VII SA/Wa 1980/09
WyrokWSA w Warszawie2010-01-27
Skład orzekający: Sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo rozpoznał istotę sprawy, utrzymując w mocy decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli nie ocenił prawidłowości zastosowania przez organ pierwszej instancji art. 157 § 3 k.p.a.?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 157 § 3 k.p.a., musi ocenić prawidłowość zastosowania tego przepisu przez organ pierwszej instancji. Jeśli organ odwoławczy nie zajmuje się kwestią zastosowania art. 157 § 3 k.p.a., a jedynie rozważa merytoryczne podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, nie rozpoznaje istoty sprawy i narusza zasadę dwuinstancyjności.Stan faktyczny
Skarżący M. J. zaskarżył decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności dwóch wcześniejszych decyzji nakazujących zaprzestanie produkcji i wstrzymanie działalności. Organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania, wskazując, że pierwotne decyzje zostały uchylone i nie istnieją w obrocie prawnym. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy, ale jego uzasadnienie skupiło się na merytorycznych podstawach do stwierdzenia nieważności, pomijając ocenę prawidłowości zastosowania art. 157 § 3 k.p.a. przez organ pierwszej instancji. Skarżący zarzucił nierozpoznanie istoty sprawy i naruszenie zasady dwuinstancyjności.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego, stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Głównego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Stopczyński (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] sierpnia 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącego M. J. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Sygnatura akt VIISA/Wa 1980/09
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...]Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie nieważności dwóch decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...], a mianowicie:
1) z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] nakazującej natychmiastowego zaprzestania produkcji jednodniowego soku marchewkowego do czasu uzyskania pozytywnych wyników badań środków spożywczych oraz wymogów sanitarnych z linii produkcyjnej;
2) z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] nakazującej natychmiastowe wstrzymanie działalności produkcyjnej zakładu Firmy Produkcyjno-Handlowej [...] w [...] do czasu:
a) przeprowadzenia skutecznego zabiegu dezynfekcji linii produkcyjnej;
b) uzyskania pozytywnych wyników badań środków spożywczych z produkcji próbnej oraz wymogów sanitarnych z linii produkcyjnej.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, iż obie w/w decyzje zostały wyeliminowane z obrotu prawnego albowiem uchylono je dwiema decyzjami Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] (nr. [...] i nr. [...] z dnia [...] marca 2007 r.)
Organ ten podkreślił, iż każdy przewidywany przepisami kpa tryb weryfikacji decyzji ostatecznych może dotyczyć tylko takich decyzji, które pozostają w obrocie prawnym.
Jeśli więc ustalono, że nie istnieją decyzje, których ważność należy poddać ocenie to należało uznać, że zaistniała przesłanka przedmiotowa do wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 157 § 3 kpa. tj. odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji.
Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...]. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia opisał okoliczności w jakich doszło do wydania decyzji o stwierdzenie nieważności których wniósł właściciel firmy [...].
Przedstawił argumentację, która uzasadniała ich podjęcie a następnie uchylenie. W dalszej kolejności zaprezentował rozważania poparte faktami oraz obowiązującymi przepisami, które jego zdaniem sprowadzały się do wykazania, iż w niniejszej sprawie brak jest podstaw pozwalających na stwierdzenie nieważności przedmiotowych decyzji.
Uzasadnienie to nie zawiera jednak poglądu organu odwoławczego w kwestii oceny prawidłowości zastosowania przez organ I instancji art. 157 § 3 kpa, który był podstawą prawną podjętego przez ten organ rozstrzygnięcia.
Decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego ( organ II instancji) zaskarżył w całości właściciel firmy [...] M. J. Zarzucił jej w szczególności:
1) nierozpoznanie istoty sprawy będącej przedmiotem odwołania,
2) sprzeczność sentencji decyzji z jej uzasadnieniem,
3) naruszenie art. 15 kpa – zasady dwuinstancyjności postępowania poprzez rozpoznanie sprawy w zakresie w jakim była ona przedmiotem postępowania przed organem I instancji,
4) naruszenie art. 27 § 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U z 2006 r., Nr 122, poz. 851 ze zm.)
Podnosząc powyższe zarzuty autor skargi wniósł o uchylenie rozstrzygnięcia organu odwoławczego oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg. norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona w stopniu przesądzającym o konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji.
Na wstępie wypada przypomnieć iż decyzja wydana w I instancji odmawiała wszczęcia postępowania w sprawie nieważności innych decyzji, a jej podstawą prawną był art. 157 § 3 kpa. Kontrola organu odwoławczego powinna więc dotyczyć prawidłowości tego rozstrzygnięcia tzn. zbadania czy istotnie spełnione zostały przesłanki wskazane w art. 157 § 3 kpa pozwalające na takie rozstrzygnięcie.
Lektura uzasadnienia decyzji Głównego Inspektora Sanitarnego pozwala na uznanie, iż organ ten powyższą kwestię przemilczał.
Jego obszerne uzasadnienie zawiera bowiem rozważania, których istotą jest wykazanie że w sprawie brak jest podstaw do uznania, że obie kwestionowane przez skarżącego decyzje nie są dotknięte takimi wadami, które uzasadniałyby stwierdzenie ich nieważności. Są to więc rozważania przedwczesne i w realiach przedmiotowej sprawy całkowicie zbędne zważywszy na treść rozstrzygnięcia podjętego w I instancji.
Ma wiec rację skarżący jeśli twierdzi, że w postępowaniu odwoławczym nie rozpoznano istoty sprawy. Główny Inspektor Sanitarny nie zajmował się bowiem problemem podniesionym w rozstrzygnięciu Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] oraz w jego uzasadnieniu ale zupełnie innym (nowym) problemem. Orzekł również tylko w jego zakresie. W związku z tym trzeba zgodzić się ze skarżącym także wtedy kiedy wskazuje on na to, że rozpoznanie sprawy w II instancji miało wyłącznie charakter formalny. Pomijało ono bowiem w zupełności ocenę rozstrzygnięcia wydanego w I instancji.
Za przedwczesny uznać należy jednak zarzut sformułowany w punkcie 4 skargi. Odnosi się on bowiem do materii o charakterze merytorycznym a więc tego czy są podstawy pozwalające na uznanie, iż decyzje objęte wnioskiem o stwierdzenie nieważności zostały podjęte w okolicznościach wskazanych w art. 156 § 1 pkt. 2 kpa.
Główny Inspektor Sanitarny rozpoznając sprawę ponownie ograniczy się wyłącznie do oceny tego, czy decyzja organu I instancji narusza powołany w podstawie jej rozstrzygnięcia art. 157 § 3 kpa, czy też nie, a więc oceny czy w realiach przedmiotowej sprawy zasadna była odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji objętych wnioskiem M. J.. Dokonując tej oceny wykorzysta dorobek judykatury, która wielokrotnie wypowiadała się w kwestii wykładni art. 157 § 3 kpa. Chodzi w szczególności o orzeczenia zapadłe w następujących sprawach:
1) II OSK 836/07 – wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2008 r. (Lex nr. 484995),
2) II SA/Lu 113/08 – wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 czerwca 2008 r. (Lex nr 497341),
3) II SA/Wa 1532/07 – wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2007 r. (Lex nr 443781),
4) IV SA/Wa 593/07 – wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 czerwca 2007 r. (Lex nr. 351335)
Podstawą rozstrzygnięcia Sądu jest art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c oraz art. 200 p.p.s.a.
JP
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło