I OZ 706/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 23 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. T. i H. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1932/09 odmawiające przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w przedmiocie odmowy ujawnienia w rejestrze prawa do rekompensaty postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1932/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił S. T. i H. B. przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1932/09 oddalającego skargę S. T. i H. B. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia (...) stycznia 2008 r. (...) w przedmiocie odmowy ujawnienia w rejestrze prawa do rekompensaty. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż postanowieniem z dnia 2 marca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącym sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 25 stycznia 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1932/09 oddalającego skargę S. T. i H. B. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia (...) stycznia 2008 r. (...) w przedmiocie odmowy ujawnienia w rejestrze prawa do rekompensaty. Zażalenie na powyższe postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 21 maja 2010 r. sygn. akt I OZ 367/10. Wraz z pismem zawierającym zażalenie na postanowienie z dnia 2 marca 2010 r. S. T. działający w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik H. B., złożył wniosek o przewrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia ww. wyroku. W uzasadnieniu wniosku strona skarżąca wskazała, że została wprowadzona w błąd przez pracownika Sądu, co do terminu złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, który poinformował ich, że termin na złożenie wniosku upływa w dniu 2 lutego 2010 r. O przekroczeniu terminu skarżący dowiedzieli się w dniu 9 i 11 marca 2010 r. odebrawszy postanowienie Sądu z dnia 2 marca 2010 r. Jednocześnie skarżący wskazali, że są osobami w podeszłym wieku. Nie posiadają też wykształcenia prawniczego, w związku z czym zawierzyli informacji telefonicznej udzielonej im przez pracownika sekretariatu tutejszego Sądu. Wydając zaskarżone postanowienie Sąd pierwszej instancji podniósł, iż skarżący, jako powód niedochowania terminu wskazali wprowadzenie strony w błąd przez pracownika sekretariatu tutejszego Sądu, co do terminu złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Okoliczność ta jednak nie została udowodniona. Z akt niniejszej sprawy wynika, że skarżący w zarządzeniu o wezwaniu na rozprawę, zostali prawidłowo poinformowani o sposobie i terminie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, w przypadku oddalenia skargi. Oznacza te, że strona była pouczona o terminie określonym w art. 141 § 2 P.p.s.a. i z własnej winy nie zachowała dostatecznej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. W ocenie Sądu pierwszej instancji, uzasadnieniem przywrócenia terminu nie może być też nieznajomość prawa, oraz podeszły wiek skarżących, co wielokrotnie było podkreślane w orzecznictwie sądów administracyjnych. W zażaleniu na powyższe postanowienie S. T. działając w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik H. B. podniósł, iż jest ciężko schorowanym emerytem będącym jedynym opiekunem żony, będącej inwalidką grupy pierwszej i wymagającej stałej opieki. Uchybienie terminowi do wniesienia przedmiotowego wniosku wynikało jego zdaniem z błędnej informacji uzyskanej od urzędnika. Jego sytuacja materialna wyklucza również możliwość skorzystania z usług profesjonalnego pełnomocnika. Ponadto skarżący przedstawił przebieg swojej sprawy o przyznanie rekompensaty za mienie pozostawione w Wilnie i Druskiennikach. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 86 § 1 P.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynność, której nie dokonała w terminie (§ 4). Kryterium "uprawdopodobnienia braku winy" polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności, przy dokonywaniu czynności procesowej. Zarówno w nauce postępowania administracyjnego (por. np. A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego II, s. 368-370), jak i postępowania cywilnego (M. Jędrzejewska, Kodeks postępowania cywilnego III, s. 362) panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Stanowisko to zostało zaakceptowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt II OZ 154/09, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie rola Naczelnego Sądu Administracyjnego sprowadza się wyłącznie do zbadania zgodności z prawem postanowienia Sądu pierwszej instancji odmawiającego przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że podnoszone przez stronę skarżącą argumenty, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, nie świadczą o braku winy w uchybieniu terminu. W zawiadomieniu o terminie rozprawy skarżący zostali w sposób jednoznaczny pouczeni, iż uzasadnienie wyroku oddalającego skargę jest doręczane na wniosek złożony w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku, a złożenie wniosku po upływie tego terminu jest czynnością bezskuteczną (k. 86-87). W tej sytuacji słusznie uznał Sąd pierwszej instancji, iż argument, że strona nie mogła dochować terminu z uwagi na nieznajomość prawa i działanie bez profesjonalnego pełnomocnika jest chybiony. W orzecznictwie istnieje bowiem ugruntowany pogląd, że nieznajomość przepisów prawa nie stanowi przesłanki uzasadniającej brak winy w dochowaniu terminu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 1998 r. I SA/Łd 153/97). Również podnoszona przez stronę skarżącą okoliczność złego stanu zdrowia nie mogła zostać uznana za przesłankę umożliwiającą przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto bowiem pogląd, że przesłanką przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej może być jedynie choroba nagła, która powoduje niespodziewane pogorszenie stanu zdrowia skarżącego (por. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 3 sierpnia 2001 r., I SA/Wr 676/99). Taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie zachodzi, bowiem powołane przez skarżących choroby, są to choroby przewlekłe, a tym samym nie można ich uznać za nagłą przeszkodę uniemożliwiającą złożenie przedmiotowego wniosku w terminie. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.