I SA/Bk 563/09

WyrokWSA w Białymstoku2010-01-20

Skład orzekający: Piotr Pietrasz, Jacek Pruszyński, Urszula Barbara Rymarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieodpłatne przekazanie towarów nabytych przez podatnika, od których odliczył podatek VAT, swoim kontrahentom w ramach konkursów promocyjnych, jako nagrody rzeczowe, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jeśli przekazanie następuje na cele związane z prowadzonym przedsiębiorstwem?
Ratio decidendi
Nieodpłatne przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, nabytych z odliczeniem podatku VAT, na cele związane z tym przedsiębiorstwem (np. nagrody rzeczowe w konkursach promocyjnych), nie stanowi dostawy towarów podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z art. 7 ust. 2 i 3 ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym od 1 czerwca 2005 r. Interpretacja organu uznająca takie przekazanie za opodatkowane jest błędna.
Stan faktyczny
Spółka A.S.A. organizowała konkursy dla swoich kontrahentów, oferując nagrody rzeczowe w zamian za osiągnięcie określonych progów sprzedaży. Spółka odliczała podatek VAT naliczony przy nabyciu tych nagród. Zwróciła się do Ministra Finansów o interpretację, czy takie nieodpłatne przekazanie nagród na cele związane z przedsiębiorstwem podlega opodatkowaniu VAT. Minister Finansów uznał, że podlega, powołując się na przepisy ustawy o VAT i orzecznictwo ETS. Spółka zaskarżyła interpretację do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów i naruszenie Konstytucji RP.
Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2. stwierdza, że zaskarżona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Ministra Finansów na rzecz skarżącego kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Pietrasz, Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi A.S. A . w B. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2. stwierdza, że zaskarżona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Ministra Finansów na rzecz skarżącego kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. S. A. w B. zwróciła się do Ministra Finansów - reprezentowanego przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. z wnioskiem o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie braku obowiązku opodatkowania nieodpłatnego przekazania nagród rzeczowych w konkursach. Z przedstawionego przez Spółkę stanu faktycznego wynika, że prowadzi ona działalność gospodarczą m.in. w zakresie produkcji elementów samochodowych instalacji gazowych. W celu zwiększenia sprzedaży i umocnienia swojej pozycji na rynku Spółka organizuje konkursy kierowane do przedsiębiorstw instalujących samochodowe instalacje gazowe (sprzedaż premiowa). Przedsiębiorcy ci w zależności od ilości dokonanych montaży instalacji zawierających wyroby Spółki, mają prawo do otrzymania określonych nagród rzeczowych w postaci narzędzi, sprzętu RTV itp. Spółka odlicza podatek od towarów i usług naliczony przy nabyciu nagród. Na tle przedstawionego stanu faktycznego sformułowano następujące pytanie: "Czy nieodpłatne przekazanie towarów – nabytych przez Spółkę, od których Spółka odliczyła podatek od towarów i usług – swoim kontrahentom, tj. osobom fizycznym i prawnym prowadzącym działalność gospodarczą, tytułem nagród, do których nabyli prawo osiągając określone przez Spółkę w regulaminie promocji, progi ilościowe, a więc na cele związane z prowadzonym przedsiębiorstwem Spółki, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?" Zdaniem Spółki, z regulacji zawartych w art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 7 ust. 2 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm., dalej w skrócie: "p.t.u.") wynika, że w przypadku nieodpłatnego przekazania przez podatnika towarów na cele związane z prowadzonym przedsiębiorstwem, czynność taka nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Spółka powołała się na wyrok NSA z 23 marca 2009 r., I FPS 6/08. Minister Finansów reprezentowany przez Dyrektora Izby Skarbowej w B., w interpretacji indywidualnej z [...] sierpnia 2009 r. nr [...] uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe. W uzasadnieniu wskazał, iż z przepisów p.t.u. wynika, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega nie tylko nieodpłatne przekazanie towarów na cele niezwiązane z prowadzonym przedsiębiorstwem, ale także nieodpłatne przekazanie wszelkich towarów związanych z prowadzonym przedsiębiorstwem, niestanowiących jednak próbek, prezentów o małej wartości, czy też drukowanych materiałów reklamowych i informacyjnych. Dla opodatkowania danej czynności nieodpłatnego przekazania istotne jest także to, czy podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych czynności w całości lub w części. Organ wskazał przy tym, iż przez odpłatną dostawę towarów należy rozumieć także przekazanie towarów bez wynagrodzenia, jeżeli przekazania dokonano na cele związane z przedsiębiorstwem, a podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przy nabyciu towarów. Konieczność opodatkowania nieodpłatnego przekazana towarów na cele związane z przedsiębiorstwem przez podatnika, któremu przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego, wynika z tego, że występuje on w tym przypadku de facto w roli ostatecznego konsumenta i tym samym powinien ponieść ciężar tego podatku. Według organu, w celu dokonania prawidłowej analizy treści normy prawnej wynikającej z przepisu art. 7 ust. 2 p.t.u. należy dokonać wykładni systemowej wewnętrznej, z uwzględnieniem przepisu ust. 3 tego artykułu, będącego przepisem szczegółowym w stosunku do uregulowania art. 7 ust. 2 p.t.u. Określone w ust. 3 wyłączenia od zakresu zastosowania przepisu ust. 2, dotyczą towarów, których zbycie co do zasady jest związane z prowadzonym przedsiębiorstwem. Jeśli zatem na podstawie art. 7 ust. 3 p.t.u. przekazanie towarów określonych w tym przepisie, których wydanie niewątpliwie jest związane z prowadzonym przedsiębiorstwem – podlega wyłączeniu od opodatkowania podatkiem od towarów i usług, w konsekwencji należy wnioskować, że art. 7 ust. 2 p.t.u. stanowi podstawę do opodatkowania również nieodpłatnego przekazania towarów na cele związane z prowadzonym przedsiębiorstwem. Organ zauważył, że gdyby przyjąć, że opodatkowaniu na mocy ust. 2 podlegają w ogóle czynności nie związane z przedsiębiorstwem, zbędne byłoby wyłączanie z opodatkowania czynności, które i tak nie podlegałyby opodatkowaniu, jako związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Minister Finansów podkreślił, że unormowanie art. 7 ust. 2 i 3 p.t.u. nawiązuje do treści art. 16 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L 347.1 i L 384.92), będącego odpowiednikiem art. 5 ust. 6 Szóstej Dyrektywy Rady. Przepisy te, jako nieodpłatną dostawę towarów traktują każde nieodpłatne zbycie towarów, zarówno do celów innych niż prowadzona działalność gospodarcza, jak i celów tej działalności. W tej sytuacji organ stwierdził, że jeżeli Spółce przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przy nabyciu towarów przeznaczonych na nagrody rzeczowe dla klientów, które to towary nie spełniają przesłanek wynikających z art. 7 ust. 3 p.t.u., to ich nieodpłatne przekazanie w ramach organizowanych konkursów podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jako dostawa towarów zgodnie z art. 7 ust. 2 p.t.u. Nie godząc się z powyższą interpretacją, Spółka wezwała organ interpretacyjny do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany wydanej interpretacji indywidualnej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Spółka zarzuciła przedmiotowej interpretacji naruszenie: 1. art. 7 ust. 2 i 3 p.t.u. poprzez nieuprawnioną wykładnię tych przepisów skutkującą błędną oceną, że towary jakie A. S.A. kupuje i przeznacza na nagrody rzeczowe dla klientów, nie spełniają przesłanek wynikających z art. 7 ust. 3 p.t.u., a zatem ich nieodpłatne przekazanie w ramach organizowanych konkursów (sprzedaż premiowa) podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, jako dostawa towarów zgodnie z art. 7 ust. 2 p.t.u. (jeśli A. S.A. przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przy nabyciu tych towarów), 2. art. 217 Konstytucji RP poprzez stwierdzenie pomimo, że w przedmiotowej sprawie przedmiot opodatkowania nie wynika z przepisów ustawowych, tj. art. 7 ust. 2 i 3 p.t.u., to uznano go za podlegający opodatkowaniu. Wskazując na powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uznanie, że stanowisko przedstawione we wniosku z 2 czerwca 2009 r. o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego jest prawidłowe. W uzasadnieniu wskazano, że nieodpłatne przekazanie przez podatnika należących do jego przedsiębiorstwa towarów, innych niż drukowane materiały reklamowe i informacyjne oraz prezenty o małej wartości i próbki, wchodzi w zakres objęty pojęciem "odpłatnej dostawy towarów", o ile podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych czynności w całości lub części oraz przekazanie nastąpiło na cele inne niż związane z prowadzonym przez podatnika przedsiębiorstwem. To ostatnie zastrzeżenie, zdaniem Skarżącej odnosi się również do wyliczonych przykładowo czynności, wśród których znalazło się przekazanie towarów bez wynagrodzenia, co oznacza, że cel przekazania tych towarów jest niezbędnym elementem dopełniającym zakres znaczeniowy tych czynności. W ocenie Skarżącej art. 7 ust. 2 i 3 p.t.u. nie daje podstaw do przyjęcia, że za odpłatną dostawę towarów należy uznawać także przekazanie towarów bez wynagrodzenia na cele związane z prowadzonym przez podatnika przedsiębiorstwem. Skarżąca podniosła, że zgodnie z art. 217 Konstytucji RP przedmiot opodatkowania musi wynikać z przepisów ustawowych, a zatem jeśli w przedmiotowej sprawie stan taki nie wynika z tych przepisów, to należy uznać go za pozostający poza zakresem opodatkowania. Autor skargi powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ wskazał ponadto, że ETS w sprawie C-48/97 Kuwait Petroleum Ltd. stwierdził, iż przepis art. 5 ust. 6 Szóstej Dyrektywy traktuje, jako dostawę towarów dokonaną za wynagrodzeniem, a zatem podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, nieodpłatne wydanie przez podatnika towarów należących do aktywów jego przedsiębiorstwa, nie ma zaś znaczenia, że wydanie to zostało dokonane w celach związanych z prowadzonym przedsiębiorstwem. Zdaniem organu stanowisko zawarte w wydanej w niniejszej sprawie interpretacji znajduje potwierdzenie w uchwale NSA z 28 maja 2007 r., I FPS 5/06. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W zaskarżonej interpretacji indywidualnej działający z upoważnienia Ministra Finansów - Dyrektor Izby Skarbowej w B. dokonał błędnej wykładni przepisów art. 7 ust. 2 i 3 p.t.u. (w brzmieniu obowiązującym od 1 czerwca 2005 r.). W treści art. 7 ust. 2 i 3 p.t.u uregulowana została kwestia nieodpłatnego przekazania towarów. I tak, zgodnie z art. 7 ust. 2, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się również przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele inne niż związane z prowadzonym przez niego przedsiębiorstwem, w szczególności: 1) przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, 2) wszelkie inne przekazanie towarów bez wynagrodzenia, w szczególności darowizny - jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych czynności, w całości lub w części. Stosownie zaś do art. 7 ust. 3, przepisu ust. 2 nie stosuje się do przekazywanych drukowanych materiałów reklamowych i informacyjnych, prezentów o małej wartości i próbek. Należy zaznaczyć, że przepis art. 7 ust. 3 p.t.u. został zmieniony ustawą z 21 kwietnia 2005 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 90, poz. 756) z dniem 1 czerwca 2005 r. Przed nowelizacją stanowił on, że przepisu ust. 2 nie stosuje się do przekazywanych prezentów o małej wartości i próbek, jeżeli ich przekazanie (wręczenie) wiązało się bezpośrednio z prowadzonym przez podatnika przedsiębiorstwem. Powyższa zmiana w istotny sposób wpłynęła na wykładnię normy ust. 2 art. 7 p.t.u., której odczytywanie w brzmieniu obowiązującym do 31 maja 2005 r. następowało przez pryzmat art. 7 ust. 3 z uwzględnieniem prowspólnotowej wykładni tego unormowania. Wykładnia przepisu art. 7 ust. 3 obowiązującego przed nowelizacją była przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w uchwale z 28 maja 2007 r., I FPS 5/06. NSA w uchwale tej uznał, że w świetle art. 7 ust. 2 i 3 p.t.u., w brzmieniu obowiązującym w okresie od 1 maja 2004 r. do 31 maja 2005 r., przez dostawę towarów należało rozumieć również przekazanie przez podatnika bez wynagrodzenia towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele wiążące się z tym przedsiębiorstwem, jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z nabyciem tych towarów. W uzasadnieniu uchwały wywiedziono, iż bezpośrednie powiązanie określonej czynności (przekazania wymienionych towarów) z prowadzonym przez podatnika przedsiębiorstwem, czyli celami działalności gospodarczej podatnika prowadziło do przyjęcia takiej wykładni wymienionych przepisów art. 7 ust. 2 i 3, która z jednej strony pozostawała w zgodzie z prawem wspólnotowym (art. 5 ust. 6 Szóstej Dyrektywy, obecnie art. 16 Dyrektywy Rady 2006/112/WE), a z drugiej - nie pozostawała w sprzeczności z gramatycznym brzmieniem tych przepisów, a więc nie prowadziła do rezultatów sprzecznych z efektami wykładni językowej, czyli do niedopuszczalnej wykładni contra legem. Jednak taka wykładnia była możliwa tylko przy brzmieniu ust. 3 odwołującego się w końcowym fragmencie - podobnie jak art. 5 ust. 6 Szóstej Dyrektywy (obecnie art. 16 Dyrektywy 2006/112/WE) - do bezpośredniego związku tych czynności z prowadzonym przez podatnika przedsiębiorstwem, który to fragment uzasadniał przyjęcie poglądu, że spójna wykładnia tych przepisów wskazuje, że zakres przedmiotowy, do którego odnosiły się te przepisy, obejmował przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele związane i niezwiązane z prowadzonym przez niego przedsiębiorstwem. W stanie prawnym obowiązującym od 1 czerwca 2005 r., a więc na skutek nowelizacji p.t.u., w świetle art. 7 ust. 2 i 3 nastąpiło zawężenie zakresu przedmiotowego opodatkowania w porównaniu do unormowań wspólnotowych, których celem było objęcie opodatkowaniem również nieodpłatnych przekazań towarów, które związane były z prowadzonym przedsiębiorstwem. Tezę tę zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 marca 2009 r., I FPS 6/08 (w składzie siedmioosobowym). Sąd rozpoznający niniejszą skargę stanowisko to w pełni podziela. Z literalnego brzmienia części wstępnej art. 7 ust. 2 p.t.u. wynika, że odnosi się on do takiego przekazania towarów, które nastąpiło wyłącznie na cele inne niż związane z prowadzonym przez podatnika przedsiębiorstwem, co oznacza, że przepis ten wyłącza spod opodatkowania takie nieodpłatne przekazanie towarów, które zostało dokonane na cele związane z prowadzonym przez podatnika przedsiębiorstwem. Po nowelizacji art. 7 ust. 3 p.t.u. zakres przedmiotowy opodatkowania wskazany w ust. 2 tego artykułu określony jest jedynie w jego części wstępnej, a nie także w ust. 3. Przepis ust. 3 tego artykułu określa obecnie tylko rodzaje towarów, których przekazanie wskazane w ust. 2, czyli na cele inne niż związane z prowadzonym przedsiębiorstwem, zostało wyłączone z zakresu przedmiotowego opodatkowania (wyłączenie przedmiotowe); jest on przepisem szczególnym (zawierającym wyjątki) w stosunku do ust. 2. Obecnie brak jest bezpośredniego związku tego wyłączenia z prowadzeniem przez podatnika przedsiębiorstwa (wyłączenie przedmiotowo-celowe), jak to było przed nowelizacją. Wykładni tej, wbrew zarzutom organu, nie stoi na przeszkodzie okoliczność, że towary wymienione w art. 7 ust. 3 p.t.u., a zwłaszcza próbki oraz drukowane materiały reklamowe i informacyjne, ze swej istoty są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa podatnika. Podatnik może bowiem przekazać materiały reklamowe, czy próbki na cele niezwiązane z oprowadzeniem przedsiębiorstwa. Nie można więc z tego powodu podważać racjonalności ustawodawcy. Wprost przeciwnie (jak zauważył NSA), za nieracjonalne należałoby przyjąć, że gdyby zamiarem ustawodawcy było objęcie opodatkowaniem czynności wymienionych w art. 7 ust. 2 p.t.u. także w sytuacji, gdy przekazanie przez podatnika towarów następuje na cele inne niż związane z prowadzonym przez niego przedsiębiorstwem, to ustawodawca, zamiast dokonać odpowiedniej zmiany w tym właśnie przepisie (usuwając wszelkie występujące przed nowelizacją wątpliwości), eliminowałby ten fragment ust. 3 tego artykułu, który stanowił jedyny "punkt zaczepienia" dla dokonania wykładni określającej zakres przedmiotowy opodatkowania określony w art. 7 ust. 2 z uwzględnieniem czynności przekazania towarów w związku z prowadzonym przez podatnika przedsiębiorstwem. Jak wskazał NSA, przedstawiona wykładnia gramatyczna art. 7 ust. 2 i 3 p.t.u., wobec niepozostających między sobą w sprzeczności przepisów ust. 2 i 3, jest na tyle jasna, że sięganie po inne metody wykładni należy uznać za niedopuszczalne. Uwzględniając natomiast rozważania ETS-u zawarte w wyroku z 27 kwietnia 1999 r. w sprawie Kuwait Petroleum Ltd., C-48/97 celem nakreślonym przez art. 5 ust. 6 Szóstej Dyrektywy (obecnie art. 16 Dyrektywy 2006/112/WE) było objęcie opodatkowaniem również tych nieodpłatnych przekazań towarów, które związane były z prowadzonym przedsiębiorstwem. Przepisy ustawy krajowej są więc bardziej liberalne, ponieważ nie traktują nieodpłatnego przekazania towarów na cele związane z prowadzonym przedsiębiorstwem jako opodatkowanej dostawy. Oznacza to, iż wspomnianą nowelizacją dokonano wadliwej implementacji przepisów wspólnotowych na skutek odstąpienia od brzmienia zdania drugiego art. 5 ust. 6 Szóstej Dyrektywy (obecnie art. 16 Dyrektywy 2006/112/WE). Wobec wadliwej transpozycji wskazanych przepisów do polskiej ustawy o podatku od towarów i usług brak jest podstaw do dokonywania wykładni przepisów art. 7 ust. 2 i 3 p.t.u. w sposób, który odpowiadałby treści przepisów wspólnotowych. Transpozycja Dyrektywy do prawa krajowego powinna być dokonana w sposób zgodny z przepisami Konstytucji, w wypadku obowiązków podatkowych w szczególności z art. 217. Nie może bowiem być stosowana taka wykładnia prawa krajowego, która będzie prowadziła do nakładania na podatnika obowiązków niewyrażonych wprost w prawie krajowym. Nie można dokonywać prowspólnotowej wykładni krajowych przepisów podatkowych, która, prowadząc do wykładni contra legem tych przepisów poprzez rozszerzenie wynikającego z nich zakresu przedmiotowego opodatkowania (obowiązku podatkowego), godziłaby jednocześnie w wyrażoną w art. 217 Konstytucji zasadę wyłączności ustawowej w sprawach podatkowych, wymagającą jasnego i zrozumiałego dla adresatów określenia tego zakresu w przepisie podatkowym rangi ustawowej. Przedmiotu opodatkowania (czynności rodzących powstanie obowiązku podatkowego) nie można bowiem domniemywać i określać w oparciu o stosowanie wykładni celowościowej lub prowspólnotowej, prowadzącej do rozszerzenia obowiązku podatkowego na czynności, które w świetle treści interpretowanych przepisów nie są objęte takim obowiązkiem. W stanie prawnym obowiązującym od 1 czerwca 2005 r. wykładnia przepisów art. 7 ust. 2 i 3 p.t.u., pozwalająca w zgodzie z art. 5 ust. 6 Szóstej Dyrektywy (art. 16 Dyrektywy 2006/112/WE) na opodatkowanie przekazywanych towarów na cele związane z prowadzonym przedsiębiorstwem, musi zostać uznana za niedopuszczalną wykładnię contra legem, naruszającą przy tym art. 217 i art. 2 Konstytucji. Sąd administracyjny, jako sąd europejski zobowiązany do dokonywania wykładni prowspólnotowej przepisów prawa podatkowego, winien jej dokonywać tak dalece, jak to jest możliwe, aby osiągnąć wymagany dyrektywą stan rzeczy (prawny, gospodarczy, społeczny), jednak rezultaty tej wykładni - przez rozszerzenie zakresu obowiązku podatkowego poza granice zakreślone przepisami krajowych ustaw podatkowych - nie mogą naruszać zasad wynikających z obowiązujących przepisów Konstytucji, godząc w prawa podatników. Reasumując, należy stwierdzić, że w myśl art. 7 ust. 2 i 3 p.t.u., w brzmieniu obowiązującym od 1 czerwca 2005 r., nie stanowi dostawy towarów przekazanie przez podatnika bez wynagrodzenia towarów należących do przedsiębiorstwa jako nagród rzeczowych w organizowanych konkursach, na cele wiążące się z tym przedsiębiorstwem, nawet jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego w związku z nabyciem tych towarów. Dokonana przez organ interpretacja, że co do zasady każde nieodpłatne przekazanie towarów należących do przedsiębiorstwa, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, o ile podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku naliczonego przy nabyciu tych towarów, jest w analizowanym stanie prawnym nieprawidłowa. Trzeba na koniec zauważyć, że w przywoływanym wyroku wydanym w składzie siedmiu sędziów, NSA podzielił poglądy wyrażane we wcześniejszych wyrokach (wyroki NSA: z 13 maja 2008 r., I FSK 600/07; z 28 czerwca 2008 r., I FSK 743/07; z 24 września 2008 r., I FSK 922/08). Stanowisko to jest też konsekwentnie prezentowane w wydanych później orzeczeniach sądów administracyjnych (np. wyrok WSA w Poznaniu z 5 maja 2009 r., I SA/Po 38/09; wyrok WSA w Gdańsku z 12 maja 2009 r., I SA/Gd 208/09). Orzecznictwo sądowe w zakresie interpretacji podatkowych ma zaś szczególne znaczenie. Zgodnie bowiem z art. 14a o.p. minister właściwy do sprawa finansów publicznych dąży do zapewnienia jednolitego stosowania prawa podatkowego przez organy podatkowe oraz organy kontroli skarbowej, dokonując w szczególności jego interpretacji, przy uwzględnieniu orzecznictwa sądów oraz Trybunału Konstytucyjnego lub Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (interpretacje ogólne). Orzecznictwo to ma więc normatywne przełożenie na tworzenie warunków jednolitego stosowania prawa podatkowego w płaszczyźnie ogólnej. Jeszcze większa jest jego rola w zakresie eliminowania wadliwych interpretacji, o czym stanowi art. 14e § 1 o.p. Wolą ustawodawcy minister właściwy do spraw finansów publicznych może, z urzędu, zmienić wydaną interpretację ogólną lub indywidualną, jeżeli stwierdzi jej nieprawidłowość, uwzględniając w szczególności orzecznictwo sądów, Trybunału Konstytucyjnego lub Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Tym samym orzecznictwo sądów stało się przesłanką do formułowania oceny poprawności funkcjonujących w obrocie prawnym interpretacji, także interpretacji indywidualnych, co szczególnie należy podkreślić w rozpoznanej sprawie. Skoro więc organ wydający interpretacje indywidualne może działając z urzędu zmienić wydaną już uprzednio interpretację z racji stwierdzenia jej wadliwości w świetle orzecznictwa sądowego, to tym bardziej ma obowiązek dokonywać analizy tego orzecznictwa w postępowaniu zmierzającym do wydania takiej interpretacji, a zwłaszcza w przypadku, gdy na takowe orzecznictwo powołuje się osoba składająca wniosek o jej wydanie. Nie można bowiem przyjąć takiej wykładni powyższych przepisów, że z jednej strony ustawodawca nie nakłada na organ wydający interpretacje indywidualne obowiązku analizowania orzecznictwa zapadłego w innych sprawach dotyczącego analogicznych sytuacji prawnopodatkowych, a z drugiej strony przyjmuje jednocześnie, że pominięcie takiego orzecznictwa może być przyczyną zmiany tak wydanej interpretacji. Przepis art. 14e § 1 o.p. wychodzi poza zasadę związania wyrokiem tylko w sprawie, w której on zapadł i nadaje orzecznictwu sądów administracyjnych walor normatywny także w stosunku do innych indywidualnych spraw załatwianych w drodze interpretacji przepisów prawa podatkowego (interpretacji indywidualnych). Orzecznictwo to jest istotnym miernikiem legalności wydawanych interpretacji indywidualnych. Jego nieuzasadnione zaś pomijanie narusza wyrażoną w art. 121 § 1 o.p. zasadę prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych i może skutkować w ramach kontroli sądowoadministracyjnej uchyleniem interpretacji indywidualnej z tej przyczyny (por. wyrok WSA w Warszawie z 24 października 2008 r., III SA/Wa 1195/08, LEX nr 492137). Minister Finansów pomijając zatem, zgodne ze stanowiskiem Skarżącej, stanowisko wyrażane konsekwentnie w powoływanych wyrokach naruszył także przepis art. 121 § 1 o.p., co stanowiło dodatkowy powód uchylenia zaskarżonej interpretacji. Z tych względów, Sąd na podstawie art. 146 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach wydane zostało na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ww. ustawy i § 14 ust. 2 pkt 1 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło