II SA/Gl 832/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Wojciech Organiściak (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi B.N.-G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...], 2) orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] ([...]) działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 ust. 1, art. 80 ust. 1 pkt. 1, art. 82 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) – (dalej Prawo budowlane) po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] r. Filharmonii [...] (zwanej dalej inwestorem), działającej przez pełnomocnika E. W., w sprawie wydania pozwolenia na przebudowę, nadbudowę i rozbudowę budynku Filharmonii [...] wraz z przebudową i budową instalacji wewnętrznych oraz rozbiórkę istniejącego garażu, w obszarze działki nr [...], przy ulicy [...] w K., zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy z dnia [...] r. nr [...] ([...]), orzekł o zatwierdzeniu projektu budowlanego pn. "Projekt budowlany rozbudowy Filharmonii [...] przy ulicy [...] w K." opracowany przez mgr inż. arch. M. K., wraz z zespołem projektantów wymienionych na stronie tytułowej projektu i udzielił Filharmonii [...] pozwolenia na przebudowę, nadbudowę i rozbudowę budynku Filharmonii [...] wraz z przebudową i budową instalacji wewnętrznych oraz rozbiórkę istniejącego garażu, w obszarze działki nr [...], karta mapy [...], obręb: [...], przy ulicy [...] w K., przy zachowaniu warunków określonych w pkt. I-IX. W uzasadnieniu wskazano, iż w toku postępowania administracyjnego strony zapoznały się z aktami sprawy i projektem budowlanym. Uwagi i zastrzeżenia wniesione przez strony – w zakresie przyjętych rozwiązań projektowych – zostały uwzględnione przez projektanta w trakcie uzupełniania i poprawy projektu. Podkreślono, iż inwestor uzyskał zgodę [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, uzyskał pozwolenie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K., uzyskał zgodę na odstępstwo od warunków technicznych w zakresie jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz postanowienie o stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko. W związku z powyższym w uzasadnieniu decyzji organu I instancji podkreślono, że wobec spełnienia wymogów określonych w art. 32 ust. 4, art. 35 ust. 1, art. 39 ust. 1 ustawy Prawo budowlane postanowiono o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu inwestorowi pozwolenia na budowę. Od decyzji organu I instancji odwołanie wnieśli: Zrzeszenie Właścicieli i Zarządców Domów w K. (dalej zwany Zrzeszeniem), K. M. oraz B. N.-G.. Zrzeszenie podkreślało, iż odwołuje się od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. w zakresie budowy przez Filharmonię [...] jej budynku w granicy działki oraz pozbawienia możliwości jakiejkolwiek komunikacji od strony ulicy [...] podkreślając, iż planowana zabudowa uniemożliwi dotychczasowy sposób użytkowania obiektu znajdującego się w podwórzu przy [...] w K. Zakres odwołania K. M. był podobny jak odwołania Zrzeszenia i zawierał zarzuty dotyczące planowanej przez inwestora budowy w granicy działki oraz pozbawienia komunikacji od strony ul. [...] W odwołaniu B. N.G. w pierwszym rzędzie podniesiono względy "formalno-prawne" podkreślając, iż analiza dat korespondencji prowadzonej w przedmiotowej sprawie wskazuje na szereg nieścisłości i sprzeczności. I tak w pkt. "a" wskazano, iż w "sentencji decyzji z [...] r." zawarte jest sformułowanie "Projektant uwzględniając powyższe dokonał uzupełnienia i poprawy projektu w dniu [...] r." Odwołująca podkreślała, iż jest to niemożliwe z uwagi na to, że pismo z jej uwagami wpłynęło [...] r., a co oznacza brak możliwości naniesienia poprawek w tak krótkim czasie. W pkt. "b" odwołująca podkreślała, iż postanowienie w sprawie uwarunkowań środowiskowych ma datę [...] r. i wskazuje na brak konieczności przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko, a jednocześnie [...] r. wydaje się decyzję Nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach, a co w jej ocenie jest ze sobą sprzeczne i wskazuje na niekonsekwencję w tym zakresie. W pkt. "c" odwołująca podkreślała, iż decyzja [...] o środowiskowych uwarunkowaniach została jej doręczona w dniu [...] r., a stanowi ona jeden z warunków uzyskania pozwolenia na budowę, i "uprawomacnia" się przez okres [...] dni od doręczenia i w związku z tym akcentowała, iż pozwolenie na budowę wydano wcześniej, co podważa jego legalność i rodzi obawy co do przebiegu całego postępowania zmierzającego do wydania kwestionowanej decyzji. W części drugiej odwołująca przywoływała względy merytoryczne podkreślając, iż w dalszym ciągu podtrzymuje opinię, iż dane wyjściowe do sporządzania projektu budowlanego nie uwzględniają wszystkich czynników, a przez to zagrażają bezpieczeństwu konstrukcji jej budynku i nie uwzględniają "warunków technicznych prawa budowlanego, paragrafy [...]". W szczególności odwołująca wskazywała w pkt. "a", iż od początku planowanej nadbudowy w sporządzanej dokumentacji "budynek Filharmonii" opisywany jest jako wolno stojący, tymczasem "oba budynki" od początku powstania stanowiły jeden obiekt, z czasem rozdzielony. W pkt. "b" odwołująca podkreślała, iż w dokumentacji projektowej nie zostało wykazane powiązanie obu obiektów. W pkt. "c" odwołująca cytując postanowienia § 204 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm., dalej zwane rozporządzeniem MI) podkreślała, iż projektowana nadbudowa o dwie kondygnacje wobec nie spełnienia warunków w ww. przepisie winna być zastąpiona innym rozwiązaniem przestrzennym. W pkt. "d" odwołująca powołując się na § 206 rozporządzenia MI podkreślała, iż przed przystąpieniem do prac projektowych nie wykonano odwiertów geologicznych pod nadbudowywanym budynkiem. W pkt. "e" odwołująca podkreślała, iż proponowana nadbudowa wymaga oddylatowania przyległego budynku Filharmonii od jej budynku, bądź palowania pod obydwoma budynkami. W pkt. "f" odwołująca podkreślała, iż zaprzestanie eksploatacji nie oznacza końca wpływów eksploatacji górniczej, a jako przykład wskazała ciągłe osiadanie [...] w K. W pkt. "g" odwołująca podkreślała, iż jako laik nie potrafi zrozumieć argumentacji projektanta, że dociążenie budynku wpłynie na niego korzystnie. Jednocześnie odwołująca B. N. G. wniosła o przeprowadzenie niezależnej ekspertyzy konstrukcyjnej i podkreślała, iż ma na uwadze względy bezpieczeństwa, ponieważ są jej znane przykłady katastrof budowlanych w regionie. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołań ww. Zrzeszenia, K. M. i B. N.G. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej Kpa) i art. 82 ust. 3 Prawa budowlanego utrzymał w mocy ww. decyzję Prezydenta Miasta K.zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Filharmonii [...] pozwolenia na przebudowę, nadbudowę i rozbudowę budynku Filharmonii [...] wraz z przebudową i budową instalacji wewnętrznych oraz na rozbiórkę istniejącego garażu, w obszarze działki nr [...], przy ulicy [...] w K. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołując się m. in. na art. 5 ust. 1, art. 12 ust. 7, art. 20 ust. 1 pkt. 1 b, art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane podkreślił, iż po merytorycznej ocenie otrzymanego materiału dowodowego oraz przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego oraz po analizie zarzutów odwołań nie dopatrzył się naruszeń obowiązującego prawa. Odnosząc się do zarzutów przedstawionych w odwołaniach Zrzeszenia i K.M. w uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, iż inwestor na realizację przedmiotowego zamierzenia w granicy oraz lokalizację okien w odległości od [...] m do [...] m od granicy z sąsiednią działką uzyskał zgodę Ministra Infrastruktury na odstępstwo od obowiązujących norm prawnych, a organ właściwy postanowieniem z dnia [...] r. udzielił na powyższe odstępstwo zgody. Odnosząc się do zarzutu pozbawienia zabudowań zlokalizowanych na podwórku budynku przy [...] dostępu do drogi publicznej od ul. [...] wskazano, iż zarzut jest nieuzasadniony z uwagi na to, że dostęp był nieformalny oraz z uwagi na to, że istnieje ciąg komunikacyjny poprzez przejazd wrysowany na projekcie, który aktualnie blokują zamknięte bramy. W nawiązaniu do zarzutów odwołania B. N. G. najpierw wyjaśniono, iż na potrzeby postępowania sporządzono w [...] r. dokumentację geotechniczną, ekspertyzę techniczną określającą możliwość nadbudowy Filharmonii, ekspertyzę dotyczącą stanu technicznego budynku mieszkalnego przy [...] w K., a zaskarżony projekt był opracowywany od [...] r. do końca [...] r. Wskazano także, iż dodatkowo na zlecenie inwestora opracowana została ekspertyza dotycząca warunków nadbudowy w aspekcie bezpieczeństwa obiektu Filharmonii i przyległego obiektu mieszkalnego przy [...]. Organ odwoławczy podkreślił, iż zarzuty odwołania B. N.G. w aspekcie nieścisłości istniejących w ekspertyzach sporządzonych dla obu obiektów są częściowo zasadne. Na potwierdzenie powyższego organ II instancji zacytował rozbieżne fragmenty ekspertyz, z których raz wynikało, iż obiekt Filharmonii jest budynkiem wolno stojącym i nie jest w żaden sposób konstrukcyjnie powiązany z inną zabudową, a w innym miejscu, że przylega do innych budynków i nie jest w sposób wymagany na terenach szkód górniczych oddylatowany od sąsiedniej zabudowy. Organ odwoławczy odnosząc się do ekspertyzy nr [...] wskazywał, iż analizując wpływ nadbudowy budynku Filharmonii na budynek sąsiedni przy[...][...] należy brać pod uwagę dwie okoliczności tj. niekorzystną jakość podłoża gruntowego, co w przypadku dociążenia ściany wspólnej o około [...] % może doprowadzić do wtórnego, o trudnej do przewidzenia wielkości osiadania fundamentów pod tą ścianą wraz z przyległymi do niej ścianami, a co z kolei spowoduje występowanie naprężeń i pogłębi dotychczasowe uszkodzenia będące efektem wcześniejszej eksploatacji górniczej. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż mając na uwadze zalecenia rzeczoznawców i odpowiadając na argumenty B. N. G. podjął próbę wyjaśnienia powyższych kwestii z autorami projektu budowlanego – projektantem architektem i konstruktorem i w tym celu zorganizował spotkanie w dniu [...] r., z którego sporządzono notatkę służbową, a z której m. in. wynika, iż "Projektowane wzmocnienie podłoża gruntowego pod fundamenty ściany wspólnej na poziomie [...] mn.p.m. spowoduje przeniesienie obciążeń z obiektu Filharmonii na warstwy występujące znacznie poniżej poziomu posadowienia fundamentów ścian istniejących podłużnych budynku [...] (poziom około [...] mn.p.m.). Projektowane rozwiązanie w zaskarżonym projekcie budowlanym nie stanowi zagrożenia dla stateczności budynku przy [...]". Ponadto organ odwoławczy zaakcentował, iż zgłaszane przez odwołującą (skarżącą) "uchybienia w treści projektu budowlanego zostały przez jego autorów w dniu [...] r. usunięte poprzez naniesienie zmian i poprawek ze stosowną adnotacją". Odpowiadając na zarzuty formalno-prawne wskazano, iż przywołana w odwołaniu decyzja z [...] r. nie istnieje, gdyż zaskarżone orzeczenie zostało wydane dzień wcześniej. Dodatkowo poinformowano, iż "regulacje prawne zwarte w ustawie z dnia [...] r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227) wymagają stosownych procedur, a rozstrzygnięcia zastosowane przez tamtejszy organ są poprawne." Wreszcie przywołując brzmienie art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane i wskazując, że zaskarżony projekt spełnia wszystkie wymogi prawa, a "ww. rozważania wyjaśniają wszystkie okoliczności zgłaszanych wątków przez odwołujących", a także przywołując fragment uzasadnienie z orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 sierpnia 2008 r. o sygn. akt II OSK 940/07 podkreślono, iż organ odwoławczy nie dopatrzył się naruszenia obowiązującego prawa. Na koniec uzasadnienia zaskarżonej decyzji podkreślono, iż w ramach postępowania uzupełniającego inwestor dostarczył ekspertyzę opracowaną przez Politechnikę [...] oraz właściwą dokumentację potwierdzającą należyte umocowanie osób uprawnionych do reprezentowania wnioskodawcy. Od decyzji Wojewody [...] skargę do sądu administracyjnego złożyła B. N.G. (zwana w dalszej części skarżącą), która domagała się jej uchylenia w całości bądź stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa. Skarżąca zarzucała decyzji Wojewody oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta K. naruszenie art. 7, 77 § 1, 78 § 1 Kpa oraz art. 35 ust. 1 pkt. 1, 2, 3, 4 w związku z art. 5 ustawy Prawo budowlane, w tym także błędne założenie, iż skarżącym decyzję chodzi o dokonanie ocen materialnych rozwiązań projektu przekraczających kontrolne uprawnienia organu. Zdaniem skarżącej organ nie sprawdził zgodności wniosku o pozwolenie na budowę i złożonego projektu z wymogami art. 35 ust. 1 pkt. 1, 2, 3, 4 ww. ustawy Prawo budowlane i podkreślała, iż wielokrotnie w składanych pismach wskazywała na możliwość wystąpienia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia powszechnego oraz stateczności budynku przy [...] w K. z uwagi na to, że nie zaprojektowano w zaskarżonym projekcie budowlanym wzmocnienia podłoża pod fundamentami ścian podłużnych jej obiektu, które łączą się ze ścianą wspólną obiektu Filharmonii [...]. Skarżąca podkreślała, iż wykonanie ekspertyzy technicznej dotyczące warunków projektowanej rozbudowy w aspekcie bezpiecznego użytkowania obu obiektów inwestor zlecił dopiero w dniu [...] r., a winno to nastąpić przed pracami projektowymi, a nie po ich wykonaniu. Skarżąca podkreślała, iż przy sporządzaniu i zatwierdzaniu projektu nie uwzględniono jej zarzutów w zakresie naruszenia § 203-206 rozporządzenia MI oraz że wielokrotnie wskazywała, iż z dokumentacji projektowej wynika, że nadbudowywany obiekt Filharmonii opisywany jest w niektórych fragmentach zaskarżonego projektu jako budynek wolno stojący, w sytuacji gdy faktycznie jest on powiązany wspólną ścianą z jej obiektem, a co ma istotne znaczenie dla bezpieczeństwa obu obiektów, które zdaniem skarżącej winny być od siebie oddylatowane oraz wskazywała na konieczność wzmocnienia fundamentów akcentując, iż takie zalecenia wynikają z udostępnionej jej ekspertyzy oraz kwestionowała twierdzenia organu, iż powyższe zostało uwzględnione w zakresie uzgodnień i wyjaśnień w ramach prowadzonego postępowania. Skarżąca podkreślała, iż w toku postępowania naruszono art. 11 Kpa z uwagi na nie wyjaśnienie stronie przesłanek jakimi kierował się organ wydający zaskarżoną decyzję z uwagi na brak wyczerpującego odniesienia do wniosków i zarzutów zgłaszanych w toku postępowania, w tym niekorzystnej jakości podłoża, braku dylatacji, wzmożonego ruchu pojazdów, płytkiego występowania wód podskórnych oraz z uwagi na wiek budynku, który przekracza [...] lat. Skarżąca podkreślała, iż organ zatwierdzający projekt budowlany i wydający pozwolenie na budowę winien wziąć pod uwagę wskazane zagrożenia naruszające interesy osób trzecich i przywoływała wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 1 kwietnia 2008 r. o sygn. akt II SA/Wr 717/07 podkreślając, że w postępowaniu administracyjnym dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę ocenie podlega również badanie, czy dochodzi lub czy może dojść do naruszenia interesu osób trzecich, a więc i właścicieli sąsiedniej nieruchomości, jednakże nie w aspekcie dopuszczalności tej zabudowy lecz ewentualnego naruszenia norm z zakresu prawa budowlanego i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Skarżąca wskazywała, iż podnosi także zarzuty formalno prawne dotyczące: rozbieżności w datach sentencji decyzji Prezydenta Miasta K. oraz niekonsekwencji i sprzeczności związanych z wydanym postanowieniem z dnia [...] r. przez Prezydenta Miasta K., w którym orzeczono o braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko planowanej inwestycji, a także braku ostateczności decyzji z dnia [...] r. nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się "chronologicznie do zarzutów skargi uzupełniająco stwierdzono co następuje:" Rozwiązania wskazane w projekcie zostały sporządzone i zatwierdzone przez osoby posiadające stosowne uprawnienia, a przyjęta przez inwestora technologia realizacji inwestycji znalazła potwierdzenie w ekspertyzie z dnia [...] r. sporządzonej przez Politechnikę [...] oraz przyjętych przez autorów projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją z dnia [...] r. Ustosunkowując się do trzeciego zarzutu wskazano, iż "tut. organ wyjaśnia, iż uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia zawiera szczegółową i wyczerpującą argumentację na postawione wówczas i teraz zarzuty". Odnosząc się do czwartego zarzutu organ odwoławczy podkreślał, iż dokonał sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania terenu w projekcie budowlanym zgodnie z wymogami art. 35 ust. 1 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane, a wychodząc na przeciw oczekiwaniom skarżącej pozyskał dodatkowe oświadczenie projektanta konstruktora zawarte w notatce służbowej z dnia [...] r. W dalszej części odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wskazał, iż "Wówczas także projektanci architekt i konstruktor usunęli uchybienia na niektórych rysunkach projektu budowlanego dot. ścian podłużnych budynku skarżącej przylegających do Filharmonii. Procedura powyższa polegała na szczegółowym i precyzyjnym uzupełnieniu – dorysowaniu kresek na niektórych rzutach zatwierdzonego projektu budowlanego w siedzibie organu. O powyższym Zainteresowana została poinformowana w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia z dnia [...] r." Odnosząc się do kwestii braku ostateczności decyzji środowiskowej organ odwoławczy wskazał, iż strona brała udział w tym postępowaniu i niezłożyła odwołania, a zatem jeżeli kwestionuje tą decyzję to może złożyć wniosek o wznowienie postępowania w tym przedmiocie, w którym jednak organ administracji architektoniczno budowlanej nie jest władny orzekać. W dniu [...] r. pełnomocnik skarżącej radca prawny I.K. złożyła pismo procesowe, w którym podtrzymała dotychczasowe zarzuty skargi i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. jak i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. oraz zasądzenie kosztów postępowania. Dodatkowo pełnomocnik skarżącej podniósł, iż trudno mu jest się odnieść do procedury usunięcia uchybień na niektórych rysunkach projektu budowlanego opisanej w odpowiedzi na skargę, albowiem w myśl obowiązujących przepisów nie jest dopuszczalne dorysowywanie jakichkolwiek kresek i poprawek na rzutach zatwierdzonego już projektu budowlanego. W dniu [...] r. wpłynęło pismo uczestnika postępowania Filharmonii [...] , przy którym przesłano kopię decyzji z dnia [...] r. nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach. W piśmie podkreślano, iż ww. decyzja była elementem dokumentacji załączonej do wniosku o dofinansowanie projektowanej inwestycji ze środków Unii Europejskiej. Na rozprawie w dniu [...] r. pełnomocnik skarżącej oświadczył, że podtrzymuje skargę i wnosi jak w piśmie procesowym z dnia [...]r. Pełnomocnik uczestnika postępowania ww. Zrzeszenia oświadczył, iż popiera skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Skarga zasługuje na uwzględnienie, częściowo jednak z innych powodów niż w niej wskazane. Rozpatrując skargę w tak zakreślonej kognicji oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd dopatrzył się uchybień, które skutkować musiały uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W tym miejscu podkreślić należy, iż fundamentalną zasadą postępowania administracyjnego jest spoczywający na organie obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy - art. 7 Kpa. Właściwe ustalenie stanu faktycznego sprawy jest bowiem niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego, co wymaga z kolei wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego - art. 77 Kpa. W przedmiotowej sprawie niewątpliwie doszło do naruszenia skodyfikowanej w art. 7 Kpa zasady dokonania niezbędnych ustaleń tak, aby w sposób niebudzący wątpliwości wyjaśnić stan faktyczny sprawy i pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa. W konsekwencji powyższego wydanie decyzji nastąpiło również z naruszeniem art. 107 § 3 Kpa, z którego jednoznacznie wynika, iż uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia powinno być skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady ogólnej przekonywania (art. 11 Kpa), a także objaśniać tok myślenia prowadzący do konkretnego rozstrzygnięcia w sprawie. Motywy decyzji muszą być tak ujęte, aby strona zainteresowana mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy jej wydaniu (vide: wyrok NSA OZ w Gdańsku z 6 maja 1999 r. II SA/Gd 134/97, Lex nr 44166, wyrok z dnia 29 września 1987 r. IV SA 220/87). Sąd po analizie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta K. stwierdza, iż obie decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 7 i 77 i 107 § 3 Kpa ponieważ nie wyjaśniają one dostatecznie wszystkich okoliczności sprawy. Decyzja organu I instancji jest typową decyzją "standardową", która praktycznie nie odnosi się do kontrowersji, w tym do wniosków i zarzutów zgłaszanych szczególnie przez późniejszą skarżącą B. N.G. w przedmiotowej sprawie. Organ I instancji zaledwie w pierwszym trzylinijkowym akapicie uzasadnienia podkreślił, iż w toku postępowania strony zapoznały się z aktami sprawy i projektem budowlanym, a uwagi i zastrzeżenia wniesione przez strony w zakresie przyjętych rozwiązań projektowych zostały uwzględnione przez projektanta w trakcie uzupełniania i poprawy projektu. Natomiast w świetle materiału dowodowego jaki w sprawie zgromadzono, w tym pism zawierających zarzuty i wnioski skarżącej, należy podkreślić, iż nie uwzględniono wszystkich wniosków i nie rozpatrzono wszystkich zarzutów B. N.G., a dopiero w takim przypadku organ mógłby ewentualnie poprzestać na powyższym twierdzeniu. Zdaniem Sądu okoliczności sprawy, nie pozwalały organowi, który kontrolował decyzję Prezydenta Miasta K. na utrzymanie jej w mocy. A to dla tego, że decyzja I instancji nie wyjaśniała jakie zarzuty uwzględniono, w tym nie wskazywała co poprawiono i w jakim zakresie, a dalszy przebieg postępowania prowadzonego już przez Wojewodę jednoznacznie dowodzi, iż wszystkich zarzutów i wniosków skarżącej nie uwzględniono. Co prawda, organ II instancji próbował przeprowadzić dodatkowe postępowanie w sprawie, do którego włączył się inwestor, nie mniej jednak Wojewoda nie tylko, że powielił uchybienia jakie dają się dostrzec w decyzji organu I instancji, ale także naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania. Koronnym tego dowodem jest tzw. gabinetowe spotkanie z projektantami w dniu [...] r., w trakcie którego sporządzono protokół, który stał się m. in. podstawą tej części uzasadnienia skarżonej decyzji jaka odnosiła się do zarzutów skarżącej zgłaszanych zarówno w postępowaniu przed organem I instancji jak i w samym odwołaniu. Wprowadzenie, jak sam Wojewoda przyznaje w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak i w odpowiedzi na skargę, do zatwierdzonego projektu zmian narusza bowiem zasadę dwuinstancyjności postępowania. Dodatkowo trzeba zaakcentować, iż ówcześnie odwołująca a obecnie skarżąca nie została poinformowana o tym spotkaniu pomimo, że zgłaszała postulat przeprowadzenia w tym celu rozprawy administracyjnej, a co jeszcze ważniejsze nie została przed wydanie decyzji przez organ II instancji poinformowana o wynikach tego spotkania, a co organ także wprost przyznaje w odpowiedzi na skargę podając, iż zainteresowana o efektach spotkania z dnia [...] r. została poinformowana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W związku z powyższym Sąd podkreśla, iż nie może zaakceptować sytuacji, w której w toku postępowania przed organem odwoławczy dokonuje się zmian w zatwierdzonym już projekcie budowlanym, a do tego nie informuje się o tym strony i nie daje się jej możliwości zapoznania z wprowadzonymi zmianami przed wydaniem decyzji. Zasadny jest zatem zarzut pełnomocnika skarżącej, który podkreślał niedopuszczalność tego typu działań. Organ II instancji nie bacząc na zgłaszane przez skarżącą zastrzeżenia i wnioski poinformował ją o wprowadzonych zmianach dopiero w treści uzasadnienia wydawanej przez siebie decyzji. Oznacza to, zdaniem Sądu, istotne naruszenie takich naczelnych reguł postępowania administracyjnego jak zasada dwuinstancyjności oraz zapewnienia gwarancji czynnego udziału w postępowaniu na każdym jego etapie i w konsekwencji oznacza brak zapewnienia stronom postępowania możliwości wypowiedzenia się co do całego zebranego w sprawie materiału dowodowego. Skoro Wojewoda uznał, że istnieją braki w zatwierdzonym przez organ I instancji projekcie budowlanym, to winien był stwierdzić naruszenie przez ten organ postanowień art. 35 ust. 3 w związku z art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. W razie bowiem stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1 art. 35 ww. ustawy właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę (art. 35 ust. 3 ww. ustawy). Należy także stwierdzić, iż brak poinformowania skarżącej przez organ odwoławczy o efektach spotkania z architektami, w tym nie stworzenie możliwości zapoznania się z protokołem ze spotkania z dnia [...] r. oraz brak informacji że nastąpiły zmiany w zatwierdzonym projekcie budowlanym nakazuje Sądowi uznać, że w tym zakresie doszło do istotnego naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu zawartej w art. 10 Kpa. Z zasady tej wynikają dla organu administracji publicznej dwojakiego rodzaju obowiązki: po pierwsze - obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania; po drugie - obowiązek umożliwienia stronie wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Korelatem wskazanych obowiązków organu będą uprawnienia strony postępowania, polegające na prawie do czynnego udziału oraz prawie do wypowiedzenia się, co do materiału dowodowego. Wypada podkreślić, iż w szczególności w fazie między zakończeniem postępowania wyjaśniającego, a podjęciem rozstrzygnięcia w sprawie organ administracji ma obowiązek umożliwić stronie wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Powyższa zasada przeciwdziała zawężeniu uprawnień strony wynikających z art. 79 Kpa tylko do postępowania dowodowego. Reguła czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym rozciąga się bowiem bez wątpienia zarówno na postępowanie przed organami administracji I jak i II instancji (vide: wyrok NSA w z dnia 10 maja 2006 r. w sprawie II OSK 810/05, LEX nr 236469). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, iż zarówno organ II instancji (co wyżej wyjaśniono) jak i organ I instancji nie dopełniły obowiązku, o jakim mowa w art. 10 Kpa. Rażące w tym zakresie jest działanie organu I instancji, który po wydaniu decyzji z dnia [...] r., wystosował w dniu następnym tj. [...]r. pismo do skarżącej udzielając w nim odpowiedzi na część zarzutów i żądań jakie zwarła ona w piśmie z dnia [...] r. Sąd nie analizuje szerzej treści, ani formy tego pisma, wskazuje jednak, iż powyższe treści winny się znaleźć w uzasadnieniu decyzji Prezydenta Miasta K. Niezrozumiała dla Sądu jest praktyka uzasadniania przez organ administracji motywów podjętego rozstrzygnięcia kierowana do strony postępowania w odrębnym piśmie wysłanym dzień po wydaniu decyzji, a co ważniejsze praktyka ta nie znajduje uzasadnienia w przepisach obowiązującego prawa, które nie pozwalają na uznanie, iż organ dopełnił w ten sposób obowiązków wynikających z art. 107 § 3 Kpa. Niejasne dla Sądu motywy działania organów administracji w efekcie prowadzą do istotnych naruszeń procedury administracyjnej, natomiast inne konsekwencje takiego działania organów pozostają poza kontrolą tutejszego Sądu. Przepis art. 10 § 1 Kpa jest jednoznaczny, a odstępstwa od zasady w nim wyrażonej zostały enumeratywnie wymienione w art. 10 § 2 Kpa i dotyczą jedynie dwóch sytuacji, a mianowicie, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki lub zachodzi niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego lub grozi niepowetowaną szkodą materialną. Brak czynnego udziału stron w przedmiotowym postępowaniu jawi się także po analizie wykazu właścicieli i władających sąsiednimi nieruchomościami jaki znajduje się w aktach administracyjnych organu I instancji na stronie 52 i 53. Szczególnie nie jasny jest zupełny brak udziału w postępowaniu właścicieli nieruchomości oznaczonej nr 54 (KW 21661). Sąd stwierdza, iż z wykazów podmiotów, do których wysyłano decyzję organów I i II instancji nie wynika, aby podjęto jakąkolwiek próbę doręczenia właścicielom oznaczonej ww. nieruchomości oznaczonej nr [...]rozstrzygnięć podjętych w przedmiotowej sprawie. Z kolei z załączonych decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji wynika, iż dla budynku przy [...]był ustanowiony pełnomocnik. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt. 4 w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Zatem jeżeli organy administracji chcą w przyszłości wykluczyć występowanie bezwzględnej przesłanki wznowieniowej i nie narażać się na zarzut naruszenia art. 10 Kpa winny powyższą okoliczność wyjaśnić i w toku dalszego postępowania w przedmiotowej sprawie uwzględnić. Sąd zwraca także uwagę na to, iż organ II instancji przyznał w uzasadnieniu swojej decyzji, iż istnieją rozbieżności w dotychczasowym materiale dowodowym, w tym szczególnie w treści ekspertyz technicznych oraz sposobu zabezpieczenia fundamentów budynku, ale powyższej rozbieżności nie wyjaśnił i nie wskazał jednoznacznie, która z ocen i propozycji przedstawionych przez biegłych – rzeczoznawców - została uwzględniona przez projektantów. Z uwagi na specyfikę sprawy jest to w ocenie Sądu ważna okoliczność i organy winny ją bez cienia wątpliwości wyjaśnić w toku dalszego postępowania. Zgodnie bowiem z art. 81 c ust. 4 ustawy Prawo budowlane w razie niedostarczenia w wyznaczonym terminie żądanych ocen lub ekspertyz albo w razie dostarczenia ocen lub ekspertyz, które niedostatecznie wyjaśniają sprawę będącą ich przedmiotem, organ administracji architektoniczno-budowlanej lub nadzoru budowlanego może zlecić wykonanie tych ocen lub ekspertyz albo wykonanie dodatkowych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia. Sąd poza niejasnościami i brakami w sporządzonych na potrzeby sprawy ekspertyzach, na które zwracała uwagę skarżąca, a co częściowo przyznał organ II instancji, zauważa, iż z ekspertyzy - dokumentacji geotechnicznej (suplement sporządzony w [...]r.) wynika, iż z uwagi na brak zgody inwestora nie wykonywano odwiertów w piwnicy budynku Filharmonii. Ponadto skarżąca podkreślała, iż podobnych odwiertów ani badań nie prowadzono w jej budynku. Natomiast ze wszystkich ekspertyz sporządzonych w sprawie wynika, iż podłoże gruntowe na którym posadowione są fundamenty charakteryzuje się takimi cechami, które nie pozwalają na jednoznaczne przewidzenie tego jak będzie przebiegał proces osiadania fundamentów obu obiektów po dokonanej nadbudowie Filharmonii. Zatem skoro ekspertyzy nie potrafią jednoznacznie wskazać i odpowiedzieć na kluczowe pytanie o to jak zachowają się fundamenty, a w konsekwencji oba obiekty, to skąd projektanci, którzy zapomnieli w pierwotnej wersji projektu o obliczeniach statycznych fundamentowania, które jest przecież jedną z kluczowych dla tego postępowania kwestii, biorą wiedzą iż projektowana inwestycja jest zgodna z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej. Zdaniem Sądu organy administracji winny tego typu okoliczności uwzględniać przy ocenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a nie bezkrytycznie podchodzić do składanych oświadczeń projektantów, którzy, co jest bezsporne, projekt uzupełniali zarówno w części graficznej jak i o obliczenia dotyczące fundamentowania, po tym jak złożyli oświadczenie o jego zgodności z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej. Organ winien rozważyć i uzasadnić dlaczego pomimo braków w złożonych projektach dał wiarę oświadczeniom projektantów, a nie tylko powoływać się selektywnie na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego bez uwzględnienia indywidualnych okoliczności przedmiotowej sprawy. Przecież nawet autorzy skarżonego projektu, którzy zapewniają o jego zgodności z prawem nie potrafią jednoznacznie wskazać na to, jak zachowają się oba obiekty po nadbudowie i dociążeniu fundamentów i jednej ze ścian rozbudowywanego obiektu Filharmonii (str. 134 projektu). Analiza akt sprawy wskazuje także na zmienność stanowiska projektantów, którzy w kwestii zgodności z przepisami prawa i zasadami wiedzy technicznej projektowanego obiektu zmieniają zdanie, w tym sensie, że składają oświadczenia, iż projekt jest zgodny z zasadami wiedzy technicznej i obowiązującym prawem, a następnie go poprawiają i uzupełniają o ważne obliczenia, kluczowe dla bezpieczeństwa obu obiektów. Sąd stwierdza, iż z dodatkowej ekspertyzy zleconej przez inwestora, a sporządzonej przez Politechnikę [...] już po wydaniu decyzji Prezydenta Miasta K., a dotyczącej warunków nadbudowy Filharmonii [...] aspekcie bezpiecznego użytkowania tego obiektu i przyległego obiektu skarżącej przy [...], jasno m. in. wynika, że zbyt rzadko i źle usytuowano siatkę punktów badawczych podłoża przedmiotowych obiektów i brak jest oszacowania mechanicznych parametrów gruntu (strona 4). Ponadto z tej ostatniej ekspertyzy wynikają także braki w rozpoznaniu podłoża Filharmonii oraz szczególnie podłoża pod obiektem skarżącej, co autor ekspertyzy określa jednoznacznie cyt: "Niestety nic się nie zmienia sytuacja w obszarze zabudowy obiektu mieszkalnego przy [...]. Jego podłoże pozostaje nadal niezidentyfikowane. W obrębie rzutu nie ma ani jednego punktu badawczego." Należy w tym miejscu wskazać, iż skarżąca zarówno w odwołaniu jak i w skardze, podkreślała brak zgodności projektowanej inwestycji z zapisami § 203 -206 rozporządzenia MI. Zgodnie z § 206 ust. 2 ww. rozporządzenia rozbudowa, nadbudowa, przebudowa oraz zmiana przeznaczenia budynku powinny być poprzedzone ekspertyzą techniczną stanu konstrukcji i elementów budynku, z uwzględnieniem stanu podłoża gruntowego. Skoro zatem nie rozpoznano stanu podłoża gruntowego to nie można uznać, iż spełnione zostały wszystkie wymogi przewidziane przepisami prawa obowiązującego w procesie zatwierdzania projektu budowlanego i wydawania pozwolenia na budowę, o których mowa w art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Zdaniem Sądu, w tej konkretnej sprawie nie można było uznać, bez dalszej weryfikacji, iż oświadczenia projektantów w zakresie zgodności z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej projektowanej konstrukcji są nie podważalne i nie podlegają kontroli. Ponadto zgodnie z art. 34 ust. 2, 3 i 4 ww. ustawy zakres i treść projektu budowlanego powinny być dostosowane do specyfiki i charakteru obiektu oraz stopnia skomplikowania robót budowlanych. Projekt budowlany powinien w zależności od potrzeb zawierać, wyniki badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych. Szczegółowego wyjaśnienia wymaga zdaniem Sądu także wykonanie przez projektantów zaleceń zawartych w ekspertyzie nr [...] oraz ich realizacja w kontekście zapisów § 204 rozporządzenia MI, gdzie wyraźnie wskazano, iż konstrukcja budynku powinna spełniać warunki zapewniające nieprzekroczenie stanów granicznych nośności oraz stanów granicznych przydatności do użytkowania w żadnym z jego elementów i w całej konstrukcji. Stany graniczne nośności uważa się za przekroczone, jeżeli konstrukcja powoduje zagrożenie bezpieczeństwa ludzi znajdujących się w budynku oraz w jego pobliżu, a także zniszczenie wyposażenia lub przechowywanego mienia. Stany graniczne przydatności do użytkowania uważa się za przekroczone, jeżeli wymagania użytkowe dotyczące konstrukcji nie są dotrzymywane. Oznacza to, że w konstrukcji budynku nie mogą wystąpić m. in. lokalne uszkodzenia, w tym również rysy, które mogą ujemnie wpływać na przydatność użytkową, trwałość i wygląd konstrukcji, jej części, a także przyległych do niej niekonstrukcyjnych części budynku. Warunki bezpieczeństwa konstrukcji, uznaje się za spełnione, jeżeli konstrukcja ta odpowiada Polskim Normom dotyczącym projektowania i obliczania konstrukcji. Natomiast wzniesienie budynku w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu budowlanego nie może powodować zagrożeń dla bezpieczeństwa użytkowników tego obiektu lub obniżenia jego przydatności do użytkowania. Gdyby było tak, jak twierdzą cały czas projektanci i organy w uzasadnieniach decyzji, że w toku prac projektowych sporządzono projekt zgodny z przepisami obowiązującego prawa i zasadami wiedzy technicznej uwzględniający wszystkie uwagi zawarte w sporządzonych ekspertyzach, to nie byłoby potrzeby dokonywania zmian, w tym dorysowywania ścian, czy dodatkowych elementów wzmacniających fundamenty, czy uzupełniania projektu o obliczenia statyczne dotyczące fundamentowania, które i tak są tylko obliczeniami wstępnymi i które siłą rzeczy nie oznaczają, że podmiot je sporządzający bierze na siebie pełną odpowiedzialność za sporządzony projekt i ewentualne skutki błędów w sztuce. Zdaniem Sądu jednoznacznego wyjaśnienia wymaga także sprawa wspólnej ściany oraz brak sugerowanej dylatacji między obiektami. Słusznie podaje skarżąca, iż fakt zaprzestania eksploatacji górniczej nie oznacza jeszcze braku występowania czynników związanych z prowadzoną jeszcze przed kilku laty eksploatacją. Na stronie [...] projektu akcentuje się i uwzględnia to, iż część nowobudowana jest posadowiona na szkodach górniczych. Zatem należało by ustalić dlaczego brak jest pełnej konsekwencji w sporządzonym projekcie w zakresie zabezpieczeń przed skutkami związanymi z zakończoną eksploatacją górniczą, ponieważ inwestycja jest położona na terenie zniesionego obszaru górniczego "[...]". Rzeczą bezsporną jest to, iż na obu obiektach widoczne są ślady szkód górniczych, a co jasno wynika z ekspertyz dotyczących ich stanu technicznego. Należy zatem także rozważyć, czy projektu nie powinno się zweryfikować także w kontekście zapisu § 205 rozporządzenia MI, który to przepis nakazuje, aby na terenach podlegających wpływom eksploatacji górniczej zastosować zabezpieczenia konstrukcji budynków, odpowiednie do stanu zagrożenia, wynikającego z prognozowanych oddziaływań powodowanych eksploatacją górniczą, przez które rozumie się wymuszone przemieszczenia i odkształcenia oraz drgania podłoża. Tym bardziej, że w jednej z ekspertyz podkreślono konieczność (ekspertyza geotechnicznej) konsultacji w zakresie ewentualnych wpływów wynikających z eksploatacji górniczej. Sąd akcentuje także konieczność wyjaśnienia braku konsekwencji projektantów w zakresie podejścia do problemu lokalizacji inwestycji na terenie pogórniczym. Opis techniczny projektu dla nowodobudowywanej części uwzględnia bowiem wymagania związane z posadowieniem na szkodach górniczych i co więcej przewiduje oddzielenie dylatacją części garażowej od części głównej z salą kameralną (strona [...] projektu). Zatem należy wyjaśnić dlaczego projektanci uznali za słuszne oddylatowanie nowych części wskazując jako uzasadnienie szkody górnicze, a nie przewidzieli oddylatowania obiektu Filharmonii od obiektu skarżącej. Sąd stwierdza, iż strona skarżąca zasadnie podnosi brak pełnej analizy przez organ przedmiotowej sprawy w kontekście § 203-206 rozporządzenia MI. W zaskarżonej decyzji Wojewoda wprost się do tego zarzutu nie odniósł, a co nakazuje uznać, iż naruszył w związku z tym w sposób istotny wskazane przez skarżącą przepisy procedury administracyjnej. Ponadto przyjdzie wskazać za § 203 rozporządzenia MI, iż budynki i urządzenia z nimi związane powinny być projektowane i wykonywane w taki sposób, aby obciążenia mogące na nie działać w trakcie budowy i użytkowania nie prowadziły do: zniszczenia całości lub części budynku, przemieszczeń i odkształceń o niedopuszczalnej wielkości, uszkodzenia części budynków, połączeń lub zainstalowanego wyposażenia w wyniku znacznych przemieszczeń elementów konstrukcji, zniszczenia na skutek wypadku, w stopniu nieproporcjonalnym do jego przyczyny. Natomiast zgodnie przywoływanym wcześniej § 204 rozporządzenia MI konstrukcja budynku powinna spełniać m. in. warunki zapewniające nieprzekroczenie stanów granicznych nośności oraz stanów granicznych przydatności do użytkowania w żadnym z jego elementów i w całej konstrukcji. Zatem z uwagi na występowanie w konstrukcji obu obiektów spękań i rys, przemieszczeń podłogi itp., co jasno uwidaczniają ekspertyzy techniczne, w ocenie Sądu organ winien ustalić czy przedłożony projekt odpowiada wymogom § 203-204 rozporządzenia MI. Zdaniem Sądu wobec zarzutów zgłaszanych przez skarżącą należy uznać, że poprzestanie przez organ administracji na oświadczeniu projektanta i sprawdzającego, iż projekt został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami sztuki technicznej, bez pełnej weryfikacji w oparciu o pozostałe akta sprawy i bez uwzględnienia okoliczności podnoszonych przez strony, było w tym konkretnym przypadku przedwczesne, tym bardziej, że projekt był przynajmniej dwukrotnie modyfikowany, a oświadczenie złożone w trybie art. 20 ust. 4 ustawy Prawo budowlane jest datowane na dzień [...] r., a więc odnosi się jedynie do pierwotnej i bez wątpienia niepełnej wersji projektu. Należy zatem rozważyć i wyjaśnić, czy wprowadzone zmiany do projektu po dniu [...] r. nie wymagały także weryfikacji sprawdzającego, o którym mowa w art. 20 ust. 2 i 4 ustawy Prawo budowlane, a nie tylko podpisu samego projektanta, jak ma to miejsce w przypadku części wprowadzonych zmian czy poprawek do projektu (str. 43, 110). Odnosząc się bardziej szczegółowo do niektórych twierdzeń zawartych w ekspertyzie technicznej ze [...] r. określającej możliwość nadbudowy budynku Filharmonii, Sąd stwierdza, iż rozstrzygnięcia i weryfikacji wymagało m. in., to, czy ekspertyza ta spełnia wymogi § 206 ust. 2 rozporządzenia MI, z uwagi na to, że nie rozstrzyga ona jednoznacznie kwestii dopuszczalności nadbudowy. Uwagę Sądu zwrócił m. in. zapis w załączniku 2 pkt. 6 pt: wnioski i zalecenia, gdzie w podpunkcie "d" wskazano, iż "zasadniczym problemem omawianego terenu jest utrzymująca się w przypowierzchniowej partii piasków woda gruntowa, której lustro jest niestabilne i może w skrajnych przypadkach podnieść się powyżej posadzki piwnic". Zwracała na to uwagę także skarżąca w toku postępowania, a do czego organy w toku postępowania się nie odniosły. Z ww. ekspertyzy (str. 6) wynika jednoznacznie, iż uszkodzenia wywołane wpływami eksploatacji górniczej zostały jedynie częściowo usunięte w trakcie prowadzonych remontów. Budynek Filharmonii nie jest konstrukcyjnie zabezpieczony przed wpływami górniczymi, co także winno być uwzględnione już na etapie projektowania, tym bardziej, że z § 205 rozporządzenia MI wynika, iż na terenach podlegających wpływom eksploatacji górniczej powinny być stosowane zabezpieczenia konstrukcji budynków, odpowiednie do stanu zagrożenia, wynikającego z prognozowanych oddziaływań powodowanych eksploatacją górniczą, przez które rozumie się wymuszone przemieszczenia i odkształcenia oraz drgania podłoża. Nie ulega natomiast wątpliwości, iż wpływ tego rodzaju eksploatacji górniczej z jaką mieliśmy do czynienia na byłym obszarze górniczym "[...]" (wydobywanie węgla kamiennego niejednokrotnie metodami nie przewidującymi zabezpieczenia przed osiadaniem) nie zakończyły się z momentem zaprzestania wydobycia. Zdaniem Sądu skarżąca słusznie podnosi tę okoliczność w skardze podkreślając brak pełnej analizy powyższej okoliczności przez sporządzających i zatwierdzających projekt budowlany, w kontekście postanowień § 205 rozporządzenia MI. Sąd stwierdza także, że w dokumentacji geotechnicznej z [...] r. podkreślono, iż w pracach projektowych należy uwzględnić lokalną sytuację górniczą. Na marginesie należy zwrócić uwagę na to, że sam inwestor utrudniał jednoznaczne rozpoznanie podłoża w bezpośrednim sąsiedztwie fundamentów Filharmonii. Otóż w suplemencie do dokumentacji geotechnicznej sporządzonym w [...] r. znajdują się zapisy potwierdzające występowanie warstwy słabonośnego namułu gliniastego oraz torfu oraz to, że z uwagi na brak zgody inwestora na odwierty w piwnicy budynku, badania podłoża nie przeprowadzono w bezpośrednim sąsiedztwie fundamentów Filharmonii, ale na ulicy [...]. Z kolei ekspertyza nr [...]dotycząca stanu technicznego budynku mieszkalnego przy [...], na którą powołują się organy administracji architektoniczno-budowlanej wyraźnie wskazuje na to, że w przypadku dociążenia ściany wspólnej o około [...]% nastąpi wtórne, o trudnej do przewidzenia wielkości osiadanie fundamentów pod tą ścianą oraz przyległymi do niej ścianami podłużnymi. Wtórne osiadanie ławy fundamentowej oraz wspólnej ściany spowoduje wystąpienie naprężeń, które mogą spowodować powstanie uszkodzeń w miejscach występujących uprzednio szkód górniczych. We wnioskach końcowych ekspertyzy nr [...] podkreśla się, iż w celu zmniejszenia ujemnego wpływu osiadania ław na przedmiotowy obiekt zaleca się rozpatrzenie możliwości rozdzielenia obu budynków poprzez wykonanie ściany dylatacyjnej opartej na niezależnej ławie fundamentowej. Projektanci jak wcześniej wskazano tego nie uwzględniają, a strona podnosząc ten zarzut, winna była otrzymać w tym zakresie wyczerpujące uzasadnienie od organu wydającego pozwolenie na budowę. Tym bardziej, iż zarówno projektanci jak i w ślad za nimi organy administracji podkreślają, iż wnioski wypływające z ekspertyz technicznych sporządzonych na potrzeby przedmiotowego postępowania zostały w projekcie uwzględnione. Powyższy brak oznacza co najmniej istotne naruszenie wskazanych przez skarżącą przepisów procedury administracyjnej. W decyzji o warunkach zabudowy nr [...] z dnia [...] r. wyraźnie wskazano, iż "sposoby i metody wzmocnienia wspólnej ściany szczytowej, zostaną szczegółowo opracowane na etapie projektu budowlanego, po opracowaniu ekspertyzy stanu technicznego budynków, w zakresie ich wzajemnego oddziaływania". Sąd stwierdza w związku z powyższym, że dopiero ostatnia z ekspertyz sporządzona już po wydaniu pozwolenia na budowę przez organ I instancji wykonana na zlecenie inwestora przez Politechnikę [...], podejmuje pełniejszą próbę spełnienia "wymogu" zawartego w decyzji o warunkach zabudowy i udziela odpowiedzi na część pytań w zakresie wzajemnego oddziaływania obiektu Filharmonii i obiektu skarżącej. Natomiast ekspertyza nr [...]dotyczy głównie stanu technicznego obiektu przy [...], a ekspertyza ze [...]r. określa poza ogólnym stanem technicznym budynku Filharmonii kwestie związane z nadbudową bez szerszej analizy wzajemnego oddziaływania obu obiektów na siebie. Na marginesie należy wskazać, iż ekspertyza ta dopuszcza nadbudowę tylko o jedną kondygnację co także winno być szczegółowo wyjaśnione, tym bardziej, że autorzy ww. opracowania we wnioskach i zaleceniach (str. 15) w pkt. 6.5 niejednoznacznie wskazując, iż cyt. "Zasadniczo ściany nośne posiadają wystarczającą nośność dla przyjęcia dodatkowych obciążeń wynikających z nadbudowy o jedną kondygnację". Sąd stwierdza także, iż ustalony w decyzji o warunkach zabudowy wskaźnik zabudowy terenu określony na [...]% został co prawda nieznacznie, ale jednak przekroczony w przedłożonym do zatwierdzenia projekcie, ponieważ ustalono go na poziomie [...]%, a organy administracji całkowicie pominęły powyższe wskazując na to, iż decyzja jest zgodna z art.35 ust. 1, który to przepis w pkt. 1 nakazuje m. in. badanie zgodność z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy. Odnosząc się do twierdzeń skarżącej o wcześniejszych katastrofach w regionie, należy podkreślić, iż powyższa okoliczność nie mogła mieć wpływu na stanowisko Sądu, choć wypada zaznaczyć, iż są to fakty powszechnie znane. Odnosząc się do twierdzeń skargi w zakresie naruszenia art. 35 ust. 1 pkt. 1-4, Sąd stwierdza, iż nie jest w stanie poza wcześniejszymi wywodami odnieść się do tych zarzutów ponieważ strona dokładnie nie sprecyzowała na czym te naruszenia miałyby jeszcze polegać. Ponadto Sąd stwierdza, iż przedłożony projekt zawiera obok części drukowanej dopiski odręczne (nie zawsze są one parafowane i nie zawsze określona jest data ich wprowadzenia (str. 18 część I), co uniemożliwia dokładną ocenę projektu na dzień wydawania decyzji. Z twierdzeń organu odwoławczego wynika, iż były dokonywane poprawki w projekcie, których z kolei w ogóle nie parafowano w projekcie. W spisie treści załączonego projektu zaznaczono odręcznie istnienie całego nowego fragmentu w postaci obliczeń statycznych dotyczących fundamentowania (str. 346). Do strony 21 opracowania opis do części architektoniczno-budowlanej (str. 52) dołączono ocenę oddziaływania nadbudowy na budynek sąsiedni przy [...] jednak bez wskazania daty tego uzupełnienia. Opracowanie to było sporządzane jak należy przypuszczać w ekstraordynaryjnym trybie o czym świadczy m. in. niejasne i nieprecyzyjne sformułowanie: cyt. " Przewidziane w dokumentacji technicznej rozwiązania konstrukcyjno-budowlane i sposób prowadzenia robót gwarantują zachowanie pełnej obiektu". Sąd podkreśla, iż na zakończenie tego dodanego fragmentu znajduje się stwierdzenie, iż nie wyklucza się wystąpienia zjawisk naruszających stabilność budynku (str. 52 projektu). Znajdująca się w aktach sprawy wzmianka o naniesieniu mikropali, nie jest uwidoczniona w sposób opisowy na rysunku projektu, a zatem nie można także ustalić kiedy jej dokonano. Nie można także jednoznacznie ustalić kiedy do projektu dołączono obliczenia statyczne dotyczące fundamentowania, bowiem noszą one datę sporządzenia [...] r., a zostały ręcznie dopisane do spisu treści projektu, co sugeruje, iż znalazły się w nim dopiero po uzupełnieniu. Pomiędzy kartą 120 a 121 znajduje się doklejona, nie numerowana karta, która zawiera uzupełnienie w zakresie zaświadczenia o uprawnieniach dotyczącego jednego ze sprawdzających projekt. Tym samym nie jest możliwe pełne skontrolowanie przez Sąd zgodności przedłożonego i zatwierdzonego projektu z wymogami art. 35 ust.1 ustawy Prawo budowlane. Należało by bowiem najpierw wyjaśnić, kiedy nie opisane zmiany wprowadzono, a dopiero potem można określić zgodność przedłożonego do zatwierdzenia projektu na dzień wydania decyzji przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. W tym miejscu należy podkreślić, iż rolą sądu administracyjnego nie jest zastępowanie organów administracji w wyjaśnianiu stanu faktycznego, a wskazane przez Sąd braki w tym zakresie uniemożliwiają pełniejszą kontrolę zgodności z prawem skarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego wydania decyzji o pozwoleniu na budowę przed uprawomocnieniem się decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...]r. podkreślić przyjdzie, iż Wojewoda w skarżonej decyzji odnosząc się do zarzutów związanych z decyzją środowiskową wskazał jedynie " że regulacje prawne zawarte w ustawie z dnia [...]r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227), wymagają stosownych procedur, a rozstrzygnięcia zastosowane przez tamtejszy organ są poprawne". Natomiast strona odwołująca, a obecnie skarżąca zgłaszała konkretny zarzut, zatem organ winien był nie tylko to skontrolować, ale także szczegółowo wyjaśnić dlaczego uznał, że nie było potrzeby przed wydaniem pozwolenia na budowę oczekiwania na to, aby decyzja środowiskowa stała się ostateczna. Zgodność z przepisami środowiskowymi jest przecież jeden z niezbędnych wymogów udzielenia pozwolenia na budowę. Zdaniem Sądu przedstawione przez Wojewodę wyjaśnienia w tym przedmiocie nie spełniają wymogów art. 107 § 3 Kpa. Wobec zastrzeżeń strony organ odwoławczy winien był wyjaśnić i nawet rozstrzygnąć kontrowersję czy postanowienie z [...] r. przesądzało o braku konieczności wydawania decyzji środowiskowej, czy też była ona niezbędna w procesie zatwierdzania projektu budowlanego i wydawania pozwolenia na budowę. W skardze akcentowano wyraźnie brak ustosunkowania się Wojewody do powyższej rozbieżności. Skarżąca w ocenie Sądu mogła oczekiwać jasnej, a nie wymijającej odpowiedzi na zgłaszany zarzut nie tylko z uwagi na treść art. 35 ust. 1 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane, ale także dlatego, że w decyzji środowiskowej zawarte było pouczenie o tym, że decyzję należy dołączyć do wniosku o pozwoleniu na budowę, nie później niż w okresie czterech lat od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, a skarżąca akcentowała, iż nie była ona ostateczna w momencie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę. Z decyzji środowiskowej nr [...]z dnia [...]r. wynika m. in., iż inwestycja ma charakter infrastrukturalny, miejski i może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko oraz że została przez organ zakwalifikowana jako podprogowa do przedsięwzięć, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt. 52 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2004 r. Nr 257, poz. 2573 ze zm.) jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko w ramach sporządzenia raportu może być wymagane. Zgodnie zaś z art. 71 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji (...) uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych: przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Natomiast zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt. 1 ww. ustawy wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych - wydawanych na podstawie ustawy Prawo budowlane. Mając na względzie dotychczasowy przebieg postępowania i zgłaszane przez strony zarzuty pod adresem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta K. Sąd stwierdza, iż rzeczą organu administracji architektoniczno-budowlanej w postępowaniu o pozwolenie na budowę była ocena, czy przedstawiony projekt budowlany planowanej inwestycji odpowiada wymaganiom określonym w przepisach prawa budowlanego, w tym także i tego czy udzielone inwestorowi pozwolenie na odstępstwo od regulacji zawartej w § 12 ust. 1 pkt. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie narusza uzasadnionych interesów osób trzecich. W przedłożonych aktach sprawy znajduje się co prawda postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia [...]r., na podstawie, którego w oparciu o przepis art. 9 ust. 2, art. 80 ust. 1 pkt. 1, art. 82 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane oraz po uzyskaniu upoważnienia Ministra Budownictwa z dnia 19 stycznia 2009 r. udzielono inwestorowi zgody na odstępstwo od § 12 ust. 1 pkt. 1 i 2 rozporządzenia MI. Zgoda ta umożliwia wykonanie ściany z otworami okiennymi i drzwiowymi w odległości od [...]do [...] od granicy z sąsiednią działką budowlaną nr [...]oraz ściany bez otworów okiennych i drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną nr [...]. Brak jest jednak w przedłożonych aktach sprawy ww. upoważnienia z dnia [...] r., co uniemożliwia Sądowi pełne wypowiedzenie w się w zakresie zgodności upoważnienia i udzielonej zgody, nie mniej jednak nie ulega wątpliwości, iż w obszarze oddziaływania obiektu, podstawowym warunkiem każdej takiej zgody jest poszanowanie występujących uzasadnionych interesów osób trzecich, czego jednak organy administracji zdają się nie zauważać. Skoro ustawa nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na ww. postanowienie w sprawie udzielenia bądź odmowy udzielenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, oznacza to dodatkowy obowiązek dla organu II instancji zbadania nie tylko legalności zgody na odstępstwo, ale także tego, czy nie naruszono uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym także zbadanie tego czy organ I instancji wystarczająco uzasadnił udzieloną zgodę. W związku z powyższym kwestia ta podlega także kontroli Sądu w przypadku zaskarżenia pozwolenia na budowę. Sąd stwierdza, iż zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza się odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, o których mowa w art. 7 ww. ustawy. Zdaniem Sądu powyższy zapis art. 9 ww. ustawy przesądza o tym, że tylko w pewnych sytuacjach tj. "przypadkach szczególnie uzasadnionych" możliwe jest niezastosowanie się do niektórych wymagań przepisów techniczno-budowlanych. Prawo do stosowania odstępstwa traktowane winno być, jako wyjątek. Z kolei art. 9 ust. 2 ww. ustawy wskazuje na dwuszczeblowość procedury w sprawach o odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, a mianowicie na konieczność wydania upoważnienia przez właściwego ministra oraz postanowienia właściwego organu administracji o zgodzie na odstępstwo od konkretnego przepisu techniczno-budowlanego. Wydanie tego postanowienia należy do organu właściwego do wydania pozwolenia na budowę. Ocena czy w danej sytuacji zachodzi wyjątkowy przypadek należy do organu administracji architektoniczno-budowlanej, który powinien brać pod uwagę charakter przepisu techniczno-budowlanego, od którego ma być udzielone odstępstwo, ukształtowanie nieruchomości, na której na być realizowany obiekt budowlany, stan zagospodarowania nieruchomości sąsiednich, ocenę proponowanych rozwiązań w świetle zasad wiedzy technicznej. W sytuacjach szczególnych wynikających z warunków lokalnych, takich jak np. kształt i wymiary nieruchomości, położenie względem nieruchomości sąsiednich, istnieje zawsze potrzeba wyważenia interesów indywidualnych i interesu publicznego, która uzasadniałaby wyłączenie stosowania określonych przepisów techniczno-budowlanych. Mamy zatem w tym przypadku do czynienia z typową klauzulą opartą na stosowaniu pojęcia nieostrego, a co m. in. oznacza, iż udzielenia odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych nie można traktować, jako zasady. Organ udzielający zgody na odstępstwo winien ocenić cały materiał dowodowy i rozważyć celowość zastosowania odstępstwa ze szczególnie ważnych względów i to nie tylko subiektywnych, ale również obiektywnych. Rozstrzygnięcie organu w przedmiocie zgody na odstępstwo jest co prawda wydawane w warunkach uznania administracyjnego, nie ulega jednak wątpliwości, że organy stosujące prawo nie mają możliwości zupełnie dowolnego oceniania materiału dowodowego, jak miało to miejsce w przypadku orzeczeń obu organów administracji, które powołały jedynie stosowne postanowienie z [...] r. uznając to za wystarczające w procesie kontroli legalności udzielonego odstępstwa, a co zdaniem Sądu z przyczyn wyrażonych wyżej narusza w sposób istotny prawo. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien dokonać także szczegółowych ustaleń faktycznych i prawnych oraz wyjaśnić, czy zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek" na gruncie danego stanu faktycznego. Organ ma obowiązek rozważyć czy możliwe jest rozwiązanie zamienne czy celowe jest zastosowanie odstępstwa ze szczególnie ważnych względów. Ustalenia te powinny być dokonane z zachowaniem reguł postępowania administracyjnego, szczególnie określonych w art. 77 § 1 Kpa i art. 89 Kpa. Odnosząc się do zarzutów i wniosku skarżącej Sąd stwierdza, iż wnosiła ona o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej podkreślając, iż zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron, a bezspornym jest, że przynajmniej w części interesy stron w przedmiotowej sprawie się wykluczają. Jeszcze raz podkreślić przyjdzie, że w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę organ winien zbadać czy dochodzi lub czy może dojść do naruszenia interesu osób trzecich, mających tytuł prawny do nieruchomości sąsiednich, na które może się rozciągać obszar oddziaływania obiektu. Zgodnie zaś z zasadami zawartymi w art. 6 Kpa, art. 7 Kpa i art. 8 Kpa organy administracji publicznej zobowiązane są działać na podstawie przepisów prawa i prowadzić postępowanie w taki sposób, aby zostały wyjaśnione istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań Sądu. Wobec powyższego Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzją organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz postępowania, które to naruszenia miały wpływ na wynik sprawy. Stosownie zatem do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku. Mając na uwadze treść art. 152 p.p.s.a. zgodnie z którym, w razie uwzględnienia skargi Sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, orzeka, że nie podlega ono wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Rozstrzygniecie w przedmiocie zasądzenia kosztów postępowania Sąd oparł na przepisach art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a.