II SA/Po 962/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2010 r. sprawy ze skargi E. W. na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 czerwca 2009r. w sprawie II SA/Po 635/08 oddala skargę /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ W. Batorowicz /-/ E. Podrazik Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 03 czerwca 2009 r. sygn. akt II SA/Po 635/08, uchylił, na skutek skargi wniesionej przez E. W., decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) maja 2008 r., nr (...) , oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) marca 2008 r., nr (...) , odmawiającą stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanych na rzecz państwa B. i Z. K., decyzją Burmistrza K. z dnia (...) listopada 2002 r., zmienionej następnie decyzją tego organu z dnia (...) sierpnia 2004 r. Prawomocny odpis powyższego wyroku został przesłany do organu administracji publicznej w dniu 26 października 2009 r. i zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru znajdującym się w aktach sądowych sprawy II SA/Po 635/08, został on prawidłowo doręczony Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w dniu 28 października 2009 r. Pismem z dnia (...) listopada 2009 r. E. W., reprezentowana przez pełnomocnika J. K., zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z wezwaniem do załatwienia sprawy tj. do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 03 czerwca 2009 r. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że pomimo przekazania przez Sąd, w dniu 21 września 2009 r. akt administracyjnych sprawy, organ do momentu złożenia wniosku, nie wykonał powyższego wyroku. W dniu (...) listopada 2009 r. E. W., reprezentowana przez pełnomocnika, radcę prawnego G. W., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę o wymierzenie organowi grzywny w trybie przewidzianym przez art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo bezczynność postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w sprawie o sygn. II SA/Po 635/08 z dnia 03 czerwca 2009 r. Wniosek o wymierzenie grzywny został zarejestrowany w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym pod sygnaturą II SA/Po 962/09, natomiast skarga na bezczynność została zarejestrowana pod sygnatura II SAB/Po 69/09. W uzasadnieniu skargi o wymierzenie organowi wskazano, że w sprawie zachodzą przesłanki zastosowania powyższego środka. Podkreślono, że zgodnie ze stanowiskiem doktryny oraz sądów administracyjnych, w przypadku niewykonania prawomocnego wyroku sądu, stronie przysługuje możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 154 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak i możliwość złożenia skargi na bezczynność. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wskazało, że akta sprawy zostały zwrócone do Kolegium w dniu 21 września 2009 r., jednakże na skutek niedopatrzenia pracownika Kolegium akta sprawy zostały zwrócone organowi I instancji, co spowodowało powstanie zwłoki w jej załatwieniu. Wskazano, że na dzień 05 stycznia 2010 r. wyznaczono termin rozprawy administracyjnej, podczas której rozpatrzony będzie ponownie wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji. Decyzją z dnia (...) stycznia 2010 r., nr (...) , Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu wniosku E. W., odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza K. z dnia (...) listopada 2002 r., zmienionej decyzją z dnia (...) sierpnia 2004 r., w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Pismem procesowym z dnia 17 maja 2010 uczestnicy postępowania – B. K. i Z. K., reprezentowani przez radcę prawnego M. P., wnieśli o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Jak wskazuje doktryna środek prawny określony powyższym przepisem jest środkiem o charakterze represyjnym, a więc ma stanowić karę za ignorowanie orzeczeń sądowych przez organy administracji publicznej (W. Sawczyn, Środki dyscyplinowania administracji publicznej w prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2010, s. 161). Również orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, iż środek prawny określony w art. 154 §1 ma za zadanie nie tylko skłonienie organu do wywiązania się z nałożonego na niego w prawomocnym wyroku obowiązku, ale także element represyjny, stanowiący w istocie karę za ignorowanie przez zobowiązane organy orzeczeń sądowych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 kwietnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 344/08, LEX 516097). W ocenie Sądu powyższa klasyfikacja grzywny, określonej w art. 154 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nakazuje uznać, iż jej zastosowanie musi zostać poprzedzone dogłębną analizą czynności podejmowanych przez organy administracji, nie może natomiast prowadzić do automatycznego wymierzania sankcji organowi administracji publicznej. Innymi słowy zastosowanie powyższego środka nie może zostać sprowadzone jedynie do sylogizmu prawniczego – a więc do wymierzenia grzywny z uwagi na przekroczenie przez organ terminu do załatwienia sprawy. Zdaniem Sądu charakter represyjny grzywny powoduje, że może ona zostać wymierzona jedynie w przypadku stwierdzenia przez Sąd, że organ zaniechał podjęcia działań zmierzających do wykonania orzeczenia sądowego. Równocześnie ocena zasadności skargi na niewykonanie wyroku sądu, polega na ocenie stanu postępowania administracyjnego istniejącego w czasie jej wnoszenia (wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie z 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt III SA/Kr 840/07, LEX 532738). Tym samym wymierzenie przez sąd administracyjny organowi grzywny z tytułu niewykonania wyroku jest możliwe jedynie w przypadku stwierdzenia, że organ administracji w momencie wniesienia skargi, uchylał się od podjęcia działań zmierzających do wykonania prawomocnego wyroku sądowego. Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy Sąd wskazuje, że wbrew twierdzeniom skarżącego oraz organu administracji publicznej, że termin do rozstrzygnięcia sprawy rozpoczął swój bieg w dniu 21 września 2009 r., analiza akt sądowych sprawy o sygn. II SA/Po 635/08, wskazuje, że prawomocny odpis powyższego wyroku został przesłany do organu administracji publicznej w dniu 26 października 2009 r. i zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru znajdującym się w aktach sądowych, został on prawidłowo doręczony Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Kaliszu w dniu 28 października 2009 r. Od tego też momentu rozpoczął swój bieg określony przepisami ustawy Kodeks postępowania administracyjnego termin do załatwienia sprawy. Jakkolwiek, zgodnie z treścią art. 286 § 2 termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi, jednakże, zgodnie z § 1 powyższego artykułu, sąd zwraca organowi akta sprawy po uprawomocnienie się orzeczenia sądu pierwszej instancji. W konsekwencji bieg terminu do załatwienia sprawy rozpoczyna się w przypadku doręczenia organowi administracji odpisu prawomocnego orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności oraz doręczenia organowi akt sprawy – tylko spełnienie obydwóch powyższych przesłanek powoduje powstanie, po stronie organu administracji publicznej obowiązku załatwienia sprawy. Podkreślenia bowiem wymaga, że wykonaniu mogą podlegać jedynie te wyroki sądowe, które są prawomocne, a więc od których nie wniesiono skargi kasacyjnej (por. J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Warszawa 2006, s. 565). Tym samym organ administracji nie może podjąć żadnych działań zmierzających do wykonania wyroku sądowego, aż do momentu jego uprawomocnienia się. Bez znaczenia dla niniejszej sprawy pozostaje więc kwestia wcześniejszego zwrotu, organowi administracji, akt sprawy, w sytuacji, gdy organ nie dysponuje prawomocnym odpisem wyroku sądu administracyjnego. Skarżąca pismem z dnia (...) listopada 2009 r. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa, a następnie, w dniu (...) listopada 2009 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę o wymierzenie grzywny organowi. Sąd podkreśla, że zarówno wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jak i skarga do sądu, zostały wniesione w momencie, gdy nie upłynął jeszcze miesięczny termin do załatwienia sprawy przez organ administracyjny, który rozpoczął swój bieg z dniem 28 października 2009 r. Tym samym niemożliwe jest stwierdzenie, aby w momencie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu organ administracji uchylał się od wykonania prawomocnego wyroku sądowego. Nie zachodzi tym samym, określona w art. 154 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przesłanka niewykonania wyroku. Sąd nie może bowiem wymierzyć sankcji w postaci grzywny, w sytuacji, gdy analiza sprawy na dzień wniesienia skargi, nie pozwala uznać, aby organ administracji nie podejmował działań zmierzających do wykonania wyroku z dnia 03 czerwca 2009 r., w szczególności gdy organ nie uchybił kodeksowym terminom załatwienia sprawy. Reasumując powyższe rozważania Sąd wskazuje, że w momencie wniesienia skargi na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 03 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Po 635/08, brak było przesłanek uzasadniających wymierzenie grzywny organowi. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ W.Batorowicz /-/ E.Podrazik MK