II FSK 1860/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Grzegorz Krzymień, Sędzia NSA Stefan Babiarz (sprawozdawca), Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala, Protokolant Justyna Bluszko-Biernacka, po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 marca 2010 r. sygn. akt I SA/Łd 1078/09 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 22 września 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r. oddala skargę kasacyjną. 1. Wyrokiem z dnia 19 marca 2010 r., I SA/Łd 1078/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 22 września 2009 r. w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości na rok 2009. 2. Ze stanu sprawy przyjętego przez sąd pierwszej instancji wynikało, że Prezydent Miasta B. decyzją z dnia 10 czerwca 2009 r. określił podatnikowi wymiar podatku od nieruchomości za 2009 r. w kwocie 83.932,00 złotych. Organ wskazał, że dla określenia powierzchni użytkowej budynku administracyjno-biurowego podstawą był operat szacunkowy biegłego rzeczoznawcy majątkowego z dnia 29 października 2007 r., z którego wynikało, iż rzeczywista powierzchnia użytkowa budynku położonego w B. wynosi 3.708 m2, a nie jak wynikało z informacji podatnika – 1788,40 m2. Decyzją z dnia 22 września 2009 r. po rozpoznaniu odwołania podatnika Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wskazał, że powierzchnia budynku administracyjno-biurowego została prawidłowo ustalona na podstawie operatu szacunkowego, chociaż z zebranego materiału dowodowego wynikało, iż nadal w budynku tym trwają prace wykończeniowe. SKO podniosło, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości dotyczy całego budynku administracyjno-biurowego, również części niewykorzystanych. Do opodatkowania podatkiem od nieruchomości prawidłowo została także przyjęta powierzchnia użytkowa budynku magazynowo-garażowego, bowiem dane te organ pierwszej instancji ustalił na podstawie decyzji o zezwoleniu na budowę oraz potwierdzenia przyjęcia zawiadomienia o zakończeniu budowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło także, że organ pierwszej instancji zasadnie ustalił wymiar podatku od nieruchomości stanowiących budowlę, w szczególności od placu utwardzonego wykorzystanego, jako parking oraz ogrodzenia. 3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi podatnik zarzucił naruszenie art.120, art.121 oraz art.122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) zwana dalej: ord. pod. oraz art. 5 § 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.) zwanej dalej: u.p.o.l. 4. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie. 5. Uzasadniając wydany w sprawie wyrok sąd pierwszej instancji wskazał, że w istocie strona zakwestionował zgodność decyzji z treścią art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. W ocenie sądu okolicznością bezsporną było to, że skarżący użytkuje tylko część przedmiotowego budynku. Wykorzystywane przez niego są: parter, I piętro oraz część II piętra. Na pozostałej powierzchni użytkowej budynku - część II piętra oraz III piętro - trwają prace wykończeniowe (protokół oględzin z dnia 9 grudnia 2008 roku ). Przedmiotem sporu pomiędzy stronami było to, czy owa część powierzchni użytkowej budynku, która nie jest wykorzystywana przez podatnika do prowadzonej przez niego działalności spełnia ustawowe kryterium "nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych". W ocenie sądu sporny budynek M. K. nabył w dniu 26 kwietnia 1994 r. w stanie surowym zamkniętym, jako trwającą inwestycję. Budynek ten skarżący sukcesywnie wykańczał i obecnie wykorzystuje do prowadzenia działalności gospodarczej większość jego powierzchni użytkowej. Skoro skarżący wykorzystuje część budynku, która siłą rzeczy musi być wyposażona w niezbędne media i nie zagraża użytkownikom, względy techniczne nie powodują, iż pozostałą część budynku w przyszłości, po zakończeniu prac wykończeniowych nie będzie mogła być wykorzystana w prowadzeniu działalności. Zatem "względy techniczne", o których mowa w art.1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. nie powodują, że cały budynek nie jest wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, tylko inne względy, które jednak nie są objęte dyspozycją powołanego wyżej przepisu. Generalnie więc, jeśli część powierzchni budynku będącego w posiadaniu osoby prowadzącej działalność gospodarczą jest oddana do użytkowania i wykorzystywana w tej działalności, na pozostałej zaś części trwają prace wykończeniowe, to powierzchnia użytkowa całego budynku podlega opodatkowaniu według stawki przewidzianej dla budynków związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej. Ponadto zdaniem sądu, wbrew wywodom skargi, wysokość pomieszczeń w przedmiotowym budynku nie kształtuje się na poziomie 2,2 metra, tylko wynosi ponad 2,2 metra (protokół oględzin z dnia 23 lutego 2009 r.). Wysokość pomieszczeń z punktu widzenia ustawy o podatkach lokalnych ma znaczenie dla wymiaru podatku, nie mają natomiast powołane przez skarżącego przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy. W szczególności niższa od wymaganej w tych przepisach wysokość pomieszczeń, nie oznacza, że "względy techniczne" powodują, że budynek nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej. Z tych też przyczyn sąd za nietrafne uznał zarzuty naruszenia art.120, art. 121 oraz 122 ord. pod. bowiem postępowanie podatkowe przeprowadzone przez organy obu instancji nie naruszało norma zawartych w tych przepisach. 6. W skardze kasacyjnej podatnik zaskarżył powyższy wyrok w całości zarzucając mu naruszenie prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 1 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Zarzucono również naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej: p.p.s.a. - polegające na uznaniu zaskarżonej decyzji, jako odpowiadającej przepisom prawa. W związku z tak postawionymi zarzutami strona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania oraz rozpoznania sprawy również pod jej nieobecność. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu. 7. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. przez jego błędną wykładnię (tak w uzasadnieniu skargi kasacyjnej). Z treści tego przepisu wynika, że "użyte w ustawie określenia oznaczają: (...) grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej – grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze »względów technicznych«". Pojęciem "względy techniczne" zajmował się NSA niejednokrotnie stwierdzając, że: – "wyłączenie z zakresu przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności ze względu na stan techniczny dotyczyć może sytuacji, gdy przedmiot ten jest i jednocześnie nie może być wykorzystywany w działalności trwale i to niezależnie od woli podatnika, przy czym chodzi tu o takie wady fizyczne budynków i budowli, które w sposób stały, a nie przejściowy uniemożliwiają korzystanie z nich przez przedsiębiorcę, zgodnie z celem działalności, jak również inne występujące przeszkody faktyczne" (wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2011 r. II FSK 151/10, Lex nr 992204), – "okoliczność, iż przedmiot, ze względów technicznych, nie jest i nie może być wykorzystany do prowadzenia tej działalności, musi zostać indywidualnie zbadana i wykazana przy uwzględnieniu stanu faktycznego danej sprawy" (wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2011 r. II FSK 2128/09, Lex nr 931838), – "przez względy techniczne należy rozumieć uwarunkowania konstrukcyjne obiektu będącego w posiadaniu podatnika oraz względy organizacyjne związane ze sposobem prowadzenia przez niego działalności gospodarczej" (wyrok NSA z dnia 7 października 2010 r. II FSK 2080/08, Lex nr 745721), – "przeszkody o charakterze sezonowym, czy też inne przeszkody natury technologicznej (...) nie stanowią »względów technicznych«, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l." (wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2008 r. II FSK 1517/07, ONSAiWSA 2009, nr 3, poz. 58), – "przeprowadzenie remontów w budynkach nie oznacza pozbawienia tych budynków związku z działalnością gospodarczą w szerokim znaczeniu, a adaptacja budynków do prowadzenia zamierzonej w przyszłości działalności gospodarczej stanowi jeden z wyznaczników prowadzenia tejże działalności" (wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2007 r. III SA/Wa 966/07, Lex nr 355429), – "względy techniczne to takie, które mają związek ze stanem technicznym budynku, powodujące, że przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia konkretnej działalności wykonywanej przez przedsiębiorcę, a do tego rodzaju przyczyn nie mogą zostać zaliczone przyczyny technologiczne, ekonomiczne czy finansowe" (wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2007 r. II FSK 773/06, Lex nr 339937). Podkreślić trzeba, że także w piśmiennictwie wskazuje się (zob. L. Etel, S. Presnarowicz, G. Dudar, Podatki i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek leśny, Warszawa 2008, Komentarz do art. 1a, Lex/el), że jeżeli stan techniczny budynku jest katastrofalny i grozi zawaleniem, bez odwoływania się do prawa budowlanego należy stwierdzić, że nie może tam być prowadzona działalność gospodarcza ze względów technicznych. Przedstawione poglądy, które Naczelny Sąd Administracyjny podziela, prowadzą do wniosku przeciwnego niż ten na który powołano się w skardze kasacyjnej, a mianowicie, że "względy techniczne" to każda obiektywna okoliczność natury technicznej niemająca błahego charakteru, w tym również zły stan techniczny budynku, który bez gruntownego remontu nie nadaje się do użytkowania (wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 października 2004 r. III SA 3589/03). Zatem nie każda obiektywna przyczyna złego stanu technicznego budynku uniemożliwia prowadzenie działalności gospodarczej lecz taka, która prowadzi do oceny, iż jest on w stanie katastrofalnym, grożącym jego zawaleniem. Istnienie takich przyczyn w stanie budynku administracyjno - biurowego skarżącego nie stwierdzono. Zatem i zarzut błędnej wykładni art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. jak i zarzut niewłaściwego jego zastosowania (petitum skargi kasacyjnej) są zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego niezasadne. 8. Chybiony jest także zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 134 § 1 p.p.s.a., gdyż ani nie wykazano w nim, że jego naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani też w skardze kasacyjnej nie został on uzasadniony. Brak tych elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej z art. 176 p.p.s.a. powoduje, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może go badać i oceniać merytorycznie. 9. W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a.