II SAB/Po 4/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 maja 2010r. sprawy ze skargi J. A. na bezczynność Zarządu Powiatu G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie, II. zasądza od Zarządu Powiatu G. na rzecz skarżącego kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ D. Rzyminiak – Owczarczak /-/ W. Batorowicz /-/ E. Podrazik J. A., reprezentowany przez J. K., zwrócił się w dniu 22 grudnia 2009 r. do Zarządu Powiatu G. z wnioskiem z dnia 21 grudnia 2009 r. o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie mu kopii decyzji Wojewody, o której mowa w piśmie znak [...] z dnia 4 listopada 2009 r., to jest decyzji o przejściu nieruchomości będącej własności J. A. na własność Skarbu Państwa oraz udzielenie informacji w jaki sposób i kiedy ten fakt (przejęcia nieruchomości) został ujawniony w księdze wieczystej. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do szeroko rozumianych władz publicznych oraz wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie władzy publicznej. Zarząd Powiatu jako organ władzy (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej) ma obowiązek udostępnić decyzję jako rozstrzygnięcie, o którym jest mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a powołanej ustawy, na zasadach i w trybie określonym w tejże ustawie. W dniu 15 stycznia 2010 r. wpłynęła do Starostwa Powiatowego w G. skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarga J. A., reprezentowanego przez pełnomocnika procesowego G. W., na bezczynność Zarządu Powiatu G. w załatwieniu wniosku z dnia 21 grudnia 2009 r. o udostępnienie informacji publicznej pomimo upływu 14 dni od dnia złożenia wniosku. Skarżący domagał się od organu uwzględnienia skargi w trybie autokontroli i przesłania żądanej decyzji i udzielenia informacji o wpisie do księgi wieczystej, a w przypadku nieuwzględnienia skargi przez organ o zobowiązanie organu przez tutejszy Sąd do załatwienia przedmiotowej sprawy w określonym przez Sąd terminie. Ponadto wniósł o zasądzenie niezbędnych kosztów postępowania w kwocie [...] zł [wynagrodzenia pełnomocnika: [...] zł (3 x stawka [...] zł), wpisu w kwocie 100 zł i 17 zł – opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa] akcentując duży wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy oraz stopnia jej skomplikowana. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W uzasadnieniu podał, iż od złożenia przedmiotowego wniosku upłynęło 21 dni, a organ do tej pory, wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi, nie udzielił żądanej informacji publicznej ani też nie rozpoznał wniosku w trybie i na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej, stąd też pozostaje w bezczynności. Powołując się na treść art. 16 ust. 1 powołanej ustawy wskazał, iż odmowa udzielenia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji publicznej następuje w drodze decyzji, tymczasem decyzji takiej organ nie wydał. Ponadto skarżący przedstawił poglądy na uzasadnienie, iż wniesienie skargi na bezczynność organu w tym przedmiocie do sądu administracyjnego nie musi być poprzedzone żadnym środkiem zaskarżenia ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania, ewentualnie zaś o oddalenie skargi. W uzasadnieniu organ podał, iż pismem z dnia 18 stycznia 2010 r. Powiat G. powiadomił wnioskodawcę, że załatwienie wniosku nie jest możliwe, gdyż żądana informacja nie istnieje; decyzja, której domaga się strona w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej nigdy nie została wydana. Tym bardziej, w ocenie organu, nie może znajdować się w posiadaniu Zarządu Powiatu G. W ocenie organu, nawet gdyby żądana informacja istniała, to wniosek nie dotyczyłby organu, do którego został złożony, bowiem żądana decyzja miała być rzekomo wydana przez Wojewodę Wielkopolskiego, zatem to ten organ administracji publicznej powinien być adresatem wniosku skarżącego. W ocenie organu, skoro Powiat G. nie mógł wydać decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej bądź umorzenia postępowania, to wyjaśnił sprawę jedynie droga pisemną. Organ ten nie może udostępnić informacji publicznej, zatem postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Ponadto organ uznał za nieuzasadnione żądanie przez pełnomocnika skarżącego tak dużych kosztów postępowania, wobec faktu skomplikowania sprawy, na które się powołuje. Zdaniem organu fakt, że pełnomocnik skarżącego powołuje się w swoim piśmie na decyzję, która nie istnieje, świadczy o całkowitym braku ewentualnego zbadania sprawy, badania stanu księgi wieczystej i innych czynności niezbędnych do zbadania sprawy, zatem żądanie zwrotu kosztów organ uważa za niezasadne. Pismo z dnia 18 stycznia 2010 r., na które powołał się organ w odpowiedzi na skargę, zostało wysłane do skarżącego w dniu 21 stycznia 2010 r. (data doręczenia 25 stycznia 2010 r. - k. 26 akt sąd.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. W pierwszej kolejności konieczne jest wskazanie, że w niniejszej sprawie z uwagi na treść wniosku skarżącego z dnia 21 grudnia 2009 r. - skarżący domaga się informacji o sprawach publicznych związanych z działalnością Wojewody Wielkopolskiego - ma zastosowanie ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). W art. 16 ust. 2 tej ustawy prawodawca dokonał wyraźnego odesłania do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego jedynie w odniesieniu do decyzji wydawanych w razie odmowy udzielenia informacji i umorzenia postępowania w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 tejże ustawy. Nie dokonał takiego odesłania w stosunku do całego postępowania zmierzającego do udzielenia informacji, czyli dokonania czynności materialno-technicznej. Pismo podmiotu zobowiązanego, że informacja, o jaką się zwraca uprawniony, nie jest informacją publiczną, jak również, że organ nie dysponuje żądaną przez wnioskodawcę informacją stanowi w ocenie Sądu także czynność materialno-techniczną. W sytuacji kiedy organ administracyjny "odmawia udostępnienia informacji publicznej", bowiem żądanej informacji nie posiada, nie wydaje decyzji administracyjnej, ale informuje jedynie podmiot uprawniony pismem (por. wyroki: WSA w Warszawie z dnia 11 marca 2010 r., sygn. akt II SAB/Wa 11/10, WSA w Szczecinie z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt II SAB/Sz 11/08 – orzeczenia dostępne w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl; WSA w Białymstoku z dnia 15 marca 2007 r., sygn. akt II SAB/Bk 69/06, LEX 467326). W następnej kolejności podkreślić należy, iż w sytuacji, gdy organ administracji publicznej, którego dotyczyła skarga na bezczynność, do daty orzekania przez sąd administracyjny wyda akt lub podejmie czynność, której domagała się strona, to organ ten przestaje tkwić w bezczynności. Oznacza to, że organ we własnym zakresie usunął istniejące naruszenie prawa, przyznając że pozostawał w bezczynności. Tym samym uznać należy, że skarga na bezczynność została uwzględniona w trybie tzw. samokontroli organu. Organ administracji publicznej, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, stosowanie do art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270), dalej: p.p.s.a., może bowiem w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Powyższe stanowisko zostało również zaprezentowane w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. I OPS 6/08, LEX nr 463487. Na gruncie niniejszej sprawy zauważyć należy, iż ustawa o dostępie do informacji publicznej nie przewiduje ściśle określonej formy, w jakiej następuje udostępnienie informacji na wniosek. Każda odpowiedź pisemna czy wystosowana bezpośrednio do strony czy nawet doręczona jej za pośrednictwem sądu, musi być zatem uznana za dopuszczalną i wystarczającą z punktu widzenia oceny, czy organ pozostaje w bezczynności (tak NSA w postanowieniu z dnia 5 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 531/09, dostępne w Internecie jw.). W niniejszej sprawie Zarząd Powiatu G., któremu we wniesionej skardze zarzucano bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej, po wniesieniu skargi a przed wydaniem orzeczenia przez Sąd, zakończył postępowanie poprzez wykonanie czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia skarżącemu pisemnej odpowiedzi na jego wniosek z dnia 21 grudnia 2009 r. W piśmie tym i w odpowiedzi na skargę z dnia 21 stycznia 2010 r. organ wiarygodnie wyjaśnił, iż nie dysponuje żądaną przez skarżącego - dodać należy, że bliżej nieokreśloną we wniosku o udostępnienie informacji publicznej - decyzją Wojewody Wielkopolskiego, a nadto postawił tezę, iż decyzja taka w ogóle nie została wydana. Trafnie też organ wskazał na Wojewodę Wielkopolskiego, do którego w pierwszej kolejności powinien się zwrócić skarżący. Istotnie, to Wojewoda powinien mieć najlepszą wiedzę co do tego, czy wydał decyzję o przejściu nieruchomości będącej własnością skarżącego na własność Skarbu Państwa. W konsekwencji uznać również należy, iż tym bardziej Zarząd Powiatu nie mógł udzielić skarżącemu żądanej informacji, to jest wyjaśnić w jaki sposób i kiedy domniemany przez skarżącego fakt przejęcia nieruchomości został ujawniony w księdze wieczystej. Warto wspomnieć, iż skarżący jako właściciel nieruchomości winien najpierw sprawdzić, jakie zapisy znajdują się w księdze wieczystej jego nieruchomości, by zracjonalizować swoje działania względem organu administracji. Ostateczne przedstawienie skarżącemu stanowiska organu w zakresie załatwienia jego wniosku o udzielenie informacji publicznej bezspornie nastąpiło przed wydaniem orzeczenia sądowego w niniejszej sprawie i taką formę załatwienia wniosku skarżącego uznać należy za dopuszczalną. Zatem skoro w momencie rozpoznawania przez Sąd skargi organ nie pozostawał już w bezczynności, to zachodził brak podstaw do zastosowania trybu przewidzianego w art. 149 p.p.s.a. i orzeknięcia zgodnie z żądaniem skargi o obowiązku wydania przez organ we wskazanym terminie aktu lub podjęcia czynności. W konsekwencji, jako że postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe, konieczne stało się jego umorzenie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy Sąd na postawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 201 § 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 1 i 2 i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349) Zwrot zasadzonych od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania obejmuje poniesione przez stronę skarżącą koszty sądowe w kwocie 100 zł (wpis od skargi) oraz kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego ([...] zł – wynagrodzenie pełnomocnika za udział w postępowaniu przez sądem I instancji, 17 zł – tytułem zwrotu kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa). W ocenie Sądu nie było zasadne przyznanie radcy prawnemu reprezentującemu skarżącego wynagrodzenia w żądanej wysokości trzykrotności stawki minimalnej. Przedmiotem sprawy była jedynie kwestia bezczynności organu i trudno uznać, by sprawa ta miała na tyle skomplikowany charakter, by wymagała znacznych starań pełnomocnika. Nie można uznać by pełnomocnik skarżącego wniósł duży wkład pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, bowiem jego działanie sprowadziło się jedynie do sporządzenia i wniesienia skargi. Dlatego też zasądzono wynagrodzenie według minimalnych stawek. /-/ D. Rzyminiak – Owczarczak /-/ W. Batorowicz /-/ E. Podrazik