I SA/Wr 1483/09

WyrokWSA we Wrocławiu2009-12-07

Skład orzekający: Katarzyna Borońska, Katarzyna Radom, Marek Olejnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umorzenie przez gminę należności czynszowych z tytułu najmu lokali mieszkalnych, w tym należności przedawnionych lub w stosunku do których postępowanie egzekucyjne zostało umorzone przez komornika, stanowi przychód dla najemcy (osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej) podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a na gminie ciąży obowiązek sporządzenia informacji PIT-8C?
Ratio decidendi
Umorzenie przez wierzyciela (gminę) zobowiązania osoby fizycznej z tytułu należności czynszowych, w tym zobowiązań przedawnionych, stanowi dla dłużnika przysporzenie majątkowe i jest przychodem z innych źródeł podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W takiej sytuacji na jednostce umarzającej ciąży obowiązek sporządzenia informacji PIT-8C dla najemcy.
Stan faktyczny
Spółka zarządza zasobami gminnymi i zajmuje się windykacją należności czynszowych. Zwróciła się o interpretację, czy umorzone należności czynszowe od najemców lokali mieszkalnych (w tym przedawnione, poniżej kosztów egzekucji, umorzone przez komornika lub gminę) stanowią przychód dla najemców i czy Spółka powinna wystawić PIT-8C. Minister Finansów uznał, że umorzone należności stanowią przychód, a Spółka ma obowiązek wystawić PIT-8C. Spółka zaskarżyła interpretację w części dotyczącej należności przedawnionych i umorzonych przez komornika, argumentując, że nie są to nieodpłatne świadczenia. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędzia WSA Marek Olejnik, Protokolant Anna Terlecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 listopada 2009 r. sprawy ze skargi A" sp. z o.o. w K. na interpretację Ministra Finansów z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowy od os. fizycznych oddala skargę. Przedmiotem skargi "A" w K. – dalej: Spółka, jest interpretacja indywidualna Ministra Finansów z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie interpretacji przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wnioskiem z dnia 3 marca 2009 r. Spółka zwróciła się o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych przychodu u najemców lokali mieszkalnych z tytułu umorzonych im wierzytelności. Ponieważ wniosek nie spełniał wymogów formalnych, o których mowa w art. 14b § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.) –dalej: o.p., w związku z czym organ, na podstawie art. 169 § 1 o.p., pismem z dnia 14 kwietnia 2009 r., wezwał Spółkę do uzupełnienia wniosku poprzez sformułowanie pytania mającego być przedmiotem interpretacji. We wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny. Podstawową działalnością Spółki ze 100% udziałem gminy jest zarządzanie i administrowanie zasobami gminnymi. Przedmiotem działania Spółki jest m.in. windykacja należności czynszowych. Uchwałą rady miejskiej w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania należności pieniężnych zezwolono na umarzanie w całości lub części czynszu z tytułu najmu oraz naliczonych odsetek. Jak wskazała Spółka, umorzenie należności czynszowych dotyczy następujących następujących zobowiązań z tytułu umów najmu lokali mieszkalnych zawieranych przez zarządcę w imieniu gminy miejskiej: zobowiązań osoby zmarłej, która samotnie zamieszkiwała, zobowiązań przedawnionyvh powyżej 3 lat (brak potwierdzonej windykacji), zobowiązań poniżej wartości kosztów postępowania sądowego, zobowiązań umorzone przez komornika, zobowiązań umorzone przez właściciela czyli gminę. W tak określonym stanie faktycznym Spółka sformułowała następujące pytania: 1) czy w dniu umorzenia zobowiązania z tytułu najmu lokalu i naliczonych odsetek stanowi ono przychód dla dłużnika (osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej), na którą Spółka powinna wypełnić PIT-8C i przesłać do urzędu skarbowego i lokatora; 2) jakie konsekwencje może ponieść umarzający zobowiązania jeżeli nie wypełni informacji PIT-8C"? Zdaniem Wnioskodawcy, zarówno umorzone najemcom lokali mieszkalnych jak i przedawnione wierzytelności nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W dniu [...] r. Minister Finansów wydał interpretację nr [...], w której uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe. W uzasadnieniu organ powołując się na treść art. 9 ust. 1 i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) - dalej: updf, wyjaśnił, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wyłączonych od opodatkowania w przepisach ustawy oraz wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów o.p. zaniechano poboru podatku. Jak dalej wskazał organ, w myśl art. 11 ust. 1 updf, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-16, art. 17 ust. 1 pkt 6 i 9, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Dotyczy to m.in. podatników osiągających przychody o których mowa w art. 20 ust. 1 ww. ustawy, tj. z innych źródeł. Przepis ten wymienia, jakie w szczególności przychody uważa się za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 ("inne źródła"), podając jako przykład m.in. "inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17". Zdaniem organu, użyte w tym przepisie sformułowanie "w szczególności" dowodzi, iż definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i tym updf w swoich założeniach daje podstawy prawne, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w art. 20 ust. 1 ww. ustawy. W świetle powyższego, zdaniem Ministra Finansów, korzyści jakie osiąga dłużnik z tytułu umorzenia należności, która obejmuje zobowiązanie przedawnione, zobowiązanie poniżej wartości kosztów postępowania sądowego, zobowiązanie umorzone przez komornika jako bezskuteczne, zobowiązanie umorzone przez właściciela, należności czynszowe i odsetki naliczone do trzech lat stanowią dla niego realne przysporzenie majątkowe podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W efekcie zwolnienia dłużnika z całości lub części długu następuje u niego trwały przyrost majątku. Umorzenie zobowiązania oznacza zmniejszenie lub zlikwidowanie zobowiązania pieniężnego, skutkiem czego jest wystąpienie po stronie dłużnika określonej korzyści. Wobec powyższego umorzone należności cywilnoprawne z ww. tytułów, stanowią dla osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej przychód z innych źródeł w rozumieniu art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Minister Finansów wskazał również, że stosownie do treści art. 42a updf, osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, z wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52 i art. 52a oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów i w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego przekazać podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika, a w przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych. Tym samym na jednostce umarzającej ciąży obowiązek sporządzenia na podstawie art. 42a updf informacji PIT-8C osobie, której umorzono ww. należności. Nie sporządza się natomiast takiej informacji w przypadku osoby, która zmarła. Natomiast odnośnie drugiego pytania przedstawionego we wniosku minister Finansów stwierdził, że przepis art. 3 pkt 2 o.p. stanowi, iż ilekroć w ustawie jest mowa o przepisach prawa podatkowego - rozumie się przez to przepisy m.in. ustaw podatkowych oraz przepisy wydanych na ich podstawie aktów wykonawczych. Biorąc pod uwagę zawartą w art. 3 pkt 1 o.p. definicję ustaw podatkowych oraz fakt, że konsekwencje niezłożenia deklaracji PIT-8C regulują przepisy ustawy z dnia 10 września 1999 r. kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2007 r., nr 111, poz. 765 ze zm.) organ uznał, że pytanie Spółki postawione w pkt 2) nie może być przedmiotem interpretacji indywidualnej. W dniu 9 czerwca 2009 r. Spółka wystąpiła do Ministra Finansów z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, które nie zostało uwzględnione. W skardze na otrzymaną interpretację strona wniosła o jej uchylenie w części, w jakiej odnosiła się do należności przedawnionych oraz należności, w stosunku do których postępowanie egzekucyjne zostało umorzone przez komornika. W ocenie strony w tym zakresie interpretacje wydano z naruszeniem przepisów art. 11 ust. 1 i art. 20 ust. 1 updf. Strona podniosła, że przychód z tytułu przedawnionych zobowiązań z tytułu najmu nie mieści się w pojęciu "nieodpłatnych świadczeń" o których mowa w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. W świetle przepisów prawa cywilnego przez świadczenie rozumie się bowiem zachowanie podmiotu zobowiązanego, polegające na działaniu lub zaniechaniu, które odpowiada treści zobowiązania i prowadzi do zadośćuczynienia godnemu ochrony interesowi wierzyciela. Aby więc mówić o nieodpłatnym świadczeniu w rozumieniu art. 11 updf, musiałoby dojść do wykonania stosunku prawnego poprzez dokonanie przez jeden podmiot nieodpłatnie świadczenia na rzecz drugiego podmiotu. Niespełnianie świadczenia przez dłużnika i poniechanie dochodzenia go przez wierzyciela nie prowadzi, zdaniem strony, do powstanie przychodu z tytułu nieodpłatnych świadczeń. Przeciwny pogląd prowadziłby do wniosku, że także nieterminowe regulowanie należności jest nieodpłatnym świadczeniem wierzyciela na rzecz dłużnika. Skarżąca Spółka podniosła również, że zgodnie z art. 824 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego postępowanie umarza się w całości lub w części, jeżeli jest oczywiste, że z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych. Umorzenie postępowania egzekucyjnego nie prowadzi jednak do umorzenia należności cywilnoprawnych, wobec czego nie można uznać należności, w stosunku do których komornik umorzył postępowanie egzekucyjne, za nieodpłatne świadczenia, podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Odpowiadając na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej interpretacji oraz w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W kwestii należności będących przedmiotem postępowań egzekucyjnych wyjaśnił, że nie kwestionuje, iż bezskuteczna egzekucja, prowadząca do umorzenia postępowania egzekucyjnego nie jest tożsama z umorzeniem zobowiązania i nie skutkuje powstaniem przychodu po stronie najemcy. Jednak z uwagi na to, że wniosek strony dotyczył umorzenia zobowiązań, interpretację wydano przyjmując, że chodzi o należności umorzone przez wierzyciela, zaś skarżąca Spółka wywiodła z treści interpretacji mylne wnioski. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) – dalej w skrócie p.s.a. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez Sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 146 § 1 p.s.a., Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności. W przeciwnym razie Sąd skargę oddala (art. 151 p.s.a.). W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zaznaczyć, że w niniejszej sprawie dochowane zostały warunki umożliwiające wydanie przedmiotowej interpretacji. Wniosek strony dotyczył bowiem zastosowania przepisów prawa podatkowego, zawierał opis stanu faktycznego, natomiast brak formalny w postaci niesformułowania w formularzu wniosku pytania, został uzupełniony pismem z dnia 16 kwietnia 2009 r., w którym Spółka sprecyzowała swoje pytania oraz wskazała na rodzaje należności, podlegających umorzeniu, co do których obowiązku opodatkowania oraz odprowadzenia zaliczki miała wątpliwości. Interpretacja udzielona została w przewidzianym przepisami praw (art. 14 d o.p.) terminie. W zaskarżonej interpretacji Minister Finansów trafnie wskazał na przepis art. 9 ust. 1 updf. Zgodnie z jego treścią, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Przepis powyższy ustanawia jedną podstawowych zasad systemu opodatkowania podatkiem od dochodów osobistych – tj. domniemanie objęcia opodatkowaniem każdego dochodu podatnika, podczas gdy wyjątkiem pozostaje sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Z przepisem tym współgra art. 10 updf, w którym wymienione są poszczególne źródła przychodów, przy czym treść ust. 1 pkt 9) potwierdza, że katalog ten nie ma charakteru zamkniętego. W ust. 1 pkt 9) tego artykułu wymienia się "inne źródła" – które ustawodawca rozumie szeroko, wskazując w art. 20 ust. 1 updf, że należy do nich zaliczyć w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach. Ponieważ art. 20 ust. 1 updf nie definiuje pojęcia przychodu oddzielnie w odniesieniu do przychodów z "innych źródeł", organ wydający interpretację prawidłowo odwołał się do brzmienia art. 11 ust. 1 updf. Przepis ten stanowi, iż przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. W kontekście przedstawionego we wniosku stanu faktycznego oraz sformułowanych pytań szczególnie istotne wydaje się przybliżenie pojęcie "nieodpłatnego świadczenia" . W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazywano, że pojęcie to ma szerszy zakres, niż w prawie cywilnym, jak stwierdził NSA w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2002 r., sygn. akt FPS 9/02 (ONSA 2003, z. 2, poz. 47), "Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności osób prawnych, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy". Podobne stanowisko zajmował później NSA w uchwale z dnia 16 października 2006 r. sygn. akt II FPS 1/06 (LEX nr 200104), a wcześniej Sąd Najwyższy m.in. w wyrokach z dnia 6 sierpnia 1999 r. , sygn. akt III RN 31/99 (OSNAPiUS 2000, nr 13, poz. 496) i dnia 13 czerwca 2002 r., sygn. akt III RN 106/01 (OSNP 2003, nr 11, poz. 261) oraz Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach z dnia 28 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 2285/98, (LEX" nr 39796) i z dnia 10 kwietnia 2000 r., sygn. akt III SA 2252/99, (LEX nr 40687). Jakkolwiek powołana uchwała zapadła na tle ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, to w przekonaniu Sądu orzekającego w obecnym składzie, wywiedziona w niej interpretacja pojęcia nieodpłatnego świadczenia zachowuje aktualność także na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W świetle powyższego należy zatem uznać, że umorzenie przez wierzyciela zobowiązania osoby fizycznej z tytułu należności czynszowych jest co do zasady tożsame ze spełnieniem na jego rzecz nieodpłatnego świadczenia. Prowadzi ono bowiem do bezspornego przysporzenia w majątku dłużnika, który zostaje w ten sposób zwolniony z długu. W tym miejscu można wskazać, że w orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie wyrażano pogląd, iż umorzenie wierzytelności (np. z tytułu pożyczki, kredytu) stanowi dla pożyczkobiorcy przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 updf, ze źródła , o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9) updf (por. wyrok NSA z dnia 27 listopada 2008 r., sygn. akt II FSK 1184/04 i wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2007 r., sygn. akt II FPS 3/07 - ONSAiWSA 2008 nr 3, poz.45). Analogicznie, zdaniem Sądu, należy przyjąć w odniesieniu do zobowiązań wynikających z najmu mieszkania, które zostały najemcom umorzone. Odnosząc się w dalszej kolejności do tych zarzutów skargi, w których strona starała się wykazać, że nie mogło dojść do powstania przychodu ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w przypadku umorzenia zobowiązań przedawnionych z uwagi na "brak pozytywnej woli świadczenia", gdyż nie może dojść do powstania przychodu tylko na skutek niewywiązywania się dłużnika ze swoich zobowiązań, Sąd uznał, że zarzuty te nie zasługują na uwzględnienie. W powołanej uchwale z 18 listopada 2002 r. zwrócono uwagę także na fakt, że przysporzenie majątkowe, uzyskane na skutek otrzymania nieodpłatnego świadczenia (w rozumieniu art. 11 ust. 1 updf) może być zarówno konsekwencją działania, jak i zaniechania. NSA zwrócił uwagę, że "o ile w prawie cywilnym nie ma świadczenia bez świadczącego, o tyle w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych nie jest istotne, kto świadczył ani czy w ogóle działanie innego podmiotu było źródłem przysporzenia majątkowego". Zarówno na tle ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, jak i ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przedmiotem opodatkowania jest dochód bez względu na rodzaj źródeł przychodów, z jakich dochód ten został osiągnięty. Jak podkreślał NSA W cytowanej uchwale "Skoro bowiem nie jest ważne źródło przychodów, lecz sam fakt osiągnięcia dochodu, to tym bardziej nie jest ważne, czy osiągnięty dochód był następstwem działania (zaniechania) innej osoby, czy też nie. (...) Pojęcie nieodpłatnego świadczenia, wymienione w art. 12 ust. 1 pkt 2 p.d.p. ( w rozpoznawanej sprawie – art. 11 ust. 1 i art. 20 ust. 1 updf – dopisek Sądu) nie może być zawężone do jego cywilistycznego znaczenia. Nie przeczy temu użycie przez ustawodawcę w tym przepisie wyrazu "otrzymanych" w odniesieniu do nieodpłatnych świadczeń. Okoliczność ta nie przesądza wcale o konieczności występowania podmiotu świadczącego i podmiotu odbierającego świadczenie". Przedawnienie zobowiązania, odnosząc ten skutek, że dłużnik może, bez narażania się na jakiekolwiek negatywne skutki, zaniechać świadczenia na rzecz wierzyciela, prowadzi w efekcie niewątpliwie do realnego przysporzenia w jego majątku. Tym niemniej należy też zwrócić uwagę, że przedawnienie roszczenia majątkowego ( tu: z tytułu najmu) nie prowadzi do jego wygaśnięcia, ale z momentem przedawnienia przekształca się ono w tzw. zobowiązanie niezupełne, tj. takie, które cechuje się niemożnością jego przymusowego wyegzekwowania. Umarzając zobowiązanie przedawnione wierzyciel aktywnie doprowadza więc do wygaśnięcia zobowiązania, a zatem definitywnie przestaje ono istnieć. Tak więc nie budzi wątpliwości Sądu, że umorzenie zobowiązania z tytułu należności czynszowych każdorazowo prowadzi do powstania u najemcy przychodu ze źródła, o jakim mowa w art. 10 ust. 9) updf, niezależnie od tego, czy było to zobowiązanie wymagalne, czy przedawnione, zaś okoliczności te mogą jedynie wpłynąć na moment powstania przychodu. Prawidłowo w zaskarżonej interpretacji Minister Finansów wskazał na treść art. 42a updf. Zgodnie z tym przepisem osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, z wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52 i art. 52a oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów i w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego przekazać podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika, a w przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych. Tak więc zasadnie organ stwierdził, że we wszystkich opisanych we wniosku przypadkach na jednostce umarzającej ciąży obowiązek sporządzenia na podstawie art. 42a updf informacji PIT-8C osobie, której umorzono należności z tytułu najmu. Informacja ta jest następnie podstawą wykazania przez podatnika dochodów w zeznaniu rocznym. Z oczywistych względów zatem słusznie organ wskazał, że nie sporządza się informacji w przypadku, gdy zobowiązania z tytułu należności czynszowych umorzono z uwagi na śmierć najemcy. Podniesione w skardze zarzuty w zakresie możliwości umorzenia wskazanych we wniosku należności przez komornika prowadzącego wobec najemcy postępowanie egzekucyjne są, w odczuciu Sądu, rezultatem niewłaściwego zrozumienia przez stronę treści interpretacji. Wątpliwości zgłoszone przez stronę wyjaśnił również Minister Finansów w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa oraz w odpowiedzi na skargę. Słusznie strona skarżąca wskazuje, że umorzenie postępowania egzekucyjnego zgodnie z art. 826 Kodeksu postępowania cywilnego nie prowadzi do wygaśnięcia zobowiązania i nie pozbawia wierzyciela w przyszłości możliwości dochodzenia należności. Ze stanowiskiem tym – jak wynika z powołanych wyżej pism – zgadza się organ dokonujący interpretacji. Ponieważ jednak pytanie strony dotyczyło umorzenia zobowiązania, a nie postępowania egzekucyjnego, organ wypowiedział się na temat skutku umorzenia tych zobowiązań, odnosząc obowiązki, o których mowa w art. 42a updf ogólnie do "jednostki dokonującej umorzenia". Jakkolwiek strona niefortunnie użyła w pytaniu sformułowania "zobowiązanie umorzone przez komornika", to, zważywszy na to, że komornik nie jest uprawniony do umorzenia zobowiązania ( a jedynie postępowania egzekucyjnego), organ miał podstawy przyjąć, że strona pyta o zobowiązania umorzone przez uprawnioną jednostkę, w następstwie umorzenia postępowania egzekucyjnego przez komornika, nie zaś o zobowiązania, których w ogóle nie umorzono, a w stosunku do których było prowadzone przez komornika postępowanie, które zostało umorzone. Odpowiedź udzieloną w tym zakresie w interpretacji, zgodnie z którą umorzenie tego rodzaju zobowiązań prowadzi do powstania przychodu po stronie najemcy i skutkuje obowiązkiem jednostki umarzającej do wystawienia informacji PIT-8C, należy więc uznać za prawidłową. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zaskarżona interpretacja nie narusza przepisów prawa, wobec czego, na podstawie art. 151 p.s.a., oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło