II FZ 364/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Zborzyński po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 2 czerwca 2010 r. r. sygn. akt I SA/Ol 563/08 w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie ze skargi Z.Z., K.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E. z dnia 22 września 2008 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie podatku rolnego i ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Zaskarżonym postanowieniem, zawartym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 2 czerwca 2010 r., Sąd pierwszej instancji zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E. na rzecz K.Z. kwotę 257 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wchodzące w skład tych kosztów wynagrodzenie doradcy podatkowego ustanowionego w sprawie, Sąd ustalił biorąc pod uwagę stawkę określoną w § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. z 2003 r. Nr 212 Poz. 2075, dalej: r.w.d.p.). Zgodnie z powołanym przepisem, w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, wynagrodzenie doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynosi w pierwszej instancji 240 zł. W zażaleniu (z dnia 23 czerwca 2010 r.) na powyższe postanowienie podniesiono, iż Sąd błędnie uznał, że w sprawie przedmiotem zaskarżenia nie była należność pieniężna. W ocenie autora zażalenia, przedmiotem zaskarżenia w sprawie były decyzje organów podatkowych w przedmiocie wznowienia postępowania oraz ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości w wysokości 34.091 zł . Zamieszczenie w decyzji tego ostatniego rozstrzygnięcia, uzasadnia twierdzenie, iż przedmiotem zaskarżenia była należność pieniężna, co powinno zostać uwzględnione przy ustalaniu wysokości kosztów postępowania sądowego, w zakresie wysokości wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodne z ogólną zasadą postępowania sądowoadministracyjnego, wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm, dalej: P.p.s.a.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zasada ta doznaje przełamania w wypadkach określonych w przepisach szczególnych, do których należą m.in. uregulowania dotyczące zwrotu kosztów postępowania między stronami. Zgodnie z art. 200 P.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez doradcę podatkowego zalicza się m.in. jego wynagrodzenie, które nie może przekroczyć stawek opłat określonych w odrębnych przepisach (art. 205 § 2 i § 4 P.p.s.a.), tj. przywołanym powyżej rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. (Dz. U. z 2003 r. Nr 212 Poz. 2075). Rozporządzenie przewiduje dwa sposoby ustalania wysokości wynagrodzenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym w pierwszej instancji: w sprawach w których przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, wysokość wynagrodzenia jest uzależniona od wartości przedmiotu sprawy (§ 2 ust. 1 pkt 1 r.w.d.p), natomiast w pozostałych sprawach wynagrodzenie ustalane jest w stałej kwocie 240 zł. (§ 2 ust. 1 pkt 2 r.w.d.p) O tym czy przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna decyduje jej bezpośredni związek z zaskarżonym aktem. Jak wskazano w postanowieniu NSA z dnia 16 stycznia 2009 r. (sygn. akt. I FSK 1855/08) "bezpośredni związek między należnością pieniężną a obejmującym ją aktem zachodzi wtedy, gdy w danym akcie organ konkretyzuje ( z reguły określa wysokość) tę należność". Podobny pogląd NSA wyraził także m.in. w orzeczeniach z 22 grudnia 2008 r. (sygn. akt I FZ 505/08) oraz z dnia 23 września 2008 r. (sygn. akt I FZ 239/08). Wszystkie wymienione wyżej orzeczenia zapadły w sprawach dotyczących ustalenia rodzaju wpisu sądowego, jednak poglądy w nich wyrażone pozostają aktualne, w sprawach dotyczących określenia wysokości wynagrodzenia pełnomocnika, z uwagi na to samo kryterium ustalenia rodzaju wpisu, jak i ustalenia wysokości wynagrodzenia pełnomocnika. W świetle powyższego należy zauważyć, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, istotne jest ustalenie, czy akt, który w niniejszej sprawie objęty był skargą do sądu administracyjnego, konkretyzował należność pieniężną. Przedmiotem skargi była decyzja SKO w E. z dnia 22 września 2008 r., którą wydano w następstwie odwołania od decyzji z dnia 3 lipca 2006 r . wydanej przez Wójta Gminy E., jako organu pierwszej instancji. W rozpatrywanej sprawie decyzja organu pierwszej instancji kończyła postępowanie wznowieniowe. Składały się na nią, stosownie do art. 245 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm., dalej: O.p.), dwa rozstrzygnięcia, które dotyczyły: uchylenia w całości własnej decyzji ostatecznej z dnia 2 lutego 2001 r. oraz ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2001 r. w kwocie. 32.091 r. Decyzja ta, w zakresie obu zawartych w niej rozstrzygnięć, była przedmiotem odwołania do SKO w E.. Należy podkreślić, iż w decyzji organu odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji, zawarto rozstrzygnięcie określające wysokość zobowiązania podatkowego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3 marca 2008 r. ( Sygn. akt. I FSK 374/07) "zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, wyrażoną w art. 127 Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i orzec w sprawie rozstrzygniętej decyzją organu pierwszej instancji, a zatem nie może się ograniczyć tylko do kontroli organu pierwszej instancji. Innymi słowy istota tej zasady wyraża się w tym, że każda sprawa jest dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta; najpierw przez organ pierwszej instancji, a w razie wniesienia odwołania, przez organ drugiej instancji.". Odnosząc ten pogląd na grunt niniejszej sprawy, należy zauważyć, że SKO ponownie rozpoznał i rozstrzygnął sprawę, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 3 lipca 2006 r. Prowadzi to do wniosku, iż w treści decyzji organu odwoławczego zawarte były rozstrzygnięcia identyczne z tymi, jakie podjął organ pierwszej instancji, w tym także rozstrzygnięcie ustalające zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2001 r. W świetle powyższych rozważań, uznać należy, iż decyzja SKO w E. była bezpośrednio związana z należnością pieniężną, którą stanowiła kwota ustalonego zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2001 r. w wysokości 34.091 zł. Jak słusznie wskazano w zażaleniu, Sąd pierwszej instancji powinien był uwzględnić ten fakt, przy ustalaniu wysokości kosztów postępowania w zakresie wynagrodzenia doradcy podatkowego biorącego udział w postępowaniu. Podstawą rozstrzygnięcia powinien być więc przepis art. 200 i art. 205 § 2 i 4 P.p.s.a. w zw. § 2 ust. 1 pkt 1 lit. e. r.w.d.p. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie uwzględnił i uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 P.p.s.a.