I SA/Sz 238/10
WyrokWSA w Szczecinie2010-05-26
Skład orzekający: Zofia Przegalińska, Marzena Kowalewska, Joanna Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2009 jest zasadny, jeśli podatnik zalegał z zapłatą podatku, a zmiana klasyfikacji gruntów dokonana decyzją administracyjną nie ma mocy wstecznej?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo odmówiły stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2009. Kluczowe było ustalenie, że podatnik zalegał z zapłatą podatku, a decyzja o zmianie klasyfikacji gruntów nie miała mocy wstecznej, co uniemożliwiało stwierdzenie nadpłaty. Organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego, a ustalony stan faktyczny był zgodny z rzeczywistością.Stan faktyczny
Spółka W. wniosła o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2008 i 2009, powołując się na aktualizację gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, wskazując na brak mocy wstecznej decyzji zmieniającej klasyfikację oraz na fakt, że Spółka zalegała z zapłatą podatku. Po utrzymaniu decyzji organu I instancji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, Spółka wniosła skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 maja 2010 r. sprawy ze skargi W. Spółka z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 r. oddala skargę
,,W" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą
w S. wnioskiem z dnia [...].r., zwróciła się do Prezydenta Miasta S. o stwierdzenie nadpłaty podatku od nieruchomości za 2008 i 2009 rok w łącznej wysokości [...] zł oraz stwierdzenie, że decyzja ww. organu z dnia [...] r. nr [...], po uwzględnieniu korekt deklaracji na podatek od nieruchomości za 2008 r., jest bezprzedmiotowa. Uzasadniając złożony wniosek, Spółka wskazała, że w dniu 6 lipca 2009 r. Starosta S.i decyzjami z dnia [...] r. nr [...] i [...] zatwierdził aktualizację gleboznawczą klasyfikacji gruntów w działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] położonych w obrębie [...] miasta S. Następnie, strona wyjaśniła, że w oparciu o ww. decyzje złożono deklaracje na podatek od nieruchomości za okres od 1 stycznia 2008 r. do 31 grudnia 2008 r. (z uwzględnieniem zmiany od 1 kwietnia 2008 r.) z wykazaną wysokością należnego podatku w wysokości [...] zł oraz od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2009 r. (ujmując zmiany od 1 maja 2009 r.) z wykazaną wysokością należnego podatku w kwocie [...] zł oraz deklaracje na podatek rolny za 2008 r. oraz za 2009 r.
Ponadto, Spółka dodała, że w 2008 roku zapłaciła [...] zł z tytułu podatku
od nieruchomości wraz z odsetkami za zwłokę za 2008 r., wobec czego po uwzględnieniu korekt za 2008 r., objętych wnioskiem, powstała nadpłata w kwocie [...] zł, natomiast w 2009 roku z tytułu podatku od nieruchomości wraz z kosztami egzekucyjnymi i odsetkami za zwłokę Spółka zapłaciła [...] zł, a po ujęciu korekty powstała nadpłata w kwocie [...] zł.
Dalej, Spółka wyjaśniła, że Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...] r. nr określił spłatę w ratach należnego podatku od nieruchomości za okres od czerwca 2008 r. do grudnia 2008 r., "a którego po korekcie nie ma, bowiem zobowiązanie w podatku zostało zaspokojone pierwszą wpłatą dokonaną w dniu 15 stycznia 2008 r. w kwocie [...] zł". Zdaniem Spółki dalsza spłata rat objętych wskazaną decyzją stała się bezprzedmiotowa.
Jednocześnie za pismem przewodnim z dnia 29 lipca 2009 r. Spółka złożyła korekty deklaracji na podatek od nieruchomości za okres od 1 kwietnia 2008 r. do dnia 31 grudnia 2008 r. oraz od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2009 r., a także deklaracje na podatek rolny za ww. okresy. W uzasadnieniu pisma Spółka wskazała, że w związku z dokonaną na jej zlecenie aktualizacją gleboznawczej klasyfikacji gruntów ww. działkach, która wykazała faktyczny udział gleb IV i V klasy oraz nieużytków, łąk i lasów zgodnie z wykazami zmian dla tych działek, konieczne stało się dokonanie korekty wcześniejszych deklaracji na podatek od nieruchomości za okres od chwili nabycia przedmiotowej nieruchomości do dnia dzisiejszego.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta S. odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2008 r. w wysokości [...] zł oraz za 2009 r. w wysokości [...] zł.
Spółka nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji, złożyła odwołanie od ww. decyzji.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, uznając za przedwczesne wydanie decyzji odmawiającej stwierdzenia nadpłaty. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołując się na treść przepisu art. 21 § 1 - § 3 oraz art. 165 § 2 Ordynacji podatkowej, wskazał, że organ pierwszej instancji zobligowany był z mocy ustawy
do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości. Następnie, po przeprowadzeniu postępowania podatkowego, Prezydent Miasta S. winien decyzją określić prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego, o ile stwierdziłby, że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana przez podatnika w deklaracji. Następnie, organ powinien rozpoznać wniosek podatnika o stwierdzenie nadpłaty.
Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...] r. nr [...] odmówił Spółce stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 r. w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] wszczęte zostało z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania
w podatku od nieruchomości za lata 2008 - 2009, a w dniu 24 września 2009 r. organ podatkowy I instancji wydał decyzję nr [...] określającą wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2009 r., od której pełnomocnik podatnika wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S.
Dalej, organ w decyzji, powołując się na treść art. 6 ust. 3 ustawy z dnia
12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, wskazał, że zdarzeniem, o którym mowa ww. przepisie prawnym jest wydanie przez Starostę S. decyzji [...] z dnia [...] r. zatwierdzającej aktualizację gleboznawczą klasyfikacji gruntów w działkach [...], [...], [...], [...], [...] i [...] (klasyfikacja działki [...] pozostała bez zmian), która według oświadczenia pracownika Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w S. została doręczona podatnikowi w dniu 7 lipca 2009 r., a stała się ostateczna w dniu 21 lipca 2009 r. Natomiast, decyzja z dnia [...] r., nr [...] załączona do wniosku podatnika, nie dotyczy nieruchomości będących własnością Spółki, lecz osoby fizycznej – H.P. która w dniu 27 kwietnia 2009 r., na podstawie aktu notarialnego Rep [...] nabyła ww. nieruchomość od podatnika.
Według organu I instancji, złożoną przez podatnika korektę deklaracji
na podatek od nieruchomości, obowiązującą od początku 2009 r., uznać należy
za bezprzedmiotową, albowiem winna obowiązywać od dnia 1 sierpnia 2009 r. Tym samym, brak jest podstaw prawnych do przyjęcia i wprowadzenia złożonych w dniu
29 lipca 2009 r. korekt deklaracji oraz deklaracji na podatek rolny za lata 2008 i 2009. Brak jest również możliwości uznania, że decyzja z dnia [...] r.
nr [...], wydana przez organ podatkowy, o rozłożeniu na 12 rat zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za okres od czerwca 2008 r. do lipca 2008r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz należnego podatku od nieruchomości za okres od sierpnia 2008 r. do grudnia 2008 r. jest bezprzedmiotowa, albowiem wydana została zgodnie z prawem, jest ostateczna i podlega wykonaniu. Organ stwierdził, że w decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2009 r., uwzględniono zmianę klasyfikacji gruntów i należny podatek od nieruchomości
na 2009 r., zmniejszony on został od dnia 1 sierpnia 2009 r. Na potwierdzenie słuszności swojego stanowiska, organ I instancji powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 lutego 2009 r. sygn. akt I SA/Sz 570/08, wyrok NSA z dnia 9 marca 2007 r. sygn. akt II FSK 145/06, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 22 marca 2007 r. sygn. akt II SA/Gd 297/06, wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 czerwca 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 2585/06, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 6 stycznia 2009 r. sygn. akt I SA/Gd 736/08.
Organ wyjaśnił, że istotne dla orzeczenia w przedmiocie podatku są tylko zapisy wynikające z ewidencji. Dopóki zapis taki nie zostanie zmieniony, jego treść jest dla organu podatkowego wiążąca. Zmiany lub uzupełnienia danych w urzędowej ewidencji gruntów i budynków, które nastąpiły po zakończeniu roku podatkowego nie mają znaczenia dla sprawy. Zatem do czasu zmiany sposobu zakwalifikowania posiadanych przez podatnika gruntów, która nastąpiła w dniu 6 lipca 2009 r., przy określaniu wysokości zobowiązania należało uwzględnić dotychczasowy zapis w ewidencji gruntów.
Mając na uwadze powyższe, organ stwierdził, że ww. decyzje Starosty S. nie mają mocy wstecznej, tj. od 2008 r. (jak wskazał podatnik) i od początku 2009 r., co potwierdzają także m.in. załączniki do nich sporządzone z dnia 26 czerwca 2009 r. wykazujące stan dotychczasowy i stan nowy (przed i po zmianie klasyfikacji gruntów), protokoły z przeprowadzonego badania użytków i klas gruntów, sporządzone przez Klasyfikatora gruntów i Wojewódzkiego Inspektora do spraw klasyfikacji gruntów z dnia 3 lipca 2009 r.
Spółka nie zgadzając się z tą decyzją, wniosła od niej odwołanie, wnosząc
o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz umorzenie postępowania. Decyzji tej zarzuciła:
– naruszenie przepisu art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r.
o podatkach i opłatach lokalnych poprzez bezpodstawne opodatkowanie gruntów wyłączonych z opodatkowania podatkiem od nieruchomości,
– naruszenie przepisu art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez oparcie decyzji na nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym, a także rozstrzygnięcie istniejących zdaniem organu podatkowego wątpliwości na niekorzyść podatnika.
W uzasadnieniu odwołania Spółka zwróciła uwagę na nietrafne zinterpretowanie zwrotu "zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania".
W jej ocenie, zmiana gleboznawczej klasyfikacji gruntów nie może być traktowana jako zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania, a w szczególności jako zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania. Organ podatkowy pomylił zmianę stanu faktycznego ze zmianą zapisów w ewidencji gruntów. Według Spółki zmiana zapisów w ewidencji może być skutkiem zmiany stanu faktycznego, np. podjęcia przez właściciela decyzji o zmianie sposobu wykorzystywania posiadanych gruntów. Tak jednak nie było w przypadku gruntów posiadanych przez Spółkę. Wprost przeciwnie, stan faktyczny, a zatem charakter gruntów i sposób ich wykorzystania nie uległ żadnej zmianie. Załączniki do decyzji Starosty S. sporządzone w dniu 26 czerwca 2009 r., wykazujące stan dotychczasowy i stan nowy (przed i po zmianie klasyfikacji gruntów), protokoły z przeprowadzonego badania użytków i klas gruntów sporządzone przez Klasyfikatora gruntów i Wojewódzkiego Inspektora do spraw klasyfikacji gruntów z dnia 3 lipca 2009 r. wskazują jednoznacznie, że nie zaszły żadne zdarzenia mające wpływ na wysokość opodatkowania. Opisane czynności Klasyfikatora gruntów i Wojewódzkiego Inspektora do spraw klasyfikacji gruntów ujawniły natomiast okoliczność, że do momentu przeprowadzenia weryfikacji klasyfikacji gruntów, grunty te były wadliwie sklasyfikowane i jako użytki rolne nie podlegały opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
Odwołująca się Spółka zwróciła uwagę, iż obowiązek świadczenia podatkowego ma miejsce tylko w sytuacji istnienia podatkowego stanu faktycznego, który wynika z ustawy. Zasady opodatkowania nieruchomości zostały uregulowane w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, a w szczególności art. 2 ust. 2, który stanowi, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione lub zakrzewione na użytkach rolnych oraz lasy z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Z protokołów z przeprowadzonego badania użytków i klas gruntów sporządzonych w dniu 3 lipca 2009 r. wynika, że grunty stanowią użytki rolne i grunty te były użytkami rolnymi przed datą przeprowadzonego badania. Samo wydanie przez Starostę S. decyzji z dnia [...] w żaden sposób nie zmieniło stanu faktycznego, który istniał przed wydaniem decyzji.
Zdaniem Spółki, stanowisko organu podatkowego jest błędne, gdyż czy dana nieruchomość podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości czy podatkiem rolnym decyduje nie zapis w rejestrze gruntów, ale stan faktyczny. Użytki rolne nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości niezależnie od tego czy prawidłowo, czy też błędnie zostały sklasyfikowane w rejestrze gruntów. Strona podniosła, że organ I instancji odmawiając stwierdzenia nadpłaty, w sposób rażący naruszył zasady określone w art. 121 § 1 i 122 Ordynacji podatkowej, albowiem ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że decyzje Starosty S. nie mają mocy wstecznej, a zatem grunty na kwestionowanych działkach stają się użytkami rolnymi w momencie wydania decyzji aktualizującej gleboznawczą klasyfikację tych gruntów.
Odwołujący zarzucił organowi podatkowemu, iż ten nie uwzględnił wniosku Spółki o przeprowadzenie w trybie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej dowodu przeciwko dokumentowi urzędowemu w postaci rejestru gruntów w zakresie działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obrębu [...] Miasta Stargard S. na okoliczność błędnego określenia w tym rejestrze charakteru opisanych gruntów. Dowodem takim jest opinia sporządzona przez biegłego rzeczoznawcę
w zakresie wyceny nieruchomości mgr inż. Z.P. Spółka nie zgodziła się z organem podatkowym, który stwierdził, że informacje uzyskane przez organ podatkowy z rejestru gruntów nie mogą być przez organ podatkowy weryfikowane merytorycznie i są dla organu podatkowego wiążące w sposób bezwzględny. Na poparcie swojego stanowiska Spółka powołała się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2009 r. sygn. akt II FSK 784/08 oraz wyrok
z dnia 4 stycznia 2002 r., sygn. akt I SA/Ka 2164/00.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S.. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ odwoławczy wskazał, że stosownie do treści art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Natomiast, w art. 75 ww. ustawy została uregulowana kwestia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty. Postępowanie to może być wszczęte tylko na wniosek podatnika, płatnika lub inkasenta. Wniosek, zgodnie z art. 165a Ordynacji podatkowej wszczyna postępowanie, którego celem jest rozstrzygnięcie tego, czy powstała nadpłata, a jeżeli tak, to w jakiej wysokości. Kwota nadpłaty jest w nierozerwalny sposób związana z wysokością zobowiązania.
Następnie, organ II instancji stwierdził, że w sytuacji, gdy podatnik złoży korektę zeznania w załączeniu do wniosku o stwierdzenie nadpłaty, wykazując wysokość zobowiązania w mniejszej wysokości niż uprzednio wykazana, to obowiązkiem organu podatkowego, kwestionującego wysokość zobowiązania podatkowego wynikającego ze skorygowanego zeznania jest w pierwszej kolejności, po wszczęciu z urzędu postępowania podatkowego, określenie w formie decyzji prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego (art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej), a następnie rozstrzygnięcie co do istoty wniosku podatnika o stwierdzenie nadpłaty.
Dalej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wskazało, że organ instancji, kwestionując wysokość zobowiązania podatkowego wynikającą
ze skorygowanego zeznania, postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2008 - 2009. Następnie, decyzją z dnia [...] r. nr [...] określił "W" Sp. z o.o. z siedzibą w S. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 rok w kwocie [...] zł.
Od tej decyzji Spółka wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., które decyzją ostateczną z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji z dnia [...] Kolegium uznało za prawidłową zarówno merytoryczną treść rozstrzygnięcia jak i obliczoną wysokość podatku od nieruchomości w kwocie [...] zł.
Organ odwoławczy dodał, że pismem z dnia 3 lutego 2010 r. organ podatkowy I instancji poinformował Kolegium o dokonanych przez Spółkę wpłatach rat podatku od nieruchomości i sposobie ich zaksięgowania. Z przesłanego pisma wynika, iż w 2009 roku "W" Sp. z o.o. z siedzibą w S. dokonała wpłaty [...] zł, z tego wpłaty dokonane do dnia 29 kwietnia 2009 r. organ podatkowy zaksięgował na podatek od nieruchomości za 2008 rok, natomiast wpłaty dokonane przez podatnika od dnia 8 czerwca 2009 r. do dnia 15 grudnia 2009 r. organ podatkowy zaksięgował w ten sposób, że kwotę [...] zł zaksięgował jako należność główną, kwotę [...] zł jako odsetki, natomiast kwotę [...] zł jako koszty upomnienia.
Wobec powyższego, wniosek Spółki o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 rok, organ odwoławczy uznał za niezasadny, a zaskarżoną decyzję z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej należało utrzymać w mocy.
W dalszej części uzasadnienia decyzji, Kolegium odniosło się do zarzutów Spółki i stwierdziło, że zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych i w myśl art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej mają walor dokumentu urzędowego. Wypis z ewidencji stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone.
Następnie, organ odwoławczy wskazał, że z przywołanego przepisu wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione
do pominięcia tych danych w postępowaniu podatkowym i przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Teza ta jest powszechnie akceptowana w orzecznictwie (por. wyroki NSA z dnia 17 stycznia 2003 r., sygnatura akt III SA 346/02, LEX nr 142208 i z dnia 29 grudnia 1993 r. sygnatura akt III SA 747/93, ONSA 1994/4/163).
Ewidencja gruntów i budynków prowadzona jest na podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454). W myśl § 1 ww. rozporządzenia, ewidencja obejmuje dane liczbowe i opisowe dotyczące gruntów
i budynków oraz lokali, a także dane dotyczące właścicieli nieruchomości. Prawa podmiotów do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie wpisów dokonanych w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali, ostatecznych decyzji administracyjnych. O wykazaniu tych podmiotów w ewidencji orzeka starosta w drodze decyzji. Do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji gruntów należy m.in. utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji wyłącznie z urzędu lub na wniosek właścicieli, użytkowników wieczystych gruntów, trwałych zarządców. Oznacza to, że podmiotem legitymowanym do wystąpienia z wnioskiem o zmianę danych w ewidencji nie jest organ podatkowy (wójt, burmistrz, prezydent miasta). To podatnik jest uprawniony, a także w pewnych sytuacjach zobowiązany do wszczęcia procedury zmiany danych niezgodnych ze stanem rzeczywistym. Stanowisko to zostało potwierdzone jednoznacznie w orzecznictwie, m.in. w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 15 marca 2006 r. sygn. akt I SA/Gd 348/04 (Bogumił Pahl - Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych - Nr 11 (81) - Warszawa listopad 2007 r.).
Zgodnie z treścią art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach
i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.), opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości nie podlegają grunty sklasyfikowane
w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Organ II instancji podkreślił, że przy wykładni tego przepisu należy mieć na uwadze, że w prawie podatkowym obowiązuje ogólna zasada interpretacji ścisłej wszystkich przepisów prawnych. Z treści przywołanego przepisu wynika jednoznacznie, że o wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości decyduje treść wpisu do ewidencji gruntów i budynków, świadczący o klasyfikacji danego gruntu jako użytku rolnego, niezależnie od tego czy jego treść jest zgodna z rzeczywistością czy też nie. Organ podatkowy stwierdza jedynie albo istnienie przesłanki w postaci sklasyfikowania gruntu w ewidencji gruntów i budynków np. jako użytku rolnego, co spowoduje wyłączenie takiego gruntu z podatku od nieruchomości i opodatkowanie podatkiem rolnym albo stwierdzenie braku takiej klasyfikacji, co będzie skutkowało opodatkowaniem takiego gruntu podatkiem od nieruchomości. Następnie, organ odwoławczy wskazał, że słusznie wskazano w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...], że w tym przypadku nie jest uzasadnione przeprowadzenie przeciwdowodu. Gdyż wykaże on jedynie, że treść takiego wpisu jest niezgodna z rzeczywistością, nie powoduje natomiast anulowania, czy też zmiany treści takiego wpisu. Jest to możliwe jedynie poprzez zmianę jego treści w samej ewidencji gruntów i budynków, stosownie do art. 22 ust. 2 i art. 23 Prawo geodezyjne i kartograficzne. Za uzasadnione Kolegium uznało również powołanie się przez organ I instancji na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 lutego 2009 r. (sygn. akt I SA/Sz 570/08).
Natomiast, odnosząc się do wskazanego przez Spółkę wyroku NSA z dnia
16 października 2009 r. sygn. akt II FSK/08, organ odwoławczy wyjaśnił, że dotyczył on rozstrzygnięcia sporu, czy zasadnie organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2004 - 2006 z uwagi na niewykazanie w ewidencji gruntów dróg wewnętrznych. Sąd zwrócił uwagę, iż dla celów wymiaru podatku od nieruchomości w sytuacji, gdy w ewidencji nie ma symbolu właściwego dla gruntów stanowiących pasy drogowe, zapisy w niej zawarte mają znaczenie drugorzędne, i dlatego art. 21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego w tym zakresie nie mógł znaleźć zastosowania.
W rozpoznawanej sprawie dane z wykazu zmian danych ewidencyjnych dotyczących działek [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i dane z ewidencji gruntów dotyczące działki [...] wskazywały, że sporne grunty oznaczone były symbolami Ba, Bp i dr, które zgodnie z § 68 ust. 3 pkt 2, 4 i 7 lit. a) rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 21 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków oznaczają odpowiednio tereny przemysłowe, zurbanizowane tereny niezabudowane i drogi. W art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zdefiniowano pojęcie gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, określając, że są to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy, chyba, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
Dane z ewidencji gruntów jak również to, że podatnik jest przedsiębiorcą dowodzą, iż należące do podatnika grunty należało opodatkować podatkiem
od nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Spółka na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. wniosła skargę, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i decyzji Prezydenta Miasta S., przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
– naruszenie przepisu art. 74a oraz 75 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę stwierdzenia nadpłaty pomimo istnienia przesłanek uzasadniających stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 r.;
– naruszenie przepisu art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez rozstrzygnięcie istniejących wątpliwości, powstałych w toku postępowania, na niekorzyść podatnika;
– naruszenie przepisu art. 122 ww. ustawy poprzez niewykonanie wszystkich niezbędnych czynności w celu ustalenia stanu faktycznego;
– naruszenie przepisu art. 188 powołanej ustawy poprzez nieprzeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez stronę;
– naruszenie przepisu art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez oparcie decyzji na nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym.
Uzasadniając skargę, Spółka podtrzymała swoje argumenty, przedstawione
w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego ani procesowego.
Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, w celu wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, jak również ustalenie, że decyzja organu dotknięta jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a - c ww. ustawy).
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii czy słusznie organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty w podatku
od nieruchomości za rok 2009.
Podkreślić należy, iż przedmiotem niniejszego postępowania nie jest kwestia określenia Spółce przez organ podatku od nieruchomości za rok 2009. Jak wynika
z akt, taka decyzja została przez organ podjęta i ma ona znaczenie dla Sądu w tej sprawie w zakresie czy powstała nadpłata w tym podatku za rok 2009r.
Okoliczności związane z wymiarem podatku i prawidłowość decyzji określającej Spółce wysokość w/w podatku mogą być badane w innym postępowaniu (por. wyroki WSA w Olsztynie z dnia 15 stycznia 2009r., sygn. I SA/Ol 468/08 i z dnia 19 marca 2009r., sygn. I SA/Ol 38/09; wyroki WSA w Lublinie z dnia 9 grudnia 2008r., sygn. I SA/Lu 381/08 i z dnia 16 stycznia 2009r., sygn. I SA/Lu 565/08; wyrok NSA z dnia 18 listopada 2008r., sygn. II FSK 1205/07).
Przechodząc do uregulowań prawnych dotyczących nadpłaty, wskazać należy, że stosownie do art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. W art. 75 Ordynacji podatkowej ustawodawca uregulował sposób postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty. I tak, zgodnie z art. 75 § 1 i § 2 pkt 1 lit. b jeżeli podatnik kwestionuje zasadność pobrania przez płatnika podatku albo wysokość pobranego podatku, może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku. Uprawnienie to przysługuje również w deklaracjach innych niż wymienione w art. 73 § 2 pkt 2 i 3, z wyjątkiem deklaracji dotyczącej zaliczek na podatek dochodowy, wykazali zobowiązanie podatkowe nienależne lub w wysokości większej od należnej i wpłacili zadeklarowany podatek.
Z przytoczonych przepisów wynika, że nadpłatą jest kwota nadpłaconego
jak i nienależnie zapłaconego podatku. Podatek nadpłacony to podatek zapłacony
w kwocie wyższej aniżeli należna. Kwotą nadpłaconą podatku jest kwota nadwyżki uiszczonej przez podatnika wpłaty nad wynikającą z ustawy (decyzji) kwotę podatku.
W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia ze zwróceniem się przez Spółkę z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty podatku, który zdaniem Skarżącej został uiszczony w kwocie wyższej aniżeli należna. W tym miejscu należy podkreślić,
że o nadpłacie można mówić wówczas, gdy podatnik zapłacił więcej aniżeli powinien
z mocy ustawy (decyzji), czyli kwota uiszczonego podatku przewyższa należny podatek. Nadwyżka spełnionego świadczenia stanowi nadpłatę. W doktrynie podkreśla się, że przyczyną powstania nadpłaty musi być zawsze przekonanie podatnika, że to, co płaci, jest realizacją ciążącego na nim obowiązku podatkowego. Cechą charakterystyczną nadpłaty jest również to, że zawsze musi ona być uiszczona na rzecz organu podatkowego. Jak wynika z powyższego conditio sine qua non stwierdzenia nadpłaty jest uprzednie ustalenie, że podatnik dokonał wpłaty podatku, w dodatku w wysokości przekraczającej kwotę należnego podatku. Tymczasem, jak wynika z akt administracyjnych sprawy, skarżąca Spółka nie tylko nie nadpłaciła podatku, a wręcz przeciwnie, zalegała z opłatą podatku od nieruchomości, o czym świadczy chociażby wniosek skarżącej z dnia 5 marca 2009 r. "o rozłożenie na raty płatności podatku od nieruchomości za okres od stycznia do czerwca 2009 r.". Wobec powyższego, za niezasadny należy uznać wniosek Spółki o stwierdzenie nadpłaty w tym podatku. Należy podkreślić, że żądanie zwrotu nadpłaty podatnik może zgłosić tylko wtedy, gdy nadpłata taka istnieje. Na podstawie zebranego materiału dowodowego nie budzi wątpliwości to, że z powodu zalegania z zapłatą podatku od nieruchomości, Spółka nie miała nadpłaconego podatku.
Przechodząc do kolejnego zarzutu skargi, należy wyjaśnić, że wynikające
z zasad ogólnych art. 121 - 125 Ordynacji podatkowej, jak i konkretyzujących te zasady - norm art. 187 i 191 ww. ustawy, wynika obowiązek organów podatkowych do wszechstronnego i zupełnego zgromadzenia materiału dowodowego i takiej jego oceny, która pozwoli w sposób najbardziej zgodny z rzeczywistością ustalić stan faktyczny oraz prawny sprawy. Przyjęte w Ordynacji podatkowej standardy w zakresie postępowania podatkowego, gwarantują dopuszczenie wszelkich dowodów, które służą rzetelnemu ustaleniu stanu faktycznego, przy czynnym udziale podatnika. Zgodnie zaś z art. 122 Ordynacji podatkowej wyrażającym tzw. zasadę prawdy obiektywnej, w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Na podstawie art. 187 organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Stosownie zaś do postanowień art. 191 ww. ustawy organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
W ocenie Sądu, organy prowadziły postępowania zgodnie z przepisami prawa procesowego oraz prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, zaskarżona decyzja została uzasadniona w sposób przekonujący i jasny zarówno co do stanu faktycznego i jak prawnego sprawy, co należy uznać za działanie zgodne z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
Według Sądu, zarówno ustalenia faktyczne poczynione w sprawie przez organy podatkowe jak i ich ocena pod względem zgodności z prawem podatkowym zostały przeprowadzone prawidłowo, w sposób niebudzący wątpliwości. W kwestii odmowy przez organy podatkowe stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2009 należy stwierdzić, że organy podatkowe spełniły obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego w stopniu koniecznym do rozstrzygnięcia sprawy i ustaliły wszystkie istotne dla sprawy okoliczności.
Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut Spółki, która podniosła, że organ podatkowy pominął jej wniosek zawarty w piśmie z dnia 17 września 2009 r.
o przeprowadzenie dowodu przeciwko dokumentowi urzędowemu w postaci rejestru gruntów i budynków w zakresie działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] obrębu 23 Miasta Stargard S. na okoliczność błędnego ustalenia kwalifikacji gruntów położonych na ww. działkach, albowiem kserokopia "Opinii dotyczącej oceny stanu faktycznego użytkowania gruntów o powierzchni [...] ha oznaczonych numerami geodezyjnymi: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], i [...] obrębu 23 Miasta S. sporządzona przez biegłego rzeczoznawcę w zakresie wyceny nieruchomości mgr inż. Z.P., nie została przedłożona przez stronę w toku prowadzonego postępowania w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 r. Zauważyć należy, że Spółka w trakcie postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie nie złożyła wniosku o przeprowadzenie tegoż dowodu ani ww. opinii. Mając na uwadze okoliczność, że wobec Spółki były prowadzone przed organem podatkowym także inne sprawy, przypuszczać należy, że strona złożyła ww. wniosek w innym toczącym się w jej sprawie postępowaniu. Wobec tego, opinia ta może być badana przez organ w odrębnej sprawie.
Po przeanalizowaniu zarówno akt sądowych jak i administracyjnych sprawy, Sąd stwierdził, że nie załączono do nich ww. wniosku ani wspomnianej opinii, wobec tego uznać należy za nieuzasadniony zarzut zignorowania przez organ podatkowy przedstawionego przez stronę dowodu. Wobec powyższego, nie budzi wątpliwości,
że opinia, na którą powołuje się Spółka nie mogła być rozpoznawana przez organ podatkowy.
Reasumując, Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w zaskarżonej decyzji prawidłowo ustaliło stan faktyczny sprawy oraz do tak ustalonego stanu faktycznego właściwie zastosował obowiązujące przepisy prawa. Sąd nie stwierdził również naruszenia przez organ odwoławczy przepisów proceduralnych.
Wobec powyższego, skargę, jako nieuzasadnioną, należało oddalić na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło