznych. A zatem, skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu zażalenia uznał, że miarkowanie kosztów postępowania sądowego było bezpodstawne i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania w celu zasądzenia kosztów postępowania w pełnej wysokości, w tym obejmującej koszty postępowania kasacyjnego związanego z pierwotnym odrzuceniem skargi Spółki przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Sz. w postanowieniu z dnia 16 kwietnia 2009 r., sygn. akt I SA/Sz 719/08, uchylonym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2009 r. o sygn. akt I GSK 401/09. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Sz. zasądzając ponownie na rzecz Spółki "E." koszty postępowania sądowego w wysokości 4319 złotych podał, że na tę kwotę składają się: wpis od skargi – 468 złotych, opłata skarbowa od pełnomocnictwa - 17 złotych, wpis od skargi kasacyjnej wniesionej w dniu 22 maja 2009 r. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Sz. o odrzuceniu skargi w sprawie – 234 złotych, koszty zastępstwa procesowego we ww. postępowaniu kasacyjnym – 1200 złotych, koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu przed Sądem I instancji w zakresie zwrotu kosztów - 2400 złotych przy wartości przedmiotu sporu wynoszącej 15.598 złotych. Ponadto Sąd I instancji na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., zasądził od Dyrektora Izby Celnej w Sz. na rzecz Spółki "E." kwotę 120 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Sz. z dnia 7 stycznia 2010 r. Dyrektor Izby Celnej wniósł zażalenie, w którym zaskarżył a) pkt 1 w części, w której zasadzono od organu na rzecz Spółki kwotę 1434 złotych, na którą składają się kwoty: 1200 złotych zastępstwa procesowego z tytułu kosztów postępowania ze skargi kasacyjnej wniesionej przez Spółkę od postanowienia Sądu I instancji z dnia 16 kwietnia 2009 r. o odrzuceniu skargi uchylonego postanowieniem NSA z dnia 15 lipca 2009 r. i 234 złotych stanowiącej wpis sądowy od ww. skargi kasacyjnej; b) pkt 2 dotyczący zasądzenia kwoty 120 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego i zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 207 § 2 p.p.s.a., co doprowadziło do niesłusznego zasądzenia od organu kosztów postępowania kasacyjnego. Mając powyższe na uwadze Dyrektor Izby Celnej w Sz. wniósł o uchylenie postanowienia Sądu I instancji w zaskarżonym zakresie i zasądzenia od Spółki "E." kosztów postępowania zażaleniowego. W odpowiedzi na zażalenie Spółka "E." wniosła o oddalenie zażalenia i zasądzenia od Dyrektora Izby Celnej w Sz. kosztów zastępstwa procesowego w tej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie w części dotyczącej zasądzenia od Dyrektora Izby Celnej w Sz. na rzecz Spółki "E." kosztów zastępstwa procesowego z tytułu postępowania zażaleniowego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Sz. obciążające organ – stronę przeciwną - kosztami postępowania zażaleniowego, obejmującymi wynagrodzenie pełnomocnika profesjonalnego - radcy prawnego reprezentującego Spółkę przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w związku ze sprawą o sygn. akt I GZ 119/09 jest nieuzasadnione z punktu widzenia przepisów ustawy regulującej postępowanie przed sądami administracyjnymi. Podstawy prawnej do zasądzenia tego rodzajów kosztów nie mogą stanowić powołane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przepisy art. 203 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Trzeba zauważyć, że przepis art. 203 pkt 1 p.p.s.a. dotyczy przyznania kosztów postępowania kasacyjnego od organu na rzecz strony, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej został uchylony wyrok sądu I instancji oddalający skargę. A zatem przepis ten odnosi się do postępowania kasacyjnego. Z kolei art. 205 § 2 p.p.s.a. stanowi, że do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Stawki wynagrodzenia radcy prawnego określają przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U z 2002 r. Nr 163 poz. 1349 ze zm.). Uregulowane w wymienionym akcie prawnym stawki minimalnego wynagrodzenia radcy prawnego dotyczą czynności wykonywanych przez tego pełnomocnika profesjonalnego w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym oraz przed Naczelnym Sądem Administracyjnym zainicjowanym skargą lub odpowiednio skargą kasacyjną. Brak jest w ww. rozporządzeniu przepisów dotyczących przyznawania wynagrodzenia radcy prawnemu w postępowaniu zażaleniowym. Koszty wynagrodzenia pełnomocnika profesjonalnego w postępowaniu zażaleniowym nie mogą być również zasądzone na podstawie art. 197 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Przepis ten został umiejscowiony w dziale IV ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obejmującym środki odwoławcze od orzeczeń sądu I instancji tj. skargę kasacyjną i zażalenie. Przepis art. 197 § 2 p.p.s.a. dotyczy przepisów regulujących postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym spowodowane wniesieniem skargi kasacyjnej i określających wymogi formalne, jakie musi spełnić ten szczególny środek zaskarżenia. Stanowi on o odpowiednim stosowaniu tych właśnie przepisów w postępowaniu zażaleniowym, w sytuacji gdy brak jest w ustawie szczegółowych regulacji prawnych odnośnie zażaleń w tym zakresie. Natomiast przepisy o kosztach postępowania kasacyjnego zostały uregulowane w odrębnym – V dziale ustawy. Dlatego, gdy brak jest wyraźnego upoważnienia ustawowego do zasądzania przez sądy administracyjne kosztów wynagrodzenia pełnomocnika profesjonalnego w postępowaniu zażaleniowym, to nie można uzupełnić tej luki prawnej normatywną konstrukcją odpowiedniego stosowania przepisów ustawy o skardze kasacyjnej do postępowania zażaleniowego. A zatem Sąd I instancji nie mógł w rozpoznawanej sprawie orzec w pkt 2 postanowienia o przyznaniu od Dyrektora Izby Celnej w Sz. na rzecz Spółki "E." wynagrodzenia dla radcy prawnego, który był pełnomocnikiem Spółki w postępowaniu zażaleniowym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Jeżeli chodzi o zarzuty kwestionujące zasadność obciążenia Dyrektora Izby Celnej w Sz. kosztami postępowania kasacyjnego poniesionymi przez Spółkę w związku z postanowieniem Sądu I instancji o odrzuceniu skargi i wniesieniem od tego rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej, to są one nieuzasadnione. Naczelny Sąd Administracyjny podtrzymuje stanowisko wyrażone w tej kwestii w orzecznictwie, zgodnie z którym, w przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej od postanowienia o odrzuceniu skargi, koszty postępowania kasacyjnego podlegają zaliczeniu do kosztów poniesionych przez skarżącą, niezbędnych do celowego dochodzenia praw i mogą być zasądzone od organu na rzecz skarżącej w razie uwzględnienia skargi na podstawie art. 200 p.p.s.a. (por. uchwała NSA z dnia 4 lutego 2008 r. o sygn. akt I OPS 4/07, postanowienie NSA z dnia 10 grudnia 2009 r. o sygn. akt I GZ 119/09). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie Sądu I instancji w pkt 2. W pozostałym zakresie Sąd na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.