I OSK 332/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-01-04
Skład orzekający: Jan Paweł Tarno, Monika Nowicka, Małgorzata Pocztarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o udostępnienie danych z ewidencji gruntów i budynków dotyczących nieruchomości dłużnika, złożony w celu skierowania postępowania egzekucyjnego lub wytoczenia powództwa opartego na skardze paulińskiej, stanowi żądanie wydania zaświadczenia w rozumieniu art. 217 k.p.a., czy też dostęp do tych informacji powinien być regulowany przepisami o dostępie do informacji publicznej lub ustawy o ochronie danych osobowych?Ratio decidendi
Wniosek o udostępnienie danych z ewidencji gruntów i budynków dotyczących nieruchomości dłużnika, złożony w celu skierowania postępowania egzekucyjnego lub wytoczenia powództwa opartego na skardze paulińskiej, stanowi żądanie wydania zaświadczenia w rozumieniu art. 217 k.p.a. Wydanie takiego zaświadczenia jest uzależnione od wykazania przez wnioskodawcę własnego, indywidualnego interesu prawnego, a nie jedynie interesu faktycznego. Przepisy kodeksu cywilnego dotyczące zobowiązań i postępowania egzekucyjnego nie stanowią podstawy do żądania takich informacji od organów ewidencyjnych.Stan faktyczny
Spółka P. R. Z. E. S.A. zwróciła się do Ewidencji Gruntów i Budynków o udostępnienie informacji o nieruchomościach należących do jej dłużnika, A. S., w celu skierowania postępowania egzekucyjnego lub wytoczenia powództwa opartego na skardze paulińskiej. Starosta K. odmówił udostępnienia danych, uznając, że spółka wykazała jedynie interes faktyczny, a nie prawny. Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy postanowienie starosty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organów. Spółka wniosła skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie: sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Protokolant sekretarz sądowy Joanna Drapczyńska po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. O. S.A. w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 13 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Rz 526/09 w sprawie ze skargi P. R. Z. E. S.A. w R. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w R. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych z ewidencji gruntów i budynków- odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 13 listopada 2009 r. ( sygn. akt II SA/Rz 526/09) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę P. R. Z. E. S.A. w R. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Starosty K. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] o odmowie wydania zaświadczenia.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy:
Pismem z dnia [...] marca 2009 r. zatytułowanym "wniosek o udostępnienie danych" P. R. Z. E. S.A. w R. wystąpił do Ewidencji Gruntów i Budynków w K. o (cyt.) "udzielenie informacji o nieruchomościach należących do A. S., jako właściciela, użytkownika wieczystego czy też posiadacza na podstawie dowolnego tytułu prawnego zarówno obecnie, jak i w okresie lat [...] ( dla potrzeb ewentualnej skargi paulińskiej)".
Jako podstawę prawną, upoważniającą do pozyskania powyższych danych, wskazano art. 29 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych wywodząc dalej, iż dane te są potrzebne w celu skierowania postępowania egzekucyjnego do nieruchomości dłużnika na podstawie wykonalnego nakazu zapłaty Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] marca 2008 r. ( sygn. akt [...]) bądź wytoczenia powództwa w przypadku wyzbycia się majątku z pokrzywdzeniem wierzyciela. Do wniosku dołączono kopię w/w nakazu zapłaty.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r. Starosta K. odmówił wnioskującej spółce udostępnienia żądanych danych, powołując w podstawie prawnej rozstrzygnięcia art. 24 ust. 3 ustawy z 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. nr 240 z 2005 r., poz. 2027 ze zm.), art. 29 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. nr 101 z 2002 r., poz. 926 ze zm.) oraz art. 217 i 219 k.p.a.
W uzasadnieniu postanowienia Starosta zacytował treść w/w przepisów podkreślając konieczność wykazania przez wnioskodawcę interesu prawnego w żądaniu udostępnienia danych, znajdujących się w zbiorze – operacie ewidencji gruntów i budynków. W ocenie Starosty K. wnioskodawca takiego interesu prawnego nie wykazał bo legitymował się jedynie interesem faktycznym.
Podniesiono również, że do wyjawienia majątku dłużnika nie jest właściwy starosta, lecz komornik, a ponadto w tej kwestii mają zastosowanie przepisy art. 913-920 kodeksu postępowania cywilnego.
W zażaleniu na powyższe postanowienie P. R. Z. E. S.A. w R. podkreślał jawność danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, co – zdaniem żalącego się - oznaczało, iż na warunkach ustawy o ochronie danych osobowych, dostęp do tych informacji mogą mieć także inne osoby, niż te, których te informacje bezpośrednio dotyczą.
Rozpoznając sprawę w instancji odwoławczej, Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r. utrzymał w mocy postanowienie Starosty K. Przytaczając treść art. 217 § 2 k.p.a. oraz art. 20 ust. 1 i art. 24 ust. 3 Prawa Geodezyjnego i kartograficznego organ stwierdził, że wydawanie wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego jest uzależnione od wykazania przez wnioskodawcę własnego, indywidualnego interesu prawnego. W rozpatrywanej sprawie natomiast żądanie żalącego się nie znajdowało uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa i nie mieściło się w dyspozycji klauzuli, jaką nadał Sąd Rejonowy w R. nakazowi zapłaty.
Na przedstawione wyżej postanowienie P. R. Z. E. S.A. w R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, w której sformułowano zarzut naruszenia art. 353 i 354 k.c. w zw. z art. 527 k.c. poprzez ich niezastosowanie, a także naruszenie "prawotwórczego" orzeczenia Sądu Rejonowego w R. zasądzającego od A. S. a na rzecz skarżącej Spółki stosowną należność oraz postanowienia tegoż Sądu w postaci klauzuli wykonalności nadanej powyższemu orzeczeniu. Ponadto zarzucono również organowi naruszenie art. 217 § 1 i 2 pkt 2, art. 218, 77 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie.
W uzasadnieniu skargi wskazywano, że źródłem interesu prawnego skarżącej w niniejszej sprawie były normy art. 353 i 354 k. c., gdyż nakładają one na dłużnika obowiązek spełnienia świadczenia.
Zdaniem skarżącej, możliwość wyjawienia majątku przez dłużnika - w trybie przepisów kodeksu postępowania cywilnego - nie mogła też stanowić przeszkody w uwzględnieniu jej żądania przez organy ewidencyjne. Zaskarżone postanowienie uchybiało zatem art. 217 k.p.a., skoro przepis ten nakazuje wydać zaświadczenie osobie mającej w tym interes prawny.
Skarżąca Spółka wywodziła ponadto, że organy uchybiły przepisom nakazującym podjęcie kroków zmierzających do ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz zignorowały klauzulę wykonalności, którą opatrzony został sądowy nakaz zapłaty.
Odpowiadając na skargę Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie wnosił o jej oddalenie przywołując dotychczasową argumentację.
Oddalając skargę – na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) zwaną dalej P.p.s.a. - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził, że nie była ona uzasadniona.
W ocenie Sądu Wojewódzkiego powołanie w podstawie prawnej postanowienia przez organ pierwszej instancji art. 217 i 219 k.p.a. dowodziło, że postanowienie o odmowie udostępnienia skarżącej danych z ewidencji gruntów i budynków stanowiło jednocześnie postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia, zatem kontroli sądowej podlegała w tej sprawie zasadność odmowy wydania tego dokumentu.
W związku z tym Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 217 § 1 i 2 k.p.a. zaświadczenie wydaje się na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.
Odnosząc powyższe do przedmiotowego stanu faktycznego Sąd Wojewódzki zauważył, że w tym przypadku chodziło o przesłankę wymienioną w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. Skarżąca spółka bowiem ubiegała się w istocie o udzielenie informacji o majątku dłużnika – jego nieruchomościach, które miałyby być ujęte w ewidencji gruntów i budynków. Taki stan rzeczy – w ocenie Sądu pierwszej instancji - uzasadniał zaś przyjęcie istnienia po stronie skarżącej interesu faktycznego, a nie interesu prawnego.
Sąd wyjaśnił, że z mocy art. 24 ust. 1 i 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów, zawiera też informacje o: gruntach, budynkach i lokalach, które są jawne. Wypisy i wyrysy z operatu ewidencyjnego, mające walor zaświadczeń, są wydawane na żądanie właścicieli lub osób fizycznych i prawnych, w których władaniu znajduje się grunt, budynek i lokal, osób fizycznych i prawnych oraz innych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, które mają interes prawny w tym zakresie, a także na żądanie zainteresowanych organów administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego (art. 24 ust. 3 ustawy). Informacje z zasobu geodezyjnego i kartograficznego, nawet jeśli nie przybierają formy odpisu i wyrysu, mogą dotyczyć jedynie konkretnego (zindywidualizowanego) gruntu, budynku, bądź lokalu. Nie są to przy tym informacje o danych osobowych, mimo faktu, że w operacie wskazuje się także m.in. właściciela bądź w pewnych przypadkach władającego. Z tego względu - zdaniem Sądu Wojewódzkiego - nie miał w przedmiotowej sprawie zastosowania art. 29 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych. Nawet bowiem, gdy nie chodzi o wydanie wypisu i wyrysu z operatu ewidencyjnego, to informacje pochodzące z zasobu geodezyjnego i kartograficznego przybierają formę zaświadczenia - w rozumieniu art. 217 k.p.a.
Uzyskanie zaś informacji z ewidencji gruntów i budynków, będącej w istocie zaświadczeniem - w rozumieniu art. 217 § 2 k.p.a. - jest uzależnione od wykazania własnego, indywidualnego interesu prawnego, uzasadniającego wydanie zaświadczenia.
Źródłem natomiast tego rodzaju interesu nie mogą być – jak wywodził Sąd Wojewódzki - przepisy proceduralne kodeksu postępowania cywilnego, dotyczące postępowania egzekucyjnego, jak również przepisy kodeksu cywilnego, odnoszące się do pojęcia zobowiązania oraz sposobu wykonania zobowiązania. Przepisy te nie dotyczą bowiem w żadnej mierze zasad udostępniania danych z ewidencji gruntów i budynków.
Źródłem interesu prawnego skarżącej spółki nie mógł być również art. 527 k.c. odnoszący się od oceny skutków czynności prawnej dłużnika, dokonanej z pokrzywdzeniem wierzyciela, gdyż odmowa wydania zaświadczenia nie była działaniem samego dłużnika a nadto skarżąca nie wykazała, aby Starosta K., poprzez fakt odmowy wydania zaświadczenia, odniósł korzyść majątkową, jak tego wymaga art. 527 § 1 k. c.
Akcentując, że wniosek skarżącej nie wskazywał żadnej, konkretnej nieruchomości a w istocie zmierzał do uzyskania informacji o majątku dłużnika, Sąd Wojewódzki w konkluzji stwierdził, że poszukiwanie tego majątku nie należy do procedury administracyjnej, lecz uregulowane jest przepisami art. 913-9201 k.p.c. dotyczącymi wyjawienia majątku. Do tego zaś Starosta nie był właściwy, lecz komornik, a w pewnych sytuacjach sąd powszechny.
W skardze kasacyjnej P. R. Z. E. S.A. w R., zaskarżając powyższy wyrok w całości, zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie naruszenie:
-) przepisów prawa materialnego tj.:
1) §1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 stycznia 2005 r. w sprawie określenia brzmienia klauzuli wykonalności (Dz. U. Nr 17, poz. 154, ze zm.) w związku z art. 783 § 2 k.p.c. - który to przepis, zdaniem skarżącej, chociaż został umiejscowiony w przepisach normujących postępowanie cywilne, to stanowi przepis prawa materialnego, ponieważ nakłada na wszystkie urzędy i osoby obowiązek pomocy w wykonaniu orzeczenia - a polegające na niewłaściwym zastosowaniu w/w przepisu, co skutkowało błędnym przyjęciem, iż skarżący nie ma interesu prawnego w uzyskaniu informacji o nieruchomościach posiadanych przez dłużnika, w dowolnym miejscu na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej; a w związku z tym naruszenie nakazu zapłaty Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] marca 2008 r. (sygn. akt [...]), zasądzającego od pozwanego A. S. na rzecz skarżącej należności z tytułu nielegalnego poboru energii elektrycznej, zaopatrzonego w postanowienie tego Sądu o nadaniu w dniu [...] maja 2008 r. klauzuli wykonalności, o charakterze prawotwórczym - które łącznie stanowią tytuł wykonawczy;
2) art. 353 oraz 354 k.c. w zw. z art. 527 k.c. poprzez ich błędną wykładnię - zbyt wąską zdaniem skarżącej - co skutkowało odmową udzielenia informacji o nieruchomościach posiadanych przez dłużnika, mimo że powołane przepisy kodeksu cywilnego, nakładające na dłużnika obowiązek spełnienia świadczenia, kreują jednocześnie interes prawny skarżącej w uzyskaniu informacji, służących zaspokojeniu jej wierzytelności, bez czego przymusowe zaspokojenie świadczenia zdaje się być iluzoryczne, uzależnione od dowolnego uznania dłużnika, przy braku innej możliwości pozyskania pozytywnej wiedzy o jego majątku na obszarze Rzeczypospolitej;
3) art. 2 oraz 64 ust. 2 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez ich niezastosowanie i zachwianie równości podmiotów wobec prawa i pozbawienie skarżącej ochrony prawa własności do stwierdzonej prawomocnie wierzytelności w stosunku do dłużnika oraz pozbawienie skarżącej prawnej możliwości jej zaspokojenia, także poprzez poszukiwanie majątku świadomie ukrytego przed wierzycielem, celem skierowania do niego zaspokojenia (np. drogą skargi paulińskiej), a contrario przyznanie dłużnikowi woli zdecydowania o ujawnieniu lub nie swojego majątku dla przymusowego zaspokojenia wierzyciela;
4) § 51 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. (Dz. U. Nr 38, poz. 454) polegające na niewłaściwym zastosowaniu w/w przepisu co skutkowało błędnym przyjęciem zarówno przez organy administracyjne jak i Sąd, iż skarżący żądał wydania zaświadczenia w trybie art. 217 k.p.a. podczas, gdy domagał się on udostępnienia informacji publicznej, do której to dostęp regulowany jest przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926, ze zm.);
-) przepisów postępowania tj. art. 134 P.p.s.a. w zw. z art. 77, 80 i 217 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na nie wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu zebranego w sprawie materiału dowodowego, co skutkowało błędnym przyjęciem, iż skarżący domaga się wydania zaświadczenia w trybie art. 217 k.p.a. podczas, gdy skarżący żądał udzielenia informacji o nieruchomościach posiadanych przez dłużnika, w trybie dostępu do informacji publicznej, które to postępowanie regulowane jest zapisami ustawy o ochronie danych osobowych.
Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne skarżący kasacyjnie wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku w całości, poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Starosty K. wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że §1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 stycznia 2005 r. w sprawie określenia brzmienia klauzuli wykonalności w związku z art. 783 § 2 k.p.c. pomimo, iż został umieszczony w kodeksie postępowania cywilnego jest przepisem materialno-prawnym, gdyż nakłada on na wszystkie urzędy obowiązek udzielania pomocy w wykonaniu treści orzeczenia, które zostało opatrzone klauzulą wykonalności. Tym samym skoro treść klauzuli nakłada na urząd obowiązki to przyznaje także uprawnienia wierzycielowi.
Skarżący kasacyjnie wskazywał również, że oprócz uprawnienia do uzyskania informacji o nieruchomościach posiadanych przez dłużnika, z treści art. 353 i 354 k.c. w zw. z art. 527 k.c. wynikał w niniejszej sprawie jej interes prawny. Sąd Wojewódzki nie dokonał przy tym prawidłowej, rozszerzającej wykładni w/w przepisów i dlatego dostrzegał w nich tylko definicję zobowiązania oraz sposoby wykonania zobowiązania, a nie zauważył uprawnienia do domagania się przez wierzyciela udzielenia informacji przez organ administracyjny o konkretnej, wskazanej z imienia i nazwiska osobie.
W skardze kasacyjnej podnoszono też, że podążając tokiem rozumowania Sądu Wojewódzkiego wierzyciel, musiałby prosić dłużnika o ujawnienie swoich składników majątkowych, aby dopiero wówczas móc nie tylko przymusowo zaspokoić swoją stwierdzoną wykonalnie wierzytelność, lecz także, aby wydobyć te składniki majątkowe, które dłużnik świadomie ukrył. Takiego skutku zaś nie sposób pogodzić z zasadą Państwa Prawa, o której mowa w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z zasadą równości podmiotów wobec prawa i ochrony prawa własności , o których mowa w art. 64 ust. 2 i 3 Konstytucji.
Akcentowano zwłaszcza, że okoliczność, iż wierzyciel może w drodze przepisów k.p.c zainicjować przeciwko dłużnikowi postępowanie o wyjawienie majątku, nie stanowi w żadnym przypadku przeszkody do złożenia wniosku do starostwa o udzielenie informacji o nieruchomościach, jakie posiadał dłużnik dla celów wystąpienia ze skargą paulińską i zapewnienia skuteczności zaspokojenia swojej wierzytelności.
Skarżąca kasacyjnie Spółka przywoływała też orzeczenia wojewódzkich sądów administracyjnych twierdząc, że zapadłe w nich rozstrzygnięcia potwierdzały jej stanowisko.
Zarzut naruszenia przepisu § 51 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. autor skargi kasacyjnej uzasadniał zaś tym, że organy administracyjne a następnie Sąd Wojewódzki błędnie przyjęły, iż zasady udzielania informacji z ewidencji gruntów i budynków reguluje tylko ustawa Prawo Geodezyjne i Kartograficzne, podczas gdy kwestii tej dotyczy także § 51 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie bowiem z tym przepisem udostępnienie przez starostę danych ewidencyjnych może przybierać nie tylko formę wypisów z rejestrów i kartotek oraz wyrysów z mapy ewidencyjnej, ale również komputerowych wydruków mapy ewidencyjnej, rejestrów, kartotek, zestawień, wykazów i skorowidzów, plików komputerowych, czy też informacji przekazywanych ustnie i wizualnie. Skarżąca kasacyjnie Spółka występowała zaś o udzielenie informacji o nieruchomościach posiadanych przez dłużnika, a nie wnosiła o wydanie zaświadczenia w trybie art. 217 k.p.a. W rezultacie, wniosek inicjujący postępowanie należało rozumieć jako żądanie dostępu do informacji publicznej, które to postępowanie regulowane jest zapisami ustawy o ochronie danych osobowy.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc, postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej.
Zarzuty jej sprowadzały się do obrazy prawa materialnego i naruszenia przepisów postępowania, co – zdaniem skarżącego kasacyjnie - mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zarzuty te należało uznać za całkowicie niezasadne.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia przepisów proceduralnych, co – zdaniem skarżącego kasacyjnie – polegało na błędnym przyjęciu, że skarżąca Spółka domagała się wydania zaświadczenia w trybie art. 217 k.p.a. podczas, gdy żądała ona (cyt.) "udzielenia informacji o nieruchomościach posiadanych przez dłużnika, w trybie dostępu do informacji publicznej, które to postępowanie regulowane jest zapisami ustawy o ochronie danych osobowych", należy stwierdzić, że tego rodzaju zarzut sprowadzał się do zarzutu błędnego ustalenia stanu faktycznego a zatem winien mieć – co do zasady - oparcie w przepisie art. 141 § 4 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie wyroku powinno zawierać m. in. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy co należy rozumieć, że stan ( faktyczny) sprawy winien być przedstawiony przez Sąd prawidłowo.
Przepis ten nie został jednak wskazany w skardze kasacyjnej a zarzut naruszenia przepisów postępowania sprowadzono do naruszenia art. 134 P.p.s.a. Podkreślić w tym miejscu wypada, że w/w artykuł składa się z dwóch paragrafów zaś skarżący kasacyjnie nie określił, który konkretnie przepis – wg niego – Sąd Wojewódzki naruszył. Ponadto, zarzut naruszenia wyżej wspomnianego przepisu Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi powiązano z zarzutem naruszenia art. 77, 80 i 217 k.p.a., nie wskazując przy tym konkretnych jednostek redakcyjnych przy art. 77 i 217 k.p.a. (oba artykuły również składają się z dwóch paragrafów).
W związku z powyższym należy stwierdzić, że zestawiając treść zarzutu określoną w jego części opisowej (niewłaściwe wyjaśnienie stanu faktycznego) ze wskazaniem i to w sposób nieprecyzyjny artykułu, którego nie dotyczy w/w zarzut, jest praktycznie niemożliwe dokonanie w takiej sytuacji przez Naczelny Sąd Administracyjny oceny prawidłowości zarzutu dotyczącego art. 134 P.p.s.a. Sąd kasacyjny nie ma bowiem uprawnień do uściślania, czy korygowania zarzutów kasacyjnych. W zaistniałej zaś sytuacji nie można określić konkretnie granic zaskarżenia.
Podnieść w tym miejscu też wypada, że skarżący kasacyjnie sam chyba nie może się zdecydować, w jakim trybie występował z wnioskiem do Starostwa K. o udzielenie informacji o nieruchomościach należących do A. S., gdyż w treści skargi kasacyjnej twierdzi, że wniosek jego nie był składany w trybie właściwym dla wydawania zaświadczeń – bo był składany w trybie informacji publicznej, tymczasem w skardze, którą wniósł do Sądu Wojewódzkiego skarżący właśnie zarzucił organom, że zaskarżone postanowienie uchybiało art. 217 k.p.a., bo przepis ten nakazuje wydać zaświadczenie osobie mającej w tym interes prawny a taki interes skarżący – jego zdaniem - posiadał.
Powyższy brak całkowitej orientacji strony potwierdza również fakt, iż autor skargi kasacyjnej twierdził, że udzielanie informacji publicznej winno być dokonane w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych ( Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm. ), choć zagadnienia związane z informacją publiczną a w szczególności zasady jej udzielania reguluje ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej ( Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm. ).
Przechodząc do kwestii obrazy prawa materialnego trzeba stwierdzić, że również i zarzuty prawnomaterialne nie były usprawiedliwione.
Zgodnie z treścią klauzuli wykonalności, określonej w §1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 stycznia 2005 r. w sprawie określenia brzmienia klauzuli wykonalności, wydanego na podstawie delegacji ustawowej, zawartej w art. 783 § 2 k.p.c. sąd powszechny, działając w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej, stwierdza, że dany tytuł egzekucyjny uprawnia do egzekucji określonego w nim świadczenia, a także poleca wszystkim urzędom oraz osobom, których to może dotyczyć, aby postanowienia tego tytułu wykonały a gdy o to prawnie będą wezwane, udzieliły pomocy.
Jak z powyższego zatem wynika, tytuł wykonawczy jest skierowany do dłużnika i upoważnia do prowadzenia w stosunku do niego egzekucji a także obliguje urzędy i osoby do udzielenia pomocy w wykonaniu tego tytułu, ale wtedy, gdy będą do tego wezwane prawnie. Wezwaniem prawnym jest przy tym wezwanie, dokonywane w toku postępowania egzekucyjnego, w ramach kompetencji organu egzekucyjnego. Nie jest nim natomiast wniosek wierzyciela kierowany do określonego organu administracji publicznej, którego celem jest uzyskanie danych dotyczących posiadanego przez dłużnika majątku.
Ponadto, przedmiotowe postępowanie toczyło się przed organem administracji publicznej i nie stanowiło sprawy cywilnej. Z tej przyczyny organy nie stosowały w nim przepisów kodeksu cywilnego a zatem nie mogły również przepisów tych naruszyć.
Dodać też trzeba, że wskazane w skardze kasacyjnej przepisy prawa cywilnego w postaci art. 353 i 354 w związku z art. 527 k.c. nie zawierają definicji ustawowych dotyczących określonych instytucji prawnych ( takich jak np: pojęcie miejsca zamieszkania, pojęcie spadkodawcy, czy pojęcie nieruchomości), które to pojęcia niejednokrotnie występując w postępowaniach administracyjnych wymagają przyjęcia, określonego, właściwego ich rozumienia, ani też przepisy te nie stanowiły źródła żadnych praw podmiotowych.
Przepis art. 353 k.c. kreuje bowiem zasadę swobody umów, art. 354 k.c. określa sposób wykonania zobowiązania, zaś art. 527 k.c. reguluje tzw. skargę paulińską, czyli roszczenie przysługujące wierzycielowi w przypadku dokonania przez dłużnika czynności prawnej z pokrzywdzeniem wierzyciela. Roszczenie to natomiast, zwłaszcza jeśli nie było nawet w sprawie wykazane, że istotnie przysługiwało ono w tym przypadku skarżącemu, dowodzi jedynie interesu faktycznego po stronie wnioskodawcy. Realizacja tego roszczenia nie wpływa bowiem na sytuację prawną skarżącego a jedynie na jego stan majątkowy.
Przechodząc do oceny zarzutu naruszenia przepisów konstytucyjnych tj. art. 2 ( zasada państwa prawa), 64 ust. 2 i 3 ( zasada równiej ochrony własności) Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej należy podnieść, że tego rodzaju zarzut był całkiem niezrozumiały i nieuzasadniony.
Organ administracji publicznej ma bowiem – w myśl konstytucyjnej zasady praworządności - działać na podstawie i w granicach prawa ( art. 7 Konstytucji).
Podstawowym zaś zadaniem ewidencji gruntów i budynków jest rejestracja stanów prawnych i faktycznych dotyczących nieruchomości, co wraz z innymi danymi stanowi podstawę krajowego systemu informacji o terenie. Dodatkowo dane zawarte w ewidencji stanowią również wyłączną podstawę oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych. Tym celom zatem zostały podporządkowane zasady, na jakich wydaje się z zasobów ewidencji wypisy i wyrysy oraz na jakich udziela się w niej informacji o poszczególnych nieruchomościach. Zasady te są przy tym określone w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne, a przepisy rozporządzenia wykonawczego do niej tj. rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) w tym również § 51 rozporządzenia, nie stwarzają nowych zasad udzielania informacji a jedynie uściślają zasady ustawowe pod względem technicznym.
Wydawanie w/w dokumentów ( informacji, wyrysów, wypisów) ma przy tym – w rozumieniu przepisów postępowania administracyjnego – charakter zaświadczenia i podlega zasadom jego wydawania. Odmowa zatem wydania zaświadczenia następuje w trybie wydania postanowienia ( art. 217 – 219 k.p.a.) .
Ustalenie natomiast składu majątku dłużnika jest regulowane przez przepisy cywilnoprawne, jednakowe dla wszystkich wierzycieli i dłużników i w tym trybie może być realizowane ( por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2007 r. sygn. akt I OSK 560/06 LEX nr 349769 oraz Dariusz Falcenloben "Zasady udostępniania danych z katastru nieruchomości – Samorząd Terytorialny 2009/9 s. 26).
Stanowisko natomiast wyrażone przez niektóre wojewódzkie sądy administracyjne w innych sprawach nie było wiążące dla Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podkreślić jednak wypada, że wniosek o wydanie aktu zgonu dłużnika dla celów prowadzenia postępowania spadkowego ma uzasadnienie w przepisie art. 510 § 2 k.p.c., gdyż wierzyciel zmarłego dłużnika ma interes prawny we wszczęciu postępowania o stwierdzenie nabycia po nim spadku (wyrok WSA w Krakowie z dnia 14 stycznia 2008 r., sygn. akt III SA/Kr 945/07), zaś Zakład Ubezpieczeń Społecznych, który wypłaca z funduszu alimentacyjnego świadczenia osobom do nich uprawnionym, zamiast dłużnika alimentacyjnego,( a którego dotyczył wyrok WSA w Olsztynie z dnia 20 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Ol 69/08) jest organem administracji publicznej.
Biorąc zatem pod uwagę, że skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 184 P.p.s.a.- orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło