I FSK 171/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Maria Dożynkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej T. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 1084/09 w sprawie ze skargi T. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 20 kwietnia 2009 r. nr ... w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za kwiecień, maj, czerwiec, lipiec i sierpień 2003 r. postanawia odrzucić skargę kasacyjną. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 października 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 1084/09 oddalający skargę T. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z 20 kwietnia 2009 r. nr ... w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za kwiecień, maj, czerwiec, lipiec i sierpień 2003 r. został zaskarżony w całości skargą kasacyjną podatnika. W skardze kasacyjnej pełnomocnik skarżącego – adwokat P. Z. na podstawie art. 185 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 173 § 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Stosownie do art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna spełniać wymagania przepisane dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części; przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Te ostatnie wymagania są wymaganiami materialnymi, co oznacza, że nie podlegają one sanacji. Skarga kasacyjna jest zatem środkiem prawnym wysoce sformalizowanym, a wymogi formalne i materialne, jakimi jest obarczona, służą ustaleniu ponad wszelką wątpliwość zakresu rozpoznania sprawy przez NSA. Zgodnie bowiem z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a jedynie nieważność postępowania bierze pod uwagę z urzędu. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że NSA związany jest jej podstawami i wnioskami. Nie jest zatem dopuszczalne ani konkretyzowanie, uściślanie, korygowanie skargi kasacyjnej, ani wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków (vide wyrok NSA z 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FSK 1401/05, LEX nr 262797). Ustawodawca, mając jednak na względzie ochronę strony przed ryzykiem niewłaściwego, nieprecyzyjnego sformułowania skargi kasacyjnej, uniemożliwiającego jej rozpoznanie, wprowadził tzw. przymus adwokacko-radcowski, przy czym w sprawach obowiązków podatkowych skarga kasacyjna może być sporządzona również przez doradcę podatkowego (art. 175 p.p.s.a.). Skarga kasacyjna w przedmiotowej sprawie nie spełnia wymogów określonych we wskazanym wyżej art. 176 p.p.s.a. Nie zawiera bowiem wniosku o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Sformułowany przez adwokata P. Z. wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji nie może być bowiem uznany za wypełnienie tego wymogu skargi kasacyjnej. W postanowieniu z 22 sierpnia 2008 r., sygn. akt II FSK 1138/08 (LEX nr 485126) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd – w pełni podzielany przez skład rozpoznający niniejszą sprawę - że art. 176 p.p.s.a. wyraźnie stanowi, iż elementem koniecznym skargi kasacyjnej jest wskazanie co do dalszego postępowania w zakresie zaskarżonego orzeczenia sądu administracyjnego, a nie decyzji organu podatkowego, zatem skarga kasacyjna, w której autor zawarł wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji, posiada braki formalne, skutkujące jej odrzuceniem. Tak sformułowany wniosek może bowiem dotyczyć skargi do sądu pierwszej instancji, a nie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który rozpoznaje skargi kasacyjne od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych. Zgodzić się również należy ze stanowiskiem NSA zawartym w wyroku z 29 lipca 2005 r., sygn. akt I FSK 104/05 (LEX nr 173000), że skarga kasacyjna nie jest środkiem odwoławczym służącym do ponownego dokonywania oceny zgodności z prawem aktów wydanych w postępowaniu administracyjnym. Stanowi ona bowiem sformalizowany środek odwoławczy skierowany przeciwko orzeczeniu sądu administracyjnego, dlatego podnoszone w niej zarzuty muszą dotyczyć tego orzeczenia. W świetle powyższych rozważań należy uznać, że wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia zawarty w skardze kasacyjnej musi dotyczyć zaskarżonego postanowienia lub wyroku sądu administracyjnego, a nie decyzji administracyjnej. Jedynie w przypadku określonym w art. 188 p.p.s.a. jeżeli nie ma naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny może uchylić zaskarżone orzeczenie i rozpoznać skargę, a więc np. uchylić decyzję lub postanowienie organu administracyjnego. Przepis ten jednak nie został przez pełnomocnika strony powołany. Autor skargi kasacyjnej wskazał natomiast art. 185 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie, a gdyby sąd ten nie mógł rozpoznać jej w innym składzie innemu sądowi. Zawarty zatem w skardze kasacyjnej wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji nie odpowiada treści art. 185 § 1 p.p.s.a., co czyni całość wniosku niejednoznaczną. Jak zaś podkreślił w swym postanowieniu z 29 maja 2008 r., sygn. akt I FSK 443/07 (LEX nr 505354) Naczelny Sąd Administracyjny skarga kasacyjna powinna być tak zredagowana, aby nie stwarzała wątpliwości interpretacyjnych. Skoro więc autor skargi kasacyjnej nie sformułował jednoznacznego wniosku o uchylenie lub zmianę zaskarżonego wyroku, czego wymaga art. 176 p.p.s.a., to tego rodzaju skarga kasacyjna, pozbawiona jednego ze swych podstawowych elementów konstrukcyjnych, jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie zresztą podkreślał w swym orzecznictwie, że sformułowanie w skardze kasacyjnej wniosku co do rozstrzygnięcia jest jednym z najistotniejszych jej wymogów, który wyznacza granice zaskarżenia. Brak takiego wniosku uniemożliwia rozpoznanie sprawy, a przy tym nie podlega uzupełnieniu w trybie przewidzianym dla braków pisma procesowego w art. 49 p.p.s.a. Pozbawienie zaś skargi kasacyjnej jednego z jej podstawowych elementów konstrukcyjnych powoduje – jak już wyżej wskazano – iż jest ona niedopuszczalna i z tego względu podlega odrzuceniu (vide wyrok NSA z 6 września 2005 r., sygn. akt FSK 2201/04, LEX nr 173173; postanowienie NSA z 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 302/04, LEX nr 142060; postanowienie NSA z 6 lipca 2004 r., sygn. akt OSK 160/04, LEX nr 156428). Zasadą jest stosownie do art. 178 p.p.s.a., że wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym niedopuszczalną skargę kasacyjną. W razie jednak niedostrzeżenia przez sąd pierwszej instancji niedopuszczalności skargi kasacyjnej i przekazania jej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, kompetencje do odrzucenia skargi kasacyjnej wobec jej niedopuszczalności przysługują Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. W myśl bowiem art. 180 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odrzuci skargę kasacyjną, jeżeli ulegała ona odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 178 w związku z art. 180 i art. 182 § 1 i § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.