II OSK 682/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-04-14
Skład orzekający: Barbara Adamiak, Maria Czapska – Górnikiewicz, Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, uznając, że projektowany budynek miał cztery kondygnacje, a nie trzy, co naruszało miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego i decyzję o warunkach zabudowy?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo zinterpretował projekt budowlany i zakwalifikował przestrzeń nad trzecią kondygnacją jako czwartą kondygnację mieszkalną, a nie poddasze nieużytkowe. W związku z tym, projekt był niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i decyzją o warunkach zabudowy, co stanowiło wystarczającą podstawę do uchylenia decyzji organu odwoławczego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Organ I instancji odmówił wydania pozwolenia, uznając projekt za niezgodny z przepisami. Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i zatwierdził projekt, powołując się na zmianę przepisów i zgodność z planem miejscowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu II instancji, uznając projekt za niezgodny z planem miejscowym ze względu na liczbę kondygnacji. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę kasacyjną od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz Sędzia del. WSA Grzegorz Czerwiński /spr./ Protokolant Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej "[...]" Przedsiębiorstwo Zagraniczne Sp. z o.o. z siedzibą w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Gd 432/09 w sprawie ze skargi H. W.-M., B. S. i J. S. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 8 grudnia 2009 roku, sygn. akt II SA/Gd 432/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu skargi H. W. –M., B. S. i J. S. uchylił decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] marca 2003 roku, Nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta Słupska z dnia [...] stycznia 2003 roku, Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zapadł w następującym stanie faktycznym.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2003 roku, Nr [...] Prezydent Miasta Słupska odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania Przedsiębiorstwu Zagranicznemu "[...]" Sp. z o.o. w Słupsku pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażami w podpiwniczeniu wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr [...] obr. [...] w Słupsku przy ul. [...].
Powyższa decyzja wydana została na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (jedn. tekst Dz. U. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) oraz § 3 pkt 16 – 18 i § 7 – 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690).
Wniosek o wydanie pozwolenia na budowę został złożony w dniu 5 grudnia 2002 roku. Z dniem 16 grudnia 2002 roku weszło w życie rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku i zgodnie z przepisami przejściowymi miało ono zastosowanie w sprawie. W związku z tym, postanowieniem z dnia 6 stycznia 2003 roku organ administracji, na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, zobowiązał inwestora do dostosowania dokumentacji projektowej do wymagań określonych w tym rozporządzeniu, pouczając jednocześnie, że w przypadku ich nieusunięcia odmówi zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Organ administracji nadmienił, że właściciele sąsiednich działek wnieśli zastrzeżenia do planowanej budowy, tj. wysokości projektowanego budynku, niezgodności z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w części dotyczącej ilości kondygnacji budynku, wskazując, że usytuowanie tak wysokiej zabudowy spowoduje zacienienie części ich ogrodów i budynków zlokalizowanych na działkach nr 621 i 622, co naruszy ich interesy w rozumieniu art. 5 ustawy Prawo budowlane.
Ponieważ inwestor nie zgodził się z treścią wydanego 6 stycznia 2003 roku postanowienia i nie wykonał nałożonego tymże postanowieniem obowiązku, organ I instancji wydał decyzję odmawiającą zatwierdzenia projektu i wydania pozwolenia na budowę.
Odwołanie od tej decyzji złożył inwestor wnosząc o zatwierdzenie przedłożonego projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę. Wskazał przy tym, że projekt budowlany został oparty na ustaleniach ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Słupska o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu Nr [...] z dnia [...] lutego 1999 roku.
Decyzją z dnia [...] marca 2003 roku Wojewoda Pomorski uchylił decyzję organu I instancji odmawiającą pozwolenia na budowę oraz zatwierdził projekt budowlany i udzielił Przedsiębiorstwu Zagranicznemu "[...]" LTD Sp. z o.o. w Słupsku pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, wielorodzinnego nr 2 (6 klatkowego), z poddaszem nieużytkowym i garażami w podpiwniczeniu wraz z infrastrukturą techniczną, na terenie przy ul. [...] w Słupsku, zgodnie z projektem budowlanym opracowanym przez Studio Projektowe "[...]" sc. oraz wymaganiami określonymi w art. 36 ust. 1 i 2 ustawy.
Organ odwoławczy orzekł na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 28, 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a.
W uzasadnieniu tej decyzji Wojewoda wskazał, że w dniu 13 lutego 2003 roku wydane zostało rozporządzenie Ministra Infrastruktury zmieniające rozporządzenie z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, które to weszło w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 16 grudnia 2003 roku. Rozporządzenie to wprowadziło nowe brzmienie § 330 pkt 1 stanowiąc, że przepisów rozporządzenia nie stosuje się z zastrzeżeniem § 2 ust. 1 i § 207 ust. 2, jeżeli przed dniem wejścia w życie rozporządzenia został złożony wniosek o wydanie pozwolenia na budowę lub odrębny wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i wnioski te zostały opracowane na podstawie obowiązujących przepisów.
Wojewoda stwierdził, że zmiana ta usuwa powód, dla którego organ I instancji odmówił wydania pozwolenia na budowę.
Właściciele sąsiednich działek wnieśli zastrzeżenia do planowanej budowy dotyczące wysokości, liczby kondygnacji i lokalizacji inwestycji oraz nasłonecznienia sąsiednich budynków mieszkalnych.
Po zapoznaniu się z materiałem dowodowym organ odwoławczy ustalił, iż projektowany budynek wielorodzinny jest budynkiem trzykondygnacyjnym z nieużytkowym poddaszem, z całkowitym podpiwniczeniem, w którym zlokalizowano indywidualne boksy garażowe. Zgodnie z § 3 pkt 14 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. (Dz. U. Nr 14, poz. 140 ze zm.) ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o liczbie kondygnacji rozumie się przez to liczbę kondygnacji budynku, z wyjątkiem piwnic, suteren, antresoli oraz poddaszy nieużytkowych. Wobec powyższego organ uznał, iż ilość kondygnacji budynku jest zgodna z zapisem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nr [...], która przewiduje budowę budynku wielorodzinnego z dopuszczeniem usług w parterze, garażami w kondygnacji przyziemnej lub podziemnej, wysokość zabudowy- II-III kondygnacje, budynki podpiwniczone.
Teren przeznaczony pod budynek wielorodzinny (działka nr [...]) oznaczony jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego osiedla "Westerplatte – Hubalczyków" symbolem B7-MN, liczba kondygnacji II – III (uchwała Nr IX/111/99 Rady Miejskiej w Słupsku z dnia 30 czerwca 1999 roku). Według § 5 pkt 3 tego planu tereny oznaczone symbolem MN przeznaczone są pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną na wydzielonych działkach lub małe domy mieszkalne o intensywności zabudowy 0,6 do 0,9 z dopuszczalnymi funkcjami usług komercyjnych.
Organ odwoławczy wskazał, że dla projektowanego budynku na działce nr 620 wskaźnik intensywności zabudowy wynosi 0,664, co jest mniejsze od dopuszczonego planem wskaźnika 0,7. Obliczenia przedstawił uprawniony projektant J. S. i załączono je do akt sprawy. Wobec powyższych faktów organ stwierdził, że przedmiotowa inwestycja jest zgodna z ustaleniami planu miejscowego.
Po zapoznaniu się z zarzutami inwestor w dniu 21 lutego 2003 roku przedłożył dodatkowy tom "Studium nasłonecznienia", w którym przeprowadzono analizę nasłonecznienia terenu przyległego do projektowanej inwestycji. Strony zawiadomiono o możliwości wglądu do dokumentacji.
Organ odwoławczy stwierdził, że ze studium tego wynika, iż projektowany obiekt spełnia w stosunku do istniejących budynków na działkach sąsiednich warunki nasłonecznienia określone w § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a także rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 roku. Ze studium wynika ponadto, że istnieje możliwość projektowania i realizacji zabudowy na działkach nr 621 i 622, w odległości 4 m od granicy działki, na której ma stanąć sporny obiekt, z otworami okiennymi, przy spełnieniu obowiązujących warunków nasłonecznienia. Zaznaczył przy tym, że analiza nasłonecznienia dotyczy wyłącznie istniejących budynków. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że projekt wykonany został z zachowaniem warunku zawartego w art. 4 Prawa budowlanego tj. z zachowaniem formy architektonicznej dostosowanej do krajobrazu i otaczającej zabudowy.
Zarówno firma "[...]" jak i właściciele sąsiednich działek dokonali zakupu nieruchomości po uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla "Westerplatte – Hubalczyków". Oba tereny leżą w obszarze B – jest to obszar ekstensywnego budownictwa mieszkaniowego. Plan zakłada na obu terenach liczbę dopuszczalną kondygnacji II – III.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego ilości kondygnacji w projektowanym budynku wielorodzinnym, wskazującego na możliwość zamiany poddasza nieużytkowego na dodatkowe mieszkania organ odwoławczy stwierdził, że zajmuje się stanem faktycznym, a nie tym, co może wydarzyć się w bliżej nieokreślonej przyszłości. Przedmiotem działania organów jest orzekanie w sprawach zamierzeń, o które występuje wnioskodawca, a prawo wymaga zajęcia stanowiska przez organ. Organ administracji bada więc, czy zamierzenie inwestycyjne o które występuje inwestor nie jest sprzeczne z obowiązującym prawem, w tym czy nie narusza ono uzasadnionych interesów osób trzecich. Naruszenia takiego w przypadku budowy budynku wielorodzinnego, zdaniem organu odwoławczego, nie wykazano. W przedmiotowej sprawie nie można wykazać naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego. Zaprojektowany budynek jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, co spełnia przepisy art. 35 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 106, poz. 1126 ze zm.).
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Gdańsku wnieśli B. i J. S. oraz H. W.-M..
Skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest:
• § 12 Uchwały Nr IX/111/99 Rady Miejskiej w Słupsku z dnia 30 czerwca 1999 roku w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla "Westerplatte-Hubalczyków" w zw. z art. 35 ustawy z dnia 4 lipca 94 roku Prawo budowlane poprzez nieuwzględnienie przy wydaniu zaskarżonej decyzji szczegółowych zasad dotyczących zagospodarowania terenu określonego symbolem B7 – MN,
• art. 4 i 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 4 lipca 1994 roku Prawo budowlane poprzez nie dostosowanie formy architektonicznej projektowanej inwestycji do otaczającej zabudowy i naruszenie tym interesu osób trzecich – właścicieli sąsiednich działek.
Nadto skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:
• art. 7, 8, 11, 77, 84 k.p.a. poprzez wydanie decyzji administracyjnej w oparciu o opinie pozaprocesowe przedłożone przez zainteresowanego inwestora bez jednoznacznego ustosunkowania się do wniosku skarżących o dopuszczenie z urzędu dowodu z opinii niezależnego biegłego sądowego oraz stosowanie przez organ administracji niejednolitych zasad interpretacji zapisów planu miejscowego w zakresie formy i dopuszczalnej wysokości zabudowy z naruszeniem zasady praworządności i równości stron wobec prawa,
• art. 136 i art. 138 § 2 k.p.a. poprzez orzeczenie, co do istoty sprawy przez organ odwoławczy po uprzednim uchyleniu decyzji organu I instancji, mimo istniejącej potrzeby przeprowadzenia wszechstronnego postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji, czym naruszono zasadę dwuinstancyjności postępowania,
• art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie ustosunkowanie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wniosku strony o powołanie biegłego do szczegółowych ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego na działce o nr ew. 620.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z dnia 23 stycznia 2008 roku, sygn. akt II SA/Wa 725/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 maja 2009 roku, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej J. S., uchylił powyższy wyrok zalecając, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny ponownie zbadał i ocenił zarzuty procesowe i materialnoprawne dotyczące decyzji Wojewody Pomorskiego.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać wyjaśnienie postawy prawnej rozstrzygnięcia i ustosunkowanie się
do wszystkich zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził przy tym, że ani Wojewoda Pomorski ani Sąd nie kwestionował, że podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia powinny być przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 roku (Dz. U. Nr 14, poz. 140 ze zm.).
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 8 grudnia 2009 roku, sygn. akt II SA/Gd 432/09 uchylił decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] marca 2003 roku, Nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta Słupska z dnia [...] stycznia 2003 roku, Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w stwierdził, że stosownie do treści art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji (tekst jednolity Dz. U. z 2000r., nr 106, poz.1126) przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza:
1. zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z:
a) miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska,
b) wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,
c) przepisami, w tym techniczno-budowlanymi,
2. kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,
3. wykonanie projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane.
Nadto stosownie do ust. 2 właściwy organ administracji może badać zgodność projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi i obowiązującymi Polskimi Normami, w zakresie określonym w art. 5. W razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1 i 2, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin, a po jego bezskutecznym upływie, wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę (ust. 3). Natomiast w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 i 2 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (ust.4).
Zdaniem Sądu, przede wszystkim należy wskazać, iż organ administracji publicznej przy rozstrzyganiu sprawy uwzględnia stan faktyczny i prawny istniejący w chwili podejmowania decyzji. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę został złożony w dniu 5 grudnia 2002 roku. W dniu [...] stycznia 2003 roku, tj. w dacie wydawania decyzji przez organ I instancji, obowiązywało już rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690). Przepis § 330 pkt 1 tego rozporządzenia w brzmieniu pierwotnym stanowił, że nie miało ono zastosowania jedynie wówczas, gdy przed dniem wejścia w życie wydano decyzję o pozwoleniu na budowę lub odrębną decyzję zatwierdzającą projekt budowlany. W tym stanie prawnym zasadne było odwołanie się przez organ administracji do wymogów nowego rozporządzenia.
W toku postępowania administracyjnego nastąpiła zmiana stanu prawnego. W dniu 23 lutego 2003 roku weszło w życie z mocą od dnia 16 grudnia 2002 roku rozporządzenie z dnia 13 lutego 2003 roku, zmieniające brzmienie § 330 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku. Po tej zmianie przepisów rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie stosuje się, gdy przed dniem jego wejścia w życie został złożony wniosek o pozwolenie na budowę lub odrębny wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i wnioski te zostały opracowane na podstawie dotychczasowych przepisów.
Wydając zaskarżoną decyzję Wojewoda Pomorski uznał, że warunki te w niniejszej sprawie, zostały spełnione, gdyż wniosek o wydanie pozwolenia na budowę oraz projekt budowlany zostały opracowane na podstawie przepisów poprzednio obowiązującego rozporządzenia.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W takiej bowiem sytuacji organ odwoławczy winien był uchylić decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia w oparciu o zmieniony stan prawny.
Podjęcie decyzji przez organ I instancji bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego nie może być sanowane w postępowaniu odwoławczym, ponieważ naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności, której istota polega na dwukrotnym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy. W takim przypadku organ II instancji ma tylko kompetencje kasacyjne (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 .01. 2009r. III SA/Gd 349/08, LEX nr 484168, wyrok WSA w Warszawie 05. 02. 2009r.VII SA/Wa 936/08, LEX nr 478524).
Organ prowadzący postępowanie administracyjne, zarówno w pierwszej, jak i w drugiej instancji, obowiązany jest przestrzegać zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a. Oznacza to, że powinien podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zgodnie bowiem z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 § 1 k.p.a). Organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Nadto stosownie do art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się, co do przeprowadzonych dowodów (art. 81 k.p.a.).
Z przedstawionych wyżej przepisów postępowania, zdaniem Sądu, wynika, że obowiązek dokładnego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla danej sprawy okoliczności faktycznych spoczywa na organie administracji. Prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego będzie możliwe tylko wówczas, gdy zostaną wszechstronnie wyjaśnione wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, a stronie zostanie zapewniony czynny udział w każdej fazie postępowania.
Rozpatrzenie niniejszej sprawy przez organ odwoławczy, w ocenie Sądu, narusza również powyższe przepisy. W szczególności organ odwoławczy uznał, że przedłożony projekt budowlany spełnia dopuszczony planem wskaźnik intensywności zabudowy wynoszący 0,7 wskazując, że wynika to z wykonanego przez uprawnionego projektanta obliczenia, które załączono do akt sprawy. Skarżący J. S. zakwestionował to wyliczenie, podnosząc, że dowiedział się o nim dopiero z treści decyzji organu odwoławczego. Z akt administracyjnych wynika, że organ odwoławczy poinformował strony wyłącznie o przedłożeniu przez inwestora dodatkowego tomu "Studium nasłonecznienia". Sąd nie ma natomiast możliwości przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i nie może dokonywać ustaleń za organ.
Nadto, zdaniem Sądu, wskazać należy, że organ odwoławczy uznał, że przedmiotowa budowa trzykondygnacyjnego budynku wielorodzinnego z nieużytkowym poddaszem, z całkowitym podpiwniczeniem w zakresie ilości kondygnacji jest zgodna z treścią wydanej uprzednio decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a także obowiązującym prawem, tj. § 3 pkt 14 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. (Dz. U. Nr 14, poz. 140 ze zm.) w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Z § 3 tego rozporządzenia wynika, że ilekroć jest w nim mowa o:
• pomieszczeniu użytkowym – rozumie się przez to pomieszczenie spełniające funkcje zgodne z przeznaczeniem budynku i nie będące pomieszczeniem gospodarczym lub technicznym,
• pomieszczeniu mieszkalnym – rozumie się przez to pokoje w budynku mieszkalnym oraz sypialnie i pomieszczenia do pobytu dziennego w budynku zamieszkania zbiorowego,
• pomieszczeniu gospodarczym w budynku – rozumie się przez to pomieszczenie służące do przechowywania materiałów i sprzętu związanego z obsługą budynku, przedmiotów i produktów żywnościowych użytkowników budynku, opału, a także odpadków stałych,
• piwnicy – rozumie się przez to część budynku przeznaczoną na pomieszczenia gospodarcze lub techniczne, w których poziom podłogi ze wszystkich stron znajduje się poniżej terenu,
• liczbie kondygnacji – rozumie się przez to liczbę kondygnacji budynku, z wyjątkiem piwnic, suteren, antresoli oraz poddaszy nieużytkowych.
Stosownie natomiast do § 6 rozporządzenia piwnic oraz poddaszy, nie zawierających pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, nie zalicza się do kondygnacji użytkowych w rozumieniu przepisów rozporządzenia, z wyjątkiem przepisów dotyczących ewakuacji.
Sąd stwierdził, że w przedmiotowym projekcie nad trzecią kondygnacją znajdują się strychy podzielone na pomieszczenia, a nad nimi dopiero oddzielna przestrzeń zamknięta dachem. Z opisu technicznego projektu wynika, że przewidziano dach drewniany mansardowy, łamany o podwójnej konstrukcji, którego dolna część jest w zasadzie ścianą osłonową.
Kondygnacja według słownika języka polskiego oznacza każdy z poziomów, na jakie podzielona jest budowla, jedną z części czegoś składającego się z poziomów. Jest to konstrukcyjnie uwarunkowana wewnętrzna przestrzeń budynku zawarta między dwoma poziomymi układami obejmującymi przykrycie (zwykle strop, sklepienie) i posadzkę lub podłogę. Poddasze to przestrzeń między stromym dachem a ostatnią kondygnacją budynku. Dokonując zatem oceny czy mamy do czynienia z poddaszem, które nie jest wliczane do liczby kondygnacji w świetle przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 roku istotne znaczenie ma nie tylko, czy znajdują się tam pomieszczenia nie przeznaczone na pobyt ludzi, ale również czy jest to konstrukcyjnie poddasze, a więc przestrzeń między stromym dachem a ostatnią kondygnacją (poziomą jego częścią) budynku. Ta okoliczność, zdaniem Sądu, nie została przez organ odwoławczy w niniejszej sprawie uwzględniona. Uznanie za poddasze nieużytkowe dwóch przestrzeni nad trzecią mieszkalną kondygnacją narusza rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 roku, co stanowi naruszenie prawa materialnego, które miało oczywisty wpływ na wynik sprawy.
W kwestii dotyczącej zgodności z miejscowym planem planowanej inwestycji, zdaniem Sądu, wskazać należy, że w oparciu o ustalenia tegoż planu wydana została decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu Prezydenta Miasta Słupska z dnia [...] lipca 2002 roku, Nr [...] określająca istotne parametry inwestycji.
Nadto toczyło się postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku decyzją z dnia [...] lipca 2003 roku utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2003 roku odmawiającą stwierdzenia nieważności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 16 marca 2006 roku, wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Gd 741/05 oddalił skargę B. S. i H. W. – M., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku odmawiającą stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Następnie zaś Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę kasacyjną B. S. wyrokiem z dnia 24 lipca 2007 roku, sygn. akt II OSK 1092/06 uznając za prawidłowe stanowisko Sądu I instancji odnośnie do zgodności z prawem zaskarżonej decyzji SKO w Słupsku z dnia [...] lipca 2003 roku.
W tej sytuacji, zdaniem Sądu, brak jest podstaw do uznania, że kształt zamierzenia wynikający z treści decyzji Prezydenta Miasta Słupska z dnia [...] lipca 2002 roku, Nr [...] jest niezgodny z obowiązującym zarówno w dacie wydawania tej decyzji, jak i w dacie orzekania przez organy administracji publicznej w niniejszej sprawie, miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonym przez Radę Miejską w Słupsku uchwałą z dnia 30 czerwca 1999 roku, Nr IX/111/99.
Zdaniem Sądu, wskazać nadto należy na niekonsekwencję organu odwoławczego. Organ ten stwierdził bowiem, że w odniesieniu do przedmiotowej inwestycji warunki techniczne powinny być oceniane na podstawie rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 roku (Dz. U. Nr 14, poz. 140 ze zm.). Analizując warunki dotyczące kwestii nasłonecznienia i przedłożone przez inwestora w toku postępowania odwoławczego "Studium nasłonecznienia" odwołał się natomiast również do przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690).
Wniosek o pozwolenie na budowę został złożony w dniu 5 grudnia 2002 roku. Dołączony do niego projekt budowlany został opracowany w grudniu 2002 roku. W treści tego projektu znajduje się odwołanie zarówno do rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 roku, jak i rozporządzenia Ministra Infrastruktury 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych.
Sąd stwierdził również, że w dokumentacji projektowej znajdują się uzgodnienia z dnia 6, 10 i 13 grudnia 2002 roku. Z akt administracyjnych nie wynika natomiast, czy i kiedy dokumentacja projektowa była uzupełniana.
W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom inwestora przedstawionym na rozprawie w dniu 24 listopada 2009 roku, postępowanie sądowoadministracyjne nie stało się bezprzedmiotowe z powodu zrealizowania inwestycji. Sąd dokonując kontroli działalności administracji publicznej ocenia bowiem zaskarżone decyzje pod względem zgodności z prawem obowiązującym w dacie wydania decyzji uwzględniając stan faktyczny istniejący również w dacie wydania decyzji.
Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę kasacyjną wniosła Spółka z o.o. "[...]" Przedsiębiorstwo Zagraniczne z siedzibą w Słupsku podnosząc zarzuty:
I. naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
1) art. 190 p.p.s.a. poprzez niewykonanie zaleceń Naczelnego Sądu Administracyjnego wynikających z wykładni prawa zawartej w wyroku z dnia 6 maja 2009 roku, wydanym w sprawie o sygnaturze II OSK 689/08;
2) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewskazanie i niewyjaśnienie w uzasadnieniu wyroku podstaw prawnych rozstrzygnięcia w zakresie zarzucanego naruszenia przepisów postępowania, odnośnie do błędnego w ocenie sądu nieprzekazania sprawy przez organ II instancji do ponownego rozstrzygnięcia organowi I instancji oraz poprzez niezawarcie w uzasadnieniu wyroku wyczerpującego przedstawienia stanu sprawy – w szczególności przebiegu zdarzeń w postępowaniu przed organem II instancji – co uniemożliwia weryfikację zarzutu naruszenia przez organ II instancji prawa procesowego w zakresie prawidłowości postępowania dowodowego i umożliwienia stronom udziału w sprawie, a w szczególności zarzutu naruszenia art. 81 k.p.a.;
3) art. 141 § 4 w związku z art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez nieprawidłową interpretację i ocenę zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, w szczególności poprzez nieprawidłową interpretację planów konstrukcji budynku, co doprowadziło do nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego, a mianowicie do przyjęcia, że nad III kondygnacją mieszkalną znajdują się dwie przestrzenie – strychy podzielone na pomieszczenia i dopiero nad nimi przestrzeń zamknięta dachem;
4) art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 136 k.p.a. poprzez ich nieuwzględnienie i uznanie, że organ II instancji winien był uchylić decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania;
5) art. 136 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie, iż organowi II instancji przysługuje możliwość przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie;
6) art. 7, 75, 77, 80 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że organ II instancji dopuścił się naruszenia dyspozycji tych przepisów prowadząc postępowanie dowodowe w sprawie;
7) art. 145 § 1 pkt 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez uchylenie obok decyzji organu II instancji także decyzji organu I instancji nienaruszającej ani prawa materialnego, ani procedury oraz poprzez niewskazanie w treści uzasadnienia wyroku podstaw prawnych dla uchylenia decyzji organu I instancji;
II. naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie § 3 pkt 14 i § 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez błędne przyjęcie, że poddasze nieużytkowe zgodnie z projektem przedmiotowego budynku powinno być wliczane do liczby kondygnacji budynku, co nastąpiło w wyniku błędnego przyjęcia, że przestrzeń nad III kondygnacją nie jest w istocie "konstrukcyjnie poddaszem".
Zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną Spółki wyrok Sądu I instancji nadal nie czyni zadość dyspozycji art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż Sąd I instancji wybiórczo zrealizował wiążące go zalecenie, co do sposobu rozpatrzenia sprawy. Sąd nie wskazał, jakie przepisy prawa procesowego zostały naruszone przez organ II instancji oraz jakie naruszenie to miałoby wpływ na treść rozstrzygnięcia. Uzasadnienie wyroku nie zawiera też pełnego przedstawienia stanu faktycznego, co uniemożliwia weryfikację twierdzenia Sądu o naruszeniu przepisów k.p.a. w zakresie postępowania dowodowego i udziału stron postępowania w jego toku.
Spółka podniosła, że organ odwoławczy może wydać decyzję w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzednio przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, podczas gdy w przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Sąd uchylając decyzję organu I instancji nie wskazał na żadne jej wady prawne.
Nadto zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną Spółki zgodnie z projektem budowlanym znajdującym się w aktach sprawy poddasze stanowi otwartą przestrzeń pomiędzy stromym dachem, a stropem nad III kondygnacją. Z powierzchni poddasza istnieje bezpośredni dostęp do konstrukcji dachu i nie może być mowy o umieszczeniu nad III kondygnacją dwóch przestrzeni, jak to wskazał Sąd. Spółka wskazała również, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odbierając protokolarnie obiekt w dniu 2 czerwca 2009 roku stwierdził zgodność obiektu budowlanego z projektem architektoniczno – budowlanym w zakresie liczby kondygnacji, co może być kolejnym argumentem na poparcie nieprawidłowego podejścia sądu do ustalenia faktycznej ilości kondygnacji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, co skutkowało koniecznością jej oddalenia. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Nadto zgodnie z treścią art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu pierwszej instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty te nie dają podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku.
Za niezasadny uznać należy podniesiony przez wnoszącego skargę kasacyjną zarzut naruszenia art. 190 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a poprzez niewykonanie zaleceń Naczelnego Sądu Administracyjnego wynikających z uzasadnienia wyroku z dnia 6 maja 2009 roku, sygn. akt II OSK 689/08 oraz niewskazanie i niewyjaśnienie w uzasadnieniu wyroku podstaw prawnych rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę zamiast odnieść się do zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą zawarł w uzasadnieniu swojego wyroku jedynie ogólnikowe stwierdzenia. Naczelny Sąd Administracyjny uchylając wyrok Sądu I instancji do ponownego rozpoznania nakazał ponowne zbadanie i ocenę zarzutów procesowych i materialno prawnych dotyczących decyzji Wojewody Pomorskiego. Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny zalecenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykonał. W uzasadnieniu wyroku dokonał oceny podnoszonych w skardze zarzutów oraz wskazał powody, które zadecydowały o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Można oczywiście wskazane przez Sąd I instancji powody rozstrzygnięcia kwestionować, jednakże nie sposób uznać, że nie zostały one w uzasadnieniu wyroku wskazane.
Za niezasadny uznać należy, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzut naruszenia art. 141 § 4 w związku z art. 133 § 1 p.p.s.a. Wnosząca skargę kasacyjną Spółka upatruje naruszenia tego przepisu w nieprawidłowej interpretacji i ocenie zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności poprzez nieprawidłową interpretację planów konstrukcji budynku, co doprowadziło, zdaniem Spółki, do nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego, a mianowicie do przyjęcia, że nad III kondygnacją mieszkalną znajdują się dwie przestrzenie – strychy podzielone na pomieszczenia i dopiero nad nimi przestrzeń zamknięta dachem.
Z decyzji o warunkach zabudowy wynika, że na terenie inwestycji dopuszczalna jest zabudowa wielorodzinna z dopuszczeniem usług w parterach zaś wysokość zabudowy to dwie lub trzy kondygnacje oraz poddasze użytkowe.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 roku, Nr 15, poz. 140 – tekst jednolity ze zm.), które miało zastosowanie w przedmiotowej sprawie nie zawierało definicji pojęcia "kondygnacja" oraz pojęcia "poddasze".
Z definicji słownikowej tego pojęcia wynika, że kondygnacja to część budynku między sąsiednimi stropami lub między podłożem i najniższym stropem; każde piętro lub parter budynku (Uniwersalny Słownik Języka Polskiego pod redakcją prof. Stanisława Dubisza. Tom 2, Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 2003, strona 199).. Z kolei z definicji słownikowej pojęcia "poddasze" wynika, że jest to przestrzeń między stromym dachem a ostatnią kondygnacją budynku, wykorzystywana, jako strych lub adaptowana do celów mieszkalnych (Uniwersalny Słownik Języka Polskiego pod redakcją prof. Stanisława Dubisza. Tom 3, Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 2003, strona 223).
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowo zinterpretował znajdujący się w aktach sprawy projekt budowlany i prawidłowo uznał, że budynek ma cztery kondygnacje, a nie trzy. Czwartej kondygnacji, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można uznać za poddasze, tak jak to twierdzi wnosząca skargę kasacyjną Spółka. Z projektu budowlanego istotnie wynika, że przestrzeń nad trzecią kondygnacją jest częściowo pozbawiona stropu, jednakże okoliczność ta nie przesądza o tym, że przestrzeni tej nie można zakwalifikować, jako kondygnacji. Pierwsze trzy kondygnacje mają wysokość 260 cm, zaś przestrzeń nad III kondygnacją jest jedynie nieznacznie niższa, gdyż ma wysokość 253 cm. Wszystkie trzy kondygnacje mają balkony. Także przestrzeń nad III kondygnacją posiada balkon. Przestrzeń nad trzecią kondygnacją posiada także identyczne okna jak pierwsze trzy kondygnacje. Przestrzeń nad trzecią kondygnacją spełnia więc wszelkie wymogi, by traktować ją jak kondygnację mieszkalną. Dopiero przestrzeń nad tą przestrzenią spełnia wymogi uznania ją za poddasze. Powoływanie się na fakt, iż przestrzeń nad trzecią kondygnacją zaprojektowana jest tak, że jest ona częściowo pozbawiona stropu oceniać należy, jako próbę sztucznego zakwalifikowania tej przestrzeni, jako poddasza zamiast kondygnacji mieszkalnej. Ponownie wskazać należy, iż poddasze to przestrzeń między stromym dachem a ostatnią kondygnacją budynku. W sytuacji, gdy przestrzeń nad III kondygnacją posiada chociażby częściowo strop należy taktować ją, jako IV kondygnację, a nie, jako poddasze.
Zgodnie z treścią art. 35 ust. 1 pkt 1lit. a i b ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 roku, Nr 106, poz. 1126 – tekst jednolity ze zm.) – w brzmieniu obowiązującym na datę wydania kontrolowanej przez Sąd I instancji decyzji – przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z:
a) miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska,
b) wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Przedłożony przez inwestora projekt budowlany był niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz decyzją o warunkach zabudowy. Z zapisów zawartych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oraz decyzji o warunkach zabudowy wynika bowiem, że na terenie inwestycji dopuszczalna jest budowa budynku o maksymalnie trzech kondygnacjach podczas gdy projekt budowlany przewiduje w istocie cztery kondygnacje. Nie istniały więc przesłanki do zatwierdzenia przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego oraz wydania pozwolenia na budowę budynku o takich gabarytach, jakie wynikały z tego projektu. Stwierdzenie tej okoliczności przez Wojewódzki Sąd Administracyjny było wystarczającą podstawą do uchylenia zaskarżonej do tego Sądu decyzji.
Okoliczność, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odbierając protokolarnie obiekt w dniu 2 czerwca 2009 roku stwierdził zgodność obiektu budowlanego z projektem architektoniczno – budowlanym w zakresie liczby kondygnacji nie przesądza o tym, że zaprojektowany został budynek mający trzy kondygnacje. Ocena taka nie jest dla Sądu wiążąca. Nadto stwierdzić należy, iż obowiązkiem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest stwierdzenie zgodności wykonania budynku zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, a nie ocena zgodności z prawem samego projektu. Budynek może być wykonany zgodnie z projektem budowlanym, co nie musi oznaczać, że decyzja zatwierdzająca projekt budowlany nie narusza przepisów prawa.
Zgodzić należy się z zarzutem skargi kasacyjnej, iż niezasadnie Sąd I instancji uznał, że w toku postępowania administracyjnego naruszono prawo stron postępowania do czynnego w nim udziału. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarżący J. S. dowiedział się o wyliczeniu dotyczącym wskaźnika intensywności zabudowy dopiero z treści decyzji organu odwoławczego. Sąd stwierdził również, że z akt administracyjnych wynika, iż organ odwoławczy poinformował strony wyłącznie o przedłożeniu przez inwestora dodatkowego tomu "Studium nasłonecznienia". Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wziął jednak pod uwagę, że z treści przesłanego stronom postępowania zawiadomienia wynika, że nie tylko poinformowano strony o przedłożeniu studium nasłonecznienia ale również o możliwości wglądu do posiadanej przez organ administracji dokumentacji. Nie było żadnych przeszkód, by strony postępowania zapoznały się materiałem dowodowym znajdującym się w aktach, w tym także z dodatkowymi dokumentami przedłożonymi przez inwestora. Z akt sprawy wynika, że z uprawnienia tego skorzystał będący stroną postępowania Mieczysław Łabda. Organ administracji nie miał obowiązku pisemnego informowania stron postępowania o każdym dowodzie przedłożonym do akt sprawy. Niezasadne uznanie przez Sąd I instancji, iż doszło do naruszenia prawa do czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym nie mogło być podstawą uchylenia zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wyeliminowanie tej przyczyny uchylenia zaskarżonej decyzji nie zmienia bowiem faktu, iż istniała podstawa jej uchylenia z powodu wydania jej z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1lit. a i b ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane.
Zgodzić należy się także z podniesionym w skardze kasacyjnej zarzutem, iż niezasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że kontrolowana przez niego decyzja narusza art. 7, 75, 77, 80 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 136 k.p.a. Nie znajduje uzasadnienia pogląd Sądu I instancji, iż Wojewoda uchylając decyzję o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę i wydając to pozwolenie naruszył zasadę dwuinstancyjności. Z akt sprawy wynika, że materiał dowodowy niezbędny do rozstrzygnięcia wniosku inwestora został zgromadzony już na etapie postępowania przed organem I instancji. Na etapie postępowania odwoławczego został on uzupełniony jedynie w niewielkim stopniu. Nie istniały więc przesłanki uchylenia decyzji organu I instancji określone w art. 138 § 2 k.p.a. – w brzmieniu tego przepisu obowiązującym w dacie wydania kontrolowanej przez Sąd I instancji decyzji. Uchybieniem organu II instancji było zatwierdzenie projektu budowlanego, który był niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz decyzją o warunkach zabudowy, a nie wydanie przez organ odwoławczy decyzji bez przeprowadzenia postępowania dowodowego. Również to uchybienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie mogło być podstawą uchylenia zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Także w tym przypadku wyeliminowanie tej przyczyny uchylenia zaskarżonej decyzji nie zmienia faktu, iż istniała podstawa jej uchylenia z powodu wydania jej z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1lit. a i b ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane.
Za zasadny uznać należy również zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez uchylenie obok decyzji organu II instancji także decyzji organu I instancji. Decyzja organu administracji I instancji, to decyzja odmawiająca wydania pozwolenia na budowę. Uchylenie przez Sąd I instancji tej decyzji nie było więc konieczne. Analiza uzasadnienia wyroku Sądu I instancji pozwala stwierdzić, iż uchylenie tej decyzji jest konsekwencją błędnego założenia przez Sąd, iż organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności. Gdyby założenie to było uzasadnione, to decyzja organu
I instancji powinna zostać uchylona. Ponieważ jednak założenie to okazało się błędne nie było podstaw do uchylenia tej decyzji. W sytuacji, gdy materiał dowodowy w sprawie był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia i wymagał jedynie właściwej oceny prawnej oceny wystarczającym byłoby dokonanie tej oceny przez organ odwoławczy. Także to uchybienie, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie mogło być podstawą uchylenia zaskarżonego wyroku Sądu I instancji. Należy mieć bowiem na uwadze fakt, iż organy administracji ponownie rozpoznając sprawę nie będą wydawały już rozstrzygnięcia merytorycznego. Rozpoznając wniosek o wydanie pozwolenia na budowę organy administracji będą zobowiązane brać pod uwagę stan faktyczny aktualnie istniejący. Z akt sprawy wynika, że inwestycja została zrealizowana. Decyzję o pozwoleniu na budowę wydaje się dla przyszłego zamierzenia budowlanego, a nie dla zamierzenia już zrealizowanego. Postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na budowę, w sytuacji, gdy budowa została już ukończona staje się postępowaniem bezprzedmiotowym. Nie ma natomiast istotnego znaczenia, czy postępowanie zostanie umorzone przez organ I instancji, czy też zostałoby umorzone przez organ odwoławczy, który i tak w tym celu byłby zmuszony uchylić decyzję wydaną przez organ I instancji.
Za niezasadny uznać należy podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia § 3 pkt 14 i § 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez błędne przyjęcie, że poddasze nieużytkowe zgodnie z projektem przedmiotowego budynku powinno być wliczane do liczby kondygnacji budynku, co nastąpiło w wyniku błędnego przyjęcia, że przestrzeń nad III kondygnacją nie jest w istocie "konstrukcyjnie poddaszem".
Zarzut ten jest w istocie powtórzeniem zarzutu naruszenia prawa procesowego, to jest art. 141 § 4 w związku z art. 133 § 1 p.p.s.a. i argumentacja przemawiająca za brakiem podstaw do przyjęcia, iż przepisy te zostały naruszone pozostaje aktualna. Ponowne przytaczanie tej argumentacji jest niecelowe. Stwierdzić jedynie należy, iż § 3 pkt 14 i § 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 roku nie zawiera definicji pojęć "kondygnacja" i "poddasze". Z § 3 pkt 14 tego rozporządzenia wynika, że ilekroć mowa jest o liczbie kondygnacji rozumie się przez to liczbę kondygnacji budynku, z wyjątkiem piwnic, suteren, antresoli oraz poddaszy nieużytkowych. Z kolei z § 6 wymienionego wyżej rozporządzenia wynika, że piwnic oraz poddaszy, nie zawierających pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, nie zalicza się do kondygnacji użytkowych w rozumieniu przepisów rozporządzenia, z wyjątkiem przepisów dotyczących ewakuacji.
Istotą sprawy nie jest to, czy Sąd prawidłowo obliczył liczbę kondygnacji jak również nie jest nim to, czy Sąd zaliczył poddasze do kondygnacji. Istotą sprawy jest to, czy Sąd prawidłowo zakwalifikował przestrzeń nad III kondygnacją, jako kondygnację mieszkalną, a nie poddasze. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo zakwalifikował tę przestrzeń, jako kondygnację mieszkalną. Nie można więc twierdzić, że wbrew przepisom rozporządzenia zaliczył do kondygnacji poddasze nieużytkowe.
Z powyższych względów, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia wyroku Sądu I instancji, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło