I SA/Wa 250/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie WSA Iwona Owsińska – Gwiazda (spr.) WSA Bogdan Wolski Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2010 r. sprawy ze skargi J. H. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania poświadczonych kopii dokumentów oddala skargę. Pismem z dnia 7 września 2009 r. J. H. dalej: skarżący, wystąpił z wnioskiem o wydanie uwierzytelnionych kopii z wszystkich dokumentów znajdujących się w aktach sprawy o nadanie J. H. licencji zawodowej pośrednika w obrocie nieruchomościami a dołączonych do tych akt po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 grudnia 2008 r. W uzasadnieniu wskazano, iż dokumenty jakie przedkładać będzie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego winny być dokumentami wiarygodnymi a taki charakter będą miały w przypadku dysponowania przez skarżącego kopiami poświadczonymi za zgodność z oryginałem. Postanowieniem Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2009 r., znak: [...] odmówiono wydania skarżącemu poświadczonych kopii dokumentów wymienionych w przedmiotowym wniosku. W uzasadnieniu organ I instancji podniósł, iż w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 grudnia 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 1384/08 Państwowa Komisja Kwalifikacyjna przeprowadziła w dniach [...] czerwca 2009 r. postępowanie kwalifikacyjne w trybie art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej kpa. Ustalenia Komisji zawiera protokół z [...] czerwca 2009 r. Pismem Ministra Infrastruktury z 10 czerwca 2009 r. zawiadomiono skarżącego o zakończeniu postępowania w sprawie ponownego rozpatrzenia sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury z [...] września 2005 r. oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, zgodnie z art. 10 § 1 kpa. Pełnomocnik skarżącego w dniu 2 lipca 2009 roku skorzystała z tej możliwości. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. Minister Infrastruktury na podstawie negatywnego wyniku postępowania kwalifikacyjnego zawartego w protokole przekazanym przez Państwową Komisję Kwalifikacyjną utrzymał w mocy decyzję z [...] września 2005 r. o odmowie nadania J. H. licencji zawodowej w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami. Organ wydając rozstrzygnięcie z [...] października 2009 r. oparł się na treści art. 73 kpa. Dodał, iż zgodnie z orzeczeniem NSA z 29 marca 2001r. sygnatura akt II SA 2580/00 strona postępowania nie może żądać, aby organ wykonywał i dostarczał jej kserokopie dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych. Strona może jedynie domagać się uwierzytelniania sporządzonych przez siebie odpisów (w tym kserokopii) z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, ale tylko wtedy gdy uzasadni to swoim ważnym interesem. Uzasadnienie istnienia ważnego interesu strony tylko koniecznością posiadania uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów z akt administracyjnych, czy to dla potrzeb prowadzonego postępowania w sprawie, czy to w celu wykorzystania ich w innych postępowaniach prawnych jest niewystarczające. Żądając wydania z akt uwierzytelnionych odpisów należy jeszcze wskazać, że nie ma się samemu możliwości sporządzenia takich odpisów z akt sprawy – wyrok NSA z 25 lipca 2007 r., sygnatura akt I OSK 1319/06. Nadto podniesiono, iż skoro w sprawie wydana została decyzja administracyjna z [...] sierpnia 2009 r. to tym samym skończone zostało dane stadium postępowania i przepis art. 73 kpa nie może już zostać zastosowany, bowiem przepis ten dotyczy zapewnienia stronie dostępu do akt " w każdym stadium postępowania" a nie po jego zakończeniu. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r., znak: [...] utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] października 2009 r. Swoje stanowisko organ odwoławczy uzasadnił tym, iż zgodnie z poglądem ukształtowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych art. 73 § 1 kpa reguluje zasadę dostępu do akt postępowania które jeszcze nie zostało zakończone, na co wskazuje zwrot " w każdym stadium postępowania". Elementem tej zasady jest prawo sporządzania notatek i odpisów przez stronę. Regulację tę uzupełnia § 2 art. 73 kpa dający uprawnienie do żądania uwierzytelnienia lub wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów. Treść § 2 dotyczy uwierzytelnienia bądź wydania odpisów z akt sprawy będącej w momencie żądania jeszcze w toku, a więc sprawy niezakończonej decyzją. Decyzja administracyjna przerywa tok postępowania i kończy dane stadium (przegląd orzecznictwa WSA i NSA – Lex 59471/3). Jednocześnie podniesiono, iż organ rozpatrując żądanie strony powołującej się na swój ważny interes dokonuje własnej oceny czy ze względu na okoliczności prowadzonego postępowania lub potrzeby strony w innej sprawie zaistniał faktycznie ważny interes w rozumieniu art. 73 § 2 kpa. Organ podzielił pogląd zawarty w postanowieniu z [...] października 2009 r. , iż nie jest wystarczającym uzasadnianie istnienia ważnego interesu strony tylko koniecznością posiadania uwierzytelnionych odpisów dla potrzeb prowadzonych postępowań, lecz należy też wskazać na brak możliwości sporządzenia odpisów. Skargę na powyższą decyzję złożył J. H. , wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie przepisów art. 6, 7, 8, 9, 11, 15, 73 § 2, 110, 124 i art. 127 kpa mające istotny wpływ na wynik sprawy. Podniósł w uzasadnieniu, iż Minister nie dokonał ponownego rozpatrzenia sprawy a jedynie skopiował poprzednie rozstrzygnięcie. W ocenie skarżącego ważny interes strony wynika już z faktu trzykrotnego uchylania z powodu uchybień proceduralnych decyzji wydawanych przez Ministra Infrastruktury, a także z uwagi na szereg uchybień powstałych w postępowaniu po wyroku WSA z 17 grudnia 2008 r. Nadto za ważny interes może być potraktowana sama potrzeba posiadania przez stronę uwierzytelnionych dokumentów, które mogą być wykorzystane przez nią w danej sprawie administracyjnej lub poza jej zakresem. W przedstawionych pełnomocnikowi aktach brak było wszystkich dokumentów , które winny się tam znajdować co powoduje uzasadnione wątpliwości, czy okazane akta były kompletne i dlatego wniosek o wydanie uwierzytelnionych kopii jest uzasadniony. Posiadane przez skarżącego fotokopie są złej jakości, a skarżący nie ma nieograniczonego dostępu do akt, które znajdują się w posiadaniu organu, to faktyczną możliwością uzyskania kopii i ich uwierzytelnienia było zwrócenie się do organu z przedmiotowym wnioskiem. Brak wydania kopii narusza zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji. Odnosząc się do argumentacji organów o zakończeniu decyzją danego stadium postępowania skarżący podniósł, iż 7 września 2009 r. decyzja z [...] sierpnia 2009 r. nie była jeszcze wiążąca bowiem nie została doręczona stronie. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga J. H. nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola sądowoadministracyjna decyzji organów administracji publicznej w zakresie ich zgodności z prawem sprowadza się do wyjaśnienia w toku rozpoznawania danej sprawy, czy organy te nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli sądu jest rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 73 kpa. Przepis ten określa zasady udostępniania akt stronie postępowania. § 1 tego art. stanowi, iż w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. Zatem przepis ten nakłada na organ administracji określony obowiązek, to jest obowiązek stworzenia stronie warunków umożliwiających przeglądanie akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów. Jak wynika z treści § 2 cytowanego art. strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Z tego unormowania wynikają dwa wnioski. Po pierwsze, wskazane w nim uprawnienia strony przysługują jej o tyle, o ile jest to uzasadnione jej ważnym interesem. Po drugie zaś z przepisu tego nie wynika obowiązek sporządzania przez organ administracyjny kserokopii akt administracyjnych lub ich odpisu i doręczenia ich stronie. Tak więc uzasadnienie istnienia ważnego interesu tylko koniecznością posiadania uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów z akt administracyjnych, czy to dla potrzeb prowadzonego postępowania w sprawie , czy to w celu ich wykorzystania w innych postępowaniach prawnych jest niewystarczające. Uzyskiwanie uwierzytelnionych odpisów lub kopii pozostaje pod kontrolą organu administracji, ponieważ powstają wtedy nowe dokumenty, które mogą być wykorzystywane poza prowadzonym postępowaniem. Z tego właśnie powodu art. 73 § 2 kpa odnośnie uwierzytelniania odpisów z akt sprawy stawia wymaganie wykazania przez stronę ważnego interesu w uzyskaniu takiego dokumentu. Żądając wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów należy jeszcze wykazać, że nie ma się samemu możliwości sporządzenia pożądanych odpisów z akt sprawy - wyrok NSA z 25 lipca 2007 r., I OSK 1319/06, wyrok NSA z 27 listopada 1996 r.,I SA/Lu 139/96, niepubl. Skarżący nie wykazał istnienia tej drugiej przesłanki. Analizując przedmiotową sprawę należy zwrócić uwagę, że organ umożliwił skarżącemu zapoznanie się z materiałami sprawy i stworzył warunki do ewentualnego sporządzania z nich notatek bądź odpisów. Skarżący z takiej możliwości skorzystał za pośrednictwem swojego pełnomocnika. Skarżący jako ważny interes wskazał, iż dokumenty jakie przedkładać będzie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego winny być dokumentami wiarygodnymi a taki charakter będą miały w przypadku dysponowania przez skarżącego kopiami poświadczonymi za zgodność z oryginałem. Strona żądając wydania uwierzytelnionych odpisów dokumentów winna jest wykazać w tym swój ważny interes – co jak zaznaczono wyżej - miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Jednakże to organ rozpatrując takie żądanie, dokonuje własnej oceny, czy ze względu na okoliczności prowadzonego postępowania lub ze względu na potrzeby strony w innej sprawie zaistniał faktycznie ważny interes w rozumieniu art. 73 § 2 kpa. Analizując powyższe Sąd podziela stanowisko organu bowiem nie można uznać, iż tylko wydanie uwierzytelnionych odpisów jest jedyną metodą spełnienia przysługujących stronie gwarancji procesowych zawartych w art. 73 § 1 kpa. Twierdzenie, że nie udostępniono pełnomocnikowi skarżącego całych akt sprawy jest nieprzekonywujące. Mógł on przecież dokonać odpisów udostępnionych mu akt , zażądać ich uwierzytelnienia oraz zaświadczenia, że są to wszystkie dokumenty znajdujące się w aktach jego sprawy. Marginesowo podnieść należy, iż przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest odmowa wydania uwierzytelnionych dokumentów, a nie ich zatajenie przed skarżącym. Odnosząc się do zarzutów skargi o niedokonaniu przez Ministra ponownego rozpatrzenia sprawy i powielenia poprzedniego rozstrzygnięcia należy mieć na uwadze, iż argumentacja skarżącego we wniosku o wydanie - odnośnie motywów istnienia jego ważnego interesu - była bardzo lakoniczna. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy motywy te w ogóle nie zostały wskazane, nie podniesiono też jakichkolwiek zarzutów odnośnie wydanego postanowienia. Wniosek ograniczył się do wskazania " ważnego interesu strony" bez wyjaśnienia na czym on polega. W tej sytuacji- wobec nie podniesienia jakichkolwiek argumentów we wniosku o ponowne rozpatrzenie - zarzut skargi uznać należy za chybiony, podobnie jak i zarzuty dotyczące nie wzięcia pod uwagę ważnego interesu strony wynikającego z faktu trzykrotnego uchylania z powodu uchybień proceduralnych decyzji wydawanych przez Ministra Infrastruktury, a także z uwagi na szereg uchybień powstałych w postępowaniu po wyroku WSA z 17 grudnia 2008 r. Takie powody istnienia ważnego interesu strony zostały sformułowane po raz pierwszy dopiero w skardze do Sądu, dlatego też nie sposób czynić z nich skutecznego zarzutu wobec organu. To samo dotyczy zarzutu posiadania przez stronę złej jakości fotokopii dokumentów. Nie zasługuje też na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 8 kpa – zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa skoro zapewniono skarżącemu wgląd do akt sprawy. Sąd nie podzielił natomiast stanowiska organów, iż uprawnienia przysługujące stronie na mocy art. 73 kpa nie mogą być realizowane po zakończeniu postępowania. Argumentacji tej nie sposób przyjąć choćby uwagi na to, że np. w art. 111, 113 kpa przyznaje się stronie uprawnienia , które mogą być realizowane po zakończeniu postępowania; w przypadkach żądania uzupełnienia decyzji, jej sprostowania lub wyjaśnienia strona będzie uprawniona do wglądu w akta sprawy również po wydaniu w niej decyzji lub zakończeniu postępowania w inny sposób – Barbara Adamiak/Janusz Borkowski kodeks postępowania administracyjnego komentarz , 10 wydanie, str.309 . W konsekwencji zaskarżone postanowienie należało uznać za odpowiadające prawu mimo częściowo błędnego uzasadnienia bowiem wystarczającym powodem odmowy wydania uwierzytelnionych odpisów było nie wykazanie istnienia przesłanki niemożności sporządzenia odpisów z akt sprawy. Wobec powyższego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku. ----------------------- 6