II GSK 247/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia NSA Zofia Borowicz Sędzia del. WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (spr.) Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 1 grudnia 2009 r. sygn. akt I SA/Bd 733/09 w sprawie ze skargi A. A. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. A. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w B. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 1 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Bd 733/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. w sprawie ze skargi A. A. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego uchylił zaskarżone postanowienie i określił, że nie może być wykonane w całości. Sąd I instancji uwzględnił następujący stan sprawy. Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w T. prowadził postępowanie egzekucyjne celem wyegzekwowania z majątku A. A. zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres od stycznia 2000 r. do września 2002 r. W toku postępowania, na podstawie zawiadomień z dnia [...] stycznia 2008 r. dokonano zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego zobowiązanego. Odpisy zawiadomień o zajęciu doręczono A. A. w dniu [...] stycznia 2008 r. Pismem z dnia [...] stycznia 2008 r., zobowiązany zaskarżył powyższe zajęcia do Sądu Okręgowego we W. - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, wskazując iż dochodzone należności uległy przedawnieniu, gdyż ma do nich zastosowanie 5 letni, a nie jak twierdzi wierzyciel 10 letni, okres przedawnienia. Sąd powszechny uznał się za niewłaściwy i przekazał sprawę do rozpatrzenia Dyrektorowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. Organ egzekucyjny uznał, iż w sprawie został złożony zarzut przedawnienia należności i postanowieniem z dnia [...] maja 2008 r. odmówił uznania zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że podniesiony zarzut jest bezpodstawny albowiem należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne przedawniają się po upływie 10 lat, a termin ten rozpoczyna bieg od dnia, w którym należności stały się wymagalne. Ponadto organ egzekucyjny wskazał, iż zgodnie z pouczeniem zawartym w treści tytułu wykonawczego, zarzuty wnosi się w terminie 7 dni, a w tej sprawie wniesione zostały pismem z dnia [...] stycznia 2008 r. Jednocześnie organ egzekucyjny wskazał, iż postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte skutecznie, z chwilą doręczenia zobowiązanemu zawiadomień o zajęciu świadczenia emerytalno-rentowego w dniu [...] stycznia 2008 r. W wyniku rozpatrzenia zażalenia A. A., postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ egzekucyjny. W ocenie organu odwoławczego, nie przedłożono wystarczających dowodów na to, że zobowiązanemu doręczono odpisy tytułów wykonawczych. Postanowieniem z dnia [...] września 2008 r. Dyrektor ZUS Oddział w T. orzekł o odmowie uznania zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia. W uzasadnieniu wskazał, że A. A. wniósł zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej w dniu [...] stycznia 2008 r., zaś postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w dniu [...] sierpnia 2004 r. z chwilą doręczenia zobowiązanemu zawiadomień o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem oraz odpisów tytułów wykonawczych - zwrotne potwierdzenie odbioru z dnia [...] września 2004 r. Postępowanie to nie zostało umorzone, ani w żaden sposób zakończone i prowadzone było nieprzerwanie nadal z zastrzeżeniem, że w dniu [...] stycznia 2008 r. dokonano zmiany środka egzekucyjnego, poprzez wystawienie zawiadomień o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym - data odbioru przez zobowiązanego [...] stycznia 2008 r. Tym samym nie został zachowany 7 dniowy termin do wniesienia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. uchylił postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia [...] września 2008 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ egzekucyjny. Organ odwoławczy wskazał, iż organ egzekucyjny ponownie nie przedstawił dowodów na podstawie których, w sposób nie budzący wątpliwości, można było ustalić datę doręczenia odpisów tytułów wykonawczych. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. stwierdził, iż zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego zostały złożone z uchybieniem terminu do ich wniesienia. Organ egzekucyjny podtrzymał wcześniejsze stanowisko dotyczące doręczenia A. A. w dniu [...] września 2004 r. tytułów wykonawczych. Na postanowienie organu I instancji strona wniosła zażalenie. Zobowiązany ponownie podniósł, iż w korespondencji doręczonej w dniu [...] września 2004 r. nie było tytułów wykonawczych, a także, iż należności wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych uległy przedawnieniu. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zarzutów. Wskazano, że A. A. dowiedział się o zastosowaniu środka egzekucyjnego w dniu [...] stycznia 2008 r., zaś zarzut złożył w dniu [...] stycznia 2008 r. Tym samym organ egzekucyjny stwierdził, iż środek zaskarżenia został złożony z uchybieniem terminu. Jednocześnie Dyrektor Izby Skarbowej w B. wskazał, iż podniesione przez zobowiązanego przedawnienie należności stanowi także przesłankę do umorzenia postępowania egzekucyjnego zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na powyższe postanowienie zobowiązany złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. Jednocześnie Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. rozpatrzył sprawę pod kątem zasadności umorzenia postępowania egzekucyjnego w trybie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. odmówił umorzenia prowadzonego postępowania. W uzasadnieniu organ wskazał, że dochodzone należności nie uległy przedawnieniu, a zatem ich dochodzenie w trybie egzekucyjnym było dopuszczalne. Na powyższe postanowienie A. A. złożył zażalenie, zarzucając naruszenie art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez błędną jego wykładnię oraz sprzeczność istotnych ustaleń organu I instancji z treścią zebranego w sprawie materiału. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ powołał się na art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1998 r., nr 137, poz. 887), w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002 r. Organa wskazał, że termin przedawnienia tych należności, mocą ustawy z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2002 r. nr 241, poz. 2074), obowiązującej od dnia 1 stycznia 2003 r., uległ wydłużeniu do lat 10. Organ zaznaczył, że ustawa z dnia 18 grudnia 2002 r. nie zawiera przepisów przejściowych w zakresie stosowania znowelizowanego art. 24 ust. 4 powołanej ustawy do należności z tytułu składek wymagalnych i nieprzedawnionych przed dniem [...] stycznia 2003 r. Odnosząc się do stanowiska A. A., iż zastosowanie znowelizowanego art. 24 ust. 4 ustawy, do składek na ubezpieczenie społeczne powstałych przed dniem 1 stycznia 2003 r. stanowi złamanie zasady, iż prawo nie działa wstecz, organ stwierdził, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia tej zasady. Organ wskazał, że nowe przepisy stosuje się tylko do należności wymagalnych, które jednocześnie nie uległy przedawnieniu przed dniem 1 stycznia 2003 r. Ponadto dla oceny przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne nie miał znaczenia sam fakt ich powstania przed dniem wejścia w życie nowych przepisów, ponieważ zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (w brzmieniu obowiązującym zarówno przed jak i po nowelizacji) termin przedawnienia liczy się od dnia wymagalności składek, a nie od dnia ich powstania. Odnosząc się do kwestii związanych z doręczeniem A. A. tytułów wykonawczych Dyrektor Izby Skarbowej w B. stwierdził, że w toku postępowania odwoławczego nie ustalono jednoznacznie, iż tytułów tych zobowiązany nie otrzymał. W ocenie organu, na podstawie materiału zebranego w sprawie nie było możliwe ustalenie w sposób nie budzący wątpliwości kiedy tytuły zostały doręczone zobowiązanemu. Dodatkowo organ wskazał, iż postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone postanowieniem Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia [...] maja 2009 r. do czasu ostatecznego rozpatrzenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Uchylając zaskarżone postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. stwierdził, że w sprawie, organ prawidłowo przyjął za podstawę orzekania art. 59 § 1 pkt 2) ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz.1954 ze zm., dalej: ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Zgodnie z nim, postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Oceniając poprawność stanowiska organu w aspekcie przedawnienia, Sąd uznał, że jest ono poprawne. Stosownie do art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2007r., Nr 11, poz. 74 ze zm., dalej: ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych), od 1 stycznia 2003 r. należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Sąd I instancji podniósł, iż poczynając od najstarszych zaległość ze stycznia 2000 r., zgodnie z przepisem w jego ówczesnym brzmieniu, w najdogodniejszym dla skarżącego terminie, przedawniłaby się w 2005 r., a więc w czasie, gdy obowiązywał już termin 10 letni. Sąd I instancji nie uwzględnił zarzutu złamania zasady lex retro non agit. Zasada nieretroaktywności dotyczy zakazu stosowania prawa do sytuacji, jakie zaistniały przed momentem wejścia w życie danej ustawy, a w sprawie termin przedawnienia nie upłynął przed zmianą przepisu. W ocenie Sądu, organ prawidłowo uznał, że termin przedawnienia nie upłynął. Wojewódzki Sąd Administracyjny podniósł, że w obrocie prawnym nie może funkcjonować orzeczenie odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego w administracji, gdy nie ma pewności co do faktu doręczenia tytułu wykonawczego przyjmowanego za podstawę dochodzenia danych należności. Sąd wskazał, że wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą: doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Z kolei egzekucja następuje w ramach postępowania egzekucyjnego. Dlatego też, istotną okolicznością faktyczną, którą należy ustalić przy rozstrzyganiu kwestii umorzenia postępowania egzekucyjnego staje się doręczenie tytułu wykonawczego. Sąd I instancji uznał, że skoro organ nie ustalił, czy doręczono tytuł wykonawczy, to uchybił obowiązkom z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W ocenie Sądu, odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego, co do którego nie wiadomo czy zostało wszczęte, była przedwczesna. W skardze kasacyjnej A. A. zaskarżył powyższy wyrok w części nie uwzględniającej zarzutów przedawnienia. Skarżący wniósł "o umorzenie postępowania" oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Wyrokowi w zaskarżonej części zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu strona wnosząca skargę kasacyjną podniosła, iż interpretacja art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przedstawiona przez Sąd I instancji jest błędna, ponieważ łamie konstytucyjną zasadę nieretroaktywności. W ocenie skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny zastosował przepis, który nie obowiązywał w dacie powstania zaległości wobec ZUS. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o odrzucenie skargi z uwagi nie sformułowanie przez jego autora wniosku o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy odnieść się do wniosku Dyrektora Izby Skarbowej w B. o odrzucenie skargi z uwagi na niedopełnienie wymogów określonych w art. 176 p.p.s.a. Podkreślić należy, że w postępowaniu przed organem władzy publicznej - a w szczególności przed sądem - obowiązuje tzw. zasada falsa demonstratio non nocet, zgodnie z którą błędne oznaczenie sprawy nie powinno pociągać za sobą automatycznie odmowy jej rozpoznania (por. orzeczenie TK z dnia 3 grudnia 1996 r., sygn. akt K 25/95). Źródłem tej reguły jest zasada demokratycznego państwa prawnego oraz zasada sprawiedliwości proceduralnej. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 12 marca 2002 r., sygn. akt P 9/01 sąd w demokratycznym państwie prawnym nie może być "sprowadzany do roli robota, mechanicznie odrzucającego pisma procesowe obywateli ze względu na uchybienia nie ważące w żaden sposób na możliwości wydania orzeczenia". Jeżeli więc w petitum skargi został sformułowany wniosek o umorzenie postępowania, a z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że jej autor składając ten środek zaskarżenia chce doprowadzić do uchylenia wyroku sądu I instancji w części, nie ma przeszkód, dla których Naczelny Sąd Administracyjny nie mógłby tak sformułowanej skargi rozpoznać merytorycznie. Wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002 r., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną dokonana w zaskarżonym wyroku interpretacja wskazanego przepisu jest błędna, ponieważ łamie konstytucyjną zasadę nieretroaktywności, a nadto Sąd i instancji zastosował przepis, który nie obowiązywał w dacie powstania zaległości wobec ZUS. Przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002 r. należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, a w przypadku przerwania biegu przedawnienia, o którym mowa w ust. 5, po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Mocą ustawy z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2002 r. nr 241, poz. 2074) - obowiązującej od dnia 1 stycznia 2003 r. - termin przedawnienia tych należności uległ wydłużeniu do lat 10. Zgodnie ze znowelizowanym art. 24 ust 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne (z zastrzeżeniem nie mającym w sprawie zastosowania). Ustawa z dnia 18 grudnia 2002 r. nie zawiera przepisów przejściowych w zakresie stosowania znowelizowanego art. 24 ust. 4 powołanej ustawy do należności z tytułu składek wymagalnych i nieprzedawnionych przed dniem 1 stycznia 2003 r. Oznacza to, iż do oceny przedawnienia takich należności należy stosować przepisy w brzmieniu znowelizowanym, stosowanie przepisów dotychczasowych wymagałoby bowiem wyraźnego ustawowego odesłania. Wbrew twierdzeniu autora skargi kasacyjnej zastosowanie znowelizowanego art. 24 ust. 4 ustawy, do składek na ubezpieczenie społeczne powstałych przed dniem 1 stycznia 2003 r. nie stanowi złamania zasady, iż prawo nie działa wstecz. Nowe przepisy stosuje się bowiem tylko do należności wymagalnych, które jednocześnie nie uległy przedawnieniu przed dniem 1 stycznia 2003 r. Dotyczy to zatem zdarzeń zaistniałych uprzednio, lecz nie zakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji. Do naruszenia zasady lex retro non agit doszłoby wówczas, gdyby ustawodawca przewidział wydłużenie terminu przedawnienia należności, które uległy już przedawnieniu pod rządami przepisów dotychczasowych. Powodowałoby to bowiem reaktywowanie zakończonych już stosunków publicznoprawnych. Dopuszczalność wydłużania terminu przedawnienia wielokrotnie była przedmiotem analizy Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku z dnia 12 lipca 2007 r. (sygn. akt I UK 37/07, OSNP 2008, Nr 17-18, poz. 266) Sąd Najwyższy zauważył że "prawo zmiany terminów przedawnienia jest, więc domeną ustawodawcy i skoro ma w ten sposób wpływ na stosunki cywilnoprawne, to obejmuje ono również stosunki publicznoprawne (należności składkowe). Inaczej mówiąc dłużnik musi się poddać terminom przedawnienia wydłużanym przez ustawodawcę w czasie trwania stosunku prawnego". Podobne stanowisko Sąd Najwyższy zajął w wyroku z dnia 12 listopada 2007 r., sygn. akt I UK 147/07 (LEX nr 359577), w którym stwierdził, że "przepis art. 24 ust. 4 w nowym brzmieniu ma zastosowanie do tych tylko należności z tytułu składek wymagalnych przed dniem jego wejścia w życie, które nie były przedawnione (tu: z powodu upływu pięcioletniego terminu przedawnienia) w dniu 1 stycznia 2003 r.". Natomiast Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. akt I UZP 4/08 (Biuletyn SN 2008, Nr 7, poz. 17) stwierdził, iż "do składek na ubezpieczenia społeczne należnych i nieprzedawnionych przed dniem 31 grudnia 2002 r. należy stosować przepis art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw". Z kolei w uchwale z dnia 2 lipca 2008 r., sygn. akt II UZP 5/08 (Biuletyn SN 2008, Nr 7, poz. 16), Sąd Najwyższy również uznał, że "dziesięcioletni okres przedawnienia przewidziany w art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw, znajduje zastosowanie do należności z tytułu składek, które stały się wymagalne przed dniem 1 stycznia 2003 r., jeżeli do tej daty nie uległy przedawnieniu według przepisów dotychczasowych". Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 9 grudnia 2008 r., sygn. akt II GSK 547/08, z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II GSK 651/08, z dnia 18 marca 2009 r., sygn. akt II GSK 835/08 z dnia 27 sierpnia 2009 r., sygn. akt II GSK 15/09, z dnia 27 sierpnia 2009 r., sygn. akt II GSK 20/09, z dnia 14 grudnia 2010 r., sygn. akt II GSK 1073/09 zajął jednolite stanowisko, iż do instytucji przedawnienia należy stosować przepisy nowe. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela poglądy wyrażone w powołanych orzeczeniach. Konsekwencją przyjęcia wskazanego stanowiska jest stwierdzenie, że do nieprzedawnionych do dnia 31 grudnia 2002 r. należności stosuje się nie tylko nowy, wydłużony, termin przedawnienia, ale również wszystkie nowe przepisy dotyczące okoliczności mających wpływ na bieg tego terminu, to jest jego przerwanie i zawieszenie, o ile wymienione w nowych przepisach podstawy przerwania lub zawieszenia biegu przedawnienia powstały po tej dacie. Skutki wcześniejszych zdarzeń oceniać zaś należy według przepisów obowiązujących w chwili ich zaistnienia. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej nie są usprawiedliwione i działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił. O kosztach postępowania orzekł na podstawie 204 pkt 1 p.p.s.a. i § 14 ust. 2 pkt 2 lit. "b" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349).