VI SA/Wa 1241/09
WyrokWSA w Warszawie2009-10-26
Skład orzekający: Pamela Kuraś - Dębecka, Grażyna Śliwińska, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odrzucenie oferty w konkursie na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z powodu rzekomo nieprawdziwych informacji o dysponowaniu konkretnym ambulansem jest uzasadnione, jeśli ambulans ten był w posiadaniu oferenta, ale jednocześnie objęty umową z innym oddziałem NFZ, a przepisy rozróżniają etap postępowania ofertowego od etapu zawierania umowy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odrzucenie oferty z powodu rzekomo nieprawdziwych informacji o dysponowaniu ambulansem było nieuzasadnione. Kluczowe było rozróżnienie między etapem postępowania ofertowego a etapem zawierania umowy. Na etapie ofertowym wystarczyło wykazać, że ambulans jest w dyspozycji oferenta, co zostało udowodnione. Obowiązek zapewnienia, że ambulans będzie dostępny w konkretnym miejscu po zawarciu umowy, dotyczy późniejszego etapu. Organ błędnie ocenił przyszłe zdarzenia i naruszył przepisy proceduralne i materialne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Prezesa NFZ, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora OW NFZ o odrzuceniu oferty F. Sp. z o.o. na świadczenie usług ratownictwa medycznego. Odrzucenie nastąpiło z powodu uznania za nieprawdziwe oświadczenia oferenta o dysponowaniu konkretnym ambulansem, który był jednocześnie objęty umową z innym oddziałem NFZ. Skarżący kwestionował zasadność odrzucenia oferty, podnosząc, że rozróżniał oświadczenie wiedzy (posiadanie pojazdu) od oświadczenia woli (zabezpieczenie świadczeń) i że przepisy rozróżniają etap postępowania ofertowego od etapu zawierania umowy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2009 r. sprawy ze skargi N. jednostki organizacyjnej F. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia w sprawie zawierania umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w [...] z dnia [...] marca 2009 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącej N. jednostki organizacyjnej F. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] marca 2009 r. Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w [...] oddalił odwołanie N. jako jednostki organizacyjnej F. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] dotyczące rozstrzygnięcia konkursu ofert ogłoszonego w dniu [...] lutego 2009 r. w celu zawarcia umowy
o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie ratownictwa medycznego, nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Decyzję wydano w wyniku następującym stanie sprawy.
Ogłoszeniem o rozstrzygnięciu konkursu ofert z dnia [...] marca 2009 r. Komisja konkursowa poinformowała, że w wyniku przeprowadzonego postępowania konkursowego wybrano Szpital Powiatowy w K. z zakresu świadczeń udzielanych przez podstawowy zespół ratownictwa medycznego.
Zawiadomieniem z tej samej daty poinformowano N. jako jednostkę organizacyjną F. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] – dalej F.,
o odrzuceniu oferty z powodu dostarczenia przez oferenta informacji nieprawdziwych. Z treści złożonej oferty wynikało, że oferent będzie świadczył opiekę zdrowotną
z zakresu ratownictwa medycznego przy użyciu ambulansu marki [...] nr rej. [...]. Komisja ustaliła, że pojazd ten jest objęty umową
z Oddziałem Wojewódzkim NFZ na świadczenie opieki zdrowotnej.
W tych warunkach komisja doszła do wniosku o nieprawdziwości oświadczenia oferenta dotyczącego realizacji umowy wymienionym pojazdem.
Od rozstrzygnięcia świadczeniodawca – F., złożył odwołanie, na podstawie art. 154 ust. 1 w zw. z art. 152 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r.
o świadczeniu opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U.
z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.) – dalej usoz. Odwołujący podkreślał, że N. nie ma osobowości prawnej, gdyż jest prowadzony w ramach spółki F. M.. Kontrola oferenta przez NFZ odbyła się w całym kraju i nie stwierdzono braku przedstawienia pojazdu do kontroli zarówno w związku z prowadzonym postępowaniem w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń zdrowotnych, jak i w toku prowadzonej kontroli wykonywania zawartych już umów. Przedmiotowy pojazd faktycznie znajdował się w posiadaniu oferenta, który mógł nim dowolnie dysponować. Zatem na dzień złożenia oferty i w toku postępowania nie miało znaczenia, gdzie pojazd ten się fizycznie znajdował, bowiem dopiero z dniem zawarcia umowy o świadczenie opieki zdrowotnej istotnym byłoby, czy pojazd ten byłby w N.. Z obowiązujących przepisów nie wynika, by przedmiotowy pojazd przez cały czas postępowania konkursowego nie mógł być wykorzystywany w innym miejscu. Natomiast został on przedstawiony do kontroli NFZ w związku z prowadzonym postępowaniem w sprawie zawarcia umowy, jak i w toku kontroli wykonywanych umów. Z uwagi na to, że pojazd był w czasie postępowania wykorzystywany w innym miejscu, zdaniem F., można było co najwyżej uznać tę okoliczność jako brak gwarancji należytego wykonywania umowy, jednakże ta okoliczność, zgodnie z art. 142 ust. 5 usoz., nie może stanowić samodzielnej oceny oferty. W tym kontekście oferent stwierdził, że nie jest mu znana punktacja w zakresie ciągłości udzielania świadczeń, ich kompleksowości
i dostępności na tle innych ofert.
Wymienioną na wstępie decyzją Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w [...] oddalił odwołanie. Wskazując na art. 149 ust. 1 pkt 2 usoz. stwierdził, że podany w ofercie pojazd, za pomocą którego miały być wykonywane usługi medyczne, figurował również w dokumentacji Oddziału Wojewódzkiego NFZ, jako objęty umową zawartą przez świadczeniodawcę z tym oddziałem na świadczenie usług medycznych. Skoro zatem, zdaniem organu, ambulans o ww. numerach rejestracyjnych w chwili składnia przez oferenta oświadczenia z 13 marca 2009 r. był przewidziany do realizacji umowy zawartej przez N. z Oddziałem NFZ, to oświadczenie oferenta z [...] marca 2009 r. miało charakter nieprawdziwy w rozumieniu ww. przepisu usoz., gdyż pojazd ten w tym dniu nie pozostawał w jego dyspozycji. Powołując się na art. 132 w zw. z art. 155 ust. 1 i art. 5 pkt 41 lit. a) usoz. organ stwierdził, że ustawa nie różnicuje zdolności kontraktowej (zawierania umów o świadczenia medyczne) od posiadania przez daną jednostkę osobowości prawnej. Oferentem nie jest więc inny podmiot niż świadczeniodawca, choćby był nim organ założycielski danego zakładu. Dlatego zarzut wskazujący na brak zdolności sądowej niepublicznego zakładu opieki zdrowotnej nie miał znaczenia. W związku z tym ambulans o nr rej. [...], zgodnie z oświadczeniem oferenta, powinien na dzień złożenia oświadczenia znajdować się w dyspozycji F., jako strony postępowania konkursowego, nie zaś spółki F. M. Sp. z o.o. z siedzibą w [...], jako organu założycielskiego.
Od decyzji świadczeniodawca F. złożył odwołanie. W odwołaniu podnoszono, że oświadczenie składa się z dwóch elementów: oświadczenia wiedzy (pojazd znajduje się w dyspozycji oferenta) i z oświadczenia woli (pojazd będzie zabezpieczał świadczenia realizowane przez zespół ratownictwa medycznego
w miejscu wskazanym w ofercie). Ponownie wskazywano na brak zdolności prawnej
i zdolności do czynności prawnych niepublicznego zakładu opieki zdrowotnej, co uniemożliwiało mu dysponowaniem pojazdu, bowiem ten pozostawał w wyłącznej dyspozycji spółki F. Ponieważ NFZ wykonał kontrole spółki w całym kraju, złożono wniosek o przeprowadzenie dowodu z jej wyników podnosząc, że fakt przeprowadzenia tej kontroli potwierdza stanowisko skarżącego co do rozumienia także przez NFZ zasady dysponowania pojazdem. W związku z tym w ofercie nie zawarto nieprawdziwej informacji o możności dysponowania pojazdem.
Decyzją z dnia [...] maja 2009 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia - organ utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Powołując się na treść art. 146 ust. 1 pkt 3 usoz. stwierdził, że oferenci przystępujący do postępowania w sprawie zawarcia umów, prowadzonego w trybie konkursu ofert, oprócz wymagań wynikających z przepisów ustawy, powinni spełniać wymagania określone w:
zarządzeniu nr [...] z dnia [...] października 2008 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, ze zm.;
zarządzeniu nr [...] z dnia [...] października 2008 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju: ratownictwo medyczne.
Natomiast ocena ofert została dokonana w oparciu o zarządzenie
nr [...] Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października
2008 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Prezes Funduszu podkreślał, że wziął również pod uwagę wyniki kontroli prowadzonej w dniu [...] marca 2009 r. przez Oddział Wojewódzki NFZ. Omawiając przebieg postępowania za nieuzasadniony uznał zarzut naruszenia
art. 134 i art. 148 usoz. Wszelkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem udostępnione zostały oferentom na takich samych zasadach.
Zgodnie z § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia [...] grudnia 2004 r. w sprawie sposobu ogłoszenia o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy
o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zaproszenia do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań (Dz. U. Nr 273, poz. 2719, ze zm.) komisja konkursowa, w celu potwierdzenia danych i informacji przekazanych w toku postępowania, zażądała od strony oświadczenia, iż ambulans o numerze rejestracyjnym [...] jest w jej dyspozycji i będzie wykorzystywany do zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej realizowanych przez podstawowy zespół ratownictwa medycznego w rejonie operacyjnym R., zgodnie z danymi zawartymi w ofercie. Pismem z dnia [...] marca 2009 r. oferent złożył stosowne oświadczenie.
W wyniku kontroli przeprowadzonej na terenie całego kraju w spółce F. M. stwierdzono, że ambulans o numerze rejestracyjnym [...], na dzień [...] marca 2009 r. był wykazany przez świadczeniodawcę F. M. Sp. z o.o., prowadzącą N. F. M. [...] do realizacji świadczeń opieki zdrowotnej przez zespół ratownictwa medycznego w roku 2009 r. w ramach umowy zawartej z Oddziałem Wojewódzkim Funduszu w miejscu wyczekiwania O. Z ustaleń tych Prezes NFZ wyprowadził wniosek, że przedmiotowy pojazd o ww. numerze rejestracyjnym nie jest w stanie zabezpieczyć świadczeń opieki zdrowotnej w dwóch tak odległych od siebie rejonach operacyjnych, a informację zawartą w ofercie N. F. M. [...] uznał za nieprawdziwą.
Zdaniem Prezesa NFZ nie naruszono art. 149 ust. 1 pkt 2 usoz. przez stwierdzenie o złożeniu nieprawdziwej informacji przez oferenta. Oferent złożył oświadczenie, iż na dzień złożenia oferty ambulans o numerze rejestracyjnym
[...] spełniał cechy techniczne i jakościowe, a jego minimalne wyposażenie dostosowane było do wykonywania medycznych czynności ratunkowych u dzieci
i dorosłych, zgodnie z Polskimi Normami przenoszącymi europejskie normy zharmonizowane i był w dyspozycji oferenta oraz będzie wykorzystywany do zabezpieczenia świadczeń realizowanych przez zespół ratownictwa medycznego podstawowego – stacjonującego w m. R. W związku z pozyskaną informacją
o miejscu wykorzystywania ambulansu na dzień złożenia oferty powzięto wątpliwość co do prawdziwości złożonego oświadczenia również dlatego, że oferent złożył także oświadczenie, stanowiące załącznik nr 2 do oferty, iż zapoznał się z warunkami postępowania oraz warunkami zawierania umów i nie zgłaszał do nich zastrzeżeń oraz przyjął je do stosowania, a co za tym idzie oświadczył, że spełnia warunki określone w zarządzeniu nr [...] Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia
z dnia [...] października 2008 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju ratownictwo medyczne, a więc również opisane w § 8 tego zarządzenia oraz w formularzu RTM, zapewniając o spełnianiu warunków przez pojazd.
Prezes NFZ podkreślał, że komisja konkursowa na etapie badania oferty nie różnicuje warunków na te, które oferent powinien spełnić przy składaniu oferty i na te, które powinien spełnić przy zawieraniu umowy. Dlatego złożenie oświadczenia o spełnieniu warunków co do pojazdu na dzień złożenia oferty oznacza ich spełnienie także na dzień podpisania umowy. W związku z tym stwierdzono, że komisja konkursowa nie naruszyła zasad prowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Od decyzji z [...] maja 2009 r. N., jako jednostka organizacyjna F. M. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o uchylenie decyzji, przeprowadzeniem dowodów wskazanych w skardze i zasądzenie kosztów postępowania.
Decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania - art. 7, 8, 9, 10 § 1, 15, 73 w zw. z 74, 77 § 1 i § 4 oraz 107 § 1 i § 3 Kpa. Zarzucono również naruszenie przepisów ustawy o świadczeniach zdrowotnych - art. 132 ust. 3, art. 134 ust. 1 w zw. z art. 32 Konstytucji RP, art. 140 ust. 2 pkt 1 i ust. 5, art. 148 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 155 ust. 1, a także art. 66 § 1 k.c.
Skarżący ponownie podnosił, że nie złożył nieprawdziwego oświadczenia, jako że oświadczenie składa się z oświadczenia wiedzy
i z oświadczenia woli. Oba oświadczenia były w jego przekonaniu prawdziwe, ponieważ w oświadczeniu wiedzy podał zgodnie z prawdą, iż pojazd nr rej [...] znajdował się w jego dyspozycji, a w oświadczeniu woli zapewnił, również zgodnie z prawdą, że będzie on zabezpieczał realizację świadczeń medycznych we wskazanym miejscu. Skarżący podkreślał, że pojazd znajdował się w jego wyłącznej dyspozycji. Nadto na okoliczność dysponowania tym i innymi pojazdami NFZ przeprowadził kontrole skarżącego w całym kraju, lecz Prezes NFZ do wyników tej kontroli, zdaniem skarżącej, się nie ustosunkował.
Na tle tych rozważań skarżący nie zgadzał się z argumentacją Prezesa NFZ, że wymiana pojazdu w ramach wykonywania umowy jest zależna od woli NFZ. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia [...] maja 2008 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zgoda Narodowego Funduszu Zdrowia jest wymagana wyłącznie w przypadku zmiany miejsca wykonywania świadczeń zdrowotnych (§ 7 ust. 3). Natomiast wymiana personelu medycznego takiej zgody nie wymaga - § 6 ust. 2 rozporządzenia - gdyż wystarczającym jest zgłoszenie dyrektorowi wojewódzkiego Funduszu. Skoro
w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia [...] maja 2008 r. nie ma obowiązku uzyskiwania zgody na zmianę pojazdu to wystarczy zapewnienie bieżącej aktualizacji danych przez serwis internetowy (§10 rozporządzenia), co też F. M. Sp. z o.o. regularnie czynił. Wskazując na § 8 ust. 5 zarządzenia
nr [...] Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2008 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju ratownictwo medyczne skarżący podkreślał, że w przypadku wymiany pojazdu zarządzenie to również nie wymaga zmiany umowy.
Zdaniem skarżącego Prezes NFZ nie kwestionował prawa oferenta do dysponowania pojazdem w dacie złożenia oferty. W związku z tym zarzut złożenia nieprawdziwej informacji był nieuzasadniony, przy czym chodzi o oświadczenie
z dnia [...] marca 2009 r., a nie o informacje zawarte w ofercie, gdyż to oświadczenie było podstawą odrzucenia oferty. Natomiast z obowiązujących przepisów prawa nie wynika, by w trakcie całego postępowania administracyjnego pojazd musiał być wykorzystywany wyłącznie w miejscu określonym w ofercie. Kierowanie się wyłącznie tą przesłanką przy odrzuceniu oferty było sprzeczne z art. 142 ust. 5 usoz. Na poparcie swojego stanowiska wskazano na przepis art. 132 ust. 3 usoz. i na pogląd WSA w Warszawie wyrażony w wyroku z dnia 13 października 2005 r.
w sprawie III SA/Wa 1876/05 stwierdzając, że inne reguły obowiązują na etapie postępowania konkursowego, a inne w trakcie realizacji umowy. Wyłącznie bowiem po zawarciu umowy o świadczenie usług medycznych świadczeniodawca nie może tych usług świadczyć na rzecz kilku podmiotów związanych umowami z NFZ. Poprawność takiego rozumowania wynika także z § 8 zarządzenia nr [...] Prezesa NFZ z dnia [...] października 2008 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju ratownictwo medyczne.
W dalszej części skargi przeprowadzono, podobnie jak w odwołaniu, wywód na temat rozumienia instytucji oferty podkreślając, iż skarżący w dalszym ciągu nie posiada wiedzy co do oceny punktowej obu ofert.
W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wnosił o jej oddalenie stwierdzając brak podstaw do uznania zarzutów naruszenia przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym
i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona zasadna.
Zgodnie z treścią art. 152 ust. 1 usoz. świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych w art. 153 i 154 usoz.
Według przepisu art. 154 ust. 1 usoz. świadczeniodawca biorący udział w postępowaniu może wnieść do dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu,
w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia o rozstrzygnięciu postępowania, odwołanie dotyczące tego rozstrzygnięcia. Odwołanie wniesione po terminie nie podlega rozpatrzeniu. Po rozpatrzeniu odwołania dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu wydaje decyzję administracyjną uwzględniającą lub oddalającą odwołanie (art. 154 ust. 3). Od decyzji dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu przysługuje odwołanie do Prezesa Funduszu. Odwołanie wnosi się za pośrednictwem dyrektora właściwego oddziału wojewódzkiego Funduszu (art. 154 ust. 4), które to odwołanie Prezes Funduszu, zgodnie z art. 154 ust. 6 usoz. rozpatruje, wydając w terminie 30 dni decyzję administracyjną. Na decyzję tę świadczeniodawcy przysługuje skarga do sądu administracyjnego (art. 154 ust. 8).
Postępowanie w rozpoznawanej sprawie odbyło się zgodnie
z powołaną procedurą, a skarżący swój uszczerbek w interesie prawnym oparł na zarzucie niewłaściwego zastosowania wymienionych w skardze przepisów prawa materialnego, w szczególności podkreślając zarzut naruszenia art. 149 ust. 1 pkt 2 usoz. - złożenia oferty z podaniem nieprawdziwych informacji.
Podstawą materialnoprawną odrzucenia oferty skarżącego był przepis art. 149 ust. 1 pkt 2 usoz., zgodnie z którym oferta podlega odrzuceniu jeżeli zawiera nieprawdziwe informacje. Organ administracji uznał za nieprawdziwe dane oświadczenie oferenta o dysponowaniu zgłoszonym do oferty pojazdem (ambulansem) w miejscu zawarcia przyszłej umowy o świadczenie usług wymienionych w ofercie. Uzasadniając swoje stanowisko Prezes NFZ stwierdził, że
w dacie złożenia oferty przedmiotowy pojazd znajdował się w innym miejscu niż wskazanym w ofercie i był do dyspozycji innego oddziału NFZ niż ten, na rzecz którego za jego pomocą miały być świadczone usługi ratownictwa medycznego po podpisaniu umowy.
Zgodnie z art. 142 ust. 1 usoz., konkurs ofert składa się z części jawnej i niejawnej. Według ust. 2 wymienionego przepisu w części jawnej konkursu ofert komisja w obecności oferentów stwierdza prawidłowość ogłoszenia konkursu ofert oraz liczbę złożonych ofert:
otwiera koperty lub paczki z ofertami i ustala, które z ofert spełniają warunki, o których mowa w art. 146 pkt 3 - spełnienie przez świadczeniodawcę warunków określonych przez Prezesa Funduszu;
przyjmuje do protokołu zgłoszone przez oferentów wyjaśnienia lub oświadczenia. Natomiast według ust. 5 tego przepisu w części niejawnej konkursu ofert komisja może:
wybrać ofertę lub większą liczbę ofert, które zapewniają ciągłość udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, ich kompleksowość i dostępność oraz przedstawiają najkorzystniejszy bilans ceny w odniesieniu do przedmiotu zamówienia;
nie dokonać wyboru żadnej oferty, jeżeli nie wynika z nich możliwość właściwego udzielania świadczeń opieki zdrowotnej.
W myśl art. 148 usoz. porównanie ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej obejmuje
w szczególności: ciągłość, kompleksowość, dostępność, jakość udzielanych świadczeń, kwalifikacje personelu, wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną, na podstawie wewnętrznej oraz zewnętrznej oceny, która może być potwierdzona certyfikatem jakości lub akredytacją (pkt 1) oraz ceny i liczby oferowanych świadczeń opieki zdrowotnej oraz kalkulacje kosztów (pkt 2). Należy przy tym podkreślić, że wśród kryteriów, o których mowa w art. 148 pkt 1 i 2 wymienionej ustawy nie ma odrębnego kryterium zapewnienia należytego wykonania umowy. Jeśli oferta uzyskuje najwyższą liczbę punktów w zakresie ciągłości udzielania świadczeń, ich kompleksowości i dostępności, to nie można wyprowadzić wniosku, iż oferent nie zapewnia właściwego udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, albowiem brak możliwości właściwego udzielania świadczeń, a tym samym brak gwarancji należytego wykonywania umowy nie jest odrębnym, samodzielnym kryterium oceny oferty wskazanym w art. 142 ust. 5 usoz. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 sierpnia 2006 r. w sprawie VII SA/Wa 881/06 oraz z dnia 26 lipca 2006 r. w sprawie VII SA/Wa 835/06).
Stosownie do § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania
i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań (Dz. U. Nr 273, poz. 2719) komisja konkursowa ma prawo przeprowadzenia kontroli świadczeniodawcy ubiegającego się o zawarcie umowy w celu potwierdzenia prawdziwości i prawidłowości danych zawartych w ofercie, a także zażądać dostarczenia dokumentów potwierdzających dane i informacje przekazane w toku postępowania przez świadczeniodawcę ubiegającego się o zawarcie umowy. Po przeprowadzeniu takiej kontroli komisja doszła do wniosku o nieprawdziwości oświadczenia oferenta co do możliwości dysponowania przez niego wskazanym pojazdem w miejscu wskazanym w ofercie.
Podstawą udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez Fundusz jest umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawarta pomiędzy świadczeniodawcą, a dyrektorem oddziału wojewódzkiego Funduszu, z zastrzeżeniem art. 159 (art. 132 ust. 1 usoz.). Umowa ta jest zawierana przy zastosowaniu przepisów Kodeksu cywilnego (art. 155 ust. 1 usoz.).
Zgodnie z powoływanym przez Prezesa NFZ jego zarządzeniem nr [...] z dnia [...] października 2008 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, w myśl jego § 2 ust. 1 pkt 1 lit. b), oceny ofert dokonuje się m.in. według kryterium jakości, w szczególności wyposażenia oferenta w sprzęt. W postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji administracyjnych komisja stwierdziła, że skarżący nie dysponuje (nie będzie dysponował) w miejscu wskazanym w ofercie ambulansem zgłoszonym do oferty, a zatem nie będzie mógł zawrzeć umowy o świadczenie usług będących przedmiotem postępowania ofertowego.
Należy zatem podkreślić, iż ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych wyraźnie rozgranicza dwa etapy: postępowanie konkursowe ofert i zawarcie umowy z podmiotem, którego oferta została przez komisję przyjęta do realizacji (art. 132 ust. 2). Na rozgraniczenie tych etapów jeszcze wyraźniej wskazuje § 7 ust. 1 zarządzenia Prezesa Funduszu
nr [...] z dnia [...] października 2008 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju ratownictwo medyczne, na które również powołuje się Prezes NFZ. Według tego przepisu umowę o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie świadczeń określonych w § 5, zawiera się ze świadczeniodawcą, którego oferta została wybrana po przeprowadzeniu postępowania w trybie konkursu ofert albo rokowań. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że powołane zarządzenie, zgodnie z jego § 1, dotyczy etapu następującego po postępowaniu wyboru ofert, bowiem reguluje ono postępowanie w sprawie już zawarcia umowy o udzielanie świadczeń ratownictwa medycznego. W tych warunkach powoływanie się przez Prezesa NFZ na wymienione zarządzenie,
w szczególności na jego § 8, jako na przepisy regulujące postępowanie ofertowe, nie było do końca trafne.
W postępowaniu ofertowym oferent w formularzu RTM złożył oświadczenia potwierdzające, że oferowany środek transportu spełnia cechy techniczne i jakościowe określone w Polskich Normach zgodnie z przepisami ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym oraz, że minimalne wyposażenie tego środka transportu medycznego dostosowane jest do wykonywania medycznych czynności ratunkowych dzieci i dorosłych zgodnie z wymienioną ustawą. Niezrozumiałym staje się więc, wobec podstawy odrzucenia oferty (inne stacjonowanie pojazdu w dacie jej złożenia niż miejsce wykonywania świadczeń określone w ofercie), zarzucanie skarżącemu nieprawdziwość wymienionych oświadczeń. Ich treść w żadnej mierze nie odnosi się do miejsca stacjonowania pojazdu lub do umowy zawartej z oddziałem NFZ innym niż ten, na rzecz którego przedmiotowym pojazdem miały być świadczone usługi.
Skarżący, jak zasadnie podkreślał, złożył oświadczenie (dotyczące jego ambulansu) w zakresie wiedzy i woli. W zakresie wiedzy podał, że przedmiotowym ambulansem dysponuje jako jego posiadacz (właściciel) w dacie złożenia oferty
i okoliczność ta w świetle ustaleń Prezesa NFZ nie budziła wątpliwości. W zakresie woli podał, że w chwili podpisania umowy ambulans będzie w dyspozycji N.
by obsługiwać konkretny NFZ. Skoro oferent był prawnym posiadaczem pojazdu w dacie złożenia oferty i jest nim nadal, to należało oczekiwać, że Prezes NFZ wykaże na podstawie jakich ustaleń wyprowadził wniosek o braku woli lub możliwości spełnienia ewentualnych warunków przyszłej umowy przez skarżącego. Przy czym Prezes Funduszu nie stwierdził, by skarżący działał z góry powziętym zamiarem niedochowania warunków przyszłej umowy, o której mowa w art. 132 ust. 1 usoz. lub że do zawarcia tej umowy nie mogłoby dojść z przyczyn wskazanych w art. 132 ust. 3 usoz.
Zaskarżona decyzja i ją poprzedzająca w przedstawionej argumentacji mieszają wymagania stawiane stronie w postępowaniu ofertowym z tymi, które musi ona spełnić przy podpisywaniu umowy o świadczenie usług medycznych. Jest to
o tyle nieprawidłowe, gdyż jak nadmieniono wyżej, ustawa wyraźnie rozgranicza te postępowania. Zdaniem Sądu w składzie orzekającym, na etapie przystąpienia do ogłoszonego przez oddział wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia konkursu ofert, oferent miał obowiązek wykazać, że przedmiotowy pojazd (ambulans) znajduje się w jego dyspozycji - co udowodnił. Natomiast na tym etapie nie miał obowiązku spełnienia wymogu opisanego w art. 132 ust. 3 usoz. Dopiero bowiem w następstwie wyboru jego oferty i przystępując do zawarcia umowy, o której mowa w art. 132 ust. 1 i 2 usoz., musiałby wymóg przewidziany w art. 132 ust. 3 spełnić (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października
2006 r. w sprawie VII SA/Wa 986/06). Zasadności takiego stanowiska można poszukiwać w treści art. 132 ust. 3 usoz., według którego nie można zawrzeć umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z lekarzem, pielęgniarką, położną, inną osobą wykonującą zawód medyczny lub psychologiem, jeżeli udzielają oni świadczeń opieki zdrowotnej u świadczeniodawcy, który zawarł umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z Funduszem, a także w powoływanym przez Prezesa NFZ § 8 pkt 12 zarządzenia nr [...] z dnia [...] października 2008 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju ratownictwo medyczne, według którego zespół ratownictwa medycznego zapewniający dobową gotowość do udzielania świadczeń nie może realizować w tym czasie zleceń od innych podmiotów oraz udzielać świadczeń, wynikających z realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w innych rodzajach świadczeń, a w szczególności leczenia szpitalnego, nocnej i świątecznej wyjazdowej opieki lekarskiej i pielęgniarskiej, transportu sanitarnego w podstawowej opiece zdrowotnej.
Tymczasem organ z niejakim wyprzedzeniem, odnosząc swoje rozstrzygnięcie już do etapu zawarcia umowy ze skarżącym, przyjął za pewnik lub co najmniej jako istotny problem uniemożliwiający zawarcie przyszłej umowy to, że oddział NFZ, w którego rejonie w dacie złożenia oferty funkcjonał przedmiotowy ambulans, uniemożliwi jego zastąpienie innym pojazdem skarżącego, spełniającym wymagania. Należy więc zwrócić uwagę na fakt, iż przedmiotowy ambulans został zastąpiony w trakcie postępowania administracyjnego przez inny pojazd skarżącego, co powoduje, że zarzut Prezesa NFZ o uniemożliwieniu zawarcia umowy ze skarżącym z tego powodu, iż przedmiotowy pojazd nie będzie do dyspozycji strony celem świadczenia usług medycznych na rzecz NFZ wskazanego w ofercie, był przedwczesny i nietrafny.
Zatem, w ocenie Sądu orzekającego w sprawie, odrzucenie oferty nastąpiło z naruszeniem przepisu art. 149 ust. 1 pkt 2 usoz. oraz z jednoczesnym naruszeniem przepisów postępowania (art. 80 i art. 107 § 3 Kpa.) mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem organy obu instancji dokonały oceny okoliczności istotnej w sprawie na podstawie własnego wnioskowania co do ewentualnego przebiegu zdarzeń przyszłych.
W związku z tym przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ administracji powinien dokonać niewątpliwych ustaleń odpowiadających na pytanie, czy przedmiotowy pojazd, w dacie ewentualnego zawarcia umowy ze skarżącym, faktycznie nie będzie lub będzie do dyspozycji strony w rejonie wskazanym
w ofercie. Innymi słowy dopiero ustalenie to będzie mogło ewentualnie uzasadniać zastosowanie art. 149 ust. 1 pkt 2 usoz.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c), art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku, postanawiając o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 w związku
z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło