III SA/Wa 1256/09

WyrokWSA w Warszawie2010-01-06

Skład orzekający: Krystyna Chustecka, Bożena Dziełak, Jolanta Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż działek budowlanych wydzielonych z gospodarstwa rolnego przez osobę fizyczną, która nabyła te grunty na własne potrzeby, a nie w celu prowadzenia działalności gospodarczej, podlega opodatkowaniu podatkiem VAT?
Ratio decidendi
Sprzedaż działek budowlanych wydzielonych z gospodarstwa rolnego przez osobę fizyczną, która nabyła te grunty na własne potrzeby, a nie w celu prowadzenia działalności gospodarczej, nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Kluczowe jest ustalenie zamiaru nabycia gruntów – jeśli był on związany z zaspokojeniem potrzeb osobistych, a nie z zamiarem odsprzedaży w ramach zorganizowanej działalności gospodarczej, sprzedaż nie jest czynnością podlegającą opodatkowaniu VAT.
Stan faktyczny
Skarżący nabył grunty rolne w 1998 r. na własne potrzeby. W latach 2000-2007 starał się je uprawiać, ale ze względu na trudną sytuację finansową postanowił wyodrębnić 0,5 ha i przeznaczyć na sprzedaż, tworząc 4 działki budowlane. Skarżący zwrócił się do Ministra Finansów o interpretację, czy sprzedaż tych działek podlega opodatkowaniu VAT. Minister Finansów uznał, że sprzedaż ta jest działalnością gospodarczą i podlega VAT. Skarżący zaskarżył interpretację, argumentując, że sprzedaje majątek prywatny, a nie prowadzi działalności handlowej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną i stwierdził, że nie może być ona wykonana w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Emilia Jaktorska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi T. M. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości. Wnioskiem z dnia 27 lutego 2009r. skarżący – T. M. zwrócił się do Ministra Finansów o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania sprzedaży działek gruntów. We wniosku Skarżący przedstawił stan faktyczny, z którego wynika, że w dniu 20 listopada 1998 r. nabył w drodze zakupu (akt notarialny) grunty rolne (około 2,5 ha) we wsi L. koło B. w województwie d.. W latach 2000-2007 przy udziale i pomocy ojca starał się uprawiać różne produkty celem uzyskania jakichkolwiek dochodów i sfinansowania wydatków związanych z comiesięcznym utrzymaniem domu i wydatkami na życie. Od 2000 r. mieszka w W. wraz z żoną oraz dziećmi. Podkreślił, że ostatni rok był bardzo niekorzystny dla koniunktury rolnej, w związku z czym ceny produktów rolnych drastycznie spadły, co spowodowało, iż tak niewielkiego obszaru nie opłacało się uprawiać. Dodatkowo wskazał, że koszty z tytułu opłat za użytkowanie lokalu (gaz, prąd, woda), wydatki na życie oraz przedszkole i żłobek dzieci są bardzo wysokie i będą rosły, a zarobki jego i jego żony na przełomie 2008/2009 znacznie spadły, co spowodowało, że dotychczasowe dochody nie pokrywają wydatków. W związku z powyższym postanowił wyodrębnić z posiadanych gruntów 0,5 ha i przeznaczyć na sprzedaż. Cel sprzedaży jest związany z zapewnieniem bytu rodzinie. W wyniku wyodrębnienia powstały 4 działki budowlane, które oferowane są na sprzedaż. Stwierdził, że ceny działek nie są atrakcyjne, ze względu na fakt, iż brak jest w pobliżu kanalizacji oraz gazu. Zaznaczył, że zapłata podatku VAT dodatkowo uszczupli zakładane przychody. W oparciu o tak przedstawiony stan faktyczny Skarżący zapytał, czy ma obowiązek zapłaty podatku VAT od sprzedaży gruntu. W jego opinii sprzedaż działek jest zwolniona z obowiązku zapłaty podatku VAT. Minister Finansów w indywidualnej interpretacji z dnia [...] kwietnia 2009r. uznał stanowisko Skarżącego za nieprawidłowe. W uzasadnieniu organ powołał treść art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 2 pkt 6 oraz art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usługo ( Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), dalej ustawa o VAT. Zdaniem organu powyższe przepisy zakładają, że dostawa towarów, w tym także gruntów podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wówczas, gdy dokonana będzie przez podmiot mający status podatnika. Z brzmienia art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT wynika wyraźnie, że warunkiem niezbędnym do uznania danego podmiotu za podatnika podatku VAT jest ustalenie, że działa on niezależnie jako producent, handlowiec, usługodawca, pozyskujący zasoby naturalne, rolnik czy też wykonujący wolny zawód. Ponadto podatnikiem staje się również ten, kto wykonał czynność podlegającą opodatkowaniu jednorazowo, ale w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonania czynności w sposób częstotliwy. Podkreślił, że rolnik sprzedający grunt nie zbywa majątku osobistego, a majątek składający się na przedsiębiorstwo rolne. W związku z powyższym osoba taka dokonuje sprzedaży majątku związanego z przedmiotową działalnością gospodarczą i w ocenie organu jest podatnikiem podatku od towarów i usług, nie korzystającym ze zwolnienia od podatku, wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt ustawy o VAT. Jak podkreślił, w sytuacji przedstawionej we wniosku, zakupione przez Wnioskodawcę grunty rolne służą dostawom produktów rolnych, a zatem służyły prowadzeniu działalności rolniczej, a w świetle definicji działalności gospodarczej, działalność rolnika jest działalnością gospodarczą. Wyodrębnione działki budowlane stanowią więc element gospodarstwa rolnego. W związku z powyższym, w ocenie organu, Wnioskodawca dokonując zbycia przedmiotowych działek dokona zbycia elementu majątku jego przedsiębiorstwa. Powyższe powoduje więc, iż dostawa przedmiotowych czterech działek budowlanych mieści się w definicji działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, a przedmiot tych dostaw jest towarem w pojęciu ustawy o VAT, co powoduje, że sprzedaż przedmiotowych działek będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Podsumowując organ wyjaśnił, że sprzedaż działek budowlanych wykorzystywanych wcześniej w działalności rolniczej przez Wnioskodawcę jako rolnika, podlega opodatkowaniu według stawki podatku w wysokości 22%, zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy o VAT. Pismem z dnia 8 maja 2009r., Skarżący wezwał Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa, podnosząc, że nie zgadza się z otrzymaną interpretacją, ponieważ jego zdaniem sprzedaż gruntów pochodzących z majątku prywatnego, nabytego na własne potrzeby, a nie z przeznaczeniem na działalność handlową, nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Ponadto podkreślił, że nie prowadzi działalności z zakresu handlu nieruchomościami. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Minister Finansów stwierdził, że brak jest podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w wydanej wcześniej interpretacji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący zarzucił naruszenie przepisu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT, gdyż w jego ocenie Minister Finansów niezasadnie uznał, iż w przypadku wnioskodawcy mamy do czynienia z działalnością gospodarczą. Tymczasem będące jego własnością grunty zostały nabyte na własne potrzeby, a nie w celu wykonywania działalności handlowej, czy usługowej, a zatem ich sprzedaż zarówno w całości jak i w częściach, jednemu lub wielu nabywcom, z zyskiem lub bez zysku, nie może być uznawana za działalność handlową ze skutkiem w postaci uznania tej osoby za podatnika VAT. Działalnością gospodarczą dla celów podatku od towarów i usług jest przede wszystkim profesjonalny obrót gospodarczy realizowany z sposób zorganizowany. Wskazał, iż w sytuacji, gdy osoba fizyczna dokonuje dostawy gruntów budowlanych lub przeznaczonych pod zabudowę ze swojego majątku prywatnego, w warunkach wskazujących, że czynność ta nie ma charakteru zorganizowanego i nie będzie kontynuowana, a grunty nie były nabyte w celu ich zbycia – czynność ta nie może być uznana za działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu VAT. Ponadto skarżący stwierdził, że skoro zgodnie z definicją gospodarstwa rolnego tylko użytki rolne mogą służyć prowadzeniu działalności rolniczej, to grunt mający przeznaczenie nierolnicze nie wchodzi w zakres definicji gospodarstwa rolnego w rozumieniu ustawy o podatku rolnym. A zatem nie jest to już grunt, który może być użytkowany przez rolnika w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług i związany z jego działalnością rolniczą. Stwierdził, że powyższa działalność nie mieści się w definicji działalności rolniczej przewidzianej w art. 2 pkt 15 ustawy o VAT, w związku z czym, w ocenie Skarżącego, w sprawie nie można mówić o sprzedaży działek budowlanych jako działalności rolniczej. Zdaniem strony skarżącej zarówno z przepisów ustawy o VAT jak i dyrektywy wynika brak obowiązku opodatkowania podatkiem od towarów i usług z tytułu dokonanej transakcji sprzedaży działek. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymując zaprezentowane wcześniej stanowisko wniósł o oddalenie skargi. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 zwanej dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga jest uzasadniona. Sformułowane w skardze zarzuty wskazują, że organ udzielający interpretacji w przedstawionym we wniosku stanie faktycznym, uznając stanowisko skarżącego za nieprawidłowe, w uzasadnieniu interpretacji nie odniósł się do niego w sposób wyczerpujący. Według skarżącego powyższe oznacza ,że organ nie rozpatrzył wszystkich aspektów podatkowych sprawy, rozstrzygając ją w sposób arbitralny . Na złożoność opodatkowania zbycia działek, wydzielonych z gospodarstwa rolnego, w związku ze zmianą przeznaczenia na działki budowlane wskazują orzeczenia sądów administracyjnych. Spór w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do kwestii, czy sprzedaż wydzielonych z gospodarstwa rolnego działek budowlanych należy traktować ,jako dokonywaną w ramach działalności gospodarczej zbywcy, podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, czy też jako sprzedaż majątku osobistego. W wyroku z dnia 9 grudnia 2008 r. I FSK 1431/07 LEX nr 518755 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że nie jest działalnością handlową, a zatem i gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, sprzedaż majątku osobistego, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży. Według oceny Sądu organy podatkowe błędnie przyjęły, by sam fakt wykonywania czynności wymienionych w art. 5 ustawy o VAT, kilkakrotnie po dniu 1 maja 2004 r. nadawał podmiotowi status podatnika VAT zobowiązanego do zapłaty podatku od tych czynności, pomijając, że musi on działać w charakterze "handlowca". Według tego Sądu okoliczność, że podmiot wykonuje czynności wymienione w art. 5 tej ustawy (m.in. odpłatną dostawę towarów) nie jest wystarczającą przesłanką do ich opodatkowania podatkiem VAT, bowiem musi działać w charakterze podatnika, a zatem podmiotu wykonującego samodzielnie działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2, przy czym za działalność handlową należy uważać sprzedaż nabytych uprzednio w tym celu, tj. do prowadzenia tej działalności, towarów. Ze stanowiska Sądu, zawartego w zaskarżonym wyroku, wynika również, na co zwrócił uwagę NSA, że w świetle powyższych przepisów, dla przypisania danemu podmiotowi statusu podatnika VAT, a zatem działania w charakterze handlowca, nie jest wystarczające ustalenie i ocena okoliczności związanych z samą sprzedażą, lecz konieczne jest również ustalenie i ocena okoliczności towarzyszących nabyciu tych towarów, a zwłaszcza, czy zostały one nabyte w celu ich odsprzedaży, a nie na potrzeby osobiste. Aprobując to stanowisko NSA powołał się na stanowisko, jakie zajął co do sposobu interpretacji art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT , NSA w wyroku z 29 października 2007 r., wydanym w składzie siedmiu sędziów (I FPS 3/07). Sprawa ta również dotyczyła sprzedaży przez osobę fizyczną działek budowlanych. W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny, analizując uprzednio prawidłowość implementacji przepisów VI Dyrektywy na grunt przepisów krajowych zawartych w ustawie o VAT, stwierdził m.in., że zarówno z brzmienia art. 4 ust. 1 i 2 VI Dyrektywy, jak i art. 15 ust. 1 i 2 wynika wyraźnie, że warunkiem niezbędnym do uznania danego podmiotu za podatnika VAT jest ustalenie, że działa on niezależnie jako producent, handlowiec, usługodawca, pozyskujący zasoby naturalne, rolnik czy wykonujący wolny zawód. Jeżeli dana czynność została wykonana poza zakresem działań producenta, handlowca, usługodawcy, pozyskującego zasoby naturalne, rolnika, czy wykonującego wolny zawód, to w świetle art. 4 ust. 1 i 2 VI Dyrektywy z tytułu wykonania takiej czynności dany podmiot nie może być uznany za podatnika VAT i to bez względu na to, czy czynność tę wykonał jednorazowo, ale w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy, czy też wielokrotnie (podkr. Sądu ). Zwłaszcza w przypadku działalności gospodarczej w zakresie handlu, zamiar częstotliwego wykonywania czynności ujawniony być musi już w momencie nabycia towaru, a nie w momencie jego sprzedaży. Nie można bowiem pominąć, że pod pojęciem "handel" należy rozumieć dokonywanie w sposób zorganizowany zakupu towarów w celu ich odsprzedaży. W art. 4 ust. 3 VI Dyrektywy zawarto jednak upoważnienie dla Państw Członkowskich do uznania za podatnika każdego, kto okazjonalnie zawiera transakcje związane z działalnością gospodarczą zdefiniowaną w art. 4 ust. 2, w szczególności dotyczące określonych dostaw budynków, części budynków wraz z gruntami oraz dostaw działek budowlanych, przez które to działki VI Dyrektywa rozumieć każe każdą działkę nieuzbrojoną lub uzbrojoną "uznaną za budowlaną przez Państwa Członkowskie". Oznacza to, że użyty w treści art. 15 ust. 2 ustawy o VAT zwrot "również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy", jest wyrazem swoistej realizacji przez polskiego ustawodawcę opcji zawartej w art. 4 ust. 3 VI Dyrektywy. Realizacja tej opcji nie została przy tym ograniczona wyłącznie do dostaw budynków lub części budynków wraz z gruntem oraz działek budowlanych wymagających zdefiniowania, lecz do wszystkich czynności podlegających opodatkowaniu, które dokonywane sporadycznie w związku z działalnością handlową, usługową lub produkcyjną, są wykonywane przez dany podmiot. Dalej Sąd stwierdził, że okoliczność, że VI Dyrektywa zezwala Państwom Członkowskim na uznanie za podatnika każdego, kto okazjonalnie zawiera transakcje związane z działalnością gospodarczą i że regulacje ustawy o VAT opcję tę realizują w końcowej części art. 15 ust. 2 poprzez odwołanie się do "czynności wykonanej jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy", nie przesądza jednak, że tylko z tego powodu dany podmiot staje się podatnikiem VAT. Zarówno z brzmienia art. 4 ust. 1 i 2 VI Dyrektywy, jak i art. 15 ust. 1 i 2 u.p.t.u. wynika bowiem wyraźnie, że warunkiem niezbędnym do uznania danego podmiotu za podatnika VAT jest ustalenie, że działa on niezależnie jako producent, handlowiec, usługodawca, pozyskujący zasoby naturalne, rolnik czy wykonujący wolny zawód. Innymi słowy ,jak stwierdził, jeśli dana czynność wykonana została poza zakresem działań producenta, handlowca, usługodawcy, pozyskującego zasoby naturalne, rolnika czy wykonującego wolny zawód, to w świetle art. 4 ust. 1 i 2 VI Dyrektywy z tytułu wykonania takiej czynności dany podmiot nie może być uznany za podatnika VAT i to bez względu na to, czy czynność tę wykonał jednorazowo, ale w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy, czy też wielokrotnie. Taka zaś właśnie sytuacja występuje w przypadku sprzedaży przez daną osobę jej majątku prywatnego. Majątek taki nabywany bowiem był na własne potrzeby danej osoby, a nie z przeznaczeniem do działalności handlowej, a zatem jego sprzedaż zarówno w całości, jak i w częściach, jednemu lub wielu nabywcom, z zyskiem lub bez, nie może być uznana za działalność handlową ze skutkiem w postaci uznania tej osoby za podatnika VAT. Zwłaszcza w przypadku działalności gospodarczej w zakresie handlu, zamiar częstotliwego wykonywania czynności ujawniony być musi już w momencie nabycia towaru, a nie w momencie jego sprzedaży. Nie można bowiem pominąć, że pod pojęciem "handel" należy rozumieć dokonywanie w sposób zorganizowany zakupów towarów w celu ich odsprzedaży. NSA podkreślił, że odpowiedź na pytanie, czy dany podmiot w odniesieniu do danej czynności działa jako podatnik podatku od towarów i usług, wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do konkretnych okoliczności faktycznych danej sprawy. Okolicznością przesądzającą nie może tu być jedynie sam fakt podziału gruntu na odrębne działki. Stanowisko zawarte w tym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający skargę kasacyjną w pełni podzielił. Z kolei w wyroku z dnia 24 czerwca 2009 r. I SA/Wr 98/09 LEX nr 511446 WSA we Wrocławiu wskazał, że przyjęcie, iż dana osoba fizyczna sprzedając przeznaczone pod zabudowę grunty działa w charakterze podatnika VAT - jako handlowiec - wymaga ustalenia, że jej aktywność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną), czyli stałą (powtarzalność czynności i chęć ich kontynuacji), a w konsekwencji zorganizowaną. Także samo nabycie gruntów musi nastąpić w celach handlowych, nie zaś w innych celach. Nie jest działalnością handlową sprzedaż majątku osobistego (prywatnego), który nie został nabyty w celach odsprzedaży (handlowych), lecz spożytkowania w celach osobistych. W każdym przypadku decydujące znaczenie powinien mieć zamiar nabycia gruntów, które następnie są sprzedawane przez nabywcę. Jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że zamiarem nabycia było późniejsze odsprzedanie gruntów, to - zasadniczo - należałoby takiego sprzedawcę w zakresie tej sprzedaży uznać za podatnika VAT. Jeżeli natomiast sprzedawca gruntów nabywał te grunty do majątku prywatnego, dopuszczając wprawdzie możliwość odsprzedaży, lecz nie było to jego głównym celem, to wówczas - w zakresie dokonanej sprzedaży gruntów - nie powinien być traktowany jak podatnik VAT. Ustalając, jakim faktycznie późniejszy sprzedawca gruntów kierował się zamiarem w momencie ich zakupu, należy wziąć pod uwagę okoliczności towarzyszące nabyciu i sprzedaży, czas jaki upłynął od nabycia oraz przeznaczenie środków uzyskanych ze sprzedaży. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd ten stwierdził ,że problematyka sprzedaży gruntów budowlanych lub przeznaczonych pod zabudowę i jej którym nastąpiło nabycie podzielonego na mniejsze działki i sprzedanego następnie gruntu. Zdaniem Sądu, organ konsekwencje na gruncie ustawy VAT były już wielokrotnie przedmiotem orzekania przez sądy administracyjne Stwierdził m.in. ,że Dyrektor Izby Skarbowej dokonał błędnej interpretacji a w konsekwencji niewłaściwie zastosował do stanu faktycznego sprawy przepisy art. 15 ust. 1 i 2 ustawy VAT. Potwierdza to przede wszystkim wywiedziona przez organ podatkowy teza, iż w sprawie bez znaczenia pozostaje okoliczność, że podatnik do sprzedaży przeznaczył majątek nabyty na własne potrzeby rolne i siedliskowe,( podkr. Sądu ) skoro sprzedaż tego majątku miała profesjonalny i zorganizowany charakter. Powyższe stanowi, że organ - uznając skarżącego za niezależnego handlowca (zarazem podatnika podatku VAT) - skoncentrował się na zdarzeniach zaistniałych kilka (cztery i więcej) lat po czasie, w odwoławczy niezasadnie przyjął, iż fakt, że skarżący działał w charakterze handlowca potwierdza następujący po czterech latach podział nieruchomości na 14 działek pod zabudowę i jedną jako drogę dojazdową. Stwierdził, że także samo nabycie gruntów musi nastąpić w celach handlowych, nie zaś w innych celach. Nie jest działalnością handlową sprzedaż majątku osobistego (prywatnego), który nie został nabyty w celach odsprzedaży (handlowych), lecz spożytkowania w celach osobistych. W każdym przypadku decydujące znaczenie powinien mieć zamiar nabycia gruntów, które następnie są sprzedawane przez nabywcę. Jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że zamiarem nabycia było późniejsze odsprzedanie gruntów, to - zasadniczo - należałoby takiego sprzedawcę w zakresie tej sprzedaży uznać za podatnika VAT. Jeżeli natomiast sprzedawca gruntów nabywał te grunty do majątku prywatnego, dopuszczając wprawdzie możliwość odsprzedaży, lecz nie było to jego głównym celem, to wówczas - w zakresie dokonanej sprzedaży gruntów - nie powinien być traktowany jak podatnik VAT( podkr. Sądu ). Ustalając, jakim faktycznie późniejszy sprzedawca gruntów kierował się zamiarem w memencie ich zakupu należy wziąć pod uwagę okoliczności towarzyszące nabyciu i sprzedaży, czas jaki upłynął od nabycia oraz przeznaczenie środków uzyskanych ze sprzedaży. Zdaniem Sądu, nie jest także zasadna ta część wywodów zawartych w zaskarżonej decyzji, w której Dyrektor Izby Skarbowej rozważa znaczenie pojęcia "majątek osobisty", za punkt wyjścia rozważań przyjmując potoczne rozumienie tego zwrotu jako mienia, które służy bezpośredniemu zaspakajaniu osobistych (mieszkaniowych) potrzeb właściciela i jego rodziny. W tym też kontekście organ byłby skłonny przyznać walor takiego mienia działce, na której znajduje się dom i ogród jej właściciela, natomiast odmawia tego przymiotu wydzielonym z całego gruntu, stanowiącego własność danej osoby, czternastu przeznaczonym pod zabudowę działkom rolnym. Sąd nie podziela stwierdzenia, że w kontekście art. 15 ust. 1 i 2 ustawy VAT majątek osobisty oznacza rzeczy niezbędne do zaspokojenia potrzeb człowieka, w tym jego potrzeb bytowych. Zdaniem Sądu, na aprobatę zasługuje pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 grudnia 2008 r. sygn. akt I FSK 1556/07 (wyrok dostępny w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych), że nie występujące na gruncie ww. przepisów pojęcie "majątku osobistego" (majątku prywatnego, majątku wykorzystywanego do celów prywatnych), oznacza tę część majątku danej osoby, która nie jest przez nią wykorzystywana dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej i która nie jest przedmiotem tej działalności. Według NSA, dokonując podziału majątku na osobisty i związany z działalnością gospodarczą dla potrzeb opodatkowania sprzedaży danego składnika majątkowego, w pierwszej kolejności należy ustalić, czy dany składnik majątkowy spełnia powyższe kryteria, jeżeli tak nie jest, to mamy do czynienia ze sprzedażą majątku prywatnego, przy której to czynności dana osoba, choćby mająca status podatnika, w charakterze takim nie występuje. Przy podziale takim nie jest natomiast miarodajne - w opinii NSA - kryterium postulowane przez organ podatkowy, a więc w pierwszej kolejności ustalenie, czy przedmiot sprzedaży zaspakajał niezbędne potrzeby bytowe danej osoby, a w przypadku odpowiedzi negatywnej, konkluzja, że w takim przypadku sprzedaż taka podlega opodatkowaniu, ponieważ jej przedmiotem nie było tak rozumiane mienie osobiste. Sąd zauważa, iż w niniejszej sprawie nie stwierdzono, że zakupiony a następnie sprzedany przez skarżącego grunt był wykorzystywany w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, stanowiąc np. towar handlowy. W opinii Sądu, na zamiar prowadzenia przez podatnika - w momencie zakupu nieruchomości gruntowej - aktywności handlowej nie wskazuje też okoliczność, że po upływie 4 lat od momentu jej zakupu strona wystąpiła o geodezyjny podział gruntu pod szyldem A. s.c. P. B. W świetle treści art. 15 ust. 1 i 2 ustawy VAT nie do zaakceptowania jest także wywiedzione w sprawie przez organ odwoławczy - bazujące na wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 maja 2008 r. (sygn. akt I SA/Ol 148/08) - stanowisko, że skoro nie występuje tożsamość między nabywaną nieruchomością a nieruchomością zbywaną to znaczy, iż podatnik podjął określony rodzaj aktywności nakazującej kwalifikację przychodów ze zbywania nieruchomości do przychodów z działalności rolniczej. Sąd nie podziela również poglądu ww. Sądu (wyroki z dnia 1 października 2008 r., sygn. akt I SA/Ol 367-368/08), iż podział stanowiących majątek osobisty gruntów rolnych oraz zaopatrzenie ich w infrastrukturę techniczną tworzy niejako nowy towar - działki pod zabudowę, którego sprzedaż stanowi o handlowych (już w momencie zakupu) intencjach dokonującego sprzedaży podmiotu( podkr. Sądu ). Również Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 23 stycznia 2009 r. I FSK 1629/07 LEX nr 508260 stwierdził : 1. W przypadku sprzedaży działki lub jakiegokolwiek elementu majątku osobistego wydaje się, iż skoro ich nabycie dotyczyło zaspokojenia własnych (prywatnych) potrzeb i nie miało związku z prowadzoną działalnością handlową, to w konsekwencji trzeba uznać, że ich sprzedaż nie może być traktowana za dokonaną w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Mając powyższe na uwadze, kluczową kwestią wydaje się ustalenie, czy sprzedane przez skarżącą działki zostały wydzielone z gruntu stanowiącego jej majątek osobisty, czy też z gruntu, który został nabyty w celu prowadzenia działalności gospodarczej. Jedynie bowiem udzielenie odpowiedzi na tak postawione pytanie przesądza, czy dokonane czynności sprzedaży podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT. 2. Ze stwierdzenia, iż działka nie została nabyta w celu odsprzedaży, nie można wywieść nic ponadto, że nie prowadzi ona działalności polegającej na odpłatnej dostawie działek. Brak jest tym samym jednoznacznego potwierdzenia, iż grunt ten nie został nabyty w celu prowadzenia takiej działalności rolniczej, która uznana być musi za działalność gospodarczą. Ponadto skarżący zwraca uwagę na istotną w sprawie okoliczność ,że w momencie sprzedaży działki wchodzące w skład gospodarstwa, na skutek zmiany na działki budowlane w momencie sprzedaży nie stanowiły już części tego gospodarstwa, zostały z niego wyłączone w związku z decyzjami o zmianie przeznaczenia , a zatem chociażby z tego względu zbycia ich nie można uznać, jak to stwierdzono w uzasadnieniu zaskarżonej interpretacji ,za sprzedaż części przedsiębiorstwa rolnego, gdyż w chwili s sprzedaży nie wchodziły w jego skład. W związku z powołanym orzecznictwem, nie jest wystarczające stwierdzenie że zakres przedsięwzięcia (zamiar sprzedaży kilku działek) oraz podjęte przez Wnioskodawcę działania (dokonanie przed sprzedażą podziału gruntu na działki budowlane) wskazują na zamiar dokonywania sprzedaży w sposób częstotliwy, a więc w okolicznościach przesądzających o prowadzeniu działalności gospodarczej, podkreślając fakt powtarzalności określonej czynności. Powołane wyżej wyroki i poglądy w nich wyrażone potwierdzają ,że nie można uznać za wystarczające uzasadnienia stanowiska organu udzielającego interpretacji sprowadzającego w zasadzie do stwierdzenia, że " Rolnik sprzedający grunt nie zbywa majątku osobistego ,ale majątek składający się na przedsiębiorstwo rolne. Wobec powyższego osoba taka dokonuje sprzedaży majątku związanego z przedmiotową działalnością gospodarczą (działalnością rolniczą ) i jest z tego tytułu podatnikiem podatku od towarów i usług, nie korzystającym ze zwolnienia od podatku, wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy." Ze względu chociażby na regulację zawartą w art. 14 c O.p. ,że w każdym czasie Minister Finansów może zmienić wydaną przez siebie interpretację ogólną, jeśli stwierdzi jej nieprawidłowość lub gdy zmuszony będzie do zmiany ze względu na orzecznictwo sądowe, w tym orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i ETS, Minister Finansów wydając interpretację w sprawie indywidualnej powinien odnieść się do orzecznictwa sądów. Wyczerpujące uzasadnienie stanowiska Ministra Finansów , przy uwzględnieniu orzecznictwa, pozwala Sądowi na dokonanie oceny, czy nie została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności czy organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę oraz czy nie dokonał oceny tych argumentów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Należyte uzasadnienie postanowienia służy także realizacji zasad zaufania stron do organów orzekających oraz przekonywania stron. Wniosek o interpretację należy zatem ponownie rozpatrzyć przy uwzględnieniu aspektów, o których wyżej mowa. Ze względu na powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło