I SA/Lu 856/09
WyrokWSA w Lublinie2010-05-26
Skład orzekający: Danuta Małysz, Anna Kwiatek, Irena Szarewicz-Iwaniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wynagrodzenie pracownika instytucji pośredniczącej we wdrażaniu Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego (ZPORR), finansowane ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) oraz z budżetu państwa, korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że środki z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) stanowią środki bezzwrotnej pomocy pochodzące z budżetu Unii Europejskiej, nawet jeśli są one wypłacane z krajowych funduszy publicznych w ramach mechanizmu prefinansowania. Kluczowe jest źródło pochodzenia środków, a nie sposób ich dystrybucji. W związku z tym, wynagrodzenie finansowane z tych środków, jeśli podatnik bezpośrednio realizuje cel programu, może korzystać ze zwolnienia podatkowego. Organ interpretacyjny nie zbadał przesłanki bezpośredniej realizacji celu programu, co stanowiło podstawę do uchylenia interpretacji.Stan faktyczny
Skarżący, pracownik Lubelskiego Urzędu Wojewódzkiego, wnioskował o interpretację indywidualną dotyczącą zwolnienia z podatku dochodowego od wynagrodzenia wypłacanego w latach 2006-2008, które było finansowane ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) oraz budżetu państwa, w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego (ZPORR). Skarżący uważał, że spełnione zostały przesłanki zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy o PIT, gdyż środki pochodziły z bezzwrotnej pomocy UE, a on sam bezpośrednio realizował cel programu. Minister Finansów wydał interpretację negatywną, uznając, że środki z EFRR nie stanowią pomocy bezzwrotnej w rozumieniu ustawy, ponieważ były prefinansowane z budżetu państwa. Skarżący zaskarżył tę interpretację.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Ministra Finansów - Dyrektora Izby Skarbowej oraz zasądził od Ministra Finansów - Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz J. L. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Małysz (sprawozdawca), Sędziowie NSA Anna Kwiatek,, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant Stażysta Bartłomiej Pastucha, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 maja 2010 r. sprawy ze skargi J. L. na interpretację indywidualną Ministra Finansów - Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych I. uchyla zaskarżoną interpretację; II. zasądza od Ministra Finansów - Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz J. L. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu 30 czerwca 2009r. J. L. złożył wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych.
Przedstawiając stan faktyczny podał, iż w związku z wejściem w dniu 1 maja 2004r. Rzeczpospolitej Polskiej w struktury Unii Europejskiej (UE) został w Polsce uruchomiony Zintegrowany Program Operacyjny Rozwoju Regionalnego 2004-2006 (ZPORR), jako jeden z kilku programów operacyjnych, w ramach których wdrażane są fundusze strukturalne UE w Polsce. Rolę instytucji pośredniczącej we wdrażaniu ZPORR w województwie lubelskim pełnił Lubelski Urząd Wojewódzki w Lublinie (Wydział Zarządzania Funduszami Europejskimi), którego podatnik był pracownikiem w latach 2006-2008. W celu ułatwienia instytucjom zaangażowanym w realizację ZPORR dostosowania się do wymogów określonych przez Komisję Europejską oraz zapewnienia środków potrzebnych do sfinansowania sprzętu i etatów pracowników obsługujących jego wdrażanie w ramach ZPORR zostały przewidziane środki na te cele, na przykład w ramach Działania 4.1 Wsparcie procesu wdrażania ZPORR - wydatki nielimitowane została przewidziana możliwość zatrudnienia osób bezpośrednio realizujących zadania związane z zarządzaniem, wdrażaniem, monitorowaniem i kontrolą ZPORR. W związku z realizacją obowiązków służbowych związanych wyłącznie z wdrażaniem ZPORR od dnia 22 maja 2006r. do dnia 31 grudnia 2008r. wynagrodzenie J. L. było finansowane ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) oraz z budżetu państwa.
Wnioskodawca sformułował pytanie, czy do wynagrodzeń wypłacanych w latach 2006-2008 finansowanych ze środków funduszy strukturalnych ma zastosowanie zwolnienie z podatku na podstawie art.21 ust.1 pkt 46 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000r., Nr 14, poz.176 ze zm.), zwanej dalej "updof", w przypadku zaś odpowiedzi twierdzącej dodatkowo poprosił o wskazanie sposobu zwrotu nadpłaconego podatku.
Przedstawiając własne stanowisko wnioskodawca stwierdził, iż w odniesieniu do części dochodu finansowanego ze środków EFRR spełnione zostały obie przesłanki wymienione w art.21 ust.1 pkt 46 updof, czyli środki finansowe pochodziły od organizacji międzynarodowej, tj. UE, oraz jako podatnik bezpośrednio realizował cel programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy. Tym samym nadpłacony podatek powinien zostać zwrócony, albowiem źródłem pochodzenia części dochodów podatnika była bezzwrotna pomoc organizacji międzynarodowej, tj. UE. Podniósł, iż istotną przesłanką nabycia przedmiotowego zwolnienia było tylko "pochodzenie" dochodów otrzymanych przez podatnika od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych ze środków bezzwrotnej pomocy, w tym ze środków programów ramowych badań, rozwoju technicznego i prezentacji UE i z programów NATO, przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów, właściwego ministra lub agencje rządowe, w tym również w przypadkach, gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy. Zatem sposób finansowania takiej pomocy miał znaczenie drugorzędne i był tylko kwestią techniczną, niemającą istotnego znaczenia dla nabycia prawa do przedmiotowego zwolnienia. Oznaczało to, że metoda "prefinansowania (zaliczka), refinansowania" nie mogła bezpośrednio wpływać na to zwolnienie, podobnie jak i to, czy środki te pochodziły ze środków zgromadzonych na odpowiednim rachunku bankowym. Powołał się na pogląd prawny wyrażony w orzeczeniach w sprawach II FSK 1457/07, II FSK 1167/08, II FSK 1071/07 i II FSK 1720/06.
W dniu 23 września 2009r. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie, działający z upoważnienia Ministra Finansów, wydał interpretację indywidualną nr [...], uznającą stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe.
Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał na wstępie, iż zgodnie z art.9 ust.1 updof opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art.21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Zatem wszelkie dochody podatnika niewymienione enumeratywnie w katalogu zwolnień przedmiotowych podlegają opodatkowaniu. Zgodnie natomiast z art.21 ust.1 pkt 46 updof wolne od podatku dochodowego są dochody otrzymane przez podatnika, jeżeli:
a) pochodzą od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych ze środków bezzwrotnej pomocy, w tym ze środków programów ramowych badań, rozwoju technicznego i prezentacji UE i z programów NATO, przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów, właściwego ministra lub agencje rządowe, w tym również w przypadkach, gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy oraz
b) podatnik bezpośrednio realizuje cel programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy; zwolnienie nie ma zastosowania do dochodów osób fizycznych, którym podatnik bezpośrednio realizujący cel programu zleca - bez względu na rodzaj umowy - wykonanie określonych czynności w związku z realizowanym przez niego programem.
Z brzmienia cytowanego przepisu wynika, że zwolnieniem z opodatkowania są objęte dochody podatników, jeżeli dochody te łącznie spełniają wymienione warunki.
Organ wskazał, iż wnioskodawca był pracownikiem Urzędu Wojewódzkiego w Lublinie, który spełniał rolę instytucji pośredniczącej we wdrażaniu ZPORR i w związku z realizacją obowiązków służbowych związanych wyłącznie z wdrażaniem ZPORR od dnia 22 maja 2006r. do dnia 31 grudnia 2008r. jego wynagrodzenie finansowane było z EFRR oraz z budżetu państwa. Wsparcie Wspólnoty dla Polski w latach 2004-2006 było przy tym realizowane przede wszystkim za pomocą jednofunduszowych sektorowych programów operacyjnych (SPO) oraz wielofunduszowego ZPORR, zaś EFRR był jednym z funduszy strukturalnych UE.
Organ wyjaśnił, iż status prawny środków pochodzących z funduszy strukturalnych regulują przepisy rozporządzenia Rady (WE) Nr 1260/1999 ustanawiające przepisy ogólne w sprawie funduszy strukturalnych oraz rozporządzenia Komisji (WE) Nr 438/2001 ustanawiające szczegółowe zasady wykonania Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1260/1999 dotyczącego zarządzania i systemów kontroli pomocy udzielanej w ramach funduszy strukturalnych, ustawy o finansach publicznych oraz ustawy o Narodowym Planie Rozwoju 2004-2006. W myśl art.8 ust.1 ustawy o Narodowym Planie Rozwoju w celu realizacji Planu tworzy się:
- sektorowe programy operacyjne,
- regionalne programy operacyjne,
- inne programy operacyjne,
- strategię wykorzystania Funduszu Spójności.
Wymienione wyżej programy są finansowane z publicznych środków krajowych lub współfinansowane z publicznych środków wspólnotowych (art.8 ust.2 powołanej ustawy), przy czym zgodnie z art.2 pkt 11 tej ustawy określenie publiczne środki wspólnotowe oznacza środki finansowe pochodzące z budżetu Wspólnot Europejskich, a w szczególności z funduszy strukturalnych, o których mowa w przepisach UE w sprawie EFRR, w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego, w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR) oraz zmieniających i uchylających niektóre rozporządzenia, rozporządzeniu w sprawie Instrumentu Finansowego Wspierania Rybołówstwa oraz rozporządzeniu ustanawiającym Fundusz Spójności, ujęte w załączniku do ustawy budżetowej, służące realizacji Narodowego Planu Rozwoju.
Stosownie do art.26 ust.1 ustawy o Narodowym Planie Rozwoju ubiegający się o dofinansowanie z publicznych środków wspólnotowych (w tym ze środków pochodzących z funduszy strukturalnych) projektów w ramach programów, o których mowa w art.8 ust.1 pkt 1-3, składa wniosek do instytucji zarządzającej, instytucji wdrażającej albo zarządu województwa, zgodnie z systemem realizacji określonym w tych programach, a dofinansowanie projektów z publicznych środków wspólnotowych, w myśl art.27 ust.1 powołanej ustawy, polega na zwrocie określonej w umowie o dofinansowanie projektu albo decyzji, o której mowa w art.11 ust.7, części wydatków poniesionych przez beneficjenta lub wypłacie premii. Beneficjent otrzymuje od instytucji wdrażającej środki na realizację swojego projektu z krajowych funduszy publicznych, zaś po udokumentowaniu przez niego wydatkowania tych środków możliwe jest wnioskowanie do Komisji Europejskiej przez odpowiednie instytucje o zwrot wydatkowanych kwot. Zwrócone środki zasilają źródło finansowania krajowego.
Organ stwierdził, że w przypadku projektów realizowanych w ramach EFRR środki pomocowe z UE stanowiły refundację wcześniej poniesionych wydatków, których źródłem finansowania były krajowe środki publiczne. Zasadą finansowania projektów realizowanych w ramach EFRR było więc prefinansowanie wydatków na ich realizację ze środków budżetu państwa, a zatem pomoc, jaką otrzymywali beneficjenci, pochodziła ze środków pożyczonych z budżetu państwa. Skoro pomoc, jaką otrzymywali beneficjenci, pochodziła ze środków pożyczonych z budżetu państwa, nie była to pomoc otrzymana ze środków bezzwrotnej pomocy, a tylko takie pochodzenie mogło warunkować zwolnienie przedmiotowe z podatku dochodowego na podstawie art.21 ust.1 pkt 46 updof. Tym samym zwolnienie określone w tym przepisie nie ma zastosowania do dochodów osób fizycznych finansowanych z EFRR. Również zatem wynagrodzenie wnioskodawcy wypłacone w latach 2006-2008 nie korzystało ze zwolnienia określonego w art.21 ust.1 pkt 46 updof, gdyż w momencie wypłaty wynagrodzenie to nie było finansowane ze środków bezzwrotnej pomocy, o których mowa w tym przepisie. Skoro zaś wynagrodzenie nie korzystało ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych, to brak jest podstaw do zwrotu podatnikowi pobranych i odprowadzonych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych.
Końcowo organ wskazał, iż w 2007r. obowiązywały przepisy ustawy z dnia 8 grudnia 2006r. nowelizujące ustawę o finansach publicznych, które zmieniają zasady finansowania programów operacyjnych, o których mowa w ustawie o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Jednakże przepis przejściowy art.20 ustawy nowelizującej ustawę o finansach publicznych (Dz.U. z 2006r. Nr 249, poz.1832) wyraźnie przewidywał, iż przepisy nowelizujące ustawę o finansach publicznych nie będą miały zastosowania do programów i projektów realizowanych w ramach Narodowego Planu Rozwoju 2004-2006. Wobec tego w 2007r. zasady finansowania kontynuowanych programów operacyjnych w ramach Narodowego Planu Rozwoju, w tym również ZPORR, pozostały takie same jak w 2006r.
Nadto organ stwierdził, że powołane we wniosku wyroki są rozstrzygnięciami, które zapadły w indywidualnych sprawach, nie stanowią wiążącej wykładni ani źródła prawa powszechnie obowiązującego, w związku z czym nie są wiążące dla organu wydającego interpretację i nie stanowią podstawy wydania interpretacji indywidualnej.
W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wniesione przez J. L. w terminie określonym w art.52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa", Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie stwierdził brak podstaw do zmiany indywidualnej interpretacji, o której mowa wyżej.
J. L. wniósł skargę na powyższą interpretację indywidualną, żądając jej uchylenia. W uzasadnieniu podniósł, że ciężar ekonomiczny związany z finansowaniem jego wynagrodzenia spoczywał na budżecie UE, jako podmiocie udzielającym bezzwrotnej pomocy, zaś on sam bezpośrednio realizował cel programu finansowanego z tej bezzwrotnej pomocy. Zarzucił, iż organ upoważniony do wydania interpretacji nie zbadał, czy stan faktyczny wskazany we wniosku jest wyczerpujący do dokonania prawidłowej oceny w kontekście przesłanki bezpośredniej realizacji celu programu oraz wyłączenia, o którym mowa w drugiej części art.21 ust.1 pkt 46 lit.b) updof, nie przeanalizował, ani nie zweryfikował dokumentów dołączonych do wniosku, a potwierdzających fakt bezpośredniego wykonywania celów programu. Stwierdził też, że dokonana przez organ wykładnia art.21 § 1 pkt 46 lit.a) updof nie jest właściwa i wyraził pogląd, że użyte przez ustawodawcę sformułowanie "pochodzą", z powodu braku zawartej w ustawie definicji legalnej, winno być odczytywane zgodnie z jego semantycznym znaczeniem, które obejmuje również taką sytuację, że pewne środki podmiot wydatkuje początkowo ze środków własnych lub uzyskanych (pożyczonych) od Skarbu Państwa, a następnie dokonane jest refinansowanie tych środków z UE. W istocie środki te pochodzą z funduszy bezzwrotnych UE. Zwolniony od podatku, przy założeniu spełnienia pozostałych wymogów, jest dochód wyłącznie tego podatnika, który realizuje cel programu finansowanego ze środków pochodzących z bezzwrotnej pomocy zagranicznej (pochodzących od wskazanych w nim podmiotów, tj. rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych, międzynarodowych organizacji finansowych). Sytuacji tej nie zmienia przyjęty w Polsce system prefinansowania. Jeżeli więc bezpośredni beneficjent pomocy otrzyma środki pomocowe za pośrednictwem podmiotu, który wcześniej uzyskał je od instytucji wdrażającej, którą jest zazwyczaj organ lub inna agenda rządowa, która przekazuje środki pozyskane z budżetu państwa i która następnie odzyskuje te środki po zrealizowaniu i rozliczeniu projektu, tj. po zrefundowaniu ich przez budżet UE, tenże bezpośredni beneficjent nie będzie zobowiązany do uiszczenia podatku od tak otrzymanych środków (osiągniętego dochodu). Zdaniem skarżącego zatem, zawarty w art.21 ust.1 pkt 46 updof wymóg zagranicznego pochodzenia środków bezzwrotnej pomocy rozumieć należy w ten sposób, iż jest on zachowany także i wtedy, gdy przedmiotowe środki w ostatecznym rozrachunku pochodzą z bezzwrotnej pomocy zagranicznej. Nie stoi na przeszkodzie takiemu rozumieniu tego pojęcia fakt, że uprzednio są one wykładane przez budżet państwa członkowskiego, a następnie w zależności od przyjętego w danym kraju modelu rozdziału tych środków są one refundowane przez bezzwrotne publiczne środki Wspólnoty Europejskiej. W ostatecznym rozrachunku środki pomocowe pochodzą od podmiotów wskazanych w tym przepisie, sam zaś sposób wypłaty środków finansowych pochodzących z bezzwrotnej pomocy UE jest kwestią czysto techniczną, która nie ma znaczenia dla oceny źródła pochodzenia środków przeznaczonych na realizację programów finansowych w ramach funduszy strukturalnych; przyjęta metoda (refinansowanie lub prefinansowanie) nie może bezpośrednio wpływać na możliwość zastosowania omawianego zwolnienia.
Skarżący ocenił także jako niedopuszczalne uzyskanie przez budżet państwa dochodu ze środków pochodzących z bezzwrotnej pomocy zagranicznej, co ma miejsce w sytuacji opodatkowania części uzyskanego przez skarżącego wynagrodzenia w ramach Priorytetu 4 Pomoc Techniczna ZPORR. Podniósł, że środki, które co do zasady winny służyć wsparciu konkretnych celów strukturalnych, nie mogą stanowić źródła wtórnego finansowania budżetu państwa.
Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi podtrzymując wcześniej wyrażoną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.
Zgodnie z art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Takiej kontroli, w myśl art.3 § 2 pkt 4a ppsa, podlegają także pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.
Dokonując kontroli zaskarżonej interpretacji indywidualnej w zakreślonych wyżej ramach stwierdzić należy, że narusza ona przepisy prawa materialnego w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.
Kwestia sporna, jak powstała na tle stanu faktycznego przedstawionego we wniosku skarżącego o wydanie interpretacji indywidualnej, sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy dochody podatnika mogą być uznane za pochodzące (w części objętej wnioskiem o udzielenie interpretacji) ze środków bezzwrotnej pomocy w rozumieniu art.21 ust.1 pkt 46 lit.a) updof.
Zgodnie z powołanym art.21 ust.1 pkt 46 updof wolne od podatku dochodowego są dochody otrzymane przez podatnika, jeżeli:
a) pochodzą od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych ze środków bezzwrotnej pomocy, w tym ze środków programów ramowych badań, rozwoju technicznego i prezentacji UE i z programów NATO, przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów, właściwego ministra lub agencje rządowe, w tym również w przypadkach, gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy oraz
b) podatnik bezpośrednio realizuje cel programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy; zwolnienie nie ma zastosowania do dochodów osób fizycznych, którym podatnik bezpośrednio realizujący cel programu zleca - bez względu na rodzaj umowy - wykonanie określonych czynności w związku z realizowanym przez niego programem. Bezspornie zatem zwolnieniu podlegają dochody jedynie wtedy, gdy zostały spełnione łącznie obie przesłanki wymienione w cytowanym przepisie - po pierwsze dochody muszą pochodzić ze środków bezzwrotnej pomocy, o jakiej mowa w art.21 ust.1 pkt 46 lit.a), a po drugie podatnik musi bezpośrednio realizować cel programu finansowanego z tych środków.
Wydając zaskarżoną interpretację indywidualną organ skupił się jedynie na pierwszej przesłance stając na stanowisku, iż środki z EFRR nie stanowią pomocy bezzwrotnej, o jakiej mowa w art.21 ust.1 pkt 46 lit.a) updof. Prawidłowo wskazał przy tym, iż status prawny środków pochodzących z funduszy strukturalnych UE, w tym EFRR, regulują (regulowały) przepisy rozporządzenia Rady (WE) Nr 1260/1999 z dnia 21 czerwca 1999r. ustanawiającego przepisy ogólne w sprawie funduszy strukturalnych (Dz.U. UE L z 1999r. Nr 161, str.1; Dz.U. UE-sp. 14-1-31 ze zm.) oraz rozporządzenia Komisji (WE) Nr 438/2001 z dnia 2 marca 2001r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1260/1999 dotyczącego zarządzania i systemów kontroli pomocy udzielanej w ramach funduszy strukturalnych (Dz.U. UE L z 2001r., Nr 63, str.21; Dz.U. UE-sp. 14-1-132).
ZPORR, zarządzany i wdrażany zgodnie z przepisami wskazanych aktów prawnych, opisany w załączniku do rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 1 lipca 2004r. (Dz.U. Nr 166, poz.1745 ze zm.), przyjęty został, jak wynika z tego rozporządzenia, na podstawie art.17 ust.5 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz.U. Nr 116, poz.1206 ze zm.), który stanowi, iż właściwy minister, w porozumieniu z Instytucją Zarządzającą Podstawami Wsparcia Wspólnoty, przyjmuje, w drodze rozporządzenia, programy, o których mowa w art.8 ust.1 pkt 1-3, współfinansowane z publicznych środków wspólnotowych, mając na uwadze ustalenia negocjacji z Komisją Europejską. Art.8 ust.1 powołanej ustawy stanowi przy tym, iż w celu realizacji Planu (tj. Narodowego Planu Rozwoju) tworzy się: 1) sektorowe programy operacyjne; 2) regionalne programy operacyjne; 3) inne programy operacyjne: 4) strategię wykorzystania Funduszu Spójności, zaś jego ust.2 przewiduje, iż programy, o których mowa w ust.1 pkt 1-3, są finansowane z publicznych środków krajowych lub współfinansowane z publicznych środków wspólnotowych, którymi są, jak wynika z art.2 pkt 11 tej ustawy, środki finansowe pochodzące z budżetu Wspólnot Europejskich, a w szczególności z funduszy strukturalnych, o których mowa w przepisach UE w sprawie EFRR, w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego, w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR) oraz zmieniających i uchylających niektóre rozporządzenia, rozporządzeniu w sprawie Instrumentu Finansowego Wspierania Rybołówstwa oraz rozporządzeniu ustanawiającym Fundusz Spójności, ujęte w załączniku do ustawy budżetowej, służące realizacji Narodowego Planu Rozwoju. W świetle powyższego nie może zatem budzić wątpliwości, że realizacja ZPORR finansowana (współfinansowana) jest ze środków, o których mowa w art.21 ust.1 pkt 46 lit.a) updof.
Powyższej konstatacji nie zmienia okoliczność, iż środki na realizację ZPORR wypłacane są z krajowych funduszy publicznych, a następnie refundowane ze środków funduszy strukturalnych UE. Krajowe rozwiązania w zakresie przepływu środków z funduszy strukturalnych nie mają wpływu na pochodzenie środków na dofinansowanie, które pozostają wspólnotowymi środkami publicznymi (Dofinansowanie projektów z publicznych środków wspólnotowych polega na zwrocie określonej (...) części kwalifikowanych wydatków poniesionych przez beneficjenta lub wypłacie premii" – art.27 ust.1 ustawy o Narodowym Planie Rozwoju). O charakterze środków decyduje źródło ich pochodzenia, nie zaś sposób ich dystrybucji.
Podkreślić należy, że art.21 ust.1 pkt 46 lit.a) updof nie wymaga, by środki pomocowe były uzyskane przez podatnika bezpośrednio z budżetu UE. Dystrybucja tych środków może być dokonywana za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do ich rozdzielania. Żaden przepis prawa nie uzależnia także przypisania pomocy cechy bezzwrotności od sposobu jej wypłaty. Wyłożenie określonych sum z budżetu państwa w ramach prefinansowania wydatków, które są (mają być) pokrywane z funduszy strukturalnych UE nie sprzeciwia się zatem uznaniu takich środków za pochodzące ze środków bezzwrotnej pomocy UE. Jak trafnie podniósł skarżący, warunek zagranicznego pochodzenia środków bezzwrotnej pomocy rozumieć należy w ten sposób, iż jest on zachowany także i wtedy, gdy przedmiotowe środki w ostatecznym rozrachunku pochodzą z bezzwrotnej pomocy zagranicznej.
Sąd w pełni podziela poglądy wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach powołanych przez skarżącego we wniosku o udzielenie interpretacji, iż sposób wypłaty środków finansowych pochodzących z bezzwrotnej pomocy UE jest kwestią techniczną, która nie ma znaczenia dla stosowania zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych, przewidzianego w art.21 ust.1 pkt 46 pdof; kluczową kwestią jest ustalenie źródła środków składających się na bezzwrotną pomoc, czyli podmiotu, który ostatecznie ponosi ekonomiczny ciężar bezzwrotnej pomocy. Takie rozumienie art.21 ust.1 pkt 46 lit.a) updof jest zgodne z celem ustanowionego w tym przepisie zwolnienia, a jednocześnie z literalnym brzmieniem tego przepisu.
W tym miejscu zauważyć należy, że chociaż, co oczywiste, orzeczenia sądów zapadające w indywidualnych sprawach podatników nie stanowią źródła prawa powszechnie obowiązującego, a poglądy w nich wyrażone nie są tego prawa wiążącą wykładnią, to jednak nie pozostają całkowicie bez znaczenia dla treści wydawanych interpretacji indywidualnych (por.: art.14e § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa – Dz.U. z 2005r., Nr 8, poz.60 ze zm.). Dlatego też w sytuacji, gdy strona odwołuje się do takich poglądów, organ winien w uzasadnieniu interpretacji podjąć z nimi merytoryczną polemikę.
Ze stanu faktycznego przedstawionego przez skarżącego jednoznacznie wynika, że środki na jego wynagrodzenie były finansowane ze środków funduszu strukturalnego UE, otrzymywanych przez pracodawcę, jako jednostkę zarządzającą. Zatem, wbrew poglądowi organu wydającego zaskarżoną interpretację, źródłem środków, z których dokonywana była przez pracodawcę wypłata skarżącemu wynagrodzenia za pracę, były środki pochodzące ze źródła, o którym mowa w art.21 ust.1 pkt 46 lit.a) updof.
Rozpoznając sprawę ponownie organ uwzględni przedstawioną wyżej wykładnię art.21 ust.1 pkt 46 lit.a) updof oraz oceni stan faktyczny przedstawiony we wniosku o udzielenie interpretacji w kontekście przesłanki zwolnienia wymienionej w art.21 ust.1 pkt 46 lit.b) updof, która dotychczas nie była przedmiotem jego rozważań w sprawie niniejszej.
Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art.146 § 1 ppsa uchylił zaskarżona interpretację.
Rozstrzygnięcie w zakresie kosztów postępowania znajduje uzasadnienie w art.200 i art.205 § 1 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło